Ўзбекистон Республикаси солиқ-бюджет сиёсати - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	426.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Ўзбекистон Республикаси солиқ-бюджет сиёсати

Купить

1Ўзбекистон Республикаси с олиқ-бюджет сиёсати

Асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар 2КЎРСАТКИЧЛАР 2011 йил 2012 йил сумма ўтган йилга нисбатан ўсиш %да сумма ўтган йилга нисбатан ўсиш %да Ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) 77750,5 108,3 96550 108,3 Истеъмол нархлари индекси (ўтган йилнинг декабрига нисбатан) 7,2% X 7-9% X Марказий банкнинг қайта молиялаштириш ставкаси 12% X 12% X Саноат маҳсулотлари ҳажми 42983 106,3 52801 108,6 Капитал қўйилмалар ҳажми 18555 107,9 23614 109,3 ЯИМда хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасининг улуши 50,5% X 52% X ЯИМда кичик бизнеснинг улуши 54% X 54,5% X Ташқи савдо айланмаси X 116,9 X 100,3 Давлат бюджети тақчиллиги, профицити (ЯИМга нисбатан %да) 0,4% X 1,0% X

СОЛИҚ СИЁСАТИ 3

4Солиқ тизими Солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар қуйидагиларга бўлинади: - Умумдавлат солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар; - Маҳаллий солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар.

5Жамланма Давлат бюджети Республика бюджетига Маҳаллий солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар (Маҳаллий бюджетга)Жамғармаларга тўловлар 1) юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи 2) жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи 3) қўшилган қиймат солиғи 4) акциз солиғи 5) ер қаъридан фойдаланувчилар учун солиқлар ва махсус тўловлар 6) сув ресурслардан фойдаланганлик учун солиқ 7) давлат божи 1) мол-мулк солиғи; 2) ер солиғи; 3) ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи; 4) жисмоний шахслардан транспорт воситаларига бензин, дизель ёқилғиси ва газ ишлатганлик учун олинадиган солиқ. 5) айрим турдаги товарлар билан чакана савдо қилиш ва айрим турдаги хизматларни кўрсатиш ҳуқуқи учун йиғим.1. Пенсия жамғармасига: -ягона ижтимоий тўлови; - суғурта бадаллари; -мажбурий ажратма

2012 йил солиқ сиёсатининг асосий йўналишлари Солиқлар ва тўловларнинг номи 2012 йилдаги ўзгаришлар 1. Саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи кичик корхоналар учун ягона солиқ тўлови солиқ ставкаси 6 фоиздан 5 фоизга туширилди 2. Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи биринчи шкала бўйича солиқ ставкаси 10 фоиздан 9 фоизга пасайтирилди 3. Хизмат кўрсатиш соҳасида фаолият кўрсатувчи якка тартибдаги тадбиркорлар учун ўрнатилган солиқ солиқ ставкалари ўртача 2 баробарга пасайтирилди . 4. Акциз солиғи солиқ ставкалари: вино бўйича 5 фоизга , спирт ва алкогол маҳсулотлари бўйича 15 фоизга , пиво ҳамда ўзимизда ишлаб чиқарилган тамаки маҳсулотлари бўйича 20 фоизга , импорт қилинадиган тамаки маҳсулотлари бўйича эса 30 фоизга индексация қилинди. 6

2012 йил солиқ сиёсатининг асосий йўналишлари 7Солиқлар ва тўловларнинг номи 2012 йилдаги ўзгаришлар 5. Ер солиғи ва сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ солиқ ставкаларини 1,2 баробарга индексация қилинди. 6. Пенсия жамғармасига фуқароларнинг суғурта бадаллари суғурта бадаллари ставкаси 4,5 фоиздан 5,5 фоизгача оширилди. 7. Жисмоний шахслар томонидан харид қилинадиган бензин, дизель ёқилғиси ва газ учун олинадиган солиқ солиқ ставкасини бир литр ёқилғига 25 сўмга оширилди. 8. Жисмоний шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ солиқ ставкасини 1,2 бараварга (0,75 фоиздан 0,9 фоизгача) индексация қилинди. 9. Республика йўл жамғармасига мажбурий ажратма Барча хўжалик субъектлари учун ажратма ставкасини 1,4 фоиз миқдорида унификация қилинди 10. Абонент рақамидан фойдаланганлик учун тўл

Умумбелгиланган тартибдаги солиқ тўловчилар учун фойда солиғининг 9 фоизли ставкаси, сақланиб қолинган. Шунингдек: Аукционлар ўтказишдан, гастроль-концерт фаолияти билан шуғулланишга лицензияси бўлган юридик ва жисмоний шахсларни (шунингдек норезидентларни) жалб этиш йўли билан оммавий томоша тадбирларини ташкил этишдан даромад олувчи юридик шахсларга - 35 фоиз миқдорда сақланиб қолинди. Фойда солиғи бўйича Банклар учун - 15 фоиз

ФОЙДА СОЛИҒИ БЎЙИЧА • Экспорт қилувчи корхоналар учун, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1997 йил 10 октябрдаги ПФ-1871-сон Фармони билан тасдиқланган рўйхатида келтирилган хом ашё маҳсулотларидан ташқари, ўзи ишлаб чиқарган товарлар, ишлар, хизматларининг (ишларни бажариш, хизматларни кўрсатиш жойидан қатъий назар) эркин алмаштириладиган валютадаги экспорти ташкил қиладиган улуш умумий реализация ҳажмида : • 15 фоиздан 30 фоизгача бўлганда белгиланган ставка 30%га пасайтирилади • 30 фоиз ва ундан юқори бўлганда белгиланган ставка 50%га пасайтирилади. • Шунингдек, хизмат кўрсатиш соҳаси корхоналари учун, кўрсатилган хизматларини пластик карталар қўлланилган ҳолда тўланган ҳажми бўйича белгиланган ставка 10%га пасайтирилади .

Микрофирма ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўлови бўйича Ўзи ишлаб чиқарган товарлар, ишлар, хизматлар экспортининг (ишларни бажариш, хизматларни кўрсатиш жойидан қатъий назар) эркин алмаштириладиган валютадаги ҳиссаси қуйидаги миқдорларни ташкил этадиган корхоналар учун амалда белгиланган солиқ ставкаси: (Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1997 йил 10 октябрдаги ПФ-1871-сон Фармони билан тасдиқланган рўйхатда келтирилган хом ашё маҳсулотларига тадбиқ этилмайди) сотишнинг умумий ҳажмида 15 фоиздан 30 фоизгачани ташкил этганда 30%га пасайтирилади сотишнинг умумий ҳажмида 30 фоиз ва ундан ортиқ фоизни ташкил этганда 50%га пасайтирилади Иқтисодиётнинг барча тармоқ корхоналари микрофирма ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўловининг амалдаги 6 фоизли ставкаси сақланиб қолган ҳолда,

Микрофирма ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўлови бўйича • Ломбардлар учун 30 фоизли ставка жорий қилинди. • Озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат товарларни сотиш учун турғун савдо шахобчаларини ижарага беришга ихтисослашган (ижарага беришдан олинган даромадлар 60 фоиздан ортиғини ташкил этадиган) корхоналар учун 30 фоизли ставка сақлаб қолинди. • Божхона расмийлаштируви бўйича хизматларни амалга оширувчи юридик шахслар (божхона брокерлари) учун 6 фоизли ставка сақлаб қолинди. • Компьютер дастурий маҳсулотларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш товарлар (ишлар, хизматлар) реализацияси умумий ҳажмининг камида 80 фоизини ташкил этадиган корхоналар учун 5 фоизли ставка сақланиб қолинди. • Хизмат кўрсатиш соҳаси корхоналари учун, кўрсатилган хизматларини пластик карталар қўлланилган ҳолда тўланган ҳажми б

Савдо ва умумий овқатланиш корхоналари, шу жумладан микрофирмалар ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўловининг СТАВКАЛАРИ № Тўловчилар Солиқ солинадиган базага нисбатан солиқ ставкалари, фоизда 1. Умумий овқатланиш корхоналари 10 улардан: умумий таълим мактаблари, мактаб-интернатлар, ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий ўқув юртларига хизмат кўрсатувчи ихтисослашган умумий овқатланиш корхоналари 8 2. Чакана савдо корхоналари (4-бандда кўрсатилганларидан ташқари), уларнинг жойлашган жойи: аҳоли сони 100 минг ва ундан кўп кишидан иборат шаҳарларда 4 бошқа аҳоли пунктларида 2 бориш қийин бўлган ва тоғли туманларда 1

Агар чакана савдо корхоналари мустақил юридик шахс ҳисобланмайдиган ва ягона солиқ тўловининг турли ставкалари белгиланган турли аҳоли пунктларида жойлашган бир неча савдо нуқталарига эга бўлса, унда улар ҳар бир савдо нуқтаси бўйича товар оборотининг алоҳида ҳисобини юритишлари ҳамда мазкур аҳоли пунктлари учун белгиланган ставкалар бўйича ягона солиқ тўловини тўлашлари лозим. № Тўловчилар Солиқ солинадиган базага нисбатан солиқ ставкалари, фоизда 3. Улгуржи савдо корхоналари (4-бандда кўрсатилганларидан ташқари) 5 4. Улгуржи ва чакана дорихона ташкилотлари, жойлашган жойи: аҳоли сони 100 минг ва ундан кўп кишидан иборат шаҳарларда 3 бошқа аҳоли пунктларида 2 бориш қийин бўлган ва тоғли туманларда 1 5. 1, 2 ва 4-бандларда кўрсатилган корхоналар учун (улгуржи дорихона ташкилотларидан таш

Ягона солиқ тўлови  Ягона солиқ тўловини тасдиқланган ставкалар бўйича тўлашлари, лекин бунда, мазкур тўловларни улар эгаллаб турган ер майдонидан ҳисобланадиган ер солиғи миқдорининг 3 бараваридан кам бўлмаган миқдорда ягона солиқ тўловини тўлаш тартиби сақланиб қолмоқда.  Аввал хусусийлаштирилган корхоналар реализация қилинган товарлар (ишлар, хизматлар) ҳажми сўнгги икки чоракда объектив сабабларсиз, мол-мулк ва ер солиғининг ҳисобланган ўн карра миқдоридан кам бўлган суммани ташкил этган аввал хусусийлаштирилган корхоналар - ягона солиқ тўловчилари, солиқ органининг хабарномасига асосан умумбелгиланган солиқларни тўлашга ўтказилиши тартиби 2012 йил 1 январдан бекор қилинди.

Ягона солиқ тўлови  Чакана савдо корхоналари, хизмат кўрсатиш соҳасидаги микрофирмалар ва кичик корхоналар ягона солиқ тўловини қонун ҳужжатларига мувофиқ, лекин айнан шундай фаолият турини амалга ошираётган якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан тўланадиган қатъий белгиланган солиқ миқдоридан кам бўлмаган миқдорда тўлаш тартиби сақланмоқда.  Бунда 2012 йилнинг 1 январидан бошлаб юк ташиш билан шуғулланувчи ягона солиқ тўловини тўловчилар учун ягона солиқ тўловининг энг кам миқдори, худди шундай фаолиятни амалга ошираётган якка тартибдаги тадбиркорлар учун белгиланган солиқ ставкаларидан келиб чиқиб, ҳар бир транспорт воситасини ҳисобга олган ҳолда белгиланди.

Жисмоний шахслар даромад солиғи Солиқ солинадиган даромад 2011 йил солиқ ставкаси 2012 йил солиқ ставкаси энг кам иш ҳақининг беш бараваригача миқдорда 10% 9% энг кам иш ҳақининг беш бараваридан (+1 сўм) ўн бараваригача миқдорда 16 % 16 % энг кам иш ҳақининг ўн баравари (+1 сўм) ва ундан юқори миқдорда 22 % 22%

1. Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи суммасини ҳисоблаб чиқариш мақсадида энг кам иш ҳақининг миқдори йил бошидан ортиб борувчи якун билан ҳисобга олинади (йил бошидан тегишли даврнинг ҳар бир ойи учун энг кам иш ҳақининг жами суммаси). 2. Белгиланган ставкалардан келиб чиқиб ҳисобланган, бюджетга тўланадиган жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи суммаси, фуқароларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ўтказиладиган, жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи солинадиган даромадларидан 1% миқдорида ҳисоблаб чиқариладиган ҳар ойлик мажбурий бадаллар суммасига камайтирилади. Жисмоний шахслар даромад солиғи

Хизмат кўрсатиш соҳасида юридик шахсни ташкил этмасдан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланадиган жисмоний шахслар учун қатъий белгиланган солиқ ставкалари 2012 ЙИЛДА ЎРТАЧА 2 БАРАВАРГА КАМАЙТИРИЛДИ Жисмоний шахслар томонидан якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтмасдан фаолият турлари амалга оширилганлиги ҳолатлари аниқланган тақдирда, давлат солиқ хизмати органлари белгиланган ставкадан келиб чиққан ҳолда йиллик ҳажмда тегишли фаолият тури бўйича бир йўла қатъий белгиланган солиқни ундириши белгиланди.

Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариладиган акцизли товарларга нисбатан акциз солиғи СТАВКАЛАРИ 2011 йилга нисбатан: алкоголь маҳсулотлари - 15 фоизга пиво - 20 фоизга; вино - 5 фоизга; фильтрли ва фильтирсиз сигаретлар, папирослар - 20 фоизга; импорт сигаретлар - 30 фоизга ўсимлик ёғи – 10 фоизга индексация қилинди.

• Қўшилган қиймат солиғи ставкаси – 20% миқдорида • Ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи ставкаси - 8% миқдорида сақлаб қолинди.

Жисмоний шахсларга тегишли турар жойлар, квартиралар, дала ҳовли ва боғ уйчалари, гаражлар ва бошқа иморатлар, хоналар ва иншоотларнинг қийматидан келиб чиқиб (шаҳарда жойлашган умумий майдони 200 кв. метрдан юқори бўлганлардан ташқари) 2012 йилда 0,9% ставкада мол-мулк солиғи ундирилади. Шунингдек, солиқ ставкаси шаҳарда жойлашган турар жойлар, квартираларнинг умумий майдони: Жисмоний шахсларнинг мол-мулкидан олинадиган солиқ 200 кв. метрдан 500 кв. метргача бўлганда 1,1 % 500 кв. метрдан юқори бўлганда 1,35 %

Жисмоний шахсларнинг мол-мулкидан олинадиган солиқ • Жисмоний шахслар мол-мулкини баҳолаш бўйича органларнинг инвентаризация баҳоси бўлмаса, солиқ ундириш учун Тошкент шаҳри ва вилоят марказларида 18480,0 минг сўм, бошқа шаҳарлар ва қишлоқ жойларда - 8030,0 минг сўм миқдорида мол-мулкнинг шартли қиймати қабул қилинади. • Мол-мулкка бўлган ҳуқуқни рўйхатдан ўтказувчи органларда белгиланган тартибда рўйхатга олинмаган янги қурилган турар жойлар бўйича жисмоний шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ мол-мулк шартли қийматининг икки баравари миқдоридан келиб чиқиб ундирилади. • Жисмоний шахсларнинг мол-мулклари турар жой кўринишидан нотурар жойга ўтказилганда ёки улар томонидан сотиб олинган нотурар жой (бино, иншоатлар)дан мол-мулк солиғи юридик шахсларга ўрнатилган ставкада тўланади. • Со

Маҳаллий солиқлар ва йиғимларнинг чегараланган ставкалари № Солиқ ва йиғимлар турлари Чегараланган ставкалар 1. Ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи соф фойданинг 8 фоизи 2. Истеъмол учун жисмоний шахслардан ундириладиган солиқ: транспорт воситалари учун бензин, дизель ёқилғиси 1 литр учун 200 сўм транспорт воситалари учун суюлтирилган газ транспорт воситалари учун сиқилган газ 1 литр учун 165 сўм 1 куб.метр учун 200 сўм 3. Айрим турдаги товарлар билан чакана савдо қилиш ҳуқуқи учун йиғим: алкоголли маҳсулотлар 1 ойлик савдо учун энг кам иш ҳақининг 5 баравари қимматбаҳо металлар ва қимматбаҳо тошлардан ясалган буюмлар 1 ойлик савдо учун энг кам иш ҳақининг 3,5 баравари 4. Автотранспортни сақлаш бўйича пулли хизматларни кўрсатганлик учун йиғим 1 ой учун эн

Сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ ва ер солиғи СТАВКАЛАРИ 2011 йилга нисбатан 1,2 мартага индексация қилинди .

Ягона ер солиғи Қишлоқ хўжалиги товар ишлаб чиқарувчилари учун қишлоқ хўжалиги ерларининг норматив қийматидан келиб чиқиб, ягона ер солиғининг ставкаси 6 фоиз миқдорида сақлаб қолинди .

Ягона ижтимоий тўлов 2012 йилда 25 фоизли ставка сақланиб қолинди, унинг мақсадли жамғармаларга қуйидаги ставкалар бўйича, яъни, бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига - 24,8 фоиз, Давлат бандликка кўмаклашиш фондига – 0,1 фоиз, Касаба уюшмалари федерацияси Кенгашига – 0,1 фоиз миқдорида тақсимланиши жорий қилинди. Ижтимоий жамғармаларга мажбурий тўловлар Янги ташкил қилинган Таълим ва тиббиёт муассасаларини реконструкция қилиш, мукаммал таъмирлаш ва жиҳозлаш жамғармасига мажбурий ажратма 0,5 фоиз қилиб белгиланди. Фуқароларнинг бюджетдан ташқари пенсия жамғармасига суғурта бадаллари амалдаги 4,5 фоиз ўрнига 5,5 фоиз қилиб белгиланди. Бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига мажбурий ажратма бўйича амалдаги 1,6 фоиз белгиланди. Бюджетдан ташқари Республика йўл жамғармасига мажбурий ажратма ба

2012 йилнинг 1 январидан бошлаб: • Мобиль алоқа хизматларини кўрсатувчи юридик шахслар (уяли алоқа компаниялари) томонидан абонент рақамидан фойдаланганлик учун ойига 400 сўм миқдорида тўлов жорий этилди. • Ихтисослашган савдо тармоғидан Россия Федерацияси ва Украинада ишлаб чиқарилган янги автомобиль харид қилувчи фуқаролар автотранспорт воситаларини сотиб олганлиги ва (ёки) вақтинчалик Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирганлиги учун Республика йўл жамғармасига тўланадиган йиғимдан озод этилди .

Кўчмас мулкни, шу жумладан уй-жойларни ижарага топширишдан олинадиган даромадларни солиққа тортиш шартномада белгиланган ижара ҳақи миқдоридан келиб чиққан ҳолда, бироқ қуйидагилардан кам бўлмаган ҳолда: юридик шахсларга - давлатнинг кўчмас мулкидан фойдаланганлик учун ижара ҳақининг энг кам ставкаларидан; уй-жойларини ижарага топширувчи жисмоний шахслар учун - қуйида келтирилган ижара ҳақи ставкаларидан: Тошкент ш. – 3,0 минг сўм; Нукус ш. ва вилоятга бўйсунадиган шаҳарларда – 2,0 минг сўм; Бошқа аҳоли пунктлари – 1,0 минг сўм 2012 йилнинг 1 январидан бошлаб:

Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 30 декабрдаги ЎРҚ-313-сонли қонуни билан Ўзбекистон Республикасининг қуйидаги қонунларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик ва Уй- жой кодексларига

Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига 2012 йил 1 январдан киритилган асосий ўзгартириш ва қўшимчалар 2012 йил солиқ-бюджет сиёсати концепциясига мувофиқ киритилган ўзгартишлар: • 59 ва 63-моддалари киритилган ўзгартиришлар солиқ тўловчига давлат солиқ хизмати органи томонидан унинг мажбуриятини бажариш зарурлиги ҳамда солиқ қарзини мажбурий ундириш юзасидан кўриладиган чоралар тўғрисида, шу жумладан инкассо топшириқномаси юборилишини солиқ ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш муддати тугагандан кейин уч кун муддатда, жисмоний шахсларга, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорларга – ўттиз кун мобайнида талабнома юборилишини назарда тутади . • 84-моддасига киритилган ўзгартириш Давлат нотариал идоралари кўчмас мулк олди-сотди шартномаси тасдиқланганлиги тўғрисида ўзлари жойлашган ердаги д

164, 271 ва 300-моддаларига киритилган ўзгартириш юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи, мол-мулк солиғи ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш ва ободонлаштириш солиғи бўйича жорий тўловларни тўлашнинг ягона муддатларини белгилашни, яъни ҳар ойнинг 10 кунидан кечиктирмай тўланишини назарда тутади. 174 ва 177-моддаларига киритилган ўзгартиришлар моддий наф тарзидаги даромадлар таркибидан озиқ-овқат, йўл чипталари қийматини тўлаш ёки озиқ-овқат, йўл чипталари қийматини қоплаш кўринишидаги тўловларни меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадларга кирадиган компенсация тўловлари жумласига киритилишини назарда тутади. 2012 йилнинг 1 январидан бошлаб озиқ-овқат, йўл чипталари қийматини тўлаш ёки озиқ-овқат, йўл чипталари қийматини қоплаш кўринишидаги тўловларга ягона ижтимоий тўлов ҳисобланади

181-моддасига киритилган қўшимчалар мол-мулкни ижарага беришдан олинган даромадлар, жисмоний шахслардан бепул тарзда олинган улуш, пай ва акциялар, жисмоний шахсларга эгалик ҳуқуқи асосида тегишли бўлган кўчмас мулкни реализация қилишдан олинган даромадлар жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғининг энг кам ставкаси бўйича солиқ солинишини назарда тутади. 277 ва 294-моддасига киритилган ўзгартиришлар жисмоний шахслар томонидан тўланадиган ер солиғи ва мол-мулк солиғини тўлаш муддатларини бирхиллаштиришни, яъни ўтган йиллардаги каби йилига икки марта эмас балки йилда бир марта, ҳисобот йилининг 15 октябрига қадар тўланишини назарда тутади. … давоми

• 306 ва 307-моддасига киритилган қўшимчалар ягона ижтимоий тўлов бўйича солиқ солиш объектини Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишлаш учун чет эл ходимларини тақдим этиш бўйича хизматлар кўрсатиш шартномаси асосида Ўзбекистон Республикаси норезиденти – юридик шахсга тўланадиган чет эл ходимларининг даромадлари ҳисобига кенгайтиришни, шунингдек ушбу даромадлар бўйича ягона ижтимоий тўловни ҳисоблаб чиқариш учун солиқ солинадиган базани аниқлаш тартибини белгилашни назарда тутади. • 310-моддасига киритилган ўзгартириш ягона ижтимоий тўлов ва фуқароларнинг суғурта бадалларини тўлаш бўйича ягона муддатни белгилашни, яъни ҳар ойда, кейинги ойнинг 10- кунидан кечиктирмай амалга оширилишини назарда тутади. … давоми

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига киритилган ўзгартириш ва қўшимчалар Янги 159-1 модда билан тўлдирилди. Фуқаролар ўртасида бинони, иншоотни ёки уларнинг бир қисмини, турар жойни ижарага бериш шартномасининг мавжуд эмаслиги ёхуд ижарага бериш шартномасининг мажбурий нотариал тасдиқланишига риоя қилмаганлик учун,энг кам иш ҳақининг беш бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима белгиланди. 160 – моддасига қўшимча киритилди. Фуқароларнинг уй-жойга доир мулк ҳуқуқини кўчмас мулк ка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширувчи органларда ўз вақтида расмийлаштирмаслик учун энг кам иш ҳақининг бир бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима белгиланди.

159-1–моддасида ва 160-моддаси янги иккинчи қисмда назарда тутилган ҳуқуқбузарликлар мазкур Кодекнинг 264- моддага киритилган ўзгаришларга асосан давлат солиқ хизмати органлари, Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаменти ва унинг жойлардаги бўлинмалари кўриб чиқиши белгиланди. Мазкур маъмурий жавобгарлик чоралар 2012 йилнинг 1 февралидан кучга кирди. … давоми

Фуқаролик ва Уй-жой кодекларига киритилган асосий қўшимчалар Фуқаролик кодексининг 574 ва 603 – моддалари, Уй-жой кодексининг 86- моддасига жисмоний шахслар ўртасидаги турар жойни, бино ва иншоотларни ижарага бериш шартномаси нотариал тасдиқланган бўлиши лозимлигини назарда тутувчи қоида билан тўлдирилган.

37№ Солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар тури 2008 й. 2009 й. 2010 й. 2011 й. 2012 й. 1 Юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи 10 10 9 9 9 2 Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи 13%, 8%, 25% 12% , 7%, 22% 11%, 17%, 22% 10%, 16 %, 22% 10%, 17%, 22% 3 Қўшилган қиймат солиғи 20 20 20 20 20 4 Микрофирма ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўлови 8 8/7 7 6 6 (5) 5 Жисмоний шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ 0,5 0,5 0,5 0,75 0,9 6 Юридик шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ 3,5 3,5 3,5 3,5 3,5 7 Ягона ер солиғи 2,8 3,5 5 6 6 8 Ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи 8 8 8 8 8 9 Ягона ижтимоий тўлови 24 24 25 25 25 10 Фуқароларнинг Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари 2,5 3,5 4 4,5 5,5 11 Пенсия жамғармасига мажбурий ажратмалар 0,7 1 1,5 1,6 1,6 12 Рес

Давлат бюджети даромадлари динамикаси 38Кўрсаткичлар 2010 йил 2011 йил 2012 йил ЯИМга нисбатан %да жамига нисбатан %да ЯИМга нисбатан %да жамига нисбатан %да ЯИМга нисбатан %да жамига нисбатан %да Давлат бюджети даромадлари, жами 22,0 100,0 21,9 100,0 21,4 100,0 Бевосита солиқлар 5,7 26,1 5,8 26,4 5,4 25,2 Юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи 1,0 4,7 1,1 5,1 1,0 4,4 Савдо ва умумий овқатланиш корхоналари учун ягона солиқ тўловидан Давлат бюджетига ажратмалар 0,6 2,9 0,7 3,3 0,7 3,4 Микрофирма ва кичик корхоналар учун ягона солиқ тўловидан Давлат бюджетига ажратмалар 0,6 2,7 0,6 2,8 0,6 2,6 Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи 2,6 11,7 2,5 11,2 2,5 11,5 Тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи 0,3 1,2 0,3 1,3 0,2 1,1 Ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш соли

3923,8% 22,5% 22, 1 % 21,9% 21,4% 2008 й. 2009 й. 2010 й. 2011 й. 2012 й. (параметр)ЯИМ га нисбатан солиқ юкининг ўзгариши динамикаси

40Ҳорижий мамлакатларда солиқ юки30,8 31,3 32,2 33,0 34,9 35,7 36,4 36,5 36,6 38,3 40,1 42,2 42,8 42,9 43,1 43,2 44,3 47,1 48,3 0,010,020,030,040,050,060,0 А встралия Греция Канада И спания П ольш а Б ую к Б ритания Герм ания П ортугалия Ч ехия Л ю ксем бург В енгрия Н орвегия Ф инляндия А встрия Ф ранция И талия Б ельгия Ш ведция Д ания

БЮДЖЕТ СИЁСАТИ 41

42 42Давлат бюджети тузилмаси Давлат бюджети (100%) Республика бюджети (28%) Давлат мақсадли жамғармалари (32%)Маҳаллий бюджетлар (40%) Вилоят бюджетлари (30%) Туман бюджетлари (70%)

Бюджет таснифи Бюджет таснифи Давлат бюджети ва давлат мақсадли жамғармалари бюджетларини тузиш, кўриб чиқиш, қабул қилиш ва ижро қилиш, шунингдек Давлат бюджети ва давлат мақсадли жамғармалари бюджетлари ижроси тўғрисидаги ҳисоботларни тайёрлаш мақсадида фойдаланилади ва қуйидагиларга бўлинади: Давлат бюджети даромадларининг таснифи; Давлат бюджети харажатларининг вазифа жиҳатидан, ташкилий ва иқтисодий таснифи; Давлат бюджети тақчиллигини молиялаштириш манбалари таснифи. 43 43

2012 йил бюджет сиёсатининг асосий йўналишлари Тадбирлар номи Кутилаётган натижалар 1. Бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи, пенсиялар, стипендиялар ва ижтимоий нафақаларни икки босқичда 1,23 бараварга ошириш. аҳолининг реал даромадларини сезиларли миқдорларда ошишини таъминлаш 2. Меҳнатга ҳақ тўлашнинг базавий даражасини биринчи разряд миқдорида белгиланди республика бўйича ўртача иш ҳақи даражасини ошириш ҳамда меҳнатга ҳақ тўлашнинг яширин усулларини легаллаштириш 3. 2012 йил 1 январдан болалар мусиқа ва санъат мактаблари ўқитувчилари, концертмейстерлари ва рахбар ҳодимларининг базавий лавозим маошларини ўртача 20 фоизга оширилди. Ушбу мактабларнинг бошланғич синфлари учун педагогик юкламаларни 10 фоизга оширилди. болалар мусиқа ва санъат мактаблари ўқитувчилари, концертмейстерлари

Болалар мусиқа ва санъат мактаблари Болалар мусиқа ва санъат мактаблари ўқитувчилари ва концертмейстерларининг педагогик юкламалари: - кичик синфларда хафтасига амалдаги 20 соат ўрнига 22 соат; - каттаси синфларда хафтасига амалдаги 16 соат ўрнига 18 соат миқдорида белгиланди. Шу билан бир қаторда, 2012 йил 1 январдан Болалар мусиқа ва санъат мактаблари ўқитувчилари, концертмейстерлари ва раҳбар ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш базавий тариф ставкалари ўртача 20 фоизга оширилди.

Умумтаълим мактаблари, академик лицейлар ва касб-хунар коллежларида синф (аудитория) машғулотларини ўртача 5 фоизга камайтириш 2012/2013 ўқув йилидан бошлаб умумтаълим мактаблари, академик лицейлар ва касб-хунар коллежларида амалдаги асосий ўқув режалар 5% қисқарилиши кўзда тутилган. Бунинг ҳисобига бўшаб қоладиган маблағлар мақсадли тартибда ушбу муассасаларда қуйидаги харажтларни амалга ошириш га йўналтирилади: таълим жараёнига информацион технологияларни жориэ этилишини кенгайтириш; компьютер, ўқув-лаборатория синфлари ҳамда устахоналар учун бутловчи қисмлар харид қилиш; биноларни жорий таъмирлаш.

Ижтимоий нафақаларни тайинлаш ва тўлашнинг такомиллаштирилган тартиби Аҳолининг жамланма даромадларини ҳисобга олиш услубиётига мувофиқ аҳолининг бошқа манбалардан олган даромадларини янада тўлиқ ҳисобга олиш орқали оилаларнинг ижтимоий нафақалар олиш учун эҳтиёжини аниқлаш тартибини янада такомиллаштириш кўзда тутилмоқда. Бу эса ўз навбатида аҳолининг ижтимоий ёрдамига ҳақиқатан муҳтож бўлган оилаларга моддий ҳолати яхшилангунга қадар вақтинчалик моддий ёрдам кўрсатиш манзиллигини оширади.

48Бюджет сиёсати натижалари29,1 33,3 -4,2 27,9 29,0 -1,1 22,6 22,5 0,1 22 21,7 0,3 21,9 21,5 0,4 21,3 22,3 -1 -5 0 5 10 15 20 25 30 35 1994 йил 2000 йил 2005 йил 2010 йил 2011 йил 2012 йил Даромадлар Харажатлар Дефицит, профицит (+,-)

Давлат бюджети харажатлари динамикаси Кўрсаткичлар 2010 йил 2011 йил 2012 йил ЯИМ нисбатан %да жамига нисбата н %да ЯИМ нисбата н %да жамига нисбатан %да ЯИМ нисбата н %да жамига нисбата н %да Харажатлар, давлат мақсадли жамғармаларисиз - жами 21,7 100,0 21,5 100,0 22,3 100,0 1 Ижтимоий соҳа ва аҳолини ижтимоий қўллаб-қуватлаш харажатлари - жами 12,7 58,1 12,5 58,0 13,0 58,1 1.1 маориф 7,2 33,3 7,2 33,4 7,5 33,5 1.2 соғлиқни сақлаш 2,8 12,8 2,9 13,3 2,9 13,1 1.3 маданият ва спорт 0,3 1,2 0,2 1,1 0,2 1,1 1.4 фан 0,1 0,6 0,1 0,7 0,1 0,7 1.5 оилаларга ижтимоий нафақалар 2,1 9,8 1,8 8,2 2,0 8,8 2 Иқтисодиётга харажатлар 2,4 11,3 2,5 11,6 2,5 11,0 3 Марказлаштирилган инвестициялар 1,4 6,4 1,4 6,5 1,1 4,9 4 Бошқаруви органлари харажатлари 0,6 2,8 0,6 2,9 0,7 2,9 5 Ўзини ўзи бошқариш органлари ха

50Давлат бюджети харажатларининг ижтимоий йўналтирилганлиги 26,2 43,5 50,5 58,1 58 58,1 0102030405060 1991 йил 2000 йил 2005 йил 2010 йил 2011 йил 2012 йил

51Давлат бюджетида маҳаллий бюджетлар улуши36,1 63,9 47,8 52,2 49,2 50,8 55,4 44,6 57,8 42,2 54,1 45,9 0 10 20 30 40 50 60 70 1991 йил 2000 йил 2005 йил 2010 йил 2011 йил 2012 йил М ахаллий бюджетлар харажатлари Республика бюджети харажатлари

Субвенция олувчи туманлар (шаҳарлар) сони Ҳудудлар Жами Шундан субвенция олувчилари: 2009 йил 2010 йил 2011 йил Қорақалпоғистон Республикаси 16 16 16 16 Андижон вилояти 16 16 16 16 Бухоро вилояти 13 9 9 9 Жиззах вилояти 13 13 13 13 Қашқадарё вилояти 14 10 10 10 Навоий вилояти 10 6 6 6 Наманган вилояти 12 12 12 12 Самарқанд вилояти 16 16 16 16 Сурхондарё вилояти 14 14 14 14 Сирдарё вилояти 11 11 11 11 Тошкент вилояти 18 8 8 8 Фарғона вилояти 19 16 16 16 Хоразм вилояти 11 11 11 11 Тошкент шаҳри 11 0 0 0 Жами 194 158 158 158 52

Ҳудудлар Жами Шундан дотация олувчилари: 2009 йил 2010 йил 2011 йил Қорақалпоғистон Республикаси 16 4 3 0 Андижон вилояти 16 9 4 0 Бухоро вилояти 13 4 3 0 Жиззах вилояти 13 6 5 0 Қашқадарё вилояти 14 5 5 0 Навоий вилояти 10 3 3 0 Наманган вилояти 12 8 8 0 Самарқанд вилояти 16 8 6 0 Сурхондарё вилояти 14 11 10 0 Сирдарё вилояти 11 4 3 0 Тошкент вилояти 18 0 0 0 Фарғона вилояти 19 13 13 0 Хоразм вилояти 11 4 4 0 Тошкент шаҳри 11 0 0 0 Жами 194 79 67 0Дотация олувчи туманлар (шаҳарлар) сони

54Маҳаллий бюджетларни ўзини-ўзи қоплаш коэффициенти (%да) **Ҳудудлар 2009 йил 2010 йил 2011 йил 2012 йил Қорақалпоғистон Республикаси 46,8 47,7 49,0 49,4 Андижон вилояти 50,8 54,4 51,5 52,1 Бухоро вилояти 106,8 103,0 103,0 100,0 Жиззах вилояти 36,9 40,7 38,3 47,7 Қашқадарё вилояти 106,3 109,2 129,7 100,0 Навоий вилояти 82,0 91,0 86,7 100,0 Наманган вилояти 41,0 42,6 46,1 48,7 Самарқанд вилояти 41,8 43,3 46,8 49,4 Сурхондарё вилояти 41,4 43,5 40,3 46,5 Сирдарё вилояти 56,7 66,9 60,7 61,3 Тошкент вилояти 94,3 101,8 107,1 100,0 Фарғона вилояти 105,8 99,5 96,4 100,0 Хоразм вилояти 53,8 52,9 52,4 51,7 Тошкент шаҳри 111,4 111,8 117,8 100,0 Жами 56,9 73,5 75,4 73,0

55 55Ҳорижий мамлакатларда ЯИМга нисбатан фоизда Мамлакатлар Бюджет тақчиллиги Ташқи қарз Италия 5,3 фоиз 115,8 фоиз Франция 7,5 фоиз 78,0 фоиз Португалия 9,3 фоиз 76,0 фоиз Испания 11,1 фоиз 91,0 фоиз Буюк Британия 11,4 фоиз 68,0 фоиз Греция 15,4 фоиз 115,1 фоиз Ирландия 32 ,0 фоиз 116,0 фоиз Ўзбекистон 0, 4 фоиз профицит 17,5 фоиз камроқ

МОЛИЯВИЙ ҚОНУНБУЗАРЛИКЛАР 56

Тизимли, кўп такрорланаётган молиявий қонунбузарликлар - банкдан олинган нақд пулларни ғазнага кирим қилмаслик; - тўлов ҳужжатларини сохталаштириш; - ходимларга олдиндан берилган аванс маблағларини ушлаб қолинмаслик; - бюджет муассасалари раҳбарларининг қариндошлари ёки ўзига тегишли бўлган пластик карточкаларга бюджет маблағларини ўтказиш; 57

Тизимли, кўп такрорланаётган молиявий қонунбузарликлар - бюджет муассасаларида ишламайдиган ходимларга иш ҳақи ҳисоблаб тўлаш; - ходимларга ҳисобланган иш ҳақларига нисбатан ортиқча маблағ ўтказиб бериш; - моддий жавобгар шахслар томонидан хазина кирим ва чиқим ҳисоботлари қолдиқларини ўзгартириш; - тўлов қайдномалари имзоларини ҳамда озиқ-овқат махсулотлари таомномаларини сохталаштириш. 58

59209,3 638,8 352,4 462,1 742,3 823,6 445,1 1313,8 973 538,5 738,8 1363,7 0,0 300,0 600,0 900,0 1200,0 1500,0 2008 йиллик 2009 йиллик 2010 йиллик 2011 йиллик 2008-2011 йилларда бюджет муассасаларида ўтказилган тафтиш, текширишларда аниқланган ноқонуний харажат, камомад ва ўғирликларнинг ўсиш динамикаси Навоий вилояти Жиззах вилояти Самарқанд вилояти

6080,9 162,6 167,6 172,1 143,3 171,2 147,4 178,5 229,2 99,1 24,6 277,2 0,0 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 2008 йиллик 2009 йиллик 2010 йиллик 2011 йиллик Камомад ва ўғирликлар Навоий вилояти Жиззах вилояти Самарқанд вилояти

ҒАЗНАЧИЛИК ТИЗИМИДА АМАЛГА ОШИРИЛАЁТГАН ИШЛАР 61

ПК КИГБ -4 Изох : 1. Тўловчи ДСИ тумандаги бўлимларга солиқ вабошқа йиғимлар тўловини амалга оширади ; 2. Тўловчи ДСИ тумандаги бўлимларга ДМЖ йиғимлар тўловини амалга оширади ; 3. Тўловчи тўғридан –тўғри ЯҒҲга бюджетдан ташқари маблағлар (ота -оналар бадали тўловлари вабошқалар ) тўловини амалга оширади ; 4. Тўловчи тўғридан –тўғри ЯҒҲга ДМЖ йиғимлар тўловини амалга оширади ; 5. Туман ДСИлари бюджети дароматларини нгЯҒҲга ўтказиб беради (тўлов топшириқномаларида тегишли бюджет шахсий хисобварағи кўрсати лиши керак ); 6. Туман ДСИлари ДМЖ даромадларини ДМЖнинг транзит хисобрақамларга ўтказилиши ; 7. ДМЖ даромадларини нгДМЖнинг транзит хисобрақамлардан ЯҒҲга ўтказилиши ; 8. Дар омодларни тегишли бюджет , ДМЖ маблағларига , бюджетдан маблағ олувчиларни нгбюджетдан ташқари маблағларига ажрати

Электрон савдолар орқали амалга оширилган Давлат харидлари натижалари Кўрсаткичлар ўлчов бирлиги 2011 йил апрель- декабрь 2012 йил январь Жами 2011- январь 2012 йил Ўтган савдолар (битимлар) сони 350 189 15 980 366 169 жумладан кичик бизнес иштирокида сони 321 222 14 624 335 846 савдоларда кичик бизнеснинг улуши % 92% 92% 92% Ўтган савдолар (битимлар) суммаси млн. сўм 166 856,5 8 927,8 175 784,3 жумладан кичик бизнес иштирокида млн. сўм 147 756,0 8 130,9 155 886,8 савдоларда кичик бизнеснинг улуши % 89% 91% 89% Савдолар натижасида қилинган иқтисод млн. сўм 21 918,2 1 494,5 23 412,7 63

Бюджет жараёнидаги ўзгаришлар 1. Ўзбекистон Республикаси бюджет таснифини қўллаш бўйича Йўриқнома (рўйхат рақами 2146, 2010 йил 13 октябр); 2. Бюджет ташкилотларида бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги Йўриқнома (рўйхат рақами 2169, 2010 йил 22 декабр); 3. Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан маблағ билан таъминланадиган ташкилотларнинг даврий молиявий ҳисоботларини тузиш, тасдиқлаш ҳамда тақдим қилиш бўйича Қоидалар (рўйхат рақами 2270, 2011 йил 27 сентябр); 4. Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетида турувчи ташкилотларнинг харажатлар сметаси ва штатлар жадвалини тузиш, кўриб чиқиш, тасдиқлаш ва рўйхатдан ўтказиш тартиби тўғрисида Низом (рўйхат рақами 2157, 2010 йил 19 ноябр). 64

Купить