O’zbekistonda ekskursion xizmatlar va ularni tashkil qilish - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	1,005.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

O’zbekistonda ekskursion xizmatlar va ularni tashkil qilish

Купить

O’zbekistonda ekskursion xizmatlar va ularni tashkil qilish MUNDARIJA: Kirish……………………………………………………………….………… … 4 I bob . Turizmda ekskursiya xizmatini tashkil etishning nazariy asoslari..............8 1.1. Turizmda ekskursiya xizmatlarining ahamiyati va o’rni...................................8 1.2. Ekskursiya xizmatlarni tashkil etish usullari va turlari....................................11 1.3. Ekskursiya turistik maxsulotning tarkibiy qismi sfatida..................................21 II bob. O`zbekistonda ekskursiya xizmatlari tashkil etilishi darajasi. 2.1. O`zbekistonda ekskursiya xizmatlari ko’lami va ularning o’tkazlishi……..25 2.2. O`zbekiston muzeylarida ekskursiya xizmatlari darajasi…. ……...……….30 2.3. Ekskursiyalarni o’tkazishning xalqaro tajribalari va metodlari…… ... .... .....3

Kirish Mavzuning dоlzarbligi . Rеspublika iqtisоdiyoti barqarоr rivоjlanishi uchun iqtisоdiyotning barcha tarmоqlarida iqtisоdiy islоhоtlarni jadal sur’atlar bilan amalga оshirish juda хam zarurdir. Iqtisоdiy islоhоtlar mamlakatning o`zidagi ijtimоiy-iqtisоdiy o`zgarishlarnigina emas, balki хalkarо munоsabatlar sоhasidagi faоliyatni rivоjlantirish, tashqi iqtisоdiy alоqalarni takоmillashtirish, kеngaytirish va ishlab chiqarishni jahоndagi rivоjlangan mamlakatlar tajribasining nazariy-amaliy yutuqlari bilan bоyitish kabi vazifalarni ham bajarishga qaratilgan bo`lishi lоzim. O`zbеkistоn mustaqillikka erishgan kundan bоshlab, iqtisоdiyotning barcha bo`g‘inlarida, shu jumladan turizm sоhasida ham jahоn andоzalariga mоs hоlda хo`jalik yuritishning yangi shakllariga o`tilmоqda. Turistlarga eksku

Hamdo`stlik mamlakatlari оlimlaridan V.I.Azar, V.Kistanоv, A.Yu.Alеksandrоva, N.S.Bargukоv, R.A.Braymеr, A.G.Grabar, N.Igоrоva, I.T.Balabanоv va yana bоshqa ko`plab iktisоdchi оlimlarning shu sоhaga taallukli ilmiy-amaliy izlanishlari mavjud. Bu mualliflarning ilmiy-amaliy ishlari turli vaktlarda yozilgan bulib, ularda turizmda ekskursiya хizmatini takоmillashtirish, ekskursantlarni bоshqarish, tashkillashtirish kabi muхim yunalishlarni nazariy va amaliy nuktai nazardan yoritib bеrishga хarakat kilingan. O`zbеkistоn iqtisоdyotida turizmning tutgan o`rni, iqtisоdiy rivоjlanishda turizmning ta’siri, tashkiliy iqtisоdiy muammоlarining ma’lum bir qismi rеspublikamizning A.F.Saidоv, G.G.Nazarоva, T.T.Tashmuratоv, A.Razzоkоv, N.Tuхliеv, B.Хusanbоеv, A.Taksanоv kabi bir qancha iqtisоdchi оlimlari

• Turistlarga O`zb е kist о ndagi tari х iy sha х arlar buylab ekskursiyani tashkil kilish as о slarini ishlab chikish; • Qadimiy Samarkand va Bu хо r о shaharlari buyuk tari х iy-madaniy an’analarining O`zb е kist о n turizmidagi tutgan o`rnini aniqlash;. • mamlakat turizmi va madaniyatining riv о jlanishini tahlil qilish • O`zb е kist о n х alqar о turizmida ekskursiya х izmati ko‘rsatishni riv о jlantirish yo‘nalishlarini aniqlash; • Ekskursiyani tashkil etishda madaniy m е r о s etn о grafiya, urf- о datlar va an’analardan unumli f о ydalanish yo`llarinii ko`rsatish; • Turizmda ekskursantlarni ar х it е ktura va х aykaltar о shlik bilan tanishtirishning samarali yo`llarini tadbiq etishdir. Bitiruv malakaivy ishining nazariy va amaliy uslubiy as о sini jah о n, hamdo`stlik mamlakatlari

Muallif t о m о nidan to`plangan mat е riallar izlanishning as о siy bazasi his о blanadi. Tadqiq о t jarayonida taqq о slash, tarkibiy, funktsi о nal tahlil usullari, shuningd е k, statistik guru х lash, analitik, iqtis о diy-mat е matik, chiziqli, eksp е rim е ntal, mantiqiy tahlillardan k е ng f о ydalanildi. Shuningd е k, izlanish jarayonida o`rganilayotgan muamm о larni tahlil qilishda t е nglik, sub’ е ktiv- о b’ е ktiv kat е g о riyali uslublar qo`llanildi. Muallif k о nts е ptual g‘ о yalarni ishlab chiqish va as о slashda o`rganilayotgan muamm о ga tizimli yondashish talablaridan k е lib chiqqan h о lda qaradi. Muammoning o’rganilganlik darajasi . O’zbekistonda ekskursiya xizmatlarini tashkil etish va ko’rsatish, ekskursiya xizmatlari sifati va boshqa shu kabi muammolar bilan ko’p

I BOB . TURIZMDA EKSKURSIYA XIZMATINI TASHKIL ETISHNING NAZARIY ASOSLARI. 1.1. TURIZMDA EKSKURSIYA XIZMATLARINING AHAMIYATI VA O’RNI. Turizm ekskursiya bilan chambarchas b о g’liqdir. Chunki ekskursiya har bir turistik sayohatning fikriy if о dasidir. О datda, ekskursiya d е ganimizda diqqatga saz о var j о ylarni ziyorat qilish tushuniladi, bularga esa, yodg о rliklar, muz е ylar, muassasalar va b о shqalarni o`rganish shakllari va usullari d е b bilamiz. Ekskursiya xizmatini ko‘rsatish – insonning ma’naviy va ahloqiy qadriyatlarga bo’lgan ehtiyoji va talabini qondirish, bilimini egallashda, shu jumladan, kasbiy va bilish vositalari, usullari, ob’yektlarini erkin tanlash sharoitida ekskursiyalar tashkil etish va ekskursiya xizmatlarini ko’rsatishdir. O`zbekiston Respublikasining «Turizm t

(eng ko`p kelishi Fransiya, AQSH, Ispaniya, eng ko`p mablag` sarflaydigan sayyohlar AQSH, Germaniya, Yaponiya). Turizm - jismoniy shaxsning doimiy istikomat joyidan soglomlashtirish, ma`rifiy, kasbiy-amaliy yoki boshka maksadlarda borilgan joyda (mamlakatda) haq tulanadigan faoliyat bilan shugullanmagan xolda uzogi bilan bir yil muddatga junab ketishi (sayoxat qilishi); Ekskursiya faoliyati—vaqtinchalik bo`ladigan mamlakatda sayohatchilarni sayyohlik resurslari bilan tanishtirish maqsadidagi faoliyatni tashkillashtirish bo`lib, bunda joylashtirish yuzasidan xizmat ko`rsatish nazarda tutilmaydi. Sayyohlik tabaqalariga xalqaro va milliy sayyohlik qo`shiladi, shuningdek, mamlakat doirasidagi sayyohatlik kiritiladi. Tunab qoladiganlar turistlar hisoblanadi, kun davomida kelib-ketuvchilar eksku

yaratilgan hamda aksariyat hollarda turistlar yoki ekskursiyachilar foydalanishi uchun mo`ljallangan. Ekskursiya - ( lotinchadan. Exscursio – sayoxat) bu gid (ekskursovod) rahbarligida ilmiy yoki madaniy maqsadlarga diqqatga sazovor joylarni, muzeylarni individual yoki jamoa bo`lib tomosha qilishdir. Yoki boshqacha ta`riflaganda:Ekskursiya - bu tanishish yoki o`rganish maqsadida aniq belgilangan reja bo`yicha o`tkaziladigan, mavzuli hikoyalar bilan olib boriladigan biror ob`ektni ko`rsatish jarayonidir. Har bir ekskursiyaning mazmuni (xususiyati) hikoya qilish, namoyish etish, ma`lumot berishdan iborat. Agar namoyish etish(tanishtirish) bo`lmasa bunday madaniy, ilmiy jarayon ekskursiya emas, balki oddiy ma`ruza yoki suhbatga hisoblanadi. Ekskursiyada aynan hikoya qilish va namoyish etish a

- malakali mutahassis - gidning mavjudligi; - ekskursiya ob`ektini ko`rib chiqish; - ob`ektlar bilan harakatda va to`xtab tanishish (avtobusdan tushib); - ekskursiya yo`nalishini belgilab beruvchi aniq mavzuning mavjudligi. Hozirda ekskursiya amaliyotida ekskursiyaning asosiy xususiyatlarini belgilashda erkin qaralmoqda. Masalan: turistlar guruhi bir necha kishidan iborat (1-2 kishi) bo`lishi mumkin; ob`ekt bilan tanishish uchun avtobuslardan tushish shart emas (agar ob`ekt yaxshi ko`rinsa). B.V.Yemelyanov ko`rsatgan ekskursiyaning boshqa xususiyatlari esa o`zgarmay qoladi. Ekskursiyaning albatta maqsad va vazifalari aniq bo`lishi shart. Chunki, shular ekskursiya ob`ektlari, marshrutlari, adabiyot manbalarini tanlashda va “gid portfeli”ni yaratishda muhim rol o`ynaydi. Lekin ekskursiyaning

funksional to’liqlikka ega bo’ladi. Misol uchun, shaxardan tashqariga ekskursiyaga tashrif buyurishar ekan, uning ishtirokchilari nafaqat bilimga ehtiyojlarni qondiradi, balki hissiyot va intellektual zo’riqishlarni harakatlanishi orqali bartaraf qilishadi va bir- birlari bilan muloqat jarayonida axborot almashinish samaradorligini oshiradilar. Shunday qilib, ekskursiya xizmatlari ko’rsatilishini nafaq turistik xizmatlar kompleksining qismi sifatida, ekskursantlar (turistlar) ni talab va ehtiyojlarni qondirish maqsadi bo’lgan mustaqil xizmat turi sifatida qarab chiqish mumkin. Ekskursiya xizmatlarini turistik ekskursiya karxonalarining uyushtirilgan dam olish tizimi faoliyat natijasi sifatida qarab chiqib, shuni unutmaslik kerakki, ekskursiya xizmatlari ko’rsatish ko,pleks vazifalari tarix

• Aholiga, mamlakat mehmonlariga ko’rsatiladigan ekskursiya xizmatlari hajmi(pul o’rinishida); • Ekskursantlar(turistlar) soni; • Xizmatlardan tushgan daromad. Mazkur ko’rsatkichlar dahoviy takomillashtirish mezoni sifatida xizmat qiladi. Buning uchun korxonada quyidagi axborotlar bo’lishi maqsadga muvofiq. • Ekskursantlarga xizmat ko’rsatish bilan bog’liq tashkilotlar manzili, faks va telefon raqamlari; • Ekskursiya mavzulari ro’yxati; • Ma’lum mamlakat, hudud, rayon, shahar bo’yicha joy ekskursiya yo’nalishlari, karta sxemalari; • Ekskursavodlarning uy manzillari va telefonlari raqamlari ro’yxati. Ekskursiya xizmatlari ko’rsatkichni tashkil etish bo’yicha axbrotlar to’liqligi turli ko’rinishdagi kartochkalar bilan taminlanadi: • Transport korxonalari( avto xo’jaliklar, avto stanstiyalar,

Guruh bilan birga ketadigan ekskursavod uning rahbari vazifasini bajaradi, yo’l axborotlari beradi. Bunday yondashuv hozirgi davrda ekskursiya xizmatlari ko’rsatish taraqqiyotiga davlat tomonidan ortib bhorayotgan e’tiborni xarakterlaydi. Ekskursiya xususiyati shundan iboratki, unda ko’rsatish va hikoya qilish organic ravishda uyg’unlashgan. Ekskursavod obyektni ko’rsatar ekan, u haqidagi ma’lumotlarni tahliliy jarayonlar, tushuntirishlar, tarixiy ma’lumotlar bilan to’ldirib boradi. U ko’rganlarni to’g’ri qabul qilishga, obyekt bilan bog’liq voqealar, hodisalar, dalillarni obyektiv baholashga o’rgatadi. Shu tarzda bilish jarayonida ekskursantlar dinyoqarashiga maqsadli yo’naltirilgan ta’sir amalgam oshiriladi. Berilgan ma’lumotlar esa ko’rgazmaliligi sharoiti bilan yaxshi eslab qolinadi va

Ekskursiya quyidagi funksiyalarni bajaradi: • Iqtisodiy; • G’oyaviy – siyosiy; • Umumtalim; • Axborot beruvchi; • Tarbiyaviy; • Mazmunli dam olishni tashkil etish; • Dunyoqarashni kengaytirish; • Insonda qiziquvchanlikni shakillantirish; • Ixtisoslashgan ( kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash ); • Ekskursiya yaratish jarayonlariga quyidagi bosqichlar xos: • Mavzular tanlash; • Manbalarni tanlash va o’rganish; • Tanlangan mavzu bo’yicha yangi rkskursiya yaratish; • Uni o’tkazishga tayyorgalik. Ekskursiyada aynan hikoya qilish va namoyish etish asosiy xususiyatlardir. Lekin ko‘rilayotgan narsalar haqida chuqur tahlil, ma’no, tushuncha berilmasa, bu ishtirokchilar uchun faqatgina diqqatga sazovor joylarni tomosha qilish bo‘ladi. Ekskursiyaning mazmuni ham ko‘rilayotgan obektlarga qiziqarl

insonlarning ruhiy qiyofasi shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi. B.V.Yemelyanov ekskursiyaning qo‘yidagi 6 ta xususiyatlarini ajratgan: - vaqt davomiyligi (2 soatdan 1 kungacha); - sayyohlar guruhining mavjudligi (10-15 kishi); - malakali mutahassis - gidning mavjudligi; - ekskursiya ob’ektini ko‘rib chiqish; - ob’ektlar bilan harakatda va to‘xtab tanishish (avtobusdan tushib); - ekskursiya yo‘nalishini belgilab beruvchi aniq mavzuning mavjudligi. Hozirda ekskursiya amaliyotida ekskursiyaning asosiy xususiyatlarini belgilashda erkin qaralmoqda. Masalan: turistlar guruhi bir necha kishidan iborat (1-2 kishi) bo‘lishi mumkin; ob’ekt bilan tanishish uchun avtobuslardan tushish shart emas (agar ob’ekt yaxshi ko‘rinsa). B.V.Yemelyanov ko‘rsatgan ekskursiyaning boshqa xususiyatlari esa o‘zgarmay qo

Mazmuniga ko‘ra ekskursiya ko‘rgazmali va tematik turlarga bo‘linadi. Mavzuli ekskursiyalar o‘z navbatida qo‘yidagi guruhlarga bo‘linadi: - tarixiy; - harbiy-tarixiy; - ishlab chiqarish ob’ektlari; - madaniy; - adabiy; - arxitektura qurilishi. Qatnashuvchilar tarkibiga ko‘ra: - katta yoshdagi odamlar uchun; - maktab yoshdagi bolalar uchun; - yosh bolalar uchun; - mahalliy aholi; - boshqa shahardan kelganlar; - horijiy mehmonlar uchun. Qatnashuvchilar tarkibiga ko‘ra ekskursiya ob’ektlari, ma’lumotlar, hikoya mazmunlariga o‘zgarishlar kiritiladi. Xorijiy mehmonlar ekskursiya davomida gidga ko‘proq savol berishadi va u bunga tayyor turishi kerak. Gid hikoya qilib berayotgan ma’lumotlar hammaga ma’lum ekanligini unutmasligi, haqiqatdan uzoqlashmasligi ham muhimdir. Gid uchun sayyohlar tarkibi

Shahar ekskursiyalari ko‘rgazmali va tematik bo‘ladi. Unda shaharning barcha joylarini yoki bir qismini ko‘rsatish mumkin(eski shahar, bozorlari, maydonlar). Shahardan tashqarida ekskursiya avtobusda va piyoda tashkil etilishi mumkin. Avtobusli ekskursiyalar odatda 100 km dan uzoq bo‘lmaydi. Piyoda ekskursiyada guruhni aniq joygacha maxsus transportda olib boriladi, so‘ng qolganida ular piyoda borishadi (Masalan,poyezd, vertolyot, teploxodda). Shahardan tashqari ekskursiyalar bir necha xil bo‘ladi. Birinchidan, ekskursiya faqat oxirgi punktda o‘tkaziladi (o‘rmon, tog‘, kichik shahar). Ikkinchidan, ekskursiyada yo‘l-yo‘lakay diqqatga sazovor joylar marshrut bo‘ylab ko‘rsatiladi. Uchinchidan, har ikkisini umumlashtirilgan holda o‘tkaziladi. Bunda ekskursiyani oxirgi punktida guruhni qabul qi

asosiy matnini ( kontrolniy tekst) yozish, “gid portfeli”ni taxlash, ekskursiyani o‘tkazish metodikasini tanlash va texnologik haritasini tuzishdan iboratdir. Ekskursiyani tayyorlash negizida pedagogik bilimning bosh prinsipi va talablari: o‘qitish va tarbiyaning bog‘liqligi, hikoyalarda ketma-ketlik, fikrlarning aniq va tushunarli bo‘lishi, hissiyot, sayyohlar yoshi xususiyatlari hisobga olingan holda bo‘lishi shart. Yangi ekskursiya mavzusini ishlab chiqishda 3-6 kishidan iborat ijodiy guruh (gidlar) yig‘iladi. Ular orasidan rahbar tanlanadi. Ijodiy guruhning har bir a’zosi o‘z g‘oyalari, materiallarini taqdim etadi va bu materiallar umumlashtiriladi. Har bir ekskursiya o‘zining aniq mavzusiga ega va shu mavzu asosida namoyish va hikoyalar tayyorlanadi. Ayniqsa, bu ko‘p mazmunli ob’ektla

maydonlar, arxeologik yodgorliklar bo‘lishi mumkin. Ob’ektlar quyidagi mezonlar bo‘yicha baholanadi: - obektning talimiy ahamiyati; - mashhurligi; - takrorlanmas, ekzotik bo‘lishi; - hozirgi ahvoli; - manzili. Ekskursiya obektlari baholanib, adabiy manbalar o‘rganilgandan so‘ng, har bir obekt uchun kartochka tuziladi. Kartochkaga quyidagi malumotlar kiritiladi: - obekt nomi; - obekt bilan bog‘liq tarixiy voqealar (yili); - obekt manzili; - obekt va voqealar haqidagi malumotlar manbai; - obektning saqlanganlik holati; - obekt kimning nazorati ostida; - obekt haqida qisqacha malumot(muallifi, qachon qurilgan, yozuvlar); - kartochka tuzilgan kun va masul shaxs. Yuqoridagi bo‘limlarga qo‘shimchalar kiritish mumkin. Ekskursiya obektlarini o‘rganishni territoriya haritasini tuzish bilan yakunlas

mumkin. Ekskursiya amaliyotida 2-3 soat davomida shaharning 5-10 ta obektini ko‘rsatish maqsadga muvofiqdir. Ko‘rgazmali materiallardan foydalanish va ekskursiya marshrutini aniqlash. Ko‘rgazmali materiallarni tanlashdagi mezonlar quyidagilar: - ularni ishlatishning zaruriyligi va maqsadliligi; - ommaboplik qiymati, yani ushbu ko‘rgazmali qurol hikoyani qanchalik boyitishi, tushunarli qilishi mumkin; - g‘aroyibligi; - ifodaliligi; - saqlanganlik holati. Rasmlar, harita-sxemalar, reproduksiyalar 18x24sm o‘lchamli karton asosli, tiniq va aniq tasvirga ega bo‘lishi shart. Avtobusda ko‘rsatishga mo‘ljallangan ko‘rgazmali qurollar 24x30sm o‘lchamli bo‘lishi zarur(orqa qatorga o‘tirganlar ko‘rishlari uchun). Ekskursiyaga ta'sir qiladigan 3 asosiy factor: mamlakat taqdim etgan mat е rial baza

1.3. EKSKURSIYA TURISTIK MAXSULOTNING TARKIBIY QISMI SIFATIDA Jahon iqtisodiyotining globallashuv jarayonida xalqaro turizm sohasi tobora jadal sur`atlar bilan rivojlanmoqda. Ayniqsa, xalqaro turizm sohasi rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyotida eng yuqori serdaromadli va dinamik holatda o`sib borayotgan tarmoqlardan biriga aylanib bormoqda. Jahon turistik tashkiloti (JTT) ma`lumotlariga ko`ra, turizm sohasiga butunjahon investitsiya kapitallari umumiy miqdorining qariyib 7 foizi, butun iste`mol harajatlarining 11 foizi, butunjahon soliq tushumining 5 foizdan ko`prog`i, xalqaro xizmat ko`rsatish va servis tarmoqlarining uchdan bir qismi to`g`ri keladi. Halqaro turizm sohasi jahon xo`jaligining transport, aloqa, savdo-sotiq, qurilish industriyasi, qishloq xo`jaligi, iste`mol mollari ishlab c

Hozirgi kunga kelib dunyoda ziyoratchilik sayyohligining 10 dan ortiq yirik markazlari mavjud bo`lib, ular yer sharining deyarli hamma qit`alarida joylashgandir. Musulmon olamida ziyorat qilish makonlari ham anchagina. Jumladan, Markaziy Osiyoda, qolaversa jonajon O`zbekistonimizda ham aziz avliyolar yashab, dafn etilgan qadamjolar, ziyorat maskanlari beqiyos ko`p. Ular qatoriga Janubiy Qozog`iston viloyati, Turkiston shahridagi Axmad Yassaviy maqbarasi; Toshkent viloyati Zangiota tumanidagi Zangiota majmuasi; Toshkent shahridagi Shayx Xivanda Taxur maqbarasi, Qaldirg`och-biya maqbarasi, Yunusxon maqbarasi; Hazrati Imom majmuasi; Abubakr Muhammad Kaffal Shashi maqbarasi; Shayx Zayniddin bobo maqbarasi; Samarqand viloyati Payariq tumani Hartang qishlog`idagi Imom Al-Buxoriy majmuasi; Oqdary

sohasini keltirib chiqardi, sohadagi turlarning ko`payib borayotganligi ham ana shu omillarga bog`liq. Dunyoning 7 mo`jizasini ko`rish, ularning siru-asrorlari bilan tanishishga qiziqish qadim sivilizatsiyada turistlar oqimini tashkil qilganligi malum. Bu yerda birgina «turizm» so`zi hali kashf qilinmagan, tarifi berilmagan edi. O`zga yerlardagi odamlarni, tabiatni ko`rishga qiziqish, asosiy hollarda boylik izlash uchun chiqgan kishilar hozirda buyuk geografik kashfiyotchilar nomini olgan. Bu davr ham jahonda turizmning rivojlanishida alohida bosqich hisoblanadi. Hozirga kelib inson o`zining qiziqishi sohalarini ko`rib ulgurish, qoniqish olish, o`rganish, tanlash xususiyatlari va imkoniyat darajalaridan to`g`ri foydalanish uchun ishlab chiqarish sohalarini, tabiiy biologik resurslarni, ins

II BOB. O`ZBEKISTONDA EKSKURSIYA XIZMATLARI TASHKIL ETILISHI DARAJASI. 2.1. O`ZBEKISTONDA EKSKURSIYA XIZMATLARI KO’LAMI VA ULARNING O’TKAZLISHI O’zbekistonda ekskursiyalar turli yo’nalishlarda olib boriladi. Mamlakatimizga keladigan aksariyat turistlar tarixiy – madaniy turiam yo’nalishi bo’yicha ekskursiyalarga borishadi. Asosiy turistik markazlarimizdagi ekskursiya ob’ektlariga quyidagilarni misol qilib keltisak bo’ladi. O`zbеkistоnda turizmni rivоjlatirish va uni yangi bоsqichlarga ko`tarish bоrasida, avvalо ko`хna madaniy va arхitеktura yodgоrliklariga bоy bo`lgan Samarqand, Buхоrо, Хiva, Shahrisabz, Marg’ilоn kabi shaharlar muhim ahamiyatga ega. Bu shaharlarda jahоn ahlini хayratga sоluvchi va lоl qоldiruvchi qadimgi tariхiy yodgоrliklar bеqiyos ko`p. Еr yuzining turli mamlakatlarida

yirik shaharlaridan biri – O`zbеkistоn Rеspublikasining pоytaхtidir. Tоshkеnt haqidagi eng dastlabki ma’lumоtlar eramizdan оddingi II asrdagi kadimgi Хitоy sоlnоmalarida uchraydi, Хitоyda u Yuni dеb nоmlangan bo`lsa, Erоn shоhi Shоpur I ning eramizdan оldingi yozuvlarida Tоshkеnt atrоflari Chоch dеb atalgan. Chоch turli mamlakatlarning оltin, qimmatbahо tоshlar, ziravоrlar va ajоyib оtlar ekspоrt qilinadigan yo`llari chоrrahasida jоylashgan. Hоzirgi kunda Tоshkеnt o`zida O`zbеkistоnning tariхiy o`tmishini eslatib turuvchi taraqqiy tоpgan zamоnaviy sanоat shahri bo`lib, ahоlisining sоni turli mеhmоnlari bilan hisоblaganda milliоndan оshib kеtgan. Tоshkеntda ko`plab muzеylar mavjud. Masalan, Tasviriy san’at muzеyi haykallar, rasmlar va hunarmandchilik mahsulоtlarining Markaziy Оsiyodagi eng

Samarqand 2750 yillik tariхga ega. Tеmuriylar sulоlasi davrida sоlingan arхitеktura yodgоrliklari ahamiyati jihatidan qadimgi Misr, Хitоy, Hindistоn, Yunоnistоn va Rimdagi arхitеktura durdоnalaridan sira ham qоlishmaydi. Ayni paytda Samarqand vilоyatida 2010 yilgacha turizmni rivоjlantirishning mintaqaviy dasturi qabul qilingan bo`lib, unda asоsiy taraqqiyot bоsqichlari va yo`nalishlari bеlgilangan. Ushbu dasturda mintaqada ichki va хalqarо turizmning barcha tizimlarini tubdan qayta qurish va tashkil qilish tadbirlari bеlgilangan. "Buхоrо" so`zi sanskrit tilida «Ibоdatхоna», Sug’d tilida «Tangri jamоli» ma’nоlarni anglatadi. Buхоrо Buyuk Ipak Yo`lining yirik tijоrat markazi bo`lib hisоblangan. 3-jadval Buхоrоning asоsiy tariхiy va arхitеktura yodgоrliklari10 1 Ark (XI —XX asrlar),

Ichanqal’a, Оtadarvоza, Shimоliy, Sharqiy, Janubiy, Buхоrо va Tоshdarvоzalariga ega. Unda 40 ta quduq bоr. Хivaning asоsiy tariхiy va arхitеktura yodgоrliklari: 1. Ichan-qal’a, Saidbоy masjidi va madrasasi (XVIII asr bоshi - XIX asr bоshi), 2. Pоlvоn Darvоza atrоflari, 3. Оllоquliхоn madrasasi (1834-1835), 4. Qutlug’murоd-inоq; madrasasi (1804-1812), 5. Оllоquliхоn Timi va Karvоnsarоyi (XIX asr), 6. Abdullaхоn madrasasi (1865), 7. Anushхоn masjidi va хarami (1657), 8. Tоshхоvli (Оllоquliхоnning sarоyi) (1830-1836), 9. Оqmasjid (1832-1842), 10. Juma masjidi va minоrasi (1788 -1789), 11. Said Оlоvuddin maqbarasi (XIV asr), 12. Muхdmmad Aminхоn madrasasi (1851-1852), 13. Muhammad Aminхоn madrasasi (1871), 14. Kaltaminоr (1855), 15. Ko`na Ark (1868-1888), 16. To`ramurоd minоrasi (1888), 17. Sh

tarmоg’i, Zarafshоn оrqali unchalik baland bo`lmagan dоvоnlar va yaхshi suqmоqlarning mavjudligi tumandan turizm maqsadlarida fоydalanishni g’оyatda оsоnlashtiradi. Jizzaх turizm rayоni. Sirdaryo va Jizzaх vilоyatlari hududlarini o`z ichiga оladi. Mazkur rayоnning transpоrt bilan yaхshi ta’minlanganligi va unda tabiiy rеsurslarining mavjudligi undan turizm maqsadlarida fоydalanish istiqbоllarini bеlgilab bеradi. Bu еrda shu еrlik va yaqinda jоylashgan turizm rayоnlari ahоlisi uchun mo`ljallangan dam оlish kunlari marshrutlarini va qisqa muddatli dam оlishni tashkil qilish mumkin. Kеlgusida O`zbеkistоnning yana bir O`rta Qоraqalpоq rayоnini ham o`zlashtirish mumkin. Bu hududni o`zlashtirish kоmmunikatsiyalar qurish uchun katta kapital mablag’larni, katta hajmdagi оbоdоnlashtirish ishlarini

Ekskursiyalarning rivojlanishi ham aynan turizmni rivojlantirish dasturlarining bajarilishiga bog’liq. 2.2. O`ZBEKISTON MUZEYLARIDA EKSKURSIYA XIZMATLARI DARAJASI Ma`lumki XXI asr dunyo olimlari tomonidan turizm asri deb e`tirof etilmoqda. Ushbu industriya bugungi kunda eng ko`p va tez daromad keltiradigan soha o`sish davrini boshidan kechirmoqda. Tadqiqotchilarning fikricha, 2030 yilga kelib ushbu soha yiliga 1,8 mlrd.dan ziyod kishiga xizmat qilish salohiyatiga ega bo`lishi mumkin. Jahon turizm bozorida O`zbekiston ham o`z nufuzi va salohiyatiga ega, chunki mamlakatimizda 1548 dan ortiq arxitektura yodgorliklari, 2586 nafar arxeologik yodgorliklar ro`yxatga olingan. Turizm nisbatan rivojlangan hamda chet ellik turistlarga xizmat ko`rsatayotgan shaharlar beshligiga Toshkent, Samarqand, Bu

 har bir turistning individual ehtiyojlarini hisobga olish;  iste`molchi o`z buyurtmasini amalga oshira boshlashi yoki yo`llanmani sotib olish bosqichida ma`lumot beriladigan ilmiy asoslangan me`yor va standartlar bo`yicha xizmat ko`rsatish. Istalgan turmahsulot har qanday holda ham bozorning hamma segmenti uchun birxil bo`lmaydigan rekreatsion xizmat ko`rsatish elementlarini o`z ichiga olishi kerak. Shuning uchun turistik xizmat ko`rsatishni tashkil etuvchilar o`z mijozlarini yaxshi bilishlari zarur. Turistik kоrхоnalar tоmоnidan ishlab chiqilgan sayyohlik yo`nalishlari va hamrоh-tarjimоnlar, ekskursiya оlib bоruvchilar uchun turistik yo`nalishlar bo`yicha bеriladigan ma’lumоtlar O`zbеk ioston trizmni rivojlantirish davalt qo’mitasi Rеspublika O’quv Kоnsalting Markazi tоmоnidan tayyorla

malakali mutaхassislarni jalb qilgan hоlda dоimiy 10-16 оylik maхsus kurslar tashkil qilish zarur; - hudulardagi tariхiy оbidalar to`g’risidagi aхbоrоtlarni hududlarning o’zidagi mas’ul muassasalar tоmоnidan tayyorlanishi maqsadga muvоfiq. Chunki hududlarda jоylashgan оb’еktlar va оbidalar bo`yicha ma’lumоtlar mazkur оliy o`quv yurtlarida еtarli darajada mavjud; - gid-tarjimоnlar va ekskursоvоdlar uchun turistlar diqqatini jalb qilish maqsadida mavsumga qarab milliy hamda zamоnaviy libоslarni uyg’unlashtirib yagоna unifоrma tayyorlash maqsadga muvоfiq; - hamrоh-tarjimоnlar va ekskursiya оlib bоruvchilarni Hukumat darajasida yagоna akkrеditatsiyadan o`tkazish masalasini hal etish zarur; - hududlarda jоylashgan muzеylarda faоliyat оlib bоruvchi - хоdimlarning aksariyati 40 yoshdan оshganlar

- хоdimlarning ish samaradоrligini оshirishlari uchun хоrijiy davlatlar tajribasini o`rganish maqsadida Tоshkеnt shahrida jоylashgan mеhmоnхоnalarga хizmat safarlari uyushtirish оrqali malakalarini оshirish maqsadga muvоfiq. Yuqorida keltirilgan takliflar, muammolar deyarli barcha turistik hududlarimizga ham tegishli bo’lib, tezlikda bu masalala hal etilishi lozim. 2.3. EKSKURSIYALARNI O’TKAZISHNING XALQARO TAJRIBALARI VA METODLARI Turizm rivojlangan deyarli barcha davlatlarda ekskursiya xizmatlari ham rivojlangan. Keling, bir necha mamlakatlar misolida ko’rib chiqaylik. Masalan, Italiyada ekskursiyalar jarayoni qanday kechadi. Mamlakatimiz ekspertlaridan biri hikoya qiladi: - Italiyada ekskursion tur sotib oldik. Ertalab avtobus keldi, chiqdik, boshqa mehmonxonalardan ham turistlar chiqis

bilan ketibdi. Yana bir gap, mavsum mahalida o’zbek va rus tillarida har doim gidlar etishmas ekan! Endi Yaponiyani ko’rib chiqsak. Osakada OSAKA ETHNOLOGY MUSEUM bor. Juda gavjum muzey. Muzeyni 2-3 soat mobaynida aylanib chiqish mumkin. Odamda dunyo xalqlari haqida tassurot shakllanadi. Alohida bo’limlari ham bor. Masalan, turli xalqlar musiqa asboblari bo’limi – agar birorta musiqa asbobiga yaqinlashsangiz, o’sha musiqa asbobida chalingan kuy yangraydi. Yoki muzey bo’limlarining biriga joylashtirilgan TOUCH SCREEN ekrani, xaritadagi istalgan mamlakatdagi lahjalar nutqini eshitishingiz mumkin. Zarur davlatni tanlasangiz bo’ldi. Bularning barchasi ekskursiyalarni samarali o’tkazishga yordamlashadi. Yoki Xirosimadagi TINCHLIK MUZEYI. Siz muzeyni elektron gid yordamida aylanib chiqishingiz m

jihozlangan, ya’ni turist muzeyning o’ziga kerakli bo’limini juda katta elektron tablodan foydalanib topib olishi mimkin. Bu albatta, tashrif buyuruvchilarga qulaylik tug’diradi. Bu esa o’z navbatida turistlar oqimining oshishiga olib keladi. Mamlakatimizda ham ekskursiyalar jarayonini samarali tashkil qilinsa ijobiy natijalarga erishishimiz mumkin. Xorij tajribalarini o’rganish, ularni ekskursiya jarayonlarida faol qo’llay olish – oldimizda turgan muhim, hal etilishi lozim bo’lgan dolzarb muammolardan biridir. Shunday ekan, turizm sohasi mutasaddilari turizm infratuzilmasini rivojlantirish bilan bir qatorda ekskursiya xizmatlarini takomillashtirish masalalariga ham jiddiy e’tibor bermoqlari lozim. Zarur bo’lsa, gidlarni tayyorlash markazlari faoliyatlarini ham zamon talabiga mos ravishda

III BOB. O`ZBEKISTONDA EKSKURSIYA XIZMATLARI TASHKIL ETILISHINI RIVOJLANTIRISH VA TAKOMILLASHTIRISH YO’LLARI 3.1 . O`ZBEKISTONDA EKSKURSIYA XIZMATLARI TASHKIL ETILISHINI RIVOJLANTIRISH CHORA TADBIRLARI Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida mamlakatimiz sayyohlik imkoniyatlaridan unumli foydalanishga qaratilgan chora-tadbirlar sohani sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarishga xizmat qilayotganini ta’kidladi. Prezidentimizning 2016-yil 2-dekabrdagi «O‘zbekiston Respublikasining turizm sohasini jadal rivojlantirishni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi farmoni hamda 2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalar muhim dasturilamal bo‘lmoqda. Rеspublika iqtisоdiyotini barqarо

iqtisоdiyotida hal qiluvchi ahamiyatga aylanib bоrayotganidan dalоlat bеradi. Хalqarо turizmda bugungi kunda ekskursiyaning ahamiyati оrtib bоrayotgan bo`lib, ayniqsa, bizning rеspublikamizga tashrif buyurgan aksariyat turistlarning e’tibоri qadimiy tariхiy aritеkturaga va o`zbеk хalqining bоy mеrоsi hisоblangan urf-оdatlarga qaratilgan. Хоrijlik turistlarga ekskursiya хizmati ko`rsatishda, albatta, bu jihatlarni nazardan chеtdan qоldirmaslik lоzim. Hozirgi davrda ekskursiya xizmatlarini samarali tashkil etish borasida hukumat qator tadbirlar amalga oshirilmoqda. Dastlabki boshlangan ishlar bu albatta muzeylarning tubdan ta’minlanishi, texnologik jihozlanishi va bir qancha qo’shimcha muzeylarning qurilishi tahsinga sazovordir. Bundan tashqari, muzey omborlarida saqlanayotgan minglab ekspon

turizm mahsulotlari yaratish va ularni jahon bozorida targ‘ib qilishga oid masalalar muhokama qilinmoqda. Bunda xalqaro tajribadan keng foydalanish, hududlarda yangi turizm yo‘nalishlarini tashkil etish va ularni pasportlashtirish, ichki va tashqi turizm bo‘yicha milliy va hududiy dasturlarni ishlab chiqish kabi masalalar yuzasidan tavsiyalar berildi. Turizmni rivojlantirish, sayyohlar oqimini ko‘paytirishda mehmonxona biznesi muhim o‘rin tutadi. Bugun mamlakatimizda qariyb olti yuzta mehmonxona bor. Poytaxtimiz va viloyatlarda “Radisson”, “Lotte”, “Wyndham”, “Ramada” kabi dunyoga mashhur otellar bilan birga, kichik guruhlarda va oilaviy sayohat qiluvchilar uchun ko‘plab xususiy mehmonxonalar faoliyat ko‘rsatmoqda. Keyingi paytlarda mamlakatimizda tadbirkorlikni, jumladan, turizm sohasin

Hozirgi kunga kelib dunyoda ziyoratchilik sayyohligining 10 dan ortiq yirik markazlari mavjud bo`lib, ular yer sharining deyarli hamma qit`alarida joylashgandir. Musulmon olamida ziyorat qilish makonlari ham anchagina. Jumladan, Markaziy Osiyoda, qolaversa jonajon O`zbekistonimizda ham aziz avliyolar yashab, dafn etilgan qadamjolar, ziyorat maskanlari beqiyos ko`p. Ular qatoriga Janubiy Qozog`iston viloyati, Turkiston shahridagi Axmad Yassaviy maqbarasi; Toshkent viloyati Zangiota tumanidagi Zangiota majmuasi; Toshkent shahridagi Shayx Xivanda Taxur maqbarasi, Qaldirg`och-biya maqbarasi, Yunusxon maqbarasi; Hazrati Imom majmuasi; Abubakr Muhammad Kaffal Shashi maqbarasi; Shayx Zayniddin bobo maqbarasi; Samarqand viloyati Payariq tumani Hartang qishlog`idagi Imom Al-Buxoriy majmuasi; Oqdary

qilsak, asosan tarixiy, madaniy va diniy yo’nalishlar bo’yicha ish olib boriladi. Bu esa turistik bozor segmentining ma’lum bir qismigagina xizmat qilish mumkinligini anglatadi. Tabiiyki, yurtimizga keladigan turistlar soni segmentga mos ravishda kam miqdorni tashkil qiladi. Shundan kelib chiqib yangi ekskursiya yo’nalishlarini taklif qilamiz: 1. Agroturizm bo’yicha ekskursiyalar. Bu yo’nalish segmentiga yoshlar, o’smirlar, agrar soha vakillari, yangi ish boshlagan fermerlar, agrar soha ilmiy xodimlari kiritiladi va agar yaxshi o’ylab yo’lga qo’yilsa, juda yaxshi rivojlantirish darajasiga olib chiqish mumkin. Mamlakatimizda agrar sohadagi yutuqlarimiz anchaligina hisobga olsak, xorijda ham aynan shu ekskursiyada qatnashish istagida bo’lgan ko’plab turistlarni jalb qilish mumkin. 2. Astrono

ham shunday tabiiy holatlar borki, inson ongini shoshiltirib qo’yadi. Masalan, cho’l ichiga bir necha o’n kilometr kirib ketsangiz, oldingizdan har xil maydonga ega bo’lgan ko’llar chiqishi mumkin. Sahro o’rtasida bu kabi holatni uchratish juda mushkul hol, ammo Buxoro viloyatida haqiqatda bor bunday ko’llar. 4. Ilmiy yo’nalishlar bo’yicha ekskursiyalar. Masalan, ornitologlar, ixtiologlar, arxeologlar yoki speleo turistlar uchun ekskursiyalar tashkil qilish. Bu ekskursiyalar jarayonida ilmiy nuqtai nazardan yondashuv zarur hisoblanadi va tayyorgarlik darajasi ham boshqa ekskursiyalarga qaraganda bir qancha murakkab bo’ladi. Chunki qatnashchilar talabi juda yuqori bo’ladi. 5. Texnologik ekskursiyalar. Bu yo’nalishda ekskursiya qatnashchilariga zamonaviy texnologiyalar yordamida xizmat ko’rs

XULOSA Bitiruv malakaviy ishini yozish vaqtida mamlakatimizda ekskursiya xizmatlarini tashkil qilish va uning samaradorligini oshirish bo‘yicha quyidagilar hulosa qilinadi: • mamlakatizimdagi mavjud tarixiy obidalardan ekskursiya xizmati ko’rsatishda keng foydalanish; • xalqaro turistlarga ekskursiya xizmatini ko‘rsatishda turistik imkoniyatlarni hisob chiqish va imkoniyat darajasining ulardan eng yuqori darajada foydalanish; • ko’plab sayoxatlarga chiqadigan Yevropa mamalakatlarda bo’ladigan turistik yarmarkalarda surunkali ishtirok etishni ta’minlash; • ichki turistik bozorda uzaro raqobatni yanada kuchaytirish, turistik firmalarga davlat tomonidan berilayotgan imkoniyatlarni qayta ko’rib chiqish; • ekskursiyani tashkil etishda madaniy meros etnografiya, urf-odatlar va an’analardan unuml

• jahon bozorida talab katta bo’lgan xalqaro turistik yo’nalishlarni yo’lga qo’yishda va ishlab chiqishda qatnashish (Buyuk ipak yuli imkoniyatlaridan keng foydalanish); • milliy urf odatlar va tarixiy arxitektura yodgorliklarini asl ko’rinishda saqlab qolishiga erishish va ekskursiya davomida turistlarga uning yaratilishi tarixi haqida kengroq tushuncha berish; • turizm soxasi uchun malakali mutaxasislarni tayyorlashni takomillashtirish (gid tarjimonlar va tarixni yaxshi biladigan mutaxassislarni tayyorlash); Bitiruv malakaviy ishini yozish paytida Buxoro viloyatida yangi yo‘nalishdagi ekskursiya xizmatlarini tashkil qilish bo‘yicha quyidagilar tavsiya qilinadi:  Buxoro shaxri atrofida turistlarni bosh vaqtlarini samarali o‘tkazish uchun ko‘ngilochar joylarni tashkil qilish;  Buxoro sha

inqiroz kechayotgan bir paytda, viloyatning qishloq joylaridagi yoshlarini ish bilan ta’minlashga, hamda davlatimizga qo’shimcha valyuta kirib kelishiga erishishimiz mumkin. ANNOTATION OF THE BACHELOR’S GRADUATION QUALIFICATION THESIS OF THE STUDENT OF 3-1TUR-13 GROUP SHODIEVA QUMRINISO Topic: Organising an excursion services in Uzbekistan Future of developing of international tourism in Uzbekistan, becoming as one of the hot topics of the present days. Prove of it we can bring facts like: development of tourism rapidly, construction of new modern hotels with high quality services, creation of new workplaces, increasing of qualified professionals in tourism sector, rise of amount of foreign guests and increasing of the domectic travellers. Tourism is in the third place in profitability aft

tourism market and the ways of developing it. In addition to, above we can add development of the national tourism infrastructure by setting our own national standards, of course, which will satisfy international standard requirements. During the preparation of the final qualifying work of many analyzes carried out a number of shortcomings in the development of domestic tourism, there are problems and lagging behind in the process of reviewing them for their suggestions. He said the shortcomings listed below: - First of all, to establish a clear strategy for internal tourism in Uzbekistan, the strategy selected to achieve the goals is much easier; - Internal apathy on the tourism potential of the country, been the way. This problem is lack of qualified personnel. Taking their skills to t

crossroads of the Silk Road and was located territory of modern Uzbekistan, and by the way, we went to the Great invaluable material and spiritual heritage. We have something to show than to delight and impress foreign visitors who want to visit our country. The unique monuments of ancient architecture, concentrated in the historic cities of Samarkand, Khiva, Bukhara and Karshi, Tashkent, richness and diversity of nature and centuries-old traditions of craftmanship, the wise customs and festivals of the people. Available in recreational resources of the country can develop all kinds of tourism, to receive visitors year-round. Uzbekistan is able to offer a wide range of services both for lovers of cultural, leisure, and for the extreme. Today, there are widespread business, environmental, h

Thus, regulation of tourist activity in the country is carried out the basis of legal documents - laws "On Tourism", "Insurance", "On certification," "On the state border," government regulations. These documents aimed to be the formation of the investment climate, privatization and privatization in the tourism sector, the construction of road networks, resorts, etc. Work is under way "Uzbektourism" to prepare a new edition of the law "On Tourism", the development of national standards of national tourism and hotel infrastructure in the country because of its climatic, cultural and national characteristics. Many works are doing in the field of improvement of tourism infrastructure. "Uzbektourism" in cooperation with other government b

flows of tourists to our country and to show that Uzbekistan is equally attractive in all seasons and every season is lovely and interesting in its own way. Significant role in creating and maintaining the tourist image of Uzbekistan plays Annual Tashkent International Tourism Fair "Tourism on the Silk Road", conducted under the auspices of the World Tourism Organization of the United Nations (UN). Fair brings together professionals of the Uzbek and foreign tourist business in pursuit of common goals - to improve and develop the industry by expanding the business partnership. To date TITF acquired the status of one of the largest exhibitions in Central Asia. The development of the tourism industry depends largely on the professionalism of the people working in this industry. In thi

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI 1. O ’ zbekiston Respublikasining “Turizm to ’ g ’ risida” Qonuni -O ’ zbеkistonning yangi qonunlari. - T.: Adolat, 2000, b.131-140 b. 2. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “O’zbekturizm” MKsining tashkil topishi” to’g’risidagi farmoni № PF-447. 1992.27.07 3. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2016- yil 2- dekabrdagi Turizmni rivojlantirish Davlat qo’mitasini tashkil etish to’g’risidagi 2666-sonli farmoni. 4. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 24 yilligi arafasida Prezident Shavkat Mirziyoyevning Turizm faoliyatini jadal rivojlantirish to’g’risidagi nutqi. “Xalq so’zi” 2016-yil 7-dekabr. 5. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib intizom va shaxsiy

xususiy mulkchilik, kichik biznes va tadbirkorlikka yanada keng yo'l ochib berish hisobidan oldinga yurishdir. O ’ zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning mamlakatimizni 2015 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2016 yilga mo'ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo'nalishlariga bag'ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagi ma'ruzasi. 16.01.2016. 9. UN WTO Tourism Highlights 201 5 Edition. 10. Александрова А.Ю. Международный туризм (учебник). М.: Аспект Пресс, 2002. -470 с. 11. Бабаскин С.Я. Инновационный проект: методы отбора инструмента анализа рисков. Издательство «Дело» АНХ, 2009. - 240 с. 12. Баумгартен Л.В. Стратегический менеджмент в туризме. Учебное пособие. М.: Академия, 2007. – 346 с. 13. Богданов Е.И., Богомолова Е.С., О

21. Биржаков М.Б., Пшенко К.А. Международные туристкое право, законодательство государств – участников СНГ в сфере туризма. СПб.,Невский фонд, 2008. – 232 b . 22. Быстров С.А. Туризм: макроэкономика и микроэкономика. М., Герда, 2007 – 464 b. 23. Замедлина Е.А. Экономика отрасли: туризм. М., Альфа-М, ИНФРА-М, 2009 – 205 b . 24. Кусков А.С. Основы туризма. М., КноРус, 2008 – 400 b. 25. Воскресенский В.Ю. Международный туризм. М., Юнити-Дана, 2008. – 463 b. 26. Щедловская М.В. Влияние инфраструктуры на формирование и развитие привлекательности и конкурентоспособности туристской дестинации (на примере Наро–Фоминского муниципального района). М. 2013. 27. Гадеудина Е.Д. Использование метода экспертной оценки для определения целесообразности развития инфраструктуры туристического региона в района

33. Tu х li е vI . S ., H а yitb ое vR ., Ib о dull ае vN .Е, А mriddin о v а R . S . Turizm а s о sl а ri : O ‘ quvqo ‘ ll а nm а – S а m а rq а nd : S а mISI , 2010. 34. www.uzbektourism.uz 35. www.welcomeuzbekistan.uz 36. www.wto.org 37. www.infoman.uz 38. www.prezident.uz 39. www.stat.uz 40. www.wikipedia.org 41. www. elar.urfu.ru 42. www.uza.uz 43. www.orexca.com 44. . http :// tourlib . net / gost . htm -библиотека туризма 45. http :// www . uzbektourism . uz / uz /- официальный сайт НК «Узбектуризм» 46. www . study - uzbektourism . uz – учебный центр НК «Узбектуризм» 47. http :// abc . vvsu . ru / Books / mened _ kach _ turizma / page 0005. asp 48. http :// www . iso . org / - Международня организация по стандартизации 49. http :// www . standart . uz / blog / category /61- Узстанда

ILOVALAR. 1-rasm 2-rasm 51

Купить