O`zbekiston turizmida mavsumiylik muammosi va uni yumshatish yo’nalishlari - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	241.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

O`zbekiston turizmida mavsumiylik muammosi va uni yumshatish yo’nalishlari

Купить

IQTISODIY TA’LIM VA TURIZM KAFEDRASI O`zbekiston turizmida mavsumiylik muammosi va uni yumshatish yo’nalishlariBITIRUV MALAKAVIY ISHI

MUNDARIJA: Kirish……………………………………………….…………...…… Ibob Turizmida mavsumiylik muammosi. 1.1 Turizmida mavsumiylikning shakli va xususiyati………………………….. 1.2 Mavsumiylikning turizmni rivojlantirish va uning samaradorligiga ta’siri, rejalashtirishda uni hisobga olish.................................................................................................... ................................... IIbob. O`zbekiston turizmida mavsumiylik muammosi va uni yumshatish yo’nalishlari 2.1. O`zbekiston turizmida mavsumiylikni ahamiyati……………....... 2.2. O`zbekiston turizmidamavsumiylikni yumshatish chora tadbirlari .….. IIIbob Buxorodaturizmi mavsumiylik muammosi yumshatish yo’nalishlari 3.1. Buxoro turizmini rivojlantirish istiqbollari ……………………....... 3.2. Buxoro turizmida mavsumiylikni yumshatish chora

KIRISH Bugungi juda tezlik bilan taraqqiy etib borayotgan dunyoda insonlar fikri, ularning harakatlari, hayotdan zavq olish yo’llari o’zgarib boryapti. Insonlar bo‘sh vaqtlarini samarali o‘tkazib, dam olishga, sog‘ligini tiklashga, dunyoni, xalqlarning urf - odatlari, qadriyatlarini bilishga intilmoqdalar. Bunday xizmatlarni turizm sohasi ko‘rsatadi. Insoniyat har doim o‘zining harakat doirasini o‘zgartirib, yangi y е rlarni kashf qilishga intilgan. So’nggi asrga k е lib bunday intilishlar kuchaydi va turizmning rivojlanishiga turtki bo‘ldi. Ayrim mamlakatlarda turizm sohasi juda ham barqaror rivojlanib bormoqda va ularning har yillik o‘sish sur’ati 8%-10% gacha boradi. Bu esa mamlakat turizm sohasining yoki milliy turizmning qanchalik darajada mamlakatlar iqtisodiyoti tizimida hal qiluvch

foydalanish muammosini hal qilishga yordam b е radi. Bu ayniqsa sanoati yaxshi rivojlanmagan mintaqalar uchun muhimdir. “O`zbekistonda milliy turizmni rivojlanish istiqbollari”- bu mavzu bugungi kunning dolzarb masalalaridan biriga aylanmoqda. Fikrimizning isboti sifatida bugungi kunda turizm sohasida katta yutuqlarga erishilayotganligi, tez sur’atlar bilan o’sib borayotganligi, yangidan – yangi mehmonxonalarning barpo etilayotganligi, ishchi o’rinlari sonining ko’payishi, malakali mutaxassislarning ortib borishi, turistlar oqimining yildan – yilga ko’payayotganligini ta’kidlab o’tishimiz joiz deb o’ylayman. Daromad keltirishi bo’yicha turizm neft va avtomobil sohasidan keyin uchinchi o’rinda turadi. Tabiiyki, valyuta oqimini ko’payishiga olib keladi. Shundan kelib chiqqan holda, madaniy y

rejalari bilan bog’liqligi, ob`ekti bayon qilingan. Bitiruv malakaviy ishning birinchi bobidа Turizmda mavsumiylik ahamiyati haqida fikrlar keltirilgan. Ikkinchi bobda Turizmda mavsumiylik qisqacha O`zbekiston bo`yicha tahlil qilingan. Bitiruv ishning uchinchi bobida esa Turizmda mavsumiylik qisqacha Buxoro bo`yicha tahlil qilingan., bu boradagi muammolar, ularni hal etish imkoniyatlari va istiqbollari, barqaror turizm shakllantirishda davlat siyosatining mohiyati, bu siyosatning tarkibi, o`ziga xosligi o`rganilib chiqilgan. O`zbekistonda milliy turizmni rivojlantirish borasida davlat olib borayotgan va qilishi zarur bo`lgan ishlar o`rganilib chiqilgan. Shular asosida xulosalar qilingan. Ishning xulosa va takliflar qismida tadqiqot jarayonida olingan asosiy xulosa va takliflar berilib, so’

Ikki mavsum mavjud bo‘lganda (yozgi va qishki) ular orasida mavsumlararo vaqt bo‘ladi. Turistlar oqimining eng ko‘paygan vaqti «qizg‘in mavsum», ular deyarli bo‘lmagan vaqt «o‘lik mavsum» deyiladi. Turizmning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri mavsumiylik bo‘lib, u turistik korxonalarning me’yorli ishlashini qiyinlashtiradi, iqtiosdiy, ijtimoiy va tashkiliy- texnik tusdagi noqulay oqibatlarni keltirib chiqaradi. Mavsumiylikka oid noqulay ta’sirlar turistik jarayonning barcha tashkil qiluvchilariga – resurslar, joylashtirish vositalari, oziq-ovqat, transport, shuningdek xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va turistlarning o‘zlariga ham taalluqilidir. Qisqa turistik mavsum faqat plyajlar, mineral suvlar, qimmatbaho turistik infrastruktura va malakali xodimlarning xizmatlaridan qisman foydalanishga sa

1.2Mavsumiylikning turizmni rivojlantirish va uning samaradorligiga ta’siri, rejalashtirishda uni hisobga olish Iqtisodiy nuqtai nazardan mavsumiylik bir xildagi iqlimiy va ijtimoiy omillar ta’siri ostida turistik xizmatlar va tovarlarga turistik bozordagi talab va taklifning har yili tebranib turishidir. Mavsum – turistlar oqimining eng ko‘paygan vaqtidir. Ikki mavsum mavjud bo‘lganda (yozgi va qishki) ular orasida mavsumlararo vaqt bo‘ladi. Turistlar oqimining eng ko‘paygan vaqti «qizg‘in mavsum», ular deyarli bo‘lmagan vaqt «o‘lik mavsum» deyiladi. Turizm rivojlanishiga ta`sir etuvchi omillar 2 guruhga bo`linadi. 1. Ichki omillar 2. Tashqi omillar Ichki omillarga umuman turizm bilan bog`liq bo`lgan sohalardagi o`zgarishlar, ya`ni Mehmonxona, Restoran, transport, turizm reklamasi, turfir

Turistik korxonalarning iqtisodiy ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sirni kamaytirish maqsadida mavsumiy tebranishlarni cheklash bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqiladi va joriy qilinadi. Mavsumiylik asosan iqlimiy va ijtimoiy tusdagi omillardan kelib chiqib belgilanadi. Iqlimiylik shu bilan bog‘langanki, dunyoning ko‘plab rayonlarida, jumladan O‘zbekistonda ham sayohatlar, dam olish, sport bilan shug‘ullanish uchun ob-havo sharoitlari oylar bo‘yicha bir xil emas. Shuning uchun odamlar yilning ob-havo eng qulay bo‘lgan vaqtlarida ta’til olishga harakat qiladilar. Dengiz, tog‘lar, o‘rmonlarda dam olishda aynan iqlim turistik mavsumning eng maqbul o‘lchamlarini (parametr) belgilab beradi. Turizmning boshqa turlari uchun u borib-kelishlar va turistik resurslardan foydalanish tekisligini cheklovchi muvo

ko‘rsatuvchi xodimlar va turistlarning o‘zlariga ham taalluqilidir. Qisqa turistik mavsum faqat plyajlar, mineral suvlar, qimmatbaho turistik infrastruktura va malakali xodimlarning xizmatlaridan qisman foydalanishga sabab bo‘ladi, xolos. Bu kadrlarning qo‘nimsizligini keltirib chiqaradi, ko‘p xodimlarning o‘z malakasini oshrishga qiziqishini kamaytiradi. Xizmat ko‘rsatuvchi xodimlardan yil davomida faqat bir necha oy foydalanish turistik tovarlar va xizmatlarning tannarxidagi shartli-doimiy xarajatlarning ko‘payishiga sabab bo‘ladi. Bu esa moslashuvchan narxlar siyosatini o‘tkazish imkoniyatini kamaytiradi, turistik tashkilotning xalqaro bozordagi harakatini qiyinlashtiradi, uning raqobatbardoshligini yomonlashtiradi. Mavsumiylik dam olish joyiga boradigan yo‘llarda transport vositalarini

bazasi mavsumlar oralig‘ida ishlashga moslashtiriladi va h.k. 3. Turistlarning mamlakatga va alohida turizm rayonlariga qiziqishini oshirish maqsadida ularni iqtisodiy rag‘batlantirish tizimi. Alohida tovarlar va xizmatlarga narxlar kamaytiriladi, chegirmalar qilinadi, turistik tashkilotlarning mavsum oralig‘idagi vaqtda faolligi uchun mukofotlar, rag‘batlantirishlar beriladi. 4. Mavsumlar oralig‘ida turistlarni jab qilish uchun reklama faoliyatini kengaytirish. Alohida dengiz, tog‘ va balneologik markazlar va ularda yilnig turli davrlarida bo‘lishning foydaliligi tashviq qilinadi. 5. Mavsumdan tashqari vaqtda turistlarni jalb qilish yoki qo‘shimcha mavsum (qishki) tashkil qilish. Turar joy va transportga baholar pasaytirilishi, arzonroq joylashishi ob’ektlarini ko‘proq qurish evaziga yash

2)mavsum qizigan pallada bir o‘rin-koykaga bo‘lgan talab ( n 2 c.k ) (5.3) u yerda N 2 – mavsum qizigan pallada dam olish joyiga keladigan turistlarning umumiy soni, odam hisobida; t 2 – turistning mavsum qizigan pallada dam olish joyida bo‘lish davomiyligi, kun hisobida; t s – mavsumning umumiy davomiyligi, kun hisobida; K 2 – mavsum qizigan pallada dam olish joyining bandligi koeffitsienti; 3) nomerga bo‘lgan o‘rtacha yillik talab ( n 1 c.n ) (5.4) bu yerda z 1 – nomerning o‘rtacha yillik bandligi odam/nomer; 4) mavsum qizigan pallada nomerlarga bo‘lgan talab ( n 2 c.n ) (5.5) bu yerda z 2 – mavsum qizigan pallada nomerning bandligi, odam/nomer. Keltirilgan metodikani tegishli mintaqada turistlarni joylashtirish vositalarining umumiy sonini rejalashtirishda qo‘llash zarur. Mavsum qiz

mamlakatning ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyatiga ta’sir ko’rsatadi. U mamlakatlar o’rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish hamda investitsiya va kapital oqimini ta’minlash darajalarini aniqlashda muhim vosita bo’lib hisoblanadi. Ma’lumki, bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda, asosan, xususiy va tijorat kompaniyalari turistlarga xizmat ko’rsatadi. Biroq, har qanday sharoitda ham davlat optimal iqtisodiy va huquqiy zaminni yaratgan taqdirdagina turizm rivojlanishi mumkin. Agarda davlat kasbiy tayyogarlik masalalari, tabiiy va madaniy muhitni muhofaza etish, axborot-reklama ishlari va rasmiyatchilikni soddalashtirish kabilar bilan shug’ullanmasa, u holda turizm kutilganidek rivojlanish darajasiga erisha olmaydi. Bunda davlat tomonidan turizmni rivojlantirish, turistik xizmatlar boz

xarajatlarining yig’indisidan iborat bo’lgan kapital qo’yilmalar hajmidir. Respublika turizm tizimining o’z moddiy-texnik bazasini rivojlantirishga sarflangan kapital qo’yilmalarning 1986-90 yillardagi umumiy hajmi 17345 ming so’mni tashkil qildi. Bozor munosabatlariga o’tish butun respublika turizm tizimi oldiga anchagina keskin shartlar qo’ydi. Turizm tizimining jami tashkiliy-iqtisodiy strukturasini tubdan qayta tashkil qilish, turizmni boshqarishning markazlashtirilgan mexanizmdan farq qiluvchi amaliy iqtisodiy mexanizmini ishlab chiqish zarur edi SHu maqsadda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 1992 yil 28 iyuldagi Farmoniga binoan “O’zbekturizm” Milliy Kompaniyasi tashkil qilindi. Bu kompaniya O’zbekiston Respublikasi kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi, “Inturtaj” qo’shma

taga ortdi. Respublika hududidagi turizmning moddiy-texnik bazasi g’oyatda notekis taqisimlangan: respublikadagi barcha ishlab chiqarish salohiyatining 40foiz qismi Toshkent shahri va Toshkent viloyatiga, 37foizdan ortiq qismi Samarqand, Buxoro, Xiva va Urganchga, taxminan 16 foizi Farg’ona vodiysiga to’g’ri keladi. Qolgan 7 foiz respublikaning boshqa mintaqalari o’rtasida taqsimlanadi. 1993 yil davomida respublikada 457 ming turistga, shu jumladan 40 ming chet ellik turistlarga va 530 ming ekskursantlarga xizmat ko’rsatildi. Bu ko’rsatkichlar 1992 yilga nisbatan birmuncha ko’p bo’lsa-da, 1988 yilga qaraganda anchagina kamdir. 1994-95 yillar respublika turizmi rivojlanishida murakkab va ziddiyatli davr bo’ldi. Ular respublikada yuz berayotgan iqtisodiy jarayonlarning barcha muammolarini, o

Bu mamlakatlarda bir turistdan olinadigan daromad mos ravishda 300, 384, 123, 932 va 426 dollarni tashkil qiladi. Hatto Turkiya, Meksika va Gonkong kabi mamlakatlarda ham bu ko’rsatkich 533 doll., 683, 768 dollarni tashkil qiladi. O’zbekiston Respublikasi esa 0,004 mln. turist qabul qilgan, valyuta tushumlari 0,002 mlrd dollarni, bir turistdan olinadigan daromad 36 dollarni tashkil qiladi. O’zbekistonda turizm infratuzilmasiga Sobiq Ittifoq davridanoq asos qo’yilgan edi. Biroq, bu sohadan keladigan daromadlarning qayta taqsimlanish muammosi odatdagidek markaz tomonidan hal etilar edi. 1985-89 yillarda O’zbekistondagi ichki va hududiy turizmning hajmi 1,4-1,6 mln kishini, bunda chet ellik turistlarning miqdori atigi 130-180 ming kishini tashkil etardi xolos. Bu vaqtga kelib, ya’ni 1985 yild

To’rtinchi bosqich (o’z ichiga 1998 yilni oladi). Ko’plab mutaxassislarning baholashlaricha, bu bosqichda eksport salohiyatini oshirish, valyuta, turistlar, xususiyroiqtiso va investitsiyalarni barqaror oqimini ta’minlash uchun imkoniyat yaratildi. Respublikada milliy turizmni jahon andozalari darajasida shakllantirish, turizmga bilvosita tegishli bo’lgan xizmat ko’rsatish infratuzilmasini, xususan, turistlarni xorijdan kutib oladigan chegara, bojxona va aeroport xizmatlarini qayta shakllantirish boshlandi. Beshinchi bosqich (1999 yil maydan hozirgi davrgacha). Ushbu bosqichda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Turizmni rivojlantirishning davlat dasturi to’g’risida”gi Farmoni nafaqat mamlakatdagi milliy va xalqaro turizmni tutgan o’rnini mustahkamlash uchun siyosiy asosni shakllantir

O'zbekiston Respublikasi jahon sayyohlik bozorida o'z o'rnini mustahkamlab olgan, ammo sezilarli o'sish haqida gap yuritishga erta. Bu Turizm bo'yicha raqobatbardosh mamlakatlar reytingi bilan ham isbotlanadi. Unda dunyodagi (madaniy zaxiralar, arzon infratuzilma, sayyohlik mahsulotlari narxi, xavfsizlik darajasi, xalqaro shaffoflik jihatidan) eng jozibador 140ta sayyohlik maskanlari qayd etilgan. Ushbu ro'yxatda Qozog'iston 85-o'rin, Qirg'iziston 116-o'rin, Tojikiston 119-o'rinni egallagani holda, O'zbekiston bu reytingga kiritilmagan. Butunjahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO) ma`lumotlariga ko'ra, turizm jahon tovarlar va xizmatlar eksportida to'rtinchi, daromad keltirishi bo'yicha uchinchi o'rinda turadi. Uning jahon YaIMdagi

bojxonadan o‘tish, ruxsatnoma olish va boshqashu xildagi rasmiyatchiliklarni soddalashtirishning ahamiyati katta. Shunday masalalarni birgalikda hal etish maqsadida “O`zbekturizm”Milliy kompaniyasi tegishlivazirliklar va mahkamalar bilan birgalikda yaqindan ish olib bormoqda. Ayni paytdagi turistlar oqimi alohida mintaqalar bo`yicha o`rganiladigan bo`lsa, xalqaro turistik yo`nalishlarning o`rtacha 65 foizi Yevropa hissasiga, 20 foizi Amerikaga, 6.2 foizi Osiyo mamlakatlariga va qolgan 8.8 foizi qismi esa boshqa mintaqalar zimmasiga to`g`ri keladi. Bu sohani yanada takomillashtirish maqsadida men quyidagi yangicha strategiyani taqdim etmoqchiman. Bu strategiya O`zbekistonda xorijiy davlatlar bilan birgalikda tuziladigan assotsatsiyani tashkil etishdan iborat. Bu assotsatsiya tashkilotchisi

o`tilganidek, yurtimizda turistik marketing faoliyati yaxshi yo`lga qo`yilmagan, ayniqsa viloyatlarda. Shu maqsadda avvalo reklama faoliyatini viloyatlarda amalga oshirish zarur, nafaqat internet orqali balki televideniya, bannerlar va hattoki jonli reklamalar tashkil etilishi maqsadga muvofiq. 6. Kirish turizmida yangi yo`nalishlarni ishlab chiqish va uni yo`lga qo`yish. Bugungi kunda yurtimizga keluvchi sayyohlarning 90%i asosan madaniy turizm yo`nalishi bo`yicha tashrif buyurishadi. O`zbekistonda tarixiy obidalar ko`pligi quvonarli hol, ammo biz faqatgina mavjud turistik resurslardan foydalanib kelyapmiz. Yana 10yildan keyin bizning tarixiy obidalarimizga bo`lgan xorijiy turistlarning qiziqishi bugungidek bo`lmasligi mumkin. Shu sababdan keyinchalik sohamiz to`xtab qolmasligi uchun yang

mehmonxonalar o`z xizmatlarini ortiqcha soliqlarsiz, to`g`ridan to`g`ri taklif etish imkoniyatiga ega bo`ladi. Assotsatsiyaning eng muhim jihati uning chegirmalarida. Bu chegirmalar nafaqat xorijiy balki o`zimizning fuqarolarni ham jalb eta oladi. Bu esa sayohatchilar soning oshishiga olib keladi va o`z o`zidan turfirma va mehmonxonalar mijozlari oshadi, foyda ko`payadi. Chegirmalar haqida shartnomada ko`rsatilgan bo`lib, bu shartnomaning asosiy bandi hisoblanadi. Bu yerda asosiy rolni turistlar soni egallaydi. Qanchalik son ko`p bo`lsa, shunchalik foyda ko`payadi va faoliyatda rivojlanish bo`ladi. Turfirmalar o`rtasida yangi g`oya, yangi yo`nalish haqida yangilik kiritgan firmalar alohida taqdirlanadi. Bu rag`batlantirishlar turistik korxonalarning yanada ko`proq izlanishiga, yangilik yar

xalqaro turizm va mehmonxona xo’jaligi; Turizm umumiy iqtisodiy o’sishga kam rivojlangan davlatlarning rivojlanishiga ko’maklashadi. YAxshi rivojlanmagan rayonlarda turistik markazlarni ochish ko’pgina davlatlarning asosiy metodi xisoblanadi. Keyingi yillarda k o’p gina mamlakatlarda shaharliklarning fermalarda hordiq chiqarishi odat tusiga kirib qoldi. Bu shunga olib keladiki qishloq aholisi turizm bilan bog’liq ikkinchi ixtisosga ega bo’lish va joylarda turistik majmua q urib ishga tushirish bilan esa turmush sharoitini yaxshilab olish imkoniyatiga ega. O ‘ zbekistonda turizmni rivojlatirish va uni yangi bosqichlarga ko ‘ tarish borasida , avvalo ko ‘ xna madaniy va arxitektura yodgorliklariga boy bo ‘ lgan Samarqand , Buxoro , Xiva , Shahrisabz , Marg ‘ ilon kabi shaharlar muhim ahamiya

yangi turdagi joylashtirish vositalarini ko`paytirish. Jumladan, kempinglar, yo`l usti mehmonxonalari kabilar bularga misol bo`la oladi; - Mamlakatimizda o`z faoliyatini yo`lga qo`ygan yoki boshlash arafasida bo`lgan turizm faoliyati sub`ektlariga, xususan mehmonxona biznesi sohasida qo`shimcha imtiyozlar yaratish, tadbirkorlik faoliyatini qo`llab- quvvatlash; - tashrif buyurayotgan sayyohlar uchun qo`shimcha xizmatlar sonini va sifatini oshirish. Asosan, axborot taqdim etish tizimini takomillashtirish va boshqalar. Yuqoridagilardan kelib chiqib aytish mumkinki, yurtimiz turizmida mavjud qator muammolarni birin-ketin, samarali hal qilish orqali yaqin kelajakda yuksak Turist axborot markazlari xalqaro tajribada qo`llanib kelinayotgan, turizm rivojlangan mamlakatlarda asosiy infrastruktura b

infratuzilmalarining 51,7 foizi joylashgan bo'lib, ularning aksariyati xalqaro talablarga mos keladi. IIIbob Buxoroda turizmi mavsumiylik muammosi yumshatish yo’nalishlari 3.1. Buxoro turizmida mavsumiylikni ahamiyati. Buxoro turizmda mavsumiylik anchagina yuqori hsoblanadi. Bu yerda yoz payti juda issiq, qish payti esa soviq hisoblanadi. Asosan bu yerda bahorgi va kuzgi fasillarda turistlar oqimiga guvoh bo’lishimiz mumkin. Biz shu qolgan ikki fasilda turistlarni jalb qilish maqsadida turli xildagi festivallar o’tkazishni ko’zda tutganmiz. Bularga misol qilib “Ipak va ziravorlar” , “Palov sayli” kabi festivallarni o’tkazib kelmoqdqmiz. Joriy yilning 26-28 may kunlari Buxoroda XVI marotaba “Ipak va ziravorlar” festivali o’tkaziladi. Ushbu tadbir O‘zbekiston Respublikasi turiz

tayyorlangan liboslar moda ko‘rgazmasi ham tadbir dasturidan o‘rin olgan. Shuningdek, folklor ansambllari chiqishlari, iqtidorli estrada yulduzlari ishtirokida gala konsert tadbirga yanada bayramona ruh bag’ishlashi kutilmoqda. 26-28 may kunlari Qo‘mitamiz hamyurtlarimizni, sayyohlik kompaniyalari va ularning mehmonlarini ushbu festivalda ishtirok etishga taklif etadi. Buxoroda XVI «Ipak va ziravorlar» festivali boshlandi . 26 may kuni Buxoro shahrida XVI «Ipak va ziravorlar» festivali boshlandi. Ushbu O'zbekistonning barcha hududlari, Tojikiston, Turkmaniston, Qirg'iziston, Qozog'iston, Rossiya, Vengriya va Hindiston kabi xorijiy davlatlarning hunarmandlari, xalqaro sayyohlik tashkilotlari, O'zbekistondagi chet el diplomatik korpusi vakillari, turizm masalalari bilan shug&

bo'lib o'tadi. Bahouddin Naqshband yodgorlik majmui markazida «Buxoro turistik erkin iqtisodiy hududini yaratish imkoniyatlari va rivojlanish istiqbollari» mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya tashkil etiladi. Folklor-etnografi k dastalarining chiqishlari shaharning bir necha maydonida o'tkazilsa, 27 may oqshomida Buxoro san`at kolleji va viloyat musiqali drama teatri xalq cholg'u asboblari orkestri Nodirdevonbegi xonaqosi oldidagi maydonda konsert dasturini namoyish etadi. O'zbek milliy fi lmlari namoyishi nafaqat buxoroliklar, balki chet ellik sayyohlarda ham katta qiziqish uyg'otishi aniq. Bu yil festivalning tantanali yopilish marosimi, g'oliblarni taqdirlash hamda viloyatimiz va respublikamiz poytaxti taniqli san`atkorlari gala- konserti qadimiy Ark

iqtisodiy hududlarning turizm sohasiga ixtisoslashtirilgani ilmiy jihatdan o`rganilgan sohalardan biri bo`lib, turizm rivojlanishi uchun amaliy asos bo`lib xizmat qiladi. Jahon iqtisodiyotida EIHlarga nisbatan turizmga ixtisoslashgan EIHlar hozircha kam, ammo keyingi yillarda ko`pgina davlatlarda shunday hududlarni tashkil etish e`lon qilinmoqda. Bunday hududlar Polsha, Rossiya, Ispaniya, Tunis, BAA, Turkmaniston, Tojikiston, Gruziya, Filippin, Eron, Marokash, Xitoy va boshqa ayrim malakatlarda bor. Xususan, Xitoy hamda Rossiya iqtisodiyoti tahlil qilinganda mazkur iqtisodiy zonalarning tashkil etilishi mamlakat iqtisodiy o`sishiga olib kelgan. XITOY. 1979-2014-yillarda Xitoyning aholi jon boshiga YaIMi qariyb 16 marta, ya`ni 195 AQSh doll.dan 3583 AQSh doll.ga o`sdi. Xitoy jahon iqtisodiy

ko`rsatiluvchi shaxsningg ham manfaatlarini inobatga olgan holda ishlab chiqilishi lozim.[3] Turizmga ixtisoslashgan EIHlarning uzoq muddatga mo`ljallangan dasturini ishlab chiqishda xalqaro turizm rivojining asosiy yo`nalishlari, muammolari va perspektivalarini chuqur o`rganish talab qilinadi. Bundan tashqari, EIH yaratishda xorijiy tajribani o`rganish ham zarur, ammo faqat unga tayanib hududni tashkil etib bo`lmaydi. Mahalliy ehtiyojlar va mahalliy shart-sharoitlarni chuqur o`rganib hisobga olishga to`g`ri keladi. Aks holda, aytgan natijaga erishib bo`lmaydi. Sanoat - savdo va transport-savdo sohasiga ixtisoslashgan EIHlardan farqli ravishda, turizmga ixtisoslashgan EIHlar quyidagi maxsus shart-sharoitlarni talab qiladi: o maxsus turistik moddiy - texnika bazasining mavjudligi; o maxsus

qatorda xalqaro turizmga ixtisoslashgan EIHlar hisoblanadi. Bundan tashqari, xalqaro turizm bo`yicha bir necha stadionlar va sport assotsiatsiyalariga tayanuvchi erkin hudud yaratish (savdo bo`yicha erkin savdoni ham tashkil etgan holda) bo`yicha ish olib borilmoqda. Toshkentda esa «quruqlikdagi port» maxsus hudud tashkil etish boshlandi. Bunga Yaponiyaning «Sumito korporeyshn» korporatsiyasi bosh bo`lmoqda. O`zbekiston Respublika sayyohlik tizimini jahonning sayyohlik tizimiga qo`shib yuborishdan maqsad, sayyohlikni respublika iqtisodiyotining ustuvor tarmog`iga aylantirishdan iborat bo`lmog`i kerak. 1998 yilda Xalqaro turizm tashkiloti “Buyuk ipak yo`lini tiklash” bo`yicha xalqaro dastur qabul qilgan edi. Bu dastur ham respublikamiz uchun ko`p narsa beradi. Shuni aytish kerakki, Buyuk Ip

bir ishdan, kichik bir faoliyatdan boshlash kerak, obro`li, arziydigan hamkorlar bilan ish boshlash kerak. Bunday faoliyatni boshlash uchun esa mamlakatimizda yetarli sharoitlar yaratib berilgan. Bunday faoliyat joriy qilinsa, o`ylaymizki viloyatimizda turistlar qimi ham, ko`rsatiladigan xizmatlar hajmi ham, ulardan keladigan tushum ham sezilarli darajada ortadi. Bu esa iqtisodiy o`sishga hamda aholi daromadlariga ijobiy ta`sirini ko`rsatmasdan qolmaydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev o‘zining Xorazm, Buxoro, Navoiy, Qashqadaryo viloyatlariga tashrifi mobaynida, tadbirkorlar bilan uchrashuvlarda ta’kidlaganidek, xizmat ko‘rsatish va turizm infratuzilmasini rivojlantirish, xususan, yangi mehmonxonalar qurish, ulardagi sharoit va qulayliklarni xalqaro talablarga mos t

Turizm sohasini rivojlantirish va turistik xizmatlar ko'lamini kengaytirish yuzasidan amalga oshirilgan ishlar yuzasidan Buxoro viloyatida olib borilayotgan ishlar to'g'risida ma'lumot Bundan tashqari turistik ob'ektlarida mavsum davomida teatr aktyorlarini (tarixiy obrazlarda) tarixiy kiyimlarda jalb qilingan holda milliy liboslar namoyishini shuningdek, sayyohlar oqimini kengaytirish maqsadida madaniy me'rosimiz, milliy xalq o'yinlari va marosimlarimizni qamrab olgan maxsus dastur ishlab chiqildi va tadbir rejalariga muvofiq muayan ishlar amalga oshirildi, jumladan, Akademik xalk badiiy jamoasi bilan San'at kollejida kollej talaba va o'qituvchilari bilan birgalikda mutaxassislari ishtirokidagi “Buxoro shashmaqomi” markazini birinchi bosqich ya'ni

Buxoro san'ati va madaniyati xaqidagi taassurotlarini yanada boyitishga yordam beradigan jixatlariga e'tibor qaratilgan. Kuy va qo'shiqlar, musiqa asboblari xaqidagi dastur davomida o'ziga xos tarzda ma'lumotlar berib borilishi konsert saviyasini ko'tarishiga ko'maklashadi. Buxoroda mavsumiylikni yumshatish uchun birinch navbatda uni reklama qila bilishimiz lozimdir. Shundagina turistlar Buxoro haqida iliq tassavurga ega bo’lishadi va tashrif buyirishadi. Bugungi kunda turizm sohasining davlatmandligi reklama faoliyatining sifati va hajmi bilan belgilanadi.Reklama bu shunchaki tovarni sotish emas, balki iste`molchini sotib olishga undash, unga tovar xususiyatlari haqida ma`lumot berish, ishonchini qozonish, firma imijini yaratish va boshqalardan iborat. Reklam

3. Opportunites - Imkoniyatlar 4. Threats – xavf-xatarlar(tahdidlar) SWOT tahlil ichki va tashqi muhitni birgalikda o’rganishni olib borish imkonini beruvchi keng e’tirof qilingan yondashuv hisoblanadi. SWOT usulini qo’llash orqali korxonaga xos bo’lgan kuchlilik va kamchilik o’rtasida hamda tashqi xavf va imkoniyatlar o’rtasida aloqa yo’llarini o’rnatishga erishiladi. SWOT metodologiyasi avval kuchli va kuchsiz tomonlarni aniqlashni, shuningdek, xavf va imkoniyatlarni va undan so’ng ular o’rtasida korxona strategiyasini aniq ifoda qilish uchun ishlatilishi mumkin bo’lgan aloqa zanjirini o’rnatishni mo’ljallaydi. Kuchli jihatlar: Imkoniyatlarning kengligi. Ma`lumki Buxoro viloyatida hali ochilmagan qirralar juda ko`p. Biz ushbu imkoniyatlarni realizatsiyalab, rivojlantirishimiz zarur.

Somoniy, Pahlavon Maxmud va hk. Shuningdek 7 pir ziyoratgohlari Buxoro viloyatida joylashganini ham ta`kidlab o`tish mumkin. Kuchsiz jihatlar: Aloxida destinatsiya sifatida turistik portalining mavjud emasligi. Ma`lumki xozircha Buxoro hududi turistik hudud – destinatsiya sifatida o`zining brendi va portali mavjud emas. Bu esa turfirmalar yordamisiz mustaqil keladigan turistlar uchun noqulaylik tug`diradi. Ammo xozirda turistik portalni va brendni yaratish uchun ishlar amalga oshirilmoqda. Ushnu ishlar sifatli darajada amalga oshirilsa, xorijiy turistlar oqimi anchagina oshadi. Iqlimning stabil emasligi ham Buxoro viloyatiga tashrif buyuradigan turistlar oqimiga bevosita ta`sir o`tkazadi. Namlik darajasi past bo`lgani uchun qish oylarida juda sovuq va yoz oylarida juda issiq bo`ladi. Bu es

Yetib kelish narxlari xizmatlar narxlaridan yuqoriligi. O`zbekistonda viza olish sistemasining murakkabligi uchun xorijiy turistlarning O`zbekistonga kelishlari anchagina mashaqqat va mablag` talab qiladi. Albatta bu ishlar davlatimiz tinchligini saqlash uchun amalga oshirilmoqda. Lekin xizmatlarimizni sifati va haqiqiy narxi yetib kelish harajatlarini bazida qoplamasligi mumkin. Qiyinchilik bilan yetib kelgan turist shunga yarasha zavq olmasa, bundan yomoni yo`q. Imkoniyatlar: Yangi bozorga, yangi segmentga chiqish. Xozirda kelayotgan xorijiy va hatto mahalliy turistlarimizning ko`pchiligi 50 yoshdan o`tgan insonlardir. Albatta bizda ham yosh turistlarni jalb qilish uchun bir qancha imkoniyatlar mavjud. Ta`rixiylikni saqlab qolgan xolda yangi atraksion va ko`ngil ochar xizmatlarni takli

Cho`l turizmini rivojlantirish. Buxoro hududida ko`pgina cho`l zonalari mavjud. Cho`l turizmiga keluvchi turistlar juda ko`pchilikni tashkil qilmasada, yaxshi tashkil qilinib cho`l poygasiga o`xshagan ishlarni amalga oshirsa qisman turistlarni salmog`i ko`payib qoladi. Ko`pgina ziyoratgoh joylarda marshrutlarni kuchaytirish. Buxoro viloyati hududida juda ko`p avliyolarning ziyoratgohlari mavjud. Ulardan ko`pchiligiga hali marshrut yo`lga qo`yilmagan. Xavflar: Doimiy turoperatorlarning shartnoma tuzishidan vos kechishi. Xozirda ko`pchilik turistlar turfirma va turoperatorlar orqali kelmoqda. Agar turoperatorlar shartnoma tuzishdan voz kechsa, turistlar oqimi keskin kamayib ketishi mumkin. Atrofimizdagi davlatlarda siyosiy notinchlikning mavjudligi. Bizning bazi qo`shni davlatlarimizda siyos

Xulosa Ushbu Bitiruv malakaviy ishini yozish jarayonida quyidagilarni bilib olib, xulosa chiqardi m : Eng avvalo turizmni rivojlantirish uchun mamlakatning turizm soxasidagi siyosati va qonunlari shunga mos kerak. Davlatning strategik rejalarini bosqichma- bosqich, o`z vaqtida bajarilishini ta`minlanishi, qonunbuzarlik holatlarini paydo bo`lmasligini nazorat qilib borish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Mana bir necha yildirki mamlakatimiz turizmni rivojlantirish uchun bir qancha ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan ichki turizm ham keying yillarda jadal rivojlanib bormoqda. Ko`pgina turfirmalar xorijiy turistlar o`rniga mahalliy turistlarni jalb qilishga harakat qilishmoqda. Albatta bunga sabab, mahalliy turistlarni jalb qilish xorijiy turistlarni jalbga nisbatan osonroqligi bo`lib hisoblanad

bekor qilishlari mumkin. Buning natijasida, mamlakatning turizmdan olayotgan daromadi birmuncha kamayishi mumkin. Xususan Buxoro viloyatini ichki turizmini rivojlantirish uchun yangidan yangi xizmatlarni tashkil qilib, ularga taklif qilish lozim deb o`ylayman. Madaniy va ziyorat turizmidan tashqari yana bir qancha turizm shakllari, jumladan, attraksion turizm, agroturizm, sog`lomlashtirish turizmi va boshqa bir qancha yangicha turistik xizmatlar taklifini ko`paytirishimiz maqsadga muvofiq hisoblanadi. Agar ushbu tashkil qilingan turizm turlari ichki turizmga o`zini oqlay olsa, keyinchalik xorijiy turistlarga taklif qilishimiz ham mumkin. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR : . 1. O’zbеkistоn Rеspublikаsining “Turizm to’g’risidа” gi qоnuni – O’zbеkistоnning yangi qоnunlаri. Toshkent , 200 0y. 2. O’

tаrаqqiyotimizning muhim оmilidir” Prеzidеnt I. A. Kаrimоvning O’zbеkistоn Rеspublikаsi Kоnstitusiyasi qаbul qilingаnining 18 yilligigа bаg’ishlаngаn tаntаnаli mаrоsimdаgi mа’ruzаsi, 2010 yil 7 dеkаbr. 6. Safayeva S.R. Servis sohasida dizayn va reklama. O’quv qo’llanma. – Т.: 7. Аliеvа M.T. “Turistik mаmlаkаtlаr iqtisоdiyoti” dаrslik, Toshkent, TDIU 2009 yil, 146 bet. 8. Allaberganov A. A. “Turizm industriyasi” Toshkent. 2004 yil, 210 bet. 9. Kamilova F.K. “Mehmonxona va restoran xo’jaligi marketingi” o’quv qo’llanma Toshkent, 2007 yil, 97 bet. 10. UN WTO Tourism Highlights 201 3 Edition. 11. Kаmilоvа F.K., Tаishеvа I.M., Sаyfutdinоv SH.S. “Turizm industriyasi”. O’quv qo’llаnmа. Tоshkеnt. TDIU 2007 yil 192 bet. 12. Kоmilоvа F.K “Mukаmmаl turizm g’оyasi”. “Iqtisоdiyot vа tа’

24. www.statistics.uz 25. www.uzbekistonovozi.uz 26. www.Uzreports.uz 27. www.discovenger.uz 28. www.dreambukhara.org 29. www.tun.uz 30. www.onlayn.uz 31. www.tripadvisor.com 32. www.booking.com 33. www.buxdu.uz 34. www.google.ru

Купить