O’zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning ustuvor yo’nalishlari va vazifalari - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	6.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	17 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

O’zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning ustuvor yo’nalishlari va vazifalari

Купить

O’ZBEKISTONDA RAQAMLI IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHNING USTUVOR YO’NALISHLARI VA VAZIFALARI O’ zbekistonda axborot- kommunikatsiya texnologiyalari rivojlanishi O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish konsepsiyasi O’zbekistonda va jahonda elektron tijoratning rivojlanish tendensiyalari

17.1. O’ zbekistonda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivojlanishi Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) paydo bo'lishi va tarqalishi global iqtisodiyotga shu qadar ta'sir ko'rsatdiki, yangi bir hodisa - raqamli iqtisodiyot paydo bo'ldi. Raqamli texnologiyalarning ta'siri global miqyosda ham, mahalliy darajada ham seziladi. Raqamli iqtisodiyot yangi ishlab chiqarishlarning kombinatsiyasi sifatida global iqtisodiyotning tez o'sib borayotgan qismidir. Raqamli iqtisodiyotning o'sishi raqamli va mobil texnologiyalar bilan bevosita bog'liq bo'lgan bir qator bozorlarning o'sishi bilan bog'liq. Texnologiyalar rivojlanishining hozirgi bosqichida va bozorlarning hozirgi holati sharoitida raqamli iqtisodiyotni maqsad sifatida emas, balki i

Bunday beshta texnologiyani ajratib ko'rsatish mumkin:  5G - aloqa;  3D - bosma;  blokch ey n; sun'iy intellekt virtual haqiqat. Raqamli iqtisodiyotning kelajakdagi rivojlanishi bir qator ilg'or texnologiyalarning muvaffaqiyatiga bog'liq bo'ladi.

So'nggi yillarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) rivojlanishida to'rtta holat bilan bog'liq bo'lgan sifatli siljishlar kuzatilmoqda: 1. raqamli texnologiyalar doimiy ravishda o'zlarining qo'llanilish doirasini kengaytirmoqda; 2. tegishli vositalarni kiritish va ulardan foydalanish xarajatlari doimiy ravishda pasayib bormoqda; 3. iqtisodiy faoliyatni raqamlashtirish darajasi doimiy ravishda o'sib bormoqda (shu jumladan dastlabki ikki omil ta'siri tufayli); 4. raqamli qurilmalarning (kompyuterlar, telefonlar, Internetga ulangan aqlli moslamalar va qurilmalar) mavjudligi va tarqalishi doimiy ravishda o'sib bormoqda.

1. Rivojlanishning boshlang ‘ ich bosqichi (2000-2005 yillar ) – AKTni bosqichma - bosqich joriy qilish va davlat boshqaruvini yaxshilsh davri ; Ikkinchi bosqich (2005-2010 yillar ) – asosiy qonunchilik - me ’ yoriy hujjatlar qabul qilish va AKTni hamma joyda joriy qilish davri ; Uchinchi bosqich (2010-2015 yillar ) – davlat organlarida dasturiy mahsulotlar va ichki axborot tizimlarini faol joriy qilishni boshlash , axborot va ma ’ lumotnoma elektron xizmatlari taqdim etish davri ; 1. To‘rtinchi davr (2015-2021 yillar) – davlat boshqaruv strukturasini yanada takomillashtirish davri.O‘zbekistonda AKT rivojlanishini bir necha bosqichda tavsiflash mumkin:

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida iqtisodiy o‘sish va jamiyat ijtimoiy rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari quyidagilar hisoblanadi: AKT sektorining yuqori sur’atlarda o‘sishi; -bozor va sub’ektlar boshqaruvi samaradorligiga AKTning ijobiy ta’siri; -ta’lim sifati yuksalishi va ommabopligi o‘sishi; -davlat boshqaruvi samaradorligi yuksalishi va fuqarolik jamiyati rivojlanishini ta’minlovchi ijtimoiy institutlarga AKTning jiddiy ta’siri; -jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuv jarayonlarining rag’batlantirilishi va tezlashishi; -bank tizimining rivojlanib borishiga keng ko’maklashish

17.2. O ‘ zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish konsepsiyasi Raqamli iqtisodiyotni keng joriy etish va uni qo llab-quvvatlash mamlakatimizning ʻ istiqboldagi taraqqiyot rejasidan muhim o rin ʻ egallaganligi tufayli iqtisodiyotning raqamli sektorini rivojlantirish borasida keng ko lamli ʻ chora-tadbirlar belgilandi va mazkur vazifalar ijrosi o laroq, mamlakatimizda yangi elektron ʻ hujjat aylanishi tizimlari joriy etilmoqda, elektron to lovlar rivojlantirilmoqda va elektron ʻ tijorat sohasidagi normativ-huquqiy baza takomillashtirilmoqda, elektron infratuzilma va tijorat shakllantirilmoqda, iqtisodiyotning barcha jabhalarida raqamli transformatsiyaga o tilishi qadamma-qadam amalga oshirilmoqda. ʻ 2020-yil mamlakatimizda “Ilm, ma rifat va raqamli iqtisodiyotni ʼ rivojlantirish yil

Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishda avvalo telekommunikatsiya va elektron infratuzilmani takomillashtirish alohida ahamiyatga ega. Albatta, aholini internet tarmog idan foydalanish darajasi qanchalik yuqori ʻ bo lsa raqamli iqtisodiyot, shu jumladan elektron hukumat tizimi ham ʻ shuncha samarali faoliyat yuritadi. Yurtimiz bo yicha internet ʻ foydalanuvchilari soni jami aholiga nisbatan 2018-yilda 46 foizni tashkil qilgan bo lsa, 2021-yilda bu ko rsatkich 60 foizdan yuqorini tashqil etmoqda. ʻ ʻ Reallik bilan bog laganda raqamli iqtisodiyot rivojlangan davlatlarda YaIM ʻ hajmi ham, YaIMning aholi son boshiga ulushi ham yuqoriligini ko rishimiz ʻ mumkin. Shu jihatdan olib qaraganda, mamlakatimizda mazkur masalaga e tibor qaratish yagona maqsadni ko zlaydi, u ham bo lsa, aholining yashash

O‘zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishda quyidagi yo‘nalishlar belgilab olingan:davlat va xo‘jalik organlari, mahalliy davlat organlarining joylarda zarur axborot tizimlari va resurslarini, dasturiy ta'minot va elektron xizmatlarning joriy qilinishini muvofiqlashtiri shlarini belgilab olish; mamlakatda raqamli iqtisodiyot, axborot texnologiyalari bozorini, jumladan davlat xususiy sherikchiligi asosida texnopark va kovorking- markazlar faoliyatini tashkil qilish orqali xorijiy sarmoyalarni jalb qilish uchun qulay sharoit yaratish; zamonaviy telekommunika tsiya infratuzilmasi, aloqa texnologiya va tarmoqlarini rivojlantirish, zamonaviy telekommunika tsiya xizmatlarini rivojlantirishni joriy qilishni muvofiqlashtiri sh;

davlat boshqaruvida va iqtisodiyot sohalarida elektron xizmatlarni joriy qilish, elektron tijorat va dasturiy ta'minot bozorini rivojlantirish orqali raqamli iqtisodiyotni yuksaltirish; Internetning milliy segmentini, raqamli media-kontentni tashkiliy, moddiy-texnik va iqtisodiy qo‘llab-quvvatlash orqali rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish; shahar va hududiy infratuzilmani boshqarishda foydalanish, xususan turar-joy va kommunal xizmat ko‘rsatish, transport logistikasi, xavfsiz va «aqlli shahar» uchun «aqlli tizim»larni ishlab chiqish; malakali kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish.

17.3. O’zbekistonda va jahonda elektron tijoratning rivojlanish tendensiyalari Raqamli iqtisodiyotning bir qismi bo ’ lgan elektron tijoratning O ‘ zbekistonda rivojlanishini shartli ravishda ikki davrga ajratish mumkin : 2015- yilgacha bo ‘ lgan va undan keyingi davr . 2015- yilgacha bizning mamlakatda normativ - huquqiy baza ishlab chiqish va tayyorlash bo ‘ yicha faol ishlar olib borilgan edi . 2015 yilda esa O ‘ zbekiston Respublikasida 2015-2018 yillarda mo ’ ljallangan elektron tijoratni rivojlantirish Konsepsiyasi qabul qilindi , va u o ‘ rta muddatli istiqbolda elektron tijoratni rivojlantirishning asosiy yo ‘ nalishlarini , raqobatli muhitni kengaytirishni , zamonaviy infratuzilmani tashkil qilishni va qo ‘ shimcha ish o ’ rinlari yaratishni , shuningdek , elektron tijorat haqidag

Biroq , bugungi kunga kelib , konsepsiyada aks ettirilgan chora - tadbirlar to ‘ liq amalga oshirilmaganligi haqida gapirish mumkin . Masalan , normativ – huquqiy bazada elektron tijoratni rivojlantirishga qaratilgan qator qarorlar qabul qilinmagan . Xususan , elektron tijoratda elektron xabarlar yoki elektron hujjatlar ommaviy jo ‘ natmalari , reklamani joylashtirish tartibi tasdiqlanmagan .

 O ‘ zbekiston ushbu yo ‘ nalishda , juda tezkor rivojlanadigan tarmoqda yo ‘ l qo ‘ yish mumkin bo ‘ lmagan darajada sekin va cho ‘ zib harakatlanmoqda . Ta ’ kidlash joizki , bugungi kunda foydalanuvchilar oziq - ovqat mahsulotlariga buyurtma berish uchun telegram botlaridan faol foydalanmoqdalar . O‘zbekistonlik iste’molchilar, shuningdek, internet tarmog‘i yoki telefoniya hizmatlari uchun mobil ilovalar vositasida faol pul to‘lashmoqda.  Bu esa O‘zbekiston aholisi elektron bitimlarni amalga oshirishga ishonishidan dalolat beradi, faqat hozirgi kungacha foydalanuvchilar katta harajatlar talab qilmaydigan kichik bitimlarni amalga oshirgan holda o‘rtacha xarid hajmini oshirishga unchalik tayyor emaslar. O‘zbekistonda elektron bitimlar foydalanuvchisining o‘rtacha hajmi 50 mingdan 200 mi

O‘zbekistonda elektron tijoratning rivojlanishini to‘xtatib turgan bir qator muammolar va kamchiliklarni aytib o’tishimiz mumkin: Aholining elektron bitimlar tuzishga unchalik ishonmasligini Yetkazish berish qiymatining yuqoriligini Tovar - hizmatlar sifatining pastligini Firibagrliklardan qo’rqishni Kompyuter savodxonligi darajasining pastligini

Ho z irgi paytda Xitoyda elektron savdo uchun Jahon savdo tashkilotiga o’xshash global platforma tashkil qilish bo’yicha ishlar olib borilmoqda. Bu holda global elektron savdoning barcha ishtirokchilaridan soliq undirishni ham Xitoy davlati o’z qo’liga oladi. Ammo bu sohada boshqa davlatlar – AQSH, Yaponiya, Evropa Ittifoqi va Rossiya ham faol ishlar olib borib, elektron savdodagi o’z ulushlarini qo’lga kiritish umididadirlar. Bunday katta ekotizimlarda katta kompaniyalar bir birlari bilan kurashadilar, kichkina kompaniyalar esa elektron savdoning yangi imkoniyatlaridan foydalangan holda ushbu ekotizimda o’z joylarini topa oladilar.

Xitoydagi eng yirik kompaniyalardan biri – Alibaba Group ning asoschisi va direktorlar kengashi raisi Djek Maning ta’kidlashicha, « Taxminan 30 yillardan so’ng, biznesning 80% dan ortigi internet orqali amalga oshiriladi Agar bu paytga kelib, ertangi kun uchun qandaydir yechimingiz bo’lmasa, bu yechim kimdadir albatta bo’ladi ».

Internetdan va tarmoq texnologiyalaridan foydalanish Korxonalar orasidagi elektron savdoning amalga oshishi Maxsulot va xizmatlarning raqamli usulda yetkazilib berilishi Internet orqali moddiy tovarlar bilan chakana savdo amalga oshirilishi.Evropalik olim Margerino raqamli iqtisodiyotning aniqroq tushuntirib, iqtisodiy o’sishga ta’sir q iladigan to’rtta faktorni ajratib ko’rsatdi

 Respublikamizda raqamli iqtisodiyotning rivojlanishiga t o ’si q qiladigan asosi faktorlar jumlasiga quyidagilarni kiritishimiz mumkin:  Insoniy resurslar telekommunikatsiyalarga bo’lgan investistiyalar va raqamli infratuzilmalar  Dasturiy mahsulotlar va ilovalar yaratish  Davlatning ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarga faol ta’siri  Davlat boshqaruvi  Xususiy se k tor

O’zbekiston Respublikasi xudularida raqamli iqtisodiyot shakllantirish va uni rivojlantirish uchun insoniy resurslarga, IT-sohasiga investitsiyalarga, raqamli infratuzilmalarga, dasturiy ta’minot ishlab chiqarishga tayanadigan va bunda asosiy oyinchilar davlat hamda xususiy se k tor bo’lgan milliy raqamli strategiyani ishlab chiqish zarur.

Купить