O’zbekistonda yoshlarning ish bilan bandligini oshirishda davlat siyosatining o’rni - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	316.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

O’zbekistonda yoshlarning ish bilan bandligini oshirishda davlat siyosatining o’rni

Купить

Shu borada biz uchun o’ta muhim, aytish mumkinki, hal qiluvchi ahamiyatga ega bo’lgan yana bir masalaga to’xtalib o’tishni joiz deb bilaman. Kasb-hunar kollejlari va akademik liseylar bitiruvchilarini ishga joylashtirish masalasi barchamizning jiddiy va doimiy e’tiborimiz markazida turishi zarur Islom Karimov O’zbekistonni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining hozirgi bosqichida hamda davlat siyosatida yoshlarning ish bilan bandligini oshirish muammosi alohida ahamiyat kasb etmoqda. Bu ko’p jihatdan O’zbekiston aholisining tarkibiga ko’ra yoshlar mamlakati qatoriga kirishi bilan izohlanadi. Iqtisodiy faol aholi tarkibidagi yoshlar eng istiqbolli toifa hisoblanib, uzoq muddatli intellektual investisiya obyekti hisoblanadi. Ular bilim darajasining yuqoriligi, kuchli mehnat motivasiyasi, jo’sh

Muammoning o’rganilganlik darajasi. Mehnat bozori, ishsizlik, inflyasiya, aholini ish bilan ta’minlash muammolarini fundamental tadqiq etishga: Keyns J.M., Lukas R.Ye., Osvald A., Armstrong J., Rozan X., Rudebsh J., Xayek F., Xoll S., Yanosh K. kabi xorijiy yetakchi olimlarning ilmiy ishlari bag’ishlangan. Bu tadqiqotlar iqtisodiyotni yangilash sharoitida turgan mamlakatlarda mehnat bozorining umumiy muammolarini o’rganish uchun nazariy asos bo’lib xizmat qilmoqda. Shuningdek, MDH mamlakatlari olimlaridan Adamchuk V.V., Volgin N.A., Genkin B.M., Kosnikov V.G., Kotlyar Z.A., Kuzmin S.A., Maslova I.S., Odegov Yu.G., va boshqalar munosib hissa qo’shganlar. Bu muammolar tadqiqotiga o’zbekistonlik olimlardan Abdurahmonov Q.X., Zaynutdinov Sh.N., Zokirova N. Q ., Raximova D.N., Raximova N.X., Tu

4Magistrlik dissertasiyasining maqsadi – iqtisodiyotni modernizasiya qilish sharoitida O’zbekistonda yoshlarning ish bilan bandligini tartibga solish yo’nalishlarini aniqlash va takomillashtirish yuzasidan ilmiy asoslangan xulosa va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. www.arxiv.uz

M agistrlik dissertasiyasi ishining asosiy vazifalar i : - yoshlarning ish bilan bandligini oshirishning ijtimoiy-iqtisodiy mazmuni va mohiyatini yoritish; - aholi ish bilan bandligi bo’yicha nazariy yondashuvlarni o’rganish; - yoshlarning ish bilan bandligini tartibga solishni tadqiq etish; - yoshlar ish bilan bandligini ta’minlash va kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga joylashtirish ko’lamini kengaytirishda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rolini aniqlash; - respublikada yoshlar ish bilan bandligini ta’minlash holatini tahlil qilish; - yoshlarning ish bilan bandligini oshirish mezonlari va ko’rsatkichlarini aniqlash; - yoshlar mehnat bozorini tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirishning asosiy yo’nalishlarini aniqlash; - yoshlar mehnat bozorida oqilona ish bilan

Tadqiqot obyekti – O’zbekiston Respublikasi yoshlar mehnat bozori. Tadqiqot predmeti - mehnat bozorida yoshlarning ish bilan bandligini oshirish da davlat siyosatida amalga oshadigan ijtimoiy - iqtisodiy munosabatlar majmuasi. 6 www.arxiv.uz

6Magistrlik dissertasiyasining ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat: - yoshlarning ish bilan bandligini ta’minlashning ijtimoiy-iqtisodiy mazmuni va mohiyati o’rganilgan; - aholini ish bilan bandligi bo’yicha nazariy yondashuvlar yoritib berilgan; - yoshlarning ish bilan bandligini tartibga solishda davlatning roli yoritib berilgan; - respublikada aholini ish bilan bandligini ta’minlash holati tahlil qilingan; - yoshlar ish bilan bandligini ta’minlash va kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga joylashtirish ko’lamini kengaytirishda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning roli tahlili qilingan; - yoshlarning ish bilan bandligini oshirish mezonlari va ko’rsatkichlar aniqlangan; - yoshlar mehnat bozorini tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirishning asosiy yo’nalishlari yoritib

1-jadval O’zbekiston Respublikasida mehnat resurslari soni dinamikasi (ming kishi hisobida) Manba: Samarqand viloyat Davlat statistika Bosh boshqarmasi ma’lumotlari asosida tuzilgan. 7Hududlar Yillar 2011 yilda 2007 yilga nisbatan o ’ zgarish 2007 2008 2009 2010 2011 +,- foiz Qoraqalpog ’ iston Respublikasi 883,5 904,4 931,4 938,0 970,2 86,7 109,8 viloyatlar: Andijon 1391,8 1433,5 1497,6 1536,0 1626,4 234,6 116,8 Buxoro 904,5 928,7 949,2 967,4 1013,4 108,9 112,0 Jizzax 582,3 601,1 622,2 636,1 675,2 92,9 115,9 Qashqadaryo 1345,4 1395,8 1438,3 1481,7 1568,9 223,5 116,6 Navoiy 501,6 509,8 527,3 532,1 537,1 35,5 107,0 Namangan 1207,0 1246,5 1288,2 1328,5 1432,8 225,8 118,7 Samarqand 1617,0 1672,2 1725,8 1782,1 1900,2 283,2 117,5 Sirdaryo 390,3 401,9 407,8 415,5 430,9 40,6 110,4 Surxondaryo 105

2 -jadval O’zbekiston Respublikasida ish bilan band aholi soni dinamikasi (ming kishi hisobida) Manba: Samarqand viloyat Davlat statistika Bosh boshqarmasi ma’lumotlari asosida tuzilgan. 8Hududlar Y i l l a r 2011 yilda 2007 yilga nisbatan o ’ zgarishi 2007 2008 2009 2010 2011 + ; - foiz Qoraqalpog ’ iston Respublikasi 551,1 561,1 566,1 580,8 590,0 38,9 107,0 viloyatlar: Andijon 1014,8 1047,3 1063,0 1112,1 1144,8 130,0 112,8 Buxoro 708,0 729,1 748,5 768,1 784,7 76,7 110,8 Jizzax 350,9 360,6 396,6 381,6 392,4 41,5 111,8 Qashqadaryo 877,9 908,7 934,9 971,7 1003,8 125,9 114,3 Navoiy 389,9 396,7 404,6 408,0 413,4 23,5 106,0 Namangan 738,0 763,3 790,1 815,3 841,7 103,7 114,0 Samarqand 1115,8 1152,0 1186,7 1229,9 1269,8 154,0 113,8 Sirdaryo 296,1 304,1 318,9 320,0 327,5 31,4 110,6 Surxondaryo 69

3 -jadval Samarqand viloyatida 2007-2011 yillarning 1 yanvar holatiga mehnat resurslari va aholining ish bilan bandligi (ming kishi) Manba: Samarqand viloyat Davlat statistika Bosh boshqarmasi ma’lumotlari asosida tuzilgan. 9Ko ’ rsatkichlar 2007y. 2008y. 2009y. 2010y. 2011y. 2007-2011 yillarda o ’ sish (%) Aholi umumiy soni 2865,3 2912,3 3002,1 3060,5 3065.4 106,8 Shu jumladan: yoshlar 789,7 791,2 810,6 828,2 854.3 104,9 Mehnat resurslari 1551,0 1668,0 1687,6 1695,1 1732.1 109,3 Shu jumladan: Yoshlar 445,9 450,4 457,9 469,7 486.8 104,2 Ish bilan bandlar soni 1069,9 1080,7 1180,2 1152,0 1232.1 107,7 Shu jumladan: yoshlar 288,9 291,8 318,6 343,5 356.3 118,9 Ishlashga muhtoj aholi soni 25,9 22,5 22,5 23,1 23.2 89,2 Shu jumladan: yoshlar 7,0 6,1 6,1 6,2 6.2 88,6 www.arxiv.uz

4 -jadval Samarqand viloyatida 2007-2011 yillarda yoshlari ish kuchiga taklif (kishi hisobida) 10№ Ko ’ rsatkichlar 2007 y. 2009 y. 2010 y. 2011 y. 2007-2011 y.y.da o ’ sish, (%) 1 Jami taklif 98401 100369 142110 148570 150,9 2 Shundan: ilk bor ish qidirayotgan yoshlar jami 35696 36410 64652 66894 187,3 3 Shundan: qishoq joylarda ilk bor ish qidirayotgan yoshlar jami 30163 30839 54824 56726 188,0 4 Shundan: o ’ rta ta ’ lim va umumta ’ lim maktablarining bitiruvchilari 20480 20939 21335 21491 104,9 5 XTBYularning kunduzgi bo ’ limini bitiruvchilar 4442 4541 4189 3888 87,5 6 O ’ MKHK kunduzgi bo ’ lim bitiruvchilari 14318 20588 23006 23481 163,9 7 OO ’ Yularining kunduzgi bo ’ lim bitiruvchilari 7389 7431 7492 7511 101,6 8 Harbiy bo ’ limga chaqiriluvchilarning barcha toifalari 1179 1190 11

115 -jadval Samarqand viloyatida qishloq yoshlari ish kuchiga talab (kishi hisobida) 11Manba: Samarqand viloyat Davlat statistika Bosh boshqarmasi ma’lumotlari asosida tuzilgan. № Ko ’ rsatkichlar 2007 y. 2009 y. 2010 y. 2011 y. 2007-2011 y.y.da o ’ sish, (%) 1 Jami ish kuchlariga talab 91522 93352 136286 142174 155,3 2 Shundan: qishloq joylarda 77336 79069 115454 120563 155,9 3 Shundan: o ’ quv yurtlarining kunduzgi bo ’ limiga umumta ’ lim bitiruvchilaridan tashqari o ’ qishga kirganlarning o ’ rnini to ’ ldirish, jami 30199 30840 31296 31653 104,8 4 Shundan: O ’ MKHKlarning kunduzgi bo ’ limiga kiruvchilar 20539 19708 20940 23702 115,4 5 OO ’ Yularining kunduzgi bo ’ limiga kiruvchilar 4478 4572 7395 7471 166,8 6 XTBYularga kiruvchilar 6642 6863 6788 6692 100,7 www.arxiv.uz

6 -jadval Samarqand viloyatida yoshlar mehnat bozoridagi holat (ming kishi) 12Manba: Samarqand viloyat Statistika boshqarmasi ma’lumotlari asosida № Ko ’ rsatkichlar 2007 y. 2009 y. 2010 y. 2011 y. 2007-2011 y.y.da o ’ sish, (%) 1 Aholi umumiy sonida yoshlar, jami 791,2 810,6 828,6 847,6 107,1 2 16-29 yoshdagi mehnat resurslari soni 420,4 437,9 448,1 456,4 108,6 3 Ish bilan band yoshlar soni 291,8 318,7 343,5 367,4 125,9 4 Ishga joylashishga muhtoj yoshlar soni 6,1 6,1 6,2 9,5 155,7 5 Shundan: a) mehnat bo ’ limlarida ishsiz deb e ’ tirof etilganlar 0,9 0,9 0,95 1,3 144,4 6 b) mustaqil ravishda ish qidiruvchilar 5,2 5,2 5,25 8,2 157,7 www.arxiv.uz

13Вилоят аҳолиси, жумладан, меҳнатга лаёқатлилар Иқтисодиёт тармоқлари, ижтимоий-иқтисодий инфратузилма Ишчи кучи таклифи Ишчи кучига бўлган талаб Иш билан бандлик Ишсизлик Ишлаб чиқариш ва ижтимоий- иқтисодий тараққиёт Меҳнат бозори 1- rasm . Mehnat bozorida aholini ish bilan bandligi va uning ijtimoyi-iqtisodiy rivojlanishga ta’siri. www.arxiv.uz

XULOSA O’tkazilgan tadqiqotlar natijasida quyidagi xulosa va tavsiyalar ishlab chiqildi: 1. Iqtisodiyotni modernizasiya qilish davrida davlatning ijtimoiy-iqtisodiy siyosati faqat odamlarning manfaatlarini ishonchli ravishda himoya qilishdangina iborat bo’lmasdan, balki mehnatga yaroqli yoshlarni ish bilan bandligini ta’minlashni ham o’z ichiga oladi. Ayniqsa, aholining o’sishi yuqori sur’atlar bilan borayotgan va o’ziga xos yoshlar tarkibiga ega bo’lgan bizning respublikada ish bilan bandlik masalasi eng muhim muammolardan biri hisoblanadi. 2. Yoshlarni ish bilan ta’minlash uning takror ishlab chiqarishi uchun zarur shartdir. Chunki kishilarning turmush darajasi jamiyatning kadrlar tanlash, tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, ishga joylashtirish, ishsizlarni modd

5. Samarqand viloyatida jami ishchi kuchiga taklif 148570 kishini tashkil etgan bo’lsa, bu ko’rsatkich 2007 yilga nisbatan 150,9 %ga o’sgan. Shundan, ilk bor ish qidirayotgan yoshlar 2011 yilda 66894 kishini tashkil etib, mazkur ko’rsatkich tahlil etilayotgan yillar ichida 187,3 %ga o’sgan. Shuningdek, qishloq joylarda ilk bor ish qidirayotgan yoshlar soni 2011 yilda 56726 kishidan iborat bo’lgan hamda 2007 yilga nisbatan 188,0%ga oshgan. Keyingi yillarda XTBYularning kunduzgi bo’limini bitiruvchilari hissasi viloyat bo’yicha kamayish (87,5 %) tendensiyasiga, O’MKHK kunduzgi bo’lim bitiruvchilari hissasi o’sib borish (163,9 %) tendensiyasiga ega bo’lgan. 6. Mamlakatimizning yoshlar mehnat bozorida talab va taklif muvozanatini ta’minlash maqsadida ularning tadbirkorlik faoliyati bilan shug’

9. Yoshlarni kasbga yo’naltirish tizimida ularda tadbirkorlik tashabbusini shakllantirish va rivojlantirishga qaratilgan maxsus o’quv dasturlari ishlab chiqilishi va izchillik bilan amaliyotga joriy etilishi juda muhimdir. Hozir mahalliy mehnat organlari, ish bilan bandlikka ko’maklashuvchi markazlar asosan mehnat yarmarakalari orqali yoshlarni mavjud ish o’rnilaridan xabardor qilish bilan chegaralanmoqdalar. Yoshlarni kasbga yo’naltirishda ularga mehnat bozoridagi ish kuchiga haqiqiy talabni qunt bilan tushuntirish talab etiladi. Hozir esa talaba yoshlarda, ayniqsa umumta’lim maktablari o’quvchilari o’rtasida huquqshunoslik, moliya-iqtisodiyot, ijodiy faoliyat bilan bog’liq (adib, jurnalist, rassom, dizaynchi va hokazolar) ixtisosliklar nafaqat jamiyatda o’ta nufuzligi, ayni vaqtda mehnat

Эътиборларингиз учун раҳмат! 17 www.arxiv.uz

Купить