Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожланиш йўналишлари - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	639.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожланиш йўналишлари

Купить

Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожланиш йўналишлари 5340400 -“Бизнесни бошқариш - а и на иши б и а ба а а р ара асини о иш н ёзи ган БИТИРУВ МАЛАКАВИЙ ИШИ

МУНДАРИЖА: КИРИШ ..................................................................................... 4 1-БОБ ЎЗБЕКИСТОНДА КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИКНИ РИВОЖЛАНИШ ЙЎНАЛИШ- ЛАРИНИНГ НАЗАРИЙ ЖИҲАТЛАРИ ............................ 7 1.1. Ки и бизнес а х с си а бир ор и ш н аси............ 7 1.2. Ки и бизнес а х с си а бир ор и ни аш и э иш асос ари ................................................................................ 13 1.3. Ки и бизнес а х с си а бир ор и ни аш и э ишнинг е э а а иё и..................................................... 20 2-БОБ ЎЗБЕКИСТОНДА КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИКНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ СТРАТЕГИК ЙЎНАЛИШЛАРИ ТАҲЛИЛИ ................... 30 2.1. Ки и бизнес а х с си а бир ор и фао ия ини ри о ан иришнинг с ра еги на иш ари а сифи....... 30 2.2.

ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ............. 60 КИРИШ Битирув малакавий иши мавзусининг долзарблиги. Иқ исо иё ни о ернизация аш араёни а и и бизнес а х с си а бир ор и с б е ари фао ия ининг ри о аниши ҳи аҳа ия асб э а и. Йири аб ағ ар а аб қи а иган, о и рес рс арнинг нисба ан қисқа а оба ни а сиш с р а ини афо а о и и и бизнес а х с си а бир ор и с б е ари иқ исо иё аги бан и а осини нисба ан ез а ор иқ а сарф-хара а арсиз а ин аш а, и и бозорни о ия и рес рс ар егара анган шарои а ис е о о ари би ан ириш а е а и ро ь на и. Ш нинг е , а ия а и и ои барқарор и нинг бош афо а и б ган - р а синф, ор ар қа а ини ша ан ириш а, иқ исо и иҳа ан фао б ган аҳо и шини с ириш а, инно ацион ехно огия арни а а иё га ори э иш а, соғ о рақоба ҳи ини ша ан ириш а, иқ исо иё нинг р и се ор ари р аси

а о арни аниқ аш, арни ҳа э иш юзаси ан ора а бир ар иш аб иқиш ҳи ир. Б г нги н а иқ исо и ис оҳо арни қ р аш ириш а ар иби згариш арни а а га ошириш а «... и и бизнес а х с си а бир ор и соҳасининг а а а и изни о ернизация қи иш а янги ашнинг ишон и аян и б ган ор ар синфини, я ни р а синфни ша ан ириш аги ан аҳа ия ини ҳе нарса би ан қиёс аб б а и» 3 . Юқори аги ар ан е иб иққан ҳо а иқ исо иё ни о ернизация аш шарои и а и и бизнес а х с си а бир ор и фао ия ини а а о они ан қ аб-қ а ашнинг назари а а а и иҳа арини а биқ э иш и и ои - иқ исо и аҳа ия га эга б ган о зарб азифа ар ан ҳисоб ана и. Би ир а а а и иши а з сининг ақса и. Ма а а нинг и и ои -иқ исо и ри о аниши а и и бизнес а х с си а бир ор и нинг ро ини оширишга ҳа а ар фао ия ини а а о они ан қ аб-қ а ашни а о и аш иришга қа

Битирув малакавий ишининг предмети. и и бизнес а х с си а бир ор и фао ия ини аш и э иш а барқарор ри о аниш араёни а юзага е а иган иқ исо и носаба ар иғин иси ан ибора . Битирув малакавий ишининг назарий ва амалий аҳамияти. Би ир а а а и иши а о инган и и х оса а а иф ар ан и и бизнес а х с си а бир ор и ни а а о они ан қ аб-қ а аш изи ини а о и аш ириш а ҳа а иқ исо иё а арнинг ро ини а ириш а фо а аниш ин. Битирув малакавий ишининг таркибий тузилиши. Би ир а а а и иши ар иби ириш, а боб, х оса а а иф ар, фо а ани ган а абиё ар р ха и а и о а ар ан ибора . Би ир а а а и ишининг бирин и боби а збе ис он а и и бизнес а х с си а бир ор и ни ри о аниш на иш арининг назари иҳа ари ёри иб бери ган. Би ир а а а и ишининг и ин и боби а збе ис он а и и бизнес а х с си а бир ор и ни ри о ан иришн

и оби а (1803 .) а бир ор и фао ия ини иш аб иқаришнинг оз о и ари – ер, апи а , еҳна нинг ях и иги еб а риф аган э и. Ж.Б.Се нинг фи ри а, а бир ор о ган аро а нинг еҳна и, иш аб иқаришни аш и э ган иги, аҳс о ни з ақ и а со ган иги н бери ган офо ир. Та бир ор а а а қи иб, бирор-бир аҳс о ни иш аб иқаришни з б нига о а и. Қа э иш ози и, иқ исо иё фанининг асос и ари а бир ор и ша ига а э ибор берган ар. А.С и фи ри а, а бир ор – апи а эгаси. У а ян и ора ғоясини а а га ошириб, аро а о иш н а а а и и би ан иш бош а и, н и апи а ни бирор- бир ишга сарф аш ои о а а а и и би ан боғ иқ ир. Та бир ор и ан о инган аро а , шахси а а а и и н о инган офо . Та бир ор иш аб иқаришни зи ре а аш ира и, аш и э а и, иш аб иқариш фао ия и на и а арига эга и қи а и. Б иш ар, з на ба и а, бозор изи и би ан

XVIII аср аёқ га е ган бирин и босқи – а бир ор и ха фха арини зига о иш, бошқа а қи иб а ган а, а а а и и би ан боғ иқ. Та бир ор и нинг и ин и босқи и эса инно ация араёни би ан боғ иқ ир. А ери а и иқ исо и о и Й.Ш пе ернинг фи рига ра, а бир ор и нинг но а ор и хара ери қ и аги ар а а с э ири а и: бозор н янги о ар иш аб иқариш; иш аб иқариш араёнига янги ехно огия арни а биқ э иш; янги со иш бозор арини з аш ириш; хо ашёнинг янги р ари а анба арини опиш. Та бир ор и ни га е ишининг ин и босқи и а бир ор и нинг а оҳи а шахси сифа ари: иқ исо и а и и ои азия нинг згариши а ғри опа би иш қоби ия и, бошқар қарор арини ан аш а қаб қи иш а с ақи и , бошқар қоби ия арининг а на оён б иши би ан а риф ана и. Та бир ор и назариясининг ри о аниши аги ҳозирги босқи ни р ин и босқи га ири иш ин. У

бозор аги о и-со и араёни а а б а и; и и бизнес би ан ш ғ ан и а бир ор з аб ағ арини ҳара а га со иб, бозор а қан а ха ф-ха арга е иши ё и я ни на и а қан а б ишини аниқ би а и. Ш н а қи иб, а бир ор и – б иқ исо и фао ия нинг а оҳи а ри б иб, нинг за ири а с ақи ашабб с, а обгар и , а бир ор и ғоясига асос анган, фо а о ишга на ири ган, ақса га офиқ фао ия ё а и. Та бир ор и иқ исо и фао и нинг а оҳи а ри б иб, нинг бош анғи босқи и, о а а, фи р аш фао ия и ё и нинг на и аси би ан боғ анган б а и, фақа е ин о и ша ни о а и. Та бир орнинг зи а бир ор и фао ия ининг асоси с б е и б а и. А о а бир ор ягона с б е э ас, ҳар қан а ҳо а иш аб иқари ган о ар ё и хиз а нинг ис е о иси ҳа а ҳар хи азия ар а ёр а и ё и рақиб сифа и а б и а а би ан заро ҳа ор и қи ишга а б р. Ис е о и ҳа , а а , ҳа

Ш н а қи иб, а бир орнинг асоси ақса и – з ис е о и арига эга б иш и а о арга б ган эҳ иё ни аниқ аш ан ибора ир. Та бир ор з ис е о и арини ша ан ириш а қ и аги асоси о и арни ҳисобга о иши ера : о арнинг янги иги а нинг ҳари ор анфаа ига ос е иши; о ар ё и хиз а арнинг сифа и; о ар ё и хиз а арнинг нархи; о арнинг ни ерса и ара аси; о арнинг ашқи риниши, нинг ҳари ор а абига ос иги; со ан е инги сер ис хиз а ари ан фо а аниш и ония и; о арнинг қаб қи инган и ё и а а с ан ар арига ос иги; о ар ар а хиз а ар ре а асининг озиба и иги, хари ор иққа ини зига а б қи иши а ҳо азо. Та бир орнинг шахси х с сия ари, қоби ия ари, и ония - ари а ишга оир сифа ари а бир ор и нинг ҳара а ан ир и и б а и. Та бир орнинг ишга оир сифа ари қ и аги а о и арга асос аниши ера : бирин и ан, бозорнинг о ар ар

ининг янги аниши, ан ана и о арга янги х с сия ар а сифа ар бериш риниши а на оён б иши ин. Ахборо Ахборо ехно огияси 1-расм. Тадбиркорлик фаолияти йўналишлари тавсифи 6 Та бир ор и нинг асоси ақса и а си а ара а а аро а о ишни з аб, а ия араққиё ига ҳа з ҳиссасини қ шиш ир. х а и а а а и иги а ас ия . Ҳар қан а ҳисоб- и об а ҳа ноаниқ и а а а а и и б иши ин. Та бир ор и фао ия и р ари хи а-хи ир. Фао ия ақса и, ри а на иш арига қараб а бир ор и фао ия ининг иш аб иқариш, и ора , о ия и а онса инг р арини а ра иш ин. Қа э и ган шб а бир ор и фао ия ининг ҳар бир ри 6 Хо ае Р.С., А.Эга бер ие . Ки и бизнес а а бир ор и . Ўқ қ ан а. Т.: “IQTISOD - MOLIYA , 2008 . 174 б. 10

и и р арга б ина и. Ма а бир ор и фао ия и на иш арини қ и аги а ифо а э иш ин (1-рас ). Х оса қи иб а а иган б са , а бир ор и нинг ҳи х с сия арига қ и аги ар ира и: х а и фао ия и о иб бораё ган с б е арнинг с ақи иги а эр ин иги. Ҳ қ қи е ёр ар эгараси а ҳар бир а бир ор ё и б аса а юзаси ан с ақи қарор қаб қи иши ин. иқ исо и анфаа и и . 1.2.Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ташкил этиш асослари Ки и бизнес а х с си а бир ор и ни аш и э иш а арнинг сифа а иқ ор рса и арига э ибор бери а и. Сифа рса и арга орхонанинг бошқар изи ининг со а иги, бозор аги шига эга б иши аби рса и ар ирса, п арқа ган иқ ор рса и арига, орхона а иш о и ар сони, асоси аб ағ ар қи а и, аҳс о со иш ҳа и аби рса и ар ира и. А нан ш иш и ар сонига қараб аниқ аш а ха р и хи а-хи и а . Маса ан, Япония а Ғарб

иги, қ ри иш, ранспор а а оқа, и -фан а иқ исо иё нинг бошқа соҳа ари а бир ор игига, фао ия юри ишига ра, ега но ега , фао ия а о и игига ра эса, бир а п ар а и , а с и а ои и а бир ор и ё и бизнесга а ра ар э ан. 1991-2006 и ар а о и а и и бизнес с б е арининг асниф ашнинг ҳ а и из егиш и Қон н ари, Вазир ар Маҳ а аси қарор ари а Прези ен Фар он ари асоси а 4 ар а згар и. Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг 2003 и 30 а г с аги “Ки и бизнес с б е арининг асниф ашнинг янги езон ари ғриси а ги Фар онига биноан юқори аги асниф аш згар и а қ и аги из а аги е ринишни о и (2-рас га қаранг). Ушб Фар онга ра эн и и а « и и а р а бизнес» а а аси рнига « и и бизнес а х с си а бир ор и » (КБХТ) а а аси 12

Тадбиркорлик ф аолиятининг давомийлигига кўра Бир ар а и К п ар а и Ма с и Дои и 2-расм. Кичик бизнес ва тадбиркорлик фаолияти турларининг таснифланиши 7 иш а и а иган б и, р а орхона ар эса б асниф аш оираси ан иқиб е и. 7 Хо ае Р.С., А.Эга бер ие . Ки и бизнес а а бир ор и . Ўқ қ ан а. Т.: “IQTISOD - MOLIYA , 2008 . 174 б. 13

Б г нги нга е иб Ўзбе ис оннинг н аб аҳс о ари аҳон бозори а з а қеи а хари ор арига эга. Б аффақия ар а респ б и а из а фао ия рса аё ган и и нинг р и ша ари аги и и бизнес орхона арнинг ҳиссаси а а ир. У арнинг иқ исо иё ар оқ ари аги са оғи обора сиб бор оқ а. А о, КБХТ с б е ари р аси аги рақоба а ес ин иги на и аси а пгина орхона ар “ҳаё ци и ез га оқ а. Б эса и и бизнеснинг зига хос қон ни ир. Фао ия бош аган ан е инги бирин и беш и и а ҳар 10 а орхонанинг 5 аси з фао ия ини х а оқ а ар. КБХТ нинг афза и ари қ и аги ар ир: ҳара а эр ин иги; ис е о и ар би ан с аҳ а а оқа ар; ос аш ан и а ез ор қарор қаб қи иш и ония и; хо и ар ас аб и а ёргар и ни а иган “по игон ҳисоб ана и; аҳа и шар -шарои га ез ни а и; КБХТ аҳа и хо ашё а еҳна рес рс ари ан ароқ а са ара ироқ фо а ана и; операцио

Тармоқ йўналиши 1992 йил 26-февралдаги иловага биноан 1995 йил 21-декабрдаги қонунга биноан 1998 йил 9 апрелдаги Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига биноан 2003 йил 30 августдаги Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига биноан Ми рофир а Ки и орхона Ўр а орхона Я а а бир ор ар Ми рофир а Ки и орхона Саноа 200 ишига а 50 ишига а 10 ишига а 40 ишига а 40 ан 100 ишига а 20 ишига а 21 ан 100 ишига а К ри иш 20 ишига а 20 ан 100 ишига а 21-50 ишига а Киш оқ х а иги а иш аб иқариш соҳасининг бошқа ар оқ ари 50 ишига а 25 ишига а 20-30 ишига а У г р и са о 5 ишига а 5 ишига а 6-25 ишига а Ча ана са о 15 ишига а 5 ишига а 10-20 ишига а Фан а и и хиз а рса иш 100 ишига а 10 ишига а 10 ишига а 10 ишига а Ноиш аб иқариш сохасининг бошқа ар оқ ари 25 ишига а 10 ишига а

3-расм. Ўзбекистон Республикасида кичик бизнес субъектларининг гуруҳланиши 8 17 8 Хо ае Р.С., А.Эга бер ие . Ки и бизнес а а бир ор и . Ўқ қ ан а. Т.: “IQTISOD - MOLIYA , 2008 . 174 б.

КБХТ с б е ари ар оғини аш и э иш зар р иги қ и аги ҳо а ар би ан ҳа аниқ ана и: Бирин и ан, иқ исо иё нинг бозорга иш шарои и а п аб орхона а аш и о ар иқ исо и но ор ҳо а га шиб, з фао ия ини е аб ё и х а а бош а и. На и а а па о б ган и ион аб ишсиз арга КБХТ с б е арининг аш и э и иши қа а ан иш рин арига эга б иш и ония ини яра и. И ин и ан, КБХТ с б е арининг па о б иши ири орхона ар онопо иясини е ашга и он бера и, ис е о о ар ари бозорини ша ан ира и, инфрас р ра об е арини ри о ан иришни ез аш ира и. У ин и ан, КБХТ с б е ари иқ исо иё нинг инно ацион о п е сининг асоси ҳисоб ана и. Ў а а а б аган, ор на иш и орхона ар янги и арни ори қи иш а со иш, арни ис е о и арга е азиб бериш би ан ш ғ аниша и. Т р ин и ан, қ ш а орхона ар ёр а и би ан а б қи ин и хори и сар оя ар асосан н а

4-расм. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи субьектларнинг таркибий тузилмаси 9 Юқори аги из ага э иборни қара са , и и бизнес а х с си а бир ор и нинг нақа ар серқирра соҳа э ан игини риши из ин. 9 Санақ о а Б.Р. “Ки и бизнес а х с си а бир ор и ни со иққа ор иш T.: “Иқ исо - о ия 2012 . 18

1.3. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ташкил этишнинг чет эл амалиёти Жаҳоннинг бар а ри о анган а а а ари а и и бизнес а х с си а бир ор и ни қ аб-қ а аш а а иқ исо и сиёса ининг с ақи ар иби қис и ҳисоб ана и. Унинг ри о анишига иқ исо иё ни ар иби қа а қ риш, хиз а ар рса иш соҳасининг ю са иши, бан и нинг сиши, ехно оги араққиё а нор а рақоба ҳи о и и сифа и а қара а и. Ки и бизнес а х с си а бир ор и нинг ри о анишини ар ибга со иб риш н п а а а ар а ахс с орган ари (хиз а ар) аш и э и ган. Ш нинг е и и бизнеснинг езон ари ҳа бе ги анган. Бозор иқ исо иё ига асос анган бар а а а а ар а и и орхона арни бе ги аш а қ и аги езон ар ан фо а ана и ар:  иқ ори рса и ари: хо и арнинг сони, со иш ҳа и, асоси апи а нинг ба анс қи а и;  сифа рса и ари: иш аб иқари аё ган аҳс о арнинг нис

АҚШ а и и бизнес орхона арини и и о он а а г р ҳ аш ан фо а ани а и. Бирин и ҳо а б ш н а иш и ар сони 500 ишига а б ган орхона арни қа раб о а и. И ин и ҳо а эса орхона ар соҳа ар б и а и и ш ар ҳа и б и а б ина и ар: ранспор соҳаси а и и ш ар ҳа и 3,5 н. о ар ан 20 н. о арга а, қ ри иш а 9 н. о ар ан 21 н. о арга а, г р и са о а 15 н. о ар ан 35 н. о арга а, а ана са о а 3,5 н. о ар ан 13,5 н. о арга а, хиз а ар соҳаси а 2,5 н. о ар ан 14 н. о арга а б ган орхона ар и и фир а ар ҳисоб ана и. Гер ания а иш о и ар сони а и и оборо рса и ари ан фо а ани а и. Ки и орхона ар иш о и ар сони 10 ишига а б ган, р а а орхона ар а иш о и ар сони 50 ишига а а и и оборо и 100 н.е рога а орхона ар ири и а и. Франция а и и а р а бизнес ш н асига иш о и ар сони 19 ишига а б ган и рофир а ар, хо и арнинг

юқори ир. Ш сабаб и ри о анган а а а ар а и и бизнес а х с си а бир ор и а иқ исо и сиш а аҳо и р ш ара асининг ошишини а ин о и асоси ри аг ари ан бири сифа и а қара иши бе из э ас. Б ни 2- а а а е ири ган а о ари асоси а ҳа риш ин. 2- жадвал Хорижий мамлакатларда кичик бизнеснинг ривожланиш даражаси 10 Мамлакатлар Кичик бизнес субъектлар сони (минг киши) 1000 кишига тўғри келадиган кичик бизнес сони Кичик бизнесда бандларнинг умумий бандликдаги улуши(%) Кичик бизнеснинг ЯИМдаги улуши (%) Б ю Бри ания 2930 46 49 50-43 Гер ания 2290 37 46 50-54 И а ия 3920 68 73 57-60 Франция 1980 35 54 55-62 АҚШ 19300 74 54 50-52 Япония 6450 50 78 52-55 2- а а ан х оса қи иш ин и, бир қа ор а а а ар а и и бизнеснинг и иқ исо иё и аги ши а а а ҳа о с ор ир. Ри о анган а а ар иқ исо иё и а и и бизнес фао ия

5-расм. Ўзбекистонда ва хорижий давлатларда кичик бизнеснинг ЯИМдаги улуши, 2011 йил. АҚШ а а бир ор и фао ия ини бошқариш изи и аш и э и ган б иб, нинг асоси азифаси ф қаро арга а бир ор и фао ия ини а а га ошириш а ёр а рса иш, зар р б ган иқ ор а афо а аш асоси а қарз бериш, ре и о иш аса а ари б и а ҳа а ашиш ир. У арга а бир ор и фао ия ини ри о ан ириш, нинг иш аб иқариш ехно огия арини, иш аб иқариш оси а арини а о и аш ириш, ахс с онс р ор и ассаса ари о они ан янги иш аб иқари ган на на и аҳс о ар ан фо а аниш иш ари б и а ҳа ёр а рса и а и. АҚШ а а и аҳон ЯИМининг а а қис ини иш аб иқара и. 2009 и на и а арига ра аҳон ЯИМи 58.228.178 н. о арни аш и қи ган а н ан 25 фоизни, я ни 14.256.300 н. о ар и аҳс о ни АҚШ а а и иш аб иққан 12 . Яна с а ис и а рақа арига ро а қи а иган б са

аҳон иқ исо иё ига қ шган ҳиссасини рса а и. Б н а на и а арга эришиш н шб а а а и и бизнес с б е арининг ри о анишига яра и ган шар -шарои ар ҳа а яхши га қ и ган қ аб-қ а аш изи и ҳи ро ь на и. АҚШ а 1994 и а о ига ра 22,1 н. и и орхона ар фао ия о иб борган. У ар а ишга яроқ и хо и арнинг 54 фоизи бан б иб, и аҳс о ни 50 фоизини иш аб иқарган ар, арнинг ш и аги я пи и и аҳс о ни иш аб иқариш аги ши 3,5 фоизга сган, а и иш о ари эса 3,2 н.га па ган б иб, ш н ан 2,0 н. ан ор иғи и и а бир ор и орхона арига ғри е ган. АҚШ а и и а бир ор и орхона арининг ири орхона арга нисба ан афза и ари аҳс о арнинг арзон иш аб иқари иши, арнинг ири орхона ар би ан х а и а оқа ари асоси а зар р б ган аҳс о арни иш аб иқи иши ир. Йири орхона ар а и и а бир ор и орхона арига нисба ан иш аб иқаришга инно ац

Е ропа И ифоқи а а а ари а а бир ор и фао ия ини ри о ан ириш на иши а бери а иган ёр а ар АҚШ а а бир ор и фао ия ини аш и э иш а риба ари ан фарқ қи а и. Е ропа И ифоқи а зоси б ган Франция а а бир ор и фао ия ини қ аб-қ а аш, хиз а қи и а а аш и о ари арнинг онференцияси, са о па а аси, ахс с ҳ нар ан и и , қиш оқ х а иги па а а ари, ин ес иция ха ф-ха арини с ғ р а аш, франц з а ия и а бизнесни бошқар и ар аз аш и э и ган. Франция а а а ара аси а а бир ор и фао ия ининг ри о анишини ҳ а азир и ари орқа и қ аб-қ а ана и.У ар асосан а бир ор и фао ия ини аш и э иш а о иб боришни ис аган ис они а ҳ қ қи с б е арига ҳе қан а афо а а аб қи аган ҳо а бери а иган ре и арга фоиз о ас ан ёр а бера и ар. Ш би ан бирга беш и га а о инган ре и ар н и и фоиз арни бе ги аш а и иёз и со иқ изи ини қ

орхона арининг х с сия ари ан бири арнинг з иш аб иқариш фао ия ини асосан и арага о инган асоси оси а ар ёр а и а а а га ошириш ир. Ки и а бир ор и фао ия и а иш аб иқаришни аш и э иш асосан ири иш аб иқариш ан иққан хо и арининг ё ан а еҳна ига асос ана и. Япония а а бир ор и фао ия ининг ри о анишини а ин аш н бошқар ассасаси, а а орпорацияси, арнинг фао ия ини о ия аш ириш н ахс с и и орпорация ар, а бир ор арнинг фе ерацияси аш и э и ган.Япония а XX асрнинг 40- и ари а а а а ҳ а и қоши а «Ки и а р а орхона ар бошқар аси» ҳа аш и э и ган. Ми и а а ар аз ари и и бизнесни ри о ан ириш а қ аб-қ а ашни а а ас рини ба ариш и би ан а а га ошира и ар.Ш н а ар аз ар ан 170 аси зи ган а фао ия юри иб е оқ а. Б н ан ашқари, и и орхона арнинг рақоба бар ош игини юқори ара а а иб риш н ҳар бир пре

Ш ни а и аш ози и, аҳон а и и бизнесни қ абқ а а а иган а а а ар ҳа бор. Маса ан, А с ра ия а а а и и а бир ор и ни сира қ аб-қ а а а и. На и а а и и орхона ар ири фир а ар би ан б а иган рақоба а ю қаза и ар. А ри а а а ар (АҚШ, Гер ания, Осиё аги ба зи а а а ар) а эса а а о они ан қ аб-қ а аш асосан ноқ а ҳ а о ашган иги а и и ои , иқ исо и аҳа ия ига қараб арни қ абқ а ашга а оҳи а ён аши а и. Хори и а а ар а а бир ор и фао ия ини а а а но а а ассаса ари о они ан қ аб-қ а аш а асосан қ и аги арга э ибор бериши иши аниқ анган:  а бир ор и фао ия ини аш и и , иқ исо и а ҳ қ қи о он ан қ аб-қ а аш н ахс с қон н арнинг қаб қи иниши;  а бир ор и фао ия ини ри о ан ириш, нинг иш аб иқариш а хиз а рса иш оирасини енга ириш н а а а но а а аш и о ари о они ан о ия и ёр а бери иши;  ҳар бир ин

иҳа ан опган а а а ар а рибаси ан фо а аниш юр и из а ҳа соҳанинг ез с р а ар би ан ри о аниши а ҳи о и ар ан бири ҳисоб ана и еб а из. 27

2-БОБ. ЎЗБЕКИСТОНДА КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИКНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ СТРАТЕГИК ЙЎНАЛИШЛАРИ ТАҲЛИЛИ 2.1. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик фаолиятини ривожлантиришнинг стратегик йўналишлари тавсифи Респ б и а изнинг иқ исо и араққиё и, иқ исо и с ақи иги, ха қининг фара он р ш ара аси, қо а ерса еҳна рес рс арининг иш би ан бан и ара аси и и бизнес а х с си а бир ор и нинг ри о и би ан боғ иқ ир. Б ҳо а эса орхона арнинг иқ исо и эр ин игини рағба ан ириш ара асининг ри о аниши би ан а сиф ана и. Ис иқбо а иқ исо иё ар оқ ари а ҳа згариш ар юзага е а и. Б ҳо а ҳа и и а бир ор и нинг ри о аниши асоси а р бер и. 3-жадвал Иқтисодиёт тармоқлари бўйича маҳсулот (ишлар, хизматлар) ҳажмида кичикбизнес ва тадбиркорликнинг улуши (фоиз ҳисобида) 14 Тармоқлар Жами Кичик тадбиркорликнинг ум

аси 93,6 фоизга е а и. Са о а ан асининг иқ офиқ аш и на и аси а б соҳа а рса и ши паса иши со ир б а и. Ҳ арнинг ашинасоз и а е а га иш о бериш, енги саноа , а ниқса, ри о а , и и и б ю ари а ёр аҳс о иш аб иқаришга их исос ашган соҳа ари а и и бизнеснинг рни а ши ақо е ар и ара а а э ас. Ваҳо ан и, бар а соҳа а иш аб иқариш фао иги енг ашса и оби на и а арга эриша из. Бизнинг ҳисоб ари изга ра, 2015 и га бориб респ б и а б и а и и бизнеснинг иш аб иқари ган ЯИМ ҳа и аги шини 61,1 фоизга е азиш и и а бир ор и орхона арининг и и аҳс о иш аб иқаришининг сиши 2,5 фоиз ан а б аган ҳо а агина а а га оша и. Б нинг н ҳ ар аги и и а бир ор и орхона арнинг респ б и а б и а иш аб иқари ган ЯИМ аги ши ис иқбо а қ и аги ҳо а а сиб боришига эришиш зар р (инерцион арз а). 4-жадвал. Республика ЯИМда ҳуд

А ба а, б рса и ри о анган а а ар ара аси а э ас. АҚШ а 75-82 фоизни, Япония а 81 фоизни, И а ия а 74 фоизни аш и э а и. Респ б и а из и и бизнеснинг б н а рса и арга эришиши а бир ор и фао иги орқа и а а га оша и.Ч н и 2000-2005 и ар ора иғи а сиш ара аси (1,4 фоиз) з анган на и ага (50-52 фоиз) эришишни а ин а о а и. Ис иқбо а и а иган на и а ар асосан и и а бир ор и нинг фао ри о аниши э азига р бера и. Б эса ар о они ан иш аб иқари а иган аҳс о иқ орининг сиш ина и асини а ин а и. 5-жадвал Истиқболда ҳудудлар бўйича кичик тадбиркорлик корхоналари томонидан маҳсулот ишлаб чиқаришнинг ўсиши. (млн.сўм.ҳисобида) 16 Ҳудудлар 2000 й 2005 й 2010 й 2015 й 2015 йил 2005 йилга нисбатан ўсиш % Узбе ис он Респ б и аси 892573,0 956838,2 1089938,7 1223039,2 127,8 Қорақа поғис он Респ б и аси 18786,

Ҳ ар б и а аҳс о иш аб иқариш ҳа ининг ис иқбо а сиб бориш ина и асини орхона ар иқ орининг сиб бориш ҳо а и б и а аҳ и э са , б ҳо а қ ши а янги и и орхона арнинг аш и э и иши ҳисобига а а га оша и. Яра и ган и ония ар ан са ара и фо а анган ҳ ар а я пи ҳ и аҳс о нинг юқори с р а ар би ан сиши а ин ана и. Ж а ан и и орхона арнинг иш аб иқариш са ара ор игини ошириш э азига ис иқбо а з анган на и а арга эришиш а ин ана и. Ми и иқ исо иё нинг рақоба бар ош иги иқ исо и фао ия араён ари а нинг на и а арини а с э ир и рса и ар а и и бизнес шининг юқори б ишига ҳа боғ иқ э ан иги ш бҳасиз ир. Ка хара а ҳисобига янги иш рин ари яра иш и ония и, ири бизнес ириб бора о а иган бозор сег ен арини эга а о иш қоби ия и, а ниқса, хиз а рса иш соҳаси а а н а а а б аган аҳа и рес рс база арини з аш ири

а х с си а бир ор и с б е арига 1 р н. 850 р . с ан ор иқ ре и ар а ра и и. Б 2001 и гига нисба ан қари иб 11 ар а, 2005 и агига нисба ан 4 ар а п. Ки и бизнес с б е арига а ра и ган ре и арнинг 462 р . с и «Ми ро ре и бан » ҳиссасига ғри е и. Соҳа ри о и н ш и и Осиё араққиё бан и, Ис о араққиё бан и, Гер ания араққиё бан и (КфВ), ХХР Ҳ а и а бошқа хори и ин ес ор ар аб ағ ари ҳисоби ан а и 121,8 н. о . ё и 2008 и га нисба ан 1,5 баробарга ор иқ ре и рес рс ари а б қи ин и. 2010 и а и и бизнесни а а ри о ан иришни қ аб-қ а аш бораси а ора а бир ар из и а о э ири оқ а. Маса ан, 2009 и а саноа соҳаси а фао ия юри аё ган и и бизнес орхона ари н ягона со иқ с а аси 7 фоизга шири ган б са, 2010 и ан э иборан 7 фоиз и со иқ с а аси бар а и и бизнес орхона ари н ори э и и. Қа си ар оқ а фао ия ю

Ўзбе ис он Респ б и аси а и и бизнесни ри о аниш аги а а о арни е и ини опиш а 2007-2015 и ар а ис иқбо аш ири аё ган пара е р арни а ин аш, шб соҳа а а бир ор и фао игини оширишнинг на иш арини аниқ аш а ар б и а ора а бир арни бе ги ашни а аб э а и. Ш ни а оҳи а а и аш оиз и, и и бизес а а бир ор и фао игини ошириш н қ и аги и шарои ар а ин аши зар р: и и иқ исо иё а а роиқ исо и озана ни а ин аш негизи а ни барқарор ри о анишини а ин аш; иқ исо иё а рақоба ҳи ини ша аниши а иин аш; и и бизнесни а а о они ан қ аб – қ а аш изи ини, нинг еханиз арини а о и аш ириш асоси а ри о ан ириб бориш; и и бизнесга хиз а рса и инфр з а арни са ара и ҳара а қи ишини а ин аш. Ўзбе ис он Респ б и аси а и и бизнес фао ия ини оширишнинг асоси на иш ари қ и аги ар ан ибора : и и бизнесни ҳ қ қи еёри а аш и

“Ки и бизнес а х с си а бир ор и и и Да а ас ри и росини а ин аш б и а а а га ошири ган ора- а бир ар на и аси а қ и аги сифа рса и арига эриши и: и и бизнес а х с си а бир ор и нинг ЯИМ аги ши 2010 и ги 52,5% ан 2011 и а 54,0%га ош и; и и бизнес с б е арининг саноа аҳс о ари иш аб иқариши аги ши 19,6% ан 21,0%га ари и; а а га ошири ган қ ри иш иш арининг 69,0%и и и бизнес с б е ари ҳисобига ғри е и (2010 и а – 52,3%); а а а э спор ининг 18,8%и и и бизнес а х с си а бир ор и с б е ари о они ан а а га ошири и ҳа а шб рса и 2010 и ги рса и га нисба ан 5,2 бан га ош и. Ш нинг е Ўзбе ис он Респ б и аси прези ен ининг 2011 и 4 апре аги ПФ-4296-сон и « а бир ор и с б е арини е шириш арни яна а қисқар ириш а ар фао ия ини назора э иш изи ини а о и аш ириш бораси аги қ ши а ора- а бир ар ғриси а»г

иқариш барқарор игини а ин аё ган иги фа и 633 а и и а бир ор и с б е ари 2011 и н ре а и е шириш ар ан иқари и. Ўзбе ис он Респ б и аси А ия азир иги рас и са и а “Та бир ор ро аа и ахс с саҳифаси о и ган б иб, ҳисобо а ри а аз р саҳифа орқа и а бир ор ар ан 124 а ро аа е иб шган. Назора қи и орган ар о они ан ази ган 716 а х а и юри и с б е ар фао ия ини е шириш ар а, ш а ан 618 а ре а и ҳа а 98 а ре а ан ашқари е шириш ар а Са о-саноа па а аси а и арининг иш иро и а ин ан и. Қорақа поғис он Вазир ар Кенгаши, и оя , ан а шаҳар ҳо и и ари о они ан ҳар ҳаф анинг а н ари “Та бир ор и ни а бир ари азиб е ин оқ а. 2011 и а о и а аз р а бир ар а 106,8 инг ан ошиқ а бир ор и с б е ари иш иро э иш и ҳа а ар ан 26,3 инг ан ор иқ ро аа ар е иб ш и. Ш н ан 24,9 инг ро аа а бир оираси а а бир ор и с

8-расм. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик ривожи учун яратилаётган имтиёзлар 18 Ўзбе ис он Респ б и аси Вазир ар Маҳ а асининг 2011 и 5 апре аги 103- сон и «Та бир ор и фао ия и с б е арининг қ а и 50 га а б ган э е р қ ри а арини э е р ар оқ арига ашнинг со а аш ири ган ар ибини ори э иш ғриси а»ги қарори: ҳ и э е р ар оқ ари орхона ари о они ан э е р ар оқ арига аш н ехни шар ар бериш а и 3 н ан ош ас иги бе ги ан и; Ўзбе ис он Респ б и аси Э е р энерге и а а назора б и а а а инспе цияси о они ан э е р қ ри а арини ри ан азиш а о а но а арини бериш а и 3 н э иб бе ги ан и; а бир ор и с б е ари э е р қ ри а арини фо а анишга опшириш 18 Ўзбе ис он Респ б и аси е ёри - қон н и иги ан е иб иқиб, а аба о они ан зи и. 36 Фирма номини заҳирага олиш учун бевосита давлат статистика органлариг

и онини аниқ аш а ақ и э и иши ози б ган ҳ а ар р ха и 79 а ан 13 ага а а а ири и. Ўзбе ис он Респ б и аси Вазир ар Маҳ а асининг 2011 и 25 а аги 146- сон и «Шаҳарсоз и фао ия ини а а га ошириш ҳа а қиш оқ х а игига ои б аган бошқа эҳ иё ар н ер ас а ари бериш ар ибини а о и аш ириш ора- а бир ари ғриси а»ги қарори: ер ас а арини а ра иб бериш ар ибо арини яна а а о и аш ириш ҳа а шаффоф игини а ин ашни назар а ган янги ар иб ас иқ ан и; ер ас асини ан аш а а ра иш б и а а ериа арни а о а и орган ар би ан е ишиш иш ари егиш и орган ар о они ан “ягона о на а о и и б и а а а га ошири иши бе ги ан и. ер ас а арини ақ и э ишнинг и а и 71 нга а қисқар ири и. Та бир ор и с б е арини аш и э иш, янги орхона ар қ риш изи ини яна а со а аш ириш, ш нинг е а бир ор и с б е арининг ер ас а ари ан фо а

и, я ни, нга офиқ, е ёри -ҳ қ қи ҳ а ар аги бар араф э иб б а иган бар а зи ия ар а ноаниқ и ар а бир ор ар фо асига а қин э и а и. 2012 и нинг 1 ян ари ан саноа соҳаси аги и рофир а ар а и и орхона ар н ягона со иқ о и с а аси 6 фоиз ан 5 фоизга а а ири и; со иқ ар, бо хона бо ари а иғи ари, ш нинг е бошқа а б ри о арни аш а арини б зган и н пеня иқ ори е и ири ган ҳар бир н н пеняни ҳисоб аш ар иби сақ анган ҳо а, а а аги иқ орига нисба ан ан бир қис га а а ири и. 2011 и 1 сен ябр ан и и бизнес с б е ари ан и ора бан ари а и и а ю а а ҳисоб рақа и о ган и н о н иришни бе ор қи иш ха а и и бизнес а х с си а бир ор и с б е арига бан ассаса арига энг а иш ҳақининг игир а баробари иқ орига а б ган нақ п ш ини с ақи опшириш ҳ қ қи бери и. 9- расм. Кичик тадбиркорлик субъектлари учун ягона сол

нар о е ари би ир и арига з бизнесини о иш ҳа а о инган за она иф би и а ни а арни а а иё га а биқ э иш н; 54,1 р .с – ишсиз аҳо ини иш би ан а ин аш зар рия и юқори б ган ан ар а ои а и бизнес, асана и и а ҳ нар ан и и ни ри о ан ириш н; 159,7 р .с – хиз а ар а сер ис соҳасини ри о ан ириш, қиш оқ х а и аҳс о арини қа а иш аш н и ора бан ари о они ан и и бизнес с б е арига и ро о ия хиз а арини рса иш н; 712,4 р .с – р и о ия и инс р ен арни енг қ аган ҳо а ис е о о ар арини иш аб иқар и орхона ар н; 351,1 р .с – хиз а ар а сер ис соҳаси ри о ини яна а қ аб-қ а аш ақса и а и и бизнес а х с си а бир ор и с б е ари н. Кре и ар қа ари ишини с ғ р а аш б и а с ғ р а по ис ари ан и ро ре и ар а ино и сифа и а фо а анишни а а иё га енг ори қи иш ақса и а 2011 и а 18,5 инг а с ғ р а по ис ари бе

апи а ни ша ан ириш эҳ иё ари н и ро ре и ар а ра иш ғриси аги е иш га офиқ Ха қ бан и о они ан Қорақа поғис он Респ б и аси б и а 51,0 н. с , На ои и оя и б и а 83,0 н. с ҳа а 212,3 н. с иқ ор аги ре и аб ағ ари а ра и и. “Ки и а и ро о ия ашни ри о анириш. 2- босқи о иҳасини а а га ошириш на и аси а 2012 и нинг 1 ян ари ҳо а ига 49,99 н. о . аб ағ а б э и и, ш н ан 26,9 н. о ари Осиё араққиё бан ининг аб ағ ари б са, 23,1 н. о . бошқа онор арнинг аб ағ ари ир. Саноа соҳаси а и и бизнес с б е арининг аҳа ия ини ошириш ҳа а и и а ашқи бозор арга юқори а абга а об бера иган аҳс о арни е азиб беришга қара и ган ора ар. Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг 2011 и 12 а аги ПҚ-1529-сон и «Та бир ор и с б е арини аш и э иш а а а р ха и ан азиш ар ибини яна а а о и аш ириш ора- а бир ари ғриси

яна а ри о ан ириш н қ а ишби ар он и ҳи ини ша ан иришга оир қ ши а ора а бир ар ғриси а ги фар они би ан и и бизнес а х с си а бир ор и с б е ари аҳс о арини э спор қи иш б и а «Ўз а бир орэ спор » их исос аш ири ган ашқи са о о паниясини аш и э и и. 2011 и а аз р о пания ёр а и а 37,9 н. о ар и аҳс о э спор қи ин и. Вазир ар Маҳ а асининг 2011 и 28 апре аги 122-сон и “Сер ифи а аш ириш ар ибо арини а сифа ене ен и изи арини ори э ишни а о и аш иришга оир қ ши а ора- а бир ар ғриси а ги қарорга биноан: иш аб иқар и ар о они ан со и ган сер ифи а аш ири ган аҳс о ҳа и ан офиқ и бе ги ари ан фо а анган и н сер ифи а аш ириш орган арига ои и ицензия а ра а арини аш бе ор қи ин и; э спор га н иш аб иқари а иган аҳс о ар их иёри ра иш а сер ифи а аш ири а и; иш аб иқари аё ган аҳс о арнинг а

аси а қа нашиш и, ш нинг е 22 ию ни Бе ьгия, Франция, Гер ания, Го ан ия ишби ар он оира а и ари би ан заро ҳа ор и б и а зо ара о иб бориш и; Хори и бозор арга янги е иш ири ган е а а сабза о аҳс о ари э спор ини га қ иш ақса и а, 2011 и нинг 5-9 сен ябр н ари а бир ор и с б е арининг «Asia Fruit Logistica» Ҳа қаро ргаз аси а (Гон онг, Хи о ) иш иро и а ин ан и; За она и ехно оги с на ар со иб о иш ис аги а б ган а бир ор арга а ашиш ақса и а, 2011 ининг 22-29 сен ябр н ари Б хоро а Хораз и оя ари енги саноа о пания ари а и арининг (14 иши) «ITMA-2011» Ха қаро енги саноа ргаз аси а иш иро и а ин ан и. Та ир ор и соҳаси а а р арни а ёр аш, қа а а ёр аш а ар а а асини ошириш ҳа а и и бизнес с б е арига ас аҳа хиз а арини рса ишга қара и ган ора- а бир ар. Қарши а Тош ен шаҳар ари а Ёш а бир

10-расм. Ўзбекистонда кичик бизнес субьектларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш шакллари 20 2011 и а а бир ор и с б е арига со иқ ас аҳа и бериш хиз а ини рса иш б и а 26 а ҳа а 27 а баҳо аш хиз а арини рса и ассаса ар аш и э и и. “Ка о о ЁИҲнинг ҳ и а аҳа и б ин а ари ҳ з ри а Кре и аб ағ арини о иш а ёш арнинг а бир ор и фао ия ини р ха га о иш н ера и ҳ а арни а ёр аш, ёш ар а а бир ор и ни а арини ша ан ириш н қ рс арини аш и аш иришга қара и ган 20 а “Ёш а бир ор ас аҳа ар аз ари аш и э и и. Ха қаро аш и о ар, а а и ора ари а х с си се ор а и ари иш иро и а ази ган иғи иш я н арига ра 2011-2013 и ар а а а га ошири иши назар а и 20 www.norma.uz 43 Кичик бизнес субьектларини ижтимоий - руҳий жиҳатдан қўллаб - қувватлаш КБ субьектларини зарурий ахборотлар билан таъминлаш Ўзбекистонда

ган “Ўзбе ис он Бизнес фор и – 2 босқи о иҳасининг ҳ а ари ас иқ ан и. Ло иҳанинг асоси на иш ари бизнесга а ашиш ҳа а барқарор бизнес о иҳа арини а а га оширишга а ашиш ир. Ш ни а оҳи а а и аш оиз и, б г нги н а фао ия юри и и и орхона ар фао ия ини ри о ан иришнинг а а аги ҳо а и 10 - рас а а сиф анган. Ж а ан, и и бизнес зи а арининг о и - ехни а асосини барпо э иш, арга а ашиш, ашқи иқ исо и фао ия ини ю са ириш, и и ои - р ҳи иҳа ан қ аб-қ а аш, и и бизнес с бье ари с ғ р а изи и, зар ри ахборо ар би ан а ин аш, ашқи иқ исо и фао ия ини ю са ириш аби ша ари а . 44

3-БОБ. ЎЗБЕКИСТОНДА КИЧИК БИЗНЕС ВА ХУСУСИЙ ТАДБИРКОРЛИК ФАОЛИЯТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ДОЛЗАРБ МАСАЛАЛАРИ 3.1.Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик фаолиятини такомиллаштириш истиқболлари Ўзбе ис он а и и бизнес а х с си а бир ор и фао ия ини а о и аш ириш ақса и а а бир ор и ни ри о ан иришнинг с ор на иш ари сифа и а қ и аги арга а оҳи а э ибор бериш ақса га офиқ ир. Бирин и ан, КБ аХТ ша аниши а а ри о аниши а а бир ор и еҳна н ор иги а а бир ор и фао иги р аси аги и боғ иқ и о и ари ан, а а о бор, “Вақ ан н и фо а аниш ( и ан и га и оби на и а арга эришиш), “Иш аб иқариш з сиз иги ё и а о и иги ( а с и иш ан ра п и и фао ия афза иги) а “Са ара ор и (наф и и ) аби рса и арга э ибор бери иши зар р. И ин и о и проқ и и бизнес с б е арига аа қ и ир. И ин и ан, а бир ор и еҳна а а бир ор и

ехни а а ехно огия ан фо а аниш ара аси; рақоба ҳи ини ша ан ириш аги ҳиссаси; еҳна са ара ор иги орқа и и и ои -а о а и ақси о га эришиши; янги иш рин ари яра иши. Т р ин и ан, аҳо ининг и и ои -иқ исо и аҳ о ини яхши аш а, аҳо и бан игини ошириш а янги иш рин ари барпо э ишнинг са ара и и ҳисоб анган КБ аХТ фао иги нинг ар иби р ари б и а қ и аги афза и қа орига ( е а- е игига) эга э ан иги иноба га о иниши ар ор: аш и и -бошқар фао иги; ин ес иция фао иги; иш аб иқариш фао иги; ар е инг фао иги; о ия и фао и ; инно ация фао иги; бошқа фао и р ари. Бешин и ан, ҳ ар а КБ а ХТ ри о анишининг згариши а а сир оирасини баҳо о и и и ои -иқ исо и они оринг яра иш зар р б иб, н а, а а о бор, қ и аги рса и ар з а сини опиши ақозо э и а и: ои и яшо и аҳо и сони, инг иши; аҳо ини р а а и и аро а ин

арини аш и э иш а фао ия юри ишнинг ҳ қ қи е ёри базасини а о и аш ириш. Б н а ансаб ор шахс ар о они ан б р қбоз и а бошқа са би ҳо а арнинг о ини о иш бораси а арнинг ас игини оширишга ҳи э ибор қара и а и; и и бизнес а х с си а бир ор и ни ри о ан иришни а а о они ан ар ибга со иш изи ини а о и аш ириш а а бир ор и зи а ари фао ия ига а а ҳо и ия и а бошқар орган арининг ноқон ни а асоссиз ара аш и ҳо а арини бар араф э иш; ири орхона арни ар иби згар ириш на и аси а б шаб қо ган но рар о бино ар а фо а ани аё ган иш аб иқариш а он арини и и орхона арга бериш; ири саноа орхона ари а а ёр аҳс о иш аб иқариш н и пор га а анган эҳ иё қис ар, е а ар а ера и с на ар иш аб иқаришни аҳа и аш ириш б и а Дас рни а а га ошириш; и и бизнес н ахассис ар а ёр аш изи ини а о и аш ириш а сифа ини ошир

зи а ари би ан ҳа ор игини а ин о и еханиз ни а о и аш ириш; рақоба бар ош аҳс о ар иш аб иқаришга а анган ин ес ицион о иҳа арни а а га ошириш, э спор ҳа ини ошириш, аҳа и хо ашё рес рс ари ан фо а анишни яхши аш, қ ши а иш и рин арни аш и э ишга а ашиш; ои и фао ия рса а иган ргаз а а ехно оги с на ар, ини ехно огия ар яр ар а арини аш и э иш; и и бизнес с б е арининг о ия и рес рс ар ан фо а аниш и ония арини яра иш; и и бизнес а х с си а бир ор и соҳаси а ха қаро ҳа ор и ни ри о ан ириш ан ибора . Ки и бизнесни иннно ация асоси а ри о анишини а ин аш қ и аги арни з и ига қа раб о а и: ехно оги араён арни ои и ра иш а янги аб бориш асоси а аҳс о сифа ини ошириш а рес рс арни е а ишига о иб е и ино ация арни иш аб иқаришга ори э иш езаниз ини а о и аш ириш;инно ация арни хари қи иш а н а

Ки и бизнес с б е арининг о и - ехни а ино и б и а е г си аги а а га ошири а иган иш ар қ и аги ар ан ибора ир: бир а, а цион а яр ар а ар са о оирасини енга ириш; за она и ехни а а ехно огия ар изингини енга ириш. Б нга эришиш н қ и аги а бир ар а а га ошириш назар а и а и: респ б и а а иш аб иқари аё ган ини с на ар, ехно огия ар а о огини зиш; и оя исо и а хо -ашё, о и ехни а, еҳна а бошқа рес рс арнинг а иги ғриси аги а о ар базасини а о и аш ириш; ҳар бир а бир ор и с б е арининг хо -ашё а иш аб иқариш и ония арини ҳисобга о ган ҳо а эҳ иё ини ша ан ириш изи ини а о и аш ириш; а а а а б а бир ар ба ари са озиқ-о қа , а ана а г р и са о яр ар а арининг енг а а фао ия рса ишини а ин аш. Б нинг н, а ба а, и и бизнес с б е арини ахборо - ас аҳа ар аз ари би ан а ин аш орқа и қ аб-қ а аш з

бе ор қи ин и. Ташқи иқ исо и носаба ар а фао ия юри и, бар а КБХТ н бо хона о ари ашнинг ягона ар ибини бе ги ан и. Фи ри из а, КБХТ с б е арининг барқарор с р а ар а ри о анишини а ин аш а са ара ор игини ошириш ақса и а ар фао ия ини п қирра и қ аб - қ а ашнинг о ия аш ириш еханиз ини 11-рас аги е ифо а аш ақса га офиқ ир. 11-расм. КБХТ субъектлари фаолиятини қўллаб-қувватлашнинг кўп даражали молиялаштириш механизми 21 Х оса рни а ишон би ан а иш ин и и и бизнес а х с си а бир ор и сиши би ан биз а а а и из а аян и из б ган ор ар р а синфини ша ан ириш азифасини бе оси а ҳа қи ишга эриша из. Ки и бизнес а х с си а бир ор и аҳ и бан игини а ин а иган а нинг асоси аро а анбаи б ган ҳи б ғинга а ана и. Иқ исо иё ни из и ри о ан иришнинг энг ҳи о и и, а ия и из и и ои а сиёси барқарор игини

иришнинг ҳ и ас рини ин ақа х с сия ига ос ра иш а иш аб иқиш; ҳ и - соҳа и х с сия ига ра иш аб иқариш изи ини аш и э иш; а рия и и ни ес ин е аш; инс и циона асос арни яна а енга ириш; ири орхона ар би ан и и орхона ар ин еграциясига эришиш; орхона арнинг иш аб иқариш г р ҳ арини аш и э иш; они оринг изи ини иқ ша ан ириб бориш э азига аҳонга иқиш; инно ацион фао и ни ошириш. Меҳна иннно ацияси а еҳна ене ен и носаба арини а о и аш ириш орқа и сифа рса и ига эришиш. 3.2.Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик фаолиятини ривожлантиришда чет эл тажрибаларини Ўзбекистонда қўллаш масалалари Ки и бизнесни шб на иш ар а о иб бори а иган ора а бир арни иш аб иқиш а и и бизнесни ри о ан ириш бораси а хори и а рибани рганиш а ни а а а и из шарои арига а биқ э иш ҳи ир. Х с сан, с а ис и а о арга ра

а и а қега эга б а и; ар оқ с и а аш и э и ган и и иш аб иқариш оопера и ари а бан и юқори ара а а б а и. Иқ исо и о и ар а қиқо арига ра И а ия иқ исо иё и а р и соҳа ар а фао ия юри и орхона арни ехно оги иҳа ан бир аш ириш аш и и ша и « онс е яция» 23 аҳа ия и а оҳи а э ироф э и а и. Б н а бир-бирига боғ иқ б ган, ра аб а ёр аҳс о ни иш аб иқиариш а е анган иқ ор аги орхона ар бир ашиб фао ия юри а и. Б н а аш и и ша а бир ашган орхона арнинг бири аҳс о а ёр аш араёнини ба арса, а ри ари ехно оги араён н ас б а иган, ба зи ари эса са о би ан ш ғ ана и ар. На и а а нафақа аҳс о иш аб иқариш а со иш а оси ҳа б а и, ш нинг е , иш аб иқариш а и ҳа енгая и. Б н а араён а е а и и ни онс е яция а охирги босқи аги иш арни ба ара иган орхона а а га ошира и. У ар бошқа фир а ар ан бар а ера и б о

иш ари зар р. Бозор арнинг зига хос са оҳия и а бозор он ю раси аги згариш ар б и а ори ахборо изи ига, о пания арнинг бар а рес рс ари бе оси а са о фао ия ига қара и ган а асоси хари ор ар би ан ои и а оқа рна а о а иган аш и о ар б э спор са о о пания ари ир. Жаҳон а а иё и а э спор фао ия ини аш и э ишнинг е э ар а са о арини о иш ша и ҳа ашқи иқ исо и фао ия ни ри о ан иришнинг ша и сифа и а енг арқа ган. Ўзбе ис он са о арининг е э ар а аш и э и иши аҳа и қи а и и аҳс о ари иш аб иқар и ар э спор фао ия и са ара ор игининг ошишига ҳа и ония яра а и. Ки и бизнес с б е арининг ашқи иқ исо и а оқа арга иришиши а са о оси а и ари а бера и а ҳа ор ар а хари ор опишга ас аб и и ония яра и а и. ХУЛОСА ВА ТАКЛИФЛАР Би ир а а а и ишини ёзиш а о и а биз о они из ан и аги х оса а а иф ар изи и

3. КБХТ ни ри о анишини яна а а а аш ириш ақса и а иқ исо иё нинг барқарор а аносиб сиши ҳа а ар иби згариш ар, о ернизация ашни а ин аш, нинг энг ҳи ар оқ арини ехни а ехно оги иҳа ан янги ашнинг с ор на иш ари ан е иб иқиб, респ б и а из а асоси э ибор зарар би ан иш аё ган, иқ исо и но ор а ис иқбо сиз орхона арни қа и га иш, ар иби згар ириш, их а аш ириш а о ернизация аш, х с си аш ири иб фао ия юри аё ган орхона арни аниқ аш а ар а иш аб иқаришни и аш, га иш араёнини янги ор арга со иш асоси а янги и и бизнес с б е арини, асана и и иш рин ари а аҳс о иш аб иқаришни аш и э ишга қара и иши ози иги, о ар а ири норен абе орхона ар а иш аб иқари а иган аҳ-с о р арини и ерсифи ация қи иш, а фо а ани аё ган қ а арини, ор иқ а ер а он арини, и и ои соҳа об е арини, о ия и ҳо а ини, ене ен ин

ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ I. Ўзбекистон Республикаси қонунлари. Ўзбекистон Республикаси Президент фармонлари ва қарорлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримовнинг асарлари. 1.1. Ўзбе ис он Респ б и аси Конс и цияси. Т.:“Ўзбе ис он , 2010. 32 б. 1.2. Ўзбе ис он Респ б и аси қон ни “Рақоба ғриси а Ўзбе ис он Респ б и аси қон н ҳ а ари п а и, 2012 ., 1-сон, 5- о а. 1.3. Ўзбе ис он Респ б и асининг Қон ни “Ои а и а бир ор и ғриси а .Ўзбе ис он Респ б и аси қон н ҳ а ари п а и, 2012 ., 17-сон, 188- о а. 1.4. Ўзбе ис он Респ б и асининг Қон ни “Та бир ор и фао ия и эр ин игининг афо а ари ғриси а ги Ўзбе ис он Респ б и аси қон нига згар ириш а қ ши а ар ири иш ҳақи а “Ҳа қ с зи газе аси, 03.05.2012 . 1.5. Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг

1. 9.Ўзбе ис он Респ б и аси Призи ен ининг “Қиш оқ о ари а о қ ри иши а ни о иҳа ашни яна а а о и аш ириш ора а бир ари ғриси а ги Қарори 8.09.2010 ПҚ-1403 1.10. Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг 2010 и 29 е абр аги “Ўзбе ис он Респ б и асининг 2011 и ги Ин ес иция ас ри ғриси аги Қарори. 29.12.2011 . ПҚ-1455 1. 11.Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг “Э спор а и пор операция арини ар ибга со иш ора а бир ари ғриси а ги Қарори 15.06.2005 . №Пқ-100. 1.12. Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг “Бюро ра и сиқ арни бар араф э иш а а бир ор и фао ия и эр ин игини яна а ошириш ора- а бир ари ғриси а ги қарори. 1. 13.Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен ининг «Бозор ис оҳо арини қ аш ириш а иқ исо иё ини яна а эр ин аш ириш соҳаси аги с ор на иш арни а а га оширишни а а аш ириш ора а бир ари

1.19. Кари о . И.А. Бош ақса и из – енг а и ис оҳо ар а о ернизация ини қа ия би ан а о э ириш./ Ўзбе ис он Респ б и аси Прези ен и Ис о Кари о нинг 2012 и а а а а и изни и и ои -иқ исо и ри о ан ириш я н ари ҳа а 2013 и га а анган иқ исо и ас рнинг энг ҳи с ор на иш арига бағиш анган Вазир ар Маҳ а асининг а иси аги а р заси. Ха қ с зи. 19-ян арь 2013 . 1.19.Ўзбе ис он Респ б и аси аҳо и фаро он игини ошириш о иҳаси. Т р ш ара асини баҳо аш» (Жаҳон бан и) а «Ўзбе ис он а а роиқ исо и сиёса а қашшоқ и » (БМТ араққиё ас ри, ИТМ)Т, 2007 II. Асосий ва қўшимча адабиётлар. 2.1. Аб раҳ ано К.Х. Меҳна иқ исо иё и (назария а а а иё ). Дарс и Т.: - “Меҳна – 2004 . 2.2. Ф.Кари о а бошқа ар. Ки и бизнесни бошқариш. Дарс и . Т.: “Иқ исо - о ия 2011 . 2.3. Ў асо А., Ваҳобо А. “Иқ исо иё назарияси Ўқ қ

2.8. Са а о А.Н., Ос анақ о а Г.Н. Ки и бизнес а а бир ор и . Т.: Мо ия-иқ исо , 2008. 186 б. 2.9. Бе ра о А., Са оро С., Т рае Ж., Со ие Қ., Р зие С. Ки и бизнес а а бир ор и ри о и – а р а аби.–Тош ен , ТДИУ, 2005. -345б 2.10. Ки и бизнес а х с си а бир ор и : аш и э иш, ре а аш ириш, бошқариш. Ўқ қ ан а, а иф ар а оаси. Т.: «Фан а ехно огия ар», 2005. – 415 б. 2.11. Син аро К., Ж аназаро И. Та бир ор и с б е арини е ширишнинг ҳ қ қи асос ари. Т.: “Янги аср а о и , 2006.-220 б. 2.12. Та бир ор арнинг ҳ қ қ арини ҳи оя қи иш б и а Ўзбе ис он Респ б и асининг нор а и ҳ а ари. -T.: Ўзбе ис он Респ б и аси А ия азир иги, 2011. – 115 б. 2.13. Аб ае А., М ф а ино Қ., А бешо Х. Ки и бизнесни бошқариш. – Т.: Мо ия, 2003. – 192 б. 2.14. Қо иро А., Со о ие А.А., М ф а ино К.Х. Иқ исо иё назарияси:

3.3. Ки и бизнес а а бир ор и фао ия и а б хга ерия хисоби, иқ исо и аҳ и а а и ни ри о ан ириш аса а ари. Ха қаро и и -а а и онференция а ериа ари. Тош ен о ия инс и и, 2004. - 250 б. 3.4. “Ки и бизнес а х с си а бир ор и : а о ар, е и ар а ри о аниш ис иқбо ари Профессор- қи и ар, ёш о и ар, а а и и хо и ар, но ор с ипен иа ар, агис ран а иқ и ор и а аба арнинг и и ақо а ари а езис ари п а и. Т.: 2013 . IV. Интернет сайтлари. 4.1. www. xs.uz (“Ха қ с зи газе асининг рас и са и) 4.2. www. stat.uz (Ўзбе ис он Респ б и аси Да а с а ис и а қ и асининг рас и са и) 4.3. www. lex. uz (Ўзбе ис он Респ б и аси а қаб қи инган қон н ҳ а ари п а и са и) 4.4. www.wikipedia.org (Ха қаро э е рон энци опе ия нашри са и) 4.5. www.finance.uz (Ўзбе ис он Респ б и аси Мо ия азир игининг рас и са и) 4.6. ww

Купить