Озон муаммоси - Экология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экология

Озон муаммоси

Купить

Озон муаммоси Режа: 1. Озон қатлами ва унинг аҳамияти. 2. Озон қатламини емирилиш сабаблари. 3. Озон қатламини емирилишини тирик организмларга таъсири 4. Озон қатламини муҳофаза қилиш

«Асрлар туташ келган паллада бутун инсоният, мамлакатимиз аҳолиси жуда катта экологик хавфга дуч келиб қолди. Буни сезмаслик, қўл қовуштириб ўтириш ўз-ўзини ўлимга маҳкум этиш билан баробардир. Экологик хавфсизлик муаммоси аллақачонлар миллий ва минтақавий доирадан чиқиб, бутун инсониятнинг умумий муаммосига айланган. Табиат ва инсон ўзаро муайян қонуниятлар асосида муносабатда бўлади. Бу қонуниятларни бузиш ўнглаб бўлмас экологик фалокатларга олиб келади» . «Ўзбекистон XXI аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари» И.А.Каримов

ОЗОН МУАММОСИ Ернинг ҳ озирги кислород атмос фераси –қуёш системасидаги сайёралар орасида бетакрор ҳисобланиб, унинг бу хусусияти Ерда ҳаётнинг мавжудлиги билан боғлиқдир.Инсонлар учун экологик муаммолар орасидаги асосийларидан бири Ернинг озон қатламининг емирилиши ҳисобланади. Ҳозирги кунда биз тез-тез озон туйнулари ҳақида эшитиб турамиз. “ АҚЛИЙ ҲУЖУМ” методини қўллаш Хўш озон туйнуги ўзи нима? У қандай ҳосил бўлади. Нималарга таъсир кўрсатади? Бу саволларга жавоблар кўпгина. Аммо улардан қайси бири ҳақиқатга яқин, қайси бири афсона эканлигини ажратиб олишимиз зарур. Бу муаммо кўламига кўра қандай экологик муаммо турига мансуб?

Хлорфторуглеводород лар (ХФУ) инсоният томонидан кашф этилган энг фойдали бирикмалардан ҳисобланади. Ўт ўчиришида ишлатиладиган кимёвий в оситалар, а эрозоллик хусусиятига эга кимёвий воситаларннинг ишлатилиши саноат корхоналари чиқиндилари: алканлар, карбон бирикмалар, эфирлар, алдегидлар, кетонлар, Коммунал хўжалик ва маиший хизмат чиқиндилари , автомобил тут у нлариАтмосферанинг ифлосланиши Антропоген факторларОзон қатламининг емирилиши муаммоси Қандай сабаблар туфайли келиб чиқган Қандай ?Қандай график органайзери

Кейс 1. Кейс 1. ОзонОзон ва ва атмосфераатмосфера ОзонОзон - Озон (О3) кислороднинг аллатропик модификацияси. Уткир хидли хаво ранг газ булиб, 6-1120 С да суюкланади, кислород билан аралашмаси портла ши нинг концентрацион чегараси 20-48 % дир. У енгил парчаланади (О3=О+О2), кучли оксидловчи булиб, озонидлар хосил килади. Озоннинг атмосферадаги микдори жуда оз булса-да, Ерда яшовчи жамики жонзот учун бенихоя катта ахамиятлидир. У тирик жонзотни ультрабинафша нурларнинг зарарли кисми таъсиридан химоя килади. Уни бе ж и з курраи заминимизнинг коинотдаги зирхи д еб аташмаган. Озон туйнуклари - бу Ернинг озон қатламида озон миқдорининг кескин камайиб кетишидир. Озон қатлам и Қуёшнинг тахминан 93 дан 99 фоизгача қаттиқ ультрабинафша нурларини ютадики, улар тўсиқсиз Ерга етиб келгудек бўлса, унда

Кейс 2Кейс 2 Хлорфторуглеводород лар (ХФУ) инсоният томонидан кашф этилган энг фойдали бирикмалардан ҳисобланади. Уларнинг фойдали томони заҳарсиз, ёнмайди, бошқа бирикмалар билан ўзаро таъсирга киришмайди ҳамда коррозияга учрамайди. Иссиқликни кам ўтказганлиги сабабли пенопластлар таркибида турли туман изоляторлар ишлаб чиқаришда фойдаланилади. Баъзи ХФУ лар буғланиб, хона ҳароратида қайтадан конденцация қилиниши сабабли музлатгичлар ҳамда кондиционерлар учун совутгич (фреон) вазифасини бажариб беради. ХФУлар турли металл буюмлари юзаси, мураккаб электрон схемалардан бошлаб, самолёт қисмларини бирлаштирувчи мосламаларни самарали тозалаш воситаси сифатида ҳам ишлатилади. ХФУларнинг ишлаб чиқариш таннархи арзон, шунингдек, уларни чиқинди сифатида атроф- муҳит учун зарарсиз равишда газ ҳолат

Ха лли-Бе й ста нцияси устида озон ка тла ми конце нтра циясининг узга риш микдори 0 50 100 150 200 250 300 350 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 о зо н ко н ц ен тр ац и яси , Д о б со н ул чо в б и р л и ги д а

Таркибида азот сақловчи бирикмалар ( NO) ички ёнув дивигателларида ҳосил бўлиб озоннинг емирилишига олиб келади. Табиийки ,р еактив самалётлар ҳамда космик кемаларнинг учирилиши ҳам озон қатламига ҳалокатли таъсир кўрсатади.

Хулоса Хулоса ққ илиб айтиш мумкинки, илиб айтиш мумкинки, озон озон ққ атлами сайёрамизнингатлами сайёрамизнинг барча ҳудудлари бўйлаб барча ҳудудлари бўйлаб сийраклашиши мумкин.Унинг сийраклашиши мумкин.Унинг емирилиш манбаи бўлиб, емирилиш манбаи бўлиб, нафақат фреонлар балки ишлаб нафақат фреонлар балки ишлаб чиқариш корхоналаридан чиқариш корхоналаридан чиқариладиган турли зарарли чиқариладиган турли зарарли бирикмалар ҳамда табиий бирикмалар ҳамда табиий факторлар ҳам хизмат қилади.факторлар ҳам хизмат қилади.

КЕЙС 3 Ультрабинафша нурлари органик молекулалар, жумладан ДНК молекулаларини вайрон қилиш қудратига эга. Тирик организмларга бундай нурлар орқали хужум уюштирилганда турли касалликлар, жумладан рак келиб чиқади.. Олимларнинг аниқлашича озон қатлами зичлигининг 1 % га камайиши ультрабинафша нурларининг ер юзига тушиши ҳамда 3-6% ер аҳолисининг тери раки билан касалланишига сабаб бўлади. УБ нурланиш инсон учун икки маротоба хавфли таъсир кўрсатади. Улар нафақат тери ракини келтириб чиқаради, балки онкологик касалликларга қаршилик кўрсатадиган иммун тизимини ишдан чиқаради. Иммун тизимининг ишдан чиқиши бошқа турли касалликлар,жумладан герпес касаллигигиа ҳам олиб келади. Шунингдек, ультрабинафша нурлар кўз касалликларини ҳам келтириб чиқаради. Катаракта билн касалланиш 2060 йига бориб 130 м

Тери раки касалликлари

Озон қатламининг емирилиши ҳамда қуёш фаоллигининг ошиши натижасида китлар ва дельфинлар терисининг куйишини кузатиш мумкин Ультрабинафша нурлар микроорганизмлар яшайдиган океан тубигага етиб боради. Озуқа занжирини ташкил этадиган микроорганизмларга таъсири натижасида океанда яшайдиган популяцияларга ҳалокат келтиради.

Тирик организмларда УБ нурланишдан ўзига хос ҳимоя воситалари (жун, пигментлар, тангачалар ва х.к.з) мавжуд. Баъзи турларда ҳимоя воситалари яхши, баъзиларида эса ёмон ривожланган. Шу сабабли бир хил турларнинг йўқолиб кетиши, аксинча баъзиларининг кўпайиб кетиши натижасида ер юзидаги мувозанат бузилиши мумкин.Айниқса китлар бошқа ҳайвонлардан фарқли равишда ҳимоя воситалари яъни соч, жун,пат ва х.к.з каби ҳимоя воситаларига эга эмас. Нафас олиш мақсадида сувнинг юқори қисмига чиқишга мажбур.Шу сабабли қуёш радиацияси таъсирида терисининг куйиши кузатилади

Ха лқаро Озон қатламини ҳимоя қилиш куни 1994 й БМТ Монреаль баённомаси қабул қилинган кун - 16 сентябр ни Халқаро озон қатламини ҳимоя қилиш куни деб эълон қилди. Бу куннинг шиори: Осмонни асра: ўзингни асра-озон қатламини ҳимоя қил.  Чиқиндисиз ва кам чиқиндили технологияларни жорий қилиш;  “ Ресурслар – маҳсулот – чиқинди – ресурс” тизимига ўтиш;  аҳоли қатламлари орасида экологик саводхонликни ошириш.

Озон қатлами емирилишининг инсон саломатлиги ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштирилишига таъсири оқибатида қатор ҳукуматлараро чоралар кўрилди, натижада 1985 йилда Озон қатламини муҳофаза килиш Вена конвенцияси, 1987 йилнинг 16 сентябрида эса озон қатламини емирувчи моддалар бўйича Монреаль Протоколи ишлаб чиқилди. Иккала хужжат ҳам OEM ишлаб чиқаришни ва истеъмол қилишни тобора чеклашга қаратилди. Халқаро битимларда кўрсатилган чоралар яна шунингдек OEM ва таркибида шундай моддалар бўлган маҳсулотларни экспорт ва импорт қилишни назоратга олишни ҳам қамраб олади.

Келинглар бетакрор сайёрамизни асраб-Келинглар бетакрор сайёрамизни асраб- авайлайликавайлайлик !!

Купить