Qo’shtirnoqning ishlatilishi 5-sinf - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	12.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Qo’shtirnoqning ishlatilishi 5-sinf

Купить

15-SINF ONA TILI DAR SLIGI ASOSIDA TAYYORLANDI

2126-dars. QO‘SHTIR NOQNING ISHLATILISHI

3Topshiriq. Tarix darsligingizdan olingan matnni o‘qing.

4Abu Rayhon Beruniy Beruniy bobomiz Xorazmning Kat shahrida tug‘ilgan. Zehni nihoyatda o‘tkir bo‘lgan Berun iy astronomiya, matematika, fi zika, ma’d ans hunoslik , geografi ya, til, tarix kabi fanlarni puxta egalladi. Ayni paytda o‘zi ham bu fanlar taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shdi. Hatto ko‘plab dorivor o‘simliklar nomini bir necha tilda yozib, fanga qoldirdi. Keyinchalik Bag‘dodda tashkil topgan “Baytul-hikma” (“Donishmandlik uyi”) nomli o‘sha davr fanlar akademiyasida yetti yil ishlagan, kashfi yotlar qilgan...

5Uning “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” va “Hindiston” kabi asarlari tarix fani uchun muhim manba hisoblanadi. U “Hindiston” asarida ummon ortida qit’a borligi haqidagi taxminni ilgari surdi. Yevropalik sayyoh olimlar esa Beruniydan qariyb 500 yildan so‘ng bu qit’aning borligini amalda isbotlashdi. “ XI asr Beruniy asridir”, deb yozgan edi AQShning fanlar tarixi bilan shug‘ullanuvchi olimi Jorj Sarton.

6435-mashq. A. Oripov she’ridan parchani o‘qing. Matndan ushbu she’riy parchaga mos xatboshini topib, ko‘chiring. Amerika sehrli diyor, Dengiz ortin yoritdi ilk bor Uxlar edi Kolumb ham hali. Beruniyning aql mash’ali.

7436-mashq. Matnda berilgan qo‘shtirnoq ishlatilgan gaplarni ko‘chiring. Qo‘shtirnoqning ishlatilish o‘rinlariga e’tibor bering.

8 Qo‘shtirnoq belgisi quyidagi o‘rinlarda ishlatiladi: 1. Badiiy, ilmiy, musiqa, san’at asarlari; gazeta-jurnal nomlari qo‘sht irnoqqa olinadi: Sa’diyning “Guliston” asari, “Kichkina tabib” kinofi lmi, “Tong yulduzi” gazetasi. 2. Tashkilot, muassasa, korxona, jamiyat nomlari ham qo‘shtirnoq ichida yoziladi: “Kamalak” tashkiloti, “El-yurt umidi” jamg‘armasi, “Toshkent” mehmonxonasi. 3. Sinf tartibini bildiruvchi harfl ar, baho ballari ham qo‘shtir noq da beriladi: 5-“B” sinf, “5” baho.

9437-mashq. Gaplarni ko‘chiring. Tinish belgilariga diqqat qiling. Allomalardan qay birining gapi yuqoridagi matnda qo‘llangan edi ?

101. I. Y. Krachkovskiy: “Beruniyning ilmda qiziqqan sohalaridan ko‘ra qiziqmagan sohalarini sanab o‘tish osondir”, degan edi. 2. “XI asr Beruniy asridir”, deb yozgan edi AQShning fanlar tarixi bilan shug‘ullanuvchi olimi Jorj Sarton. 3. G‘arb tadqiqotchisi Mey erxoff shunday degan: “Beruniy mus ulmon (sharq) fanini namoy ish etuvchi qomusiy olimlarning eng mashhuridir”.

11438-mashq. Qo‘shtirnoqning qo‘yilish sabablarini izohlang.

121. “ Hayr at ul-abror” asari haqida suhbatlashdik. 2. Akam – “Yosh tabiatshunoslar” klubi faollaridan. 3. Alisher Navoiy shunday degan edi: “Tilingni hamisha nazoratingda tut. So‘zingni ehtiyot bo‘lib so‘zla”.

13Boshqalarning hech o‘zgarishsiz ishlatilgan gapi ko‘chirma gap deyiladi. Ko‘chirma gap muallif gapi bilan birga qo‘llanadi. Ko‘chirma gap qo‘shtirnoqqa olinadi: “Yurtimizdan dunyo ilm-fani taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlar yetishib chiqqan. Yoshlarni ularga munosib ma’rifatli, ilmli qilib tarbiyalashimiz lozim”, – degan Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev.

15439-mashq. Uyga vazifa . 1. Abu Rayhon Beruniy asarlaridan 5 tasining nomini yozing. 2. . Qayerlarga ulug‘ bobomizning nomi berilgani bilan qiziqib ko‘ring.

16E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in