Otlarning egalik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi - Педагогика - Образовательные программы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	40.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	22 Ноябрь 2025
Расширение	docx
Раздел	Образовательные программы
Предмет	Педагогика

Продавец

Sherzod Sultonov

Дата регистрации 10 Июнь 2025

1 Продаж

Otlarning egalik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi

Купить

Mavzu: Otlarning egalik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi
DARS ISHLANMA
Maqsadlar:
Ta’limiy: o‘quvchilarga otlarning egalik qo’shimchalari bilan qo‘llanilishi haqida
bilim tushunchalar berish.
Tarbiyaviy maqsad: o‘quvchilarni tabiat, atrof-muhitga muhabbat ruhida
tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarning imlo qoidalariga oid bilimlarini,
og‘zaki va yozma nutq haqidagi bilimlarini rivojlantirish.
Kompetensiyaviy maqsad: kommunikativ kompetensiya: ijtimoiy vaziyatlarda
ona tilida va hamda xorijiy tilda o‘zaro muloqotga kirisha olishni, hamkorlikda
jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini oshirish.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars metodi: suhbat, savol-javob, munozara, jamoaviy ishlash.
Dars jihozi: tarqatma materiallar, rag‘bat kartochkalari, ona tili darsligi.
Darsning borishi.
T/R Bo limʼ Vaqti
1 Tashkiliy qism 5 daqiqa
2 O tgan mavzuni mustahkamlash
ʼ 10 daqiqa
3 Yangi mavzu bayoni 15 daqiqa
4 Yangi mavzuni mustahkamlash 10 daqiqa
5 Oquvchilarni ragbatlantirish . Darsni yakunlash 3 daqiqa

6 Uyga vazifa 2 daqiqa
Jami 45 daqiqa
I.Tashkiliy qism: o‘quvchilar bilan salomlashish. Davomatni aniqlash.
Kun yangiliklari haqida subat.
II.O‘tilgan mavzuni takrorlash: uyga berilgan 132-mashqni o‘quvchilar
daftaridan tekshirish.
III.Yangi mavzu bayoni: - Aziz o‘quvchilar, bugun sizlar bilan otlarning egalik
qo‘shimchasi bilan qo‘llanilishi mavzusini o‘rganamiz.
O‘quvchilar keling, men sizga bir so‘z beraman siz berilgan so‘zni uch
shaxsning har biriga tegishli tarzda ifodalab berasiz.
Misol:“ Kitob” so‘zi menga ya’ni birinchi shaxsga tegishli bo‘lsa qanday
ifodalanadi?: mening kitobim.
Ikkinchi shaxsga ya’ni senga tegishli bo‘lsachi?: sening kitobing
Uchunchi shaxs u uchun: uning kitobi.
Endi ular ko‘plikda: bizning kitobimiz, sizning kitobingiz, ularning
kitoblari tarzda bo‘ladi. Quyidagi 133-mashqni diqqat bilan kuzating.
IV.Mustahkamlash:
133- mashq. Otlarni o‘qing. Asosini aniqlang .
1. Maktab Maktabim
. 2. Maktabing Maktabingiz
. 3. Maktabi Maktablari
. So‘zlarni yozing. Asos va qo shimchalarini belgilang.ʻ
N amuna: maktab-im maktab-imiz
maktab-ing maktab-ingiz

maktab-i maktab (lar)i
Yodda tuting.
-m,-im,-ng,-ing,-si,-i,-miz,-imiz,-ingiz,--i, egalik qo‘shimchalaridir.
Egalik qo shimchalari shaxs va narsa-buyumlarning qaysi shaxsga qarashliʻ
ekanini bildiradi.
Tilda 3 ta shaxs bor:
I. Shaxs – so‘zlovchi
II. Shaxs- tinglovchi
III. Shaxs- o‘zga
-m, -im, -miz, -imiz, - I shaxs;
-ng, -ing, -ngiz, -ingiz, II shaxs;
-i, -si, -III shaxs egalik qo shimchalari.
ʻ
134- mashq. Topishmoqlarning javobini rasmlardan izlang.
O‘qituvchi o‘quvchilarga uyda topishmoqning javobini rasm daftarlariga chizib
kelishini topshiriq qilib beradi.
Bir dumaloq tosh i bor, Qizil ko‘ylagi xol-xol,
To‘rtta oyoq, bosh i bor. Suygani gul va nihol.
Sekin-sekin yuradi, Gul bargida jon saqlar,
Goh tosh qotib turadi. (Toshbaqa) Issiq kunlarni yo‘qlar.
Qo‘ng‘izlarning yulduzi,
Topdim, budir…….(Xonqizi)

Ertakning qahramoni, Dukkakli dondir o‘zi,
Dalaning “puchuq qizi ”
Polizimiz mehmoni . Palovga bertadi ta’m,
Yo‘talni quvib solar, Totlidir bo‘tqa si ham.
Taomlardan joy olar. Shoshilmasdan o‘ylab ayt
Berar biroz taxir ta’m, Bu donning nomi… (makkajo’xori)
Udir pahlavon… (sholg‘om)
Ajratib ko‘rsatilgan otlarni asos va qo shimchalarga bo‘lgan holda yozing.ʻ
Ulardagi egalik qo shimchalarini izohlang
ʻ .
Namuna: tosh+i, bosh+i; ko‘ylak+i, yulduz+i; qahramon+i, mehmon+i;
O‘z+i, qiz+i, bo‘tqa+si .
135-mashq. O‘qing. Egalik qo shimchalari qoshilgan otlarni aniqlang, ularni
ʻ
ko‘chiring. Qavs ichida qaysi shaxsda ekanini yozing.
1.Vatanimizda bo‘layotgan o‘zgarishlarni ta riflab, ado etib bo‘lmaydi.
ʼ
( birinchi shaxs ko‘plik: vatanimiz )
2. Savdogar sayroqi qushidan ayrilganiga qattiq kuyadi. ( III shaxs:
sayroqi qushi)
3. Musaffo tog‘ havosi, shifobaxsh buloqlar suvini simirib voyaga
yetayotgan bolalar sog‘lom bo‘lishi bor gap. ( III shaxs: havosi, suvi)
4.Quyoshdan oldin turib,
Bizga non yopgan onam.
Bor mehrini dilimga
Kaftida tutgan onam. (III shaxs: mehri, kafti; I shaxs:onam, dilimga)

136-mashq. Testlarni yeching.
O‘quvchilar mustaqil test topshirig‘ini bajaradilar. 5 daqiqa vaqt ajratiladi.
Vaqt tugagandan so‘ng, o‘qituvchi to‘g‘ri javobni e’lon qiladi o‘quvchilar
ishlarini almashtirib, bir-birlarini javoblarini tekshiradi.
1. Egalik qo’shimchasini vazifasi nimadan iborat?
A. Yangi so‘z yasash.
B. Shaxs va narsalarning kimga qarashli ekanligini ko‘rsatish.
D.Narsa-buyumlarning birlik yoki ko’plikda ekanligini ko‘rsatish.
E. Ega va kesmni bir biriga bog‘lash.
2. Tinglovchi nechanchi shaxs?
A. I shaxs.
B. II shaxs.
D. III shaxs.
E. I va II shaxs.
3. Bolalalik kunlar im da,
Uyqusiz tunlar i mda,
Ko’p ertak eshitgandim,
so’ylab berardi buv im .
Hamid Olimjon
Ushbu she’riy parchada nechta egalik qo‘shimchasi qatnashgan?
A. 1ta B. 2ta D. 3ta E. 4ta
4. Maktab imiz da ertak eshituvchilar to‘garag i tashkil etildi. Ushbu gapda
nechta egalik qo‘shimchasi qatnashgan?
B. A. 1ta B. 2ta D. 3ta E. 4ta

5. Egalik qo‘shimchalari qatorini belgilang.
A. –ning, -ni, -ga, -da, -dan;
B –chi, -la, -siz, - li, -zor, -kor, -bon
D.-m, -im, -ng, -ing, -si, -i, -miz, -imiz, -ngiz, -ingiz
E. -kor, -im, -ng, -ing, -si, -i, -miz, -imiz, -ngiz, - dan
137-mashq. -m, -im, -ng, -ing, -si, -i, -miz, -imiz, -ngiz, -ingiz egalik
qo‘shimchalari yordamida so‘zlar tuzing. Ushbu so‘zlar yordamida kichik
matn yozing.
Namuna: sumka m, kitob imiz, havo si, xona miz, deraza ngiz
„Mening darsxonam“
Ukam va men har kuni birgalikda dars tayyorlaymiz. Bizning darsxonamiz
juda ham shinam. Onam har kuni: „Darsxonangizni havosi toza bo‘lishi uchun
derazangizni tez-tez ochib shamollatib turing“,- deydilar. Biz bunday shinam
xonada kitobimizni maroq bilan o‘qiymiz. Agar men kitobimni tugatolmasam,
kitobni sumkamga solib maktabimga olib ketaman. Tanaffusda kitobni
yakunlashga harakat qilaman.
V. O‘quvchilarni rag‘batlantirish. Darsda faol qatnashgan o‘quvchilar
rag‘batlantiriladi va kundaliklariga baholanadi.
VI. Uyga vazifa : 138 - mashq .
Nuqtalar o‘rniga zarur egalik qo shimchalarini qo‘yib, matnni ko‘chiring.ʻ

Otlarning egalik qo‘shimchalari bilan qo‘llanilishi

Купить