Ранг-тус билдирувчи сифат маъноларининг реаллашуви - Лингвистика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	65.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Лингвистика

Ранг-тус билдирувчи сифат маъноларининг реаллашуви

Купить

Кириш .....................................................................................................3 I.БОБ. РАНГ-ТУС БИЛДИРУВЧИ СИФАТ МАЪНОЛАРИНИНГ РЕАЛЛАШУВИ……………………………………………………..........8 1.1.Сифат маъноларининг фаоллаштирувчи омиллар…………….. ......8 1.2. Ранг-тасвир сифат маъносининг фаоллашуви................................13 1.3. Кўлам меъёрини билдирувчи сифатлар маъносини мисолларда фаоллашуви…………………………………………………………………24 II.БОБ. ҲОЛАТ БИЛДИРУВЧИ СИФАТЛАР МАЪНОЛАРИ...........31 2.1.Ҳолат билдирувчи сифатлар маъноларини фаоллашуви ………………………………………………………………...................... 31 2.2. Хусуснят билдирувчи сифатлар маъноларини фаоллашуви…………………………………………………………….…39 Хулоса …………………………………………………………………….42 Илова...........................................................................

Кириш Мустақилликка эришганлигининг йигирма етти йиллигини тантана қилиб, иқтисодий-ижтимоий, маданий – маънавий ривожининг янги босқичига қадам қўйган Ўзбекистон Республикасида фан ҳамда таълим интеграциясини таълимий ва илмий изланишларнинг самарадорлигини оширишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Юртбошимиз бир қатор рисола ва нутқларида фуқаролар дунёқарашининг шаклланишида ижтимоий фанларнинг, хусусан, адабиётшунослик ва тилшуносликнинг ўрни алоҳида эканлигини таъкидлаб келмоқдалар. Ўзбекистон “Айни вақтда жамиятимизда тил маданиятини ошириш борасида ҳам кўп иш қилишимиз лозимлигини ҳам унутмаслигимиз керак. Айниқса, расмий доираларда адабий тил қоидаларига риоя қилмаслик, фақат маълум бир ҳудуд доирасида ишлатиладиган шева элементларини қўшиб гапириш холатлари учраб туриши бу масалаларн

боғлиқ хусусиятларини белгилаш мақсадини кўзлайди. Ушбу тадқиқотнинг долзарблиги, бир томондан, тил тизими ва унинг асосий бирлиги бўлган сўзнинг семантик–структур хусусиятлари таҳлилига алоҳида эътибор қаратилади. Битирув малакавий ишнинг ўрганилиш даражаси. Лингвистик семантик назарияси Г.Ипсен, И.Триер , , В.Порциг, Л.Вайсгербер, А.В.Бондарко, А.М.Кузнецов каби жаҳон тилшунослари номи билан боғлик. Майдонни тилшуносликда умумий семага эга, бир архисема билан бирлашувчи лексик бирликлар мажмуи сифатида тушуниш XIX асрдан, хусусан М.М.Покровский тадкиқотларидан бошланган". Дастлаб семантик майдон назарияси тилнинг лексик сатҳида ўрганилиб, идеографик луғатчилик амалиёти учун хизмат қилган . Ўзбек тилшунослигида ҳам лексик ёки синтактик бирликлар мажмуасига майдон сифатида қараш мавжуд

семантик структураси, унинг бошқа хусусиятларини очиш ҳамда моҳиятини воқелантирувчи омиллар таҳлили қилинган. Битирув малакавий ишнинг вазифаси. мавзуга доир илмий, назарий манбаъларини ўрганиш, тахлил қилиш; -ўрганилаетган мавзу долзарб муаммо эканлигини назарий жихатдан асослаш; -инглиз тилида сифат семасининг турли хил лексик воситаларнинг нутқда фаоллашуви грамматик, лексик, семантик-структур жихатларини таҳлил қилиш. Битирув малакавий ишнинг методлари . Қўйилган вазифаларни ҳал этишда маълум кўринишдаги тадқиқ методларидан фойдаланилди, жумладан: 1)сифат семасининг маъновий жиҳатларини алоҳида гуруҳ сифатида ажратиш ҳамда уларнинг таснифий белгиларини аниқлашда тавсифлаш методидан фойдаланилди; 2)ушбу гуруҳдаги сифат семаларини ўзаро фарқлаш ва уларни семантик даражасига нисбатан тур

В.Г.Гак, немис тилшуноси Г.Хелбиг, рус тилшуносларидан С.Д.Кацнельсон, В.М.Солнцев, Р.А.Будагов, Д.Н.Шмелов, Ю.Д.Апресян, ўзбек тилшуносларидан М.М.Миртожиев, Ш.Рахматуллаев, И.Кўчқортоев, Р.Расулов, Ш.Искандарова ва бошқаларнинг ишлаш усулларидан фойдаланилди. Битирув малакавий ишнинг илмий янгилиги . Сифат лексемалари семаларининг семантик таркибини иллюстратив мисоллар асосида илк бор очиш учун тадқиқот иши олиб бориларкан, қуйидаги янгиликларга эришилди: сифат лексема семемалари турт семантик майдонга: ранг-тус, кўлам, ҳолат, хусусият семантик майдонларга бўлиниши ва бу майдонлар "ранг", "кўлам", "ҳолат", "хусусият" архисемалари бўйича умумлашуви аниқлаб чиқилди; -сифат лексема семаларининг тўрт архисема асосида йигирмата интеграл сема билан гуруҳларга у

алоҳида таъкидланган. Ўйлаймизки, тадқиқот натижасида эришилган хулосалардан сифат семасининг таркибли тизими ва грамматик моҳиятини янада чуқурроқ ўрганишда фойдаланиш мумкин. Шунингдек, иш натижалари магистрлик диссертациялари, битирув малакавий ва курс ишларини тайёрлаш жараёнида ҳам фойда келтириши мумкин. Битирув малакавий ишининг мазмуни ва хажми . Илмий тадқиқот кириш, икки боб, умумий хулосалар ва адабиётлар рўйхатидан иборат бўлиб, умумий хажми - 66 сахифа

1-БОБ. РАНГ-ТУС БИЛДИРУВЧИ СИФАТ МАЪНОЛАРИНИНГ РЕАЛЛАШУВИ 1.1. Сифат маъноларининг фаоллаштирувчи омиллар Атоқли рус тилшуноси В.М.Солнцев: «Семантика ёки маъно - бу тилнинг қалби» — деган эди. Ҳақиқатдан ҳам сўз маъноси асосида муаллиф ўз фикрини, қарашини, тасвирини баён қилади. Сўз шуниси билан тирикдир, коммуникацияга киришади ва алоқа воситаси сифатида хизмат қилади. Луғат мақоласи сифатида танланган сўз ҳам мана шундай маънони очиб бериш мақсадида сўзликка киритилади. Шундай экан, луғатга киритилган сўз маъносини очиш учун унинг гап таркибида қўлланилишидан ҳам фойдаланиш жоиз бўлади. Чунки «... сўзлар ўз семантик структурасига эга бўлади ва унга оид лексик маънолардан бири нутқда реаллашади» Яъни сўзнинг кўп маънолилиги ўзининг бутун имкониятлари ва бошқа хусусиятларини шу тилдаги б

Сифатларнинг маъносини иллюстратив мисоллар асосида очиш, унинг семантик таркибини таҳлил этиш, валентлигини намоён этиш шу билан лексикографияга хос маъно реаллаштиришнинг бир томонини ҳал ; этиш ҳисобланади. Хусусан, ранг-тус билдирувчи сифатлар маъноларини иллюстратив мисоллар асосида очиш учун уларни маъно хусусиятларига кўра гуруҳдарга ажратиб, сўнг уларга ёндашиш жоиздир. Чунки улар маъно хусусиятига кўра шундай гуруҳдарга бўлинадики, уларнинг маъноларини бир хил иллюстратив мисол асосида очиш мумкин эмас. Ранг-тус билдирувчи сифатлар маънолари мантиқий таркибига кўра тўрт гуруҳга бўлинади. Маълумки, сифат аниқ бир рангни ифода этиб келади, Аниқ ранг эса, албатта, табиатдаги бирор нарсада ўз аксини топган бўлади. Бундай ҳолда ранг билдирувчи сифат ўзи англатган ранг характерли нарсан

red face, fresh of his cheeks red сўзидир . Бизга маълумки , юз асосан қизил бўлади . Курилмада қайд этилган қизил сўзининг маъно ифодаси тиниқ юздаги рангга қиёс қилинган . Натижада киши кўз ўнгида қизил сўзида ифодаланган рангнинг қандайлиги равшан намоён бўлган . Одатда ранг билдирувчи сифатлар орттирма даража билан қўлланади . Улар ҳам луғатда қайд этилиши мумкин . Масалан : Мунира опанинг юзи иссиқда бўғриққан , анордек қип - қизил . Сув юзида ўрик қалқиб турибди , сап - сариқ , иштаҳа қўзғайди . Бу гаплардаги сап - сариқ , қип - қизил сифатлари орттирма даража билан кўлланган . Сариқ сифати ифода этган рангни реаллаштириш учун гапдаги ўрик сўзининг ўзи етарли . Чунки унга ҳос ранг асосан сариқликдир . Гап кетидан берилган иштаҳа қўзғайди бирикмаси сўзловчидаги эмоционалликни ва рангн

" қора " узвига эга бўлгач , гапда ўша маъносига аниқлик берувчи оқ ва қора сўзлари ҳам ўз ўрнини топиши керак . Яъни Ола - була тўнининг оқидан кўра қораси йирикроқ ва йиртилиб турарди . Олапес , олақуроқ сифатлари ҳам ана шундай хусусиятларига эгадир . Шунингдек , қашқа сўзида ҳам бирдан ортиқ ранг мавжуд . Масалан ; оқ қашқа от , қора қашқа сигир бирикмаларида қашқа жойи оқ ёки қора рангда , бошка жойлари эса оқ ва қорадан бўлакча рангда бўлиши мумкин . Ранг - тус билдирувчи сифатларнинг яна бири маълум нарсага хос рангни билдирувчи сифатлардир . Бундай сифатларнинг кандай ранг билдириши ўзагидан англашилиб туради . Шунинг учун уларни аниқловчи сифатида келтириш ёки предикатли кўшилманинг предикати вазифасида берилиши кифоя . Масалан : quicksilver - асосан оқ сариқ рангни билдир

омил бўлади . Эпитетлар орқали ҳам ранг ифодаланиши мумкин . Бу ҳолатда маълум бир нарсанинг умумий кўриниши , ранги эътиборда тутилади . У ҳамма учун белгили бўлади . Шунга кўра , гап учун шу рангдаги от сифатловчи вазифасида танланади . Масалан : кумуш , олтин , буғдой , сомон , сут , кул , барг , пахта , мош , ҳаво , тун каби сўзлар белгили рангга эга нарсани билдириши билан характерланади . Шунинг учун у олтин соч , олтин куз , олтин бошоқ каби эпитетли бирикмаларда хам ўша ифодасини бера олган . Ранг билдирувчи сифатлар маъносини кучайтирувчи ва озайтирувчи лексик ва грамматик воситалар хам мавжуд. Лекин ранг билдирувчи сифатларнинг шундай даража билдирувчи шакллари луғатнинг грамматик иловасида тавсифлаб кайд этиб ўтилаверади. 1.2. Ранг-тасвир сифат маъносининг фаоллашуви Рангни ифод

лексемадан ташқари, scarlet, violet, crimson, creamy, lilac, russet, rusty, arure, sandy, lemon, peach, tan, bronze, grass green, iron green, carroty, coraдб pitch black, ruby red, сатакн yellow, dov, lawn green, mint, old rose, oriental red, amber, buttercup, chalky, cornflower, fawny кабилар киради. Иккинчи гуруҳдаги лексемаларнинг миқдори у даражада кам эмас : pale-red, pale brown, pale-purple,pale-ivory, pale mouve, pale rose, pale silver, pale-violet, bright red, bright yellow, bright blue, bright scarlet, dark red, dark green ,dark purple, dark chocolate, light blue, light crimson, shocking pink, vivid green, deep red, deep pink, moderate orange, modereate brown, pastel blue, soft grey, dull red, dull yellow, dirty white, dirty yellow, mat brown, mat yellow, etc. Санаб айтилган ранг

вариантлар ажралади ва улар учун ўсимликнинг, ҳайвоннинг, табиат мавжудотларининг номи. Масалан, green+ish=greenish. Уч босқичли тузилиш барча сифат лексемалари учун бир хилда хос эмас, баьзи моделлар хусусий кўриниш ва вариантларга эга эмаслар: white- blue, yellow- grey, black-green,etc. Ушбу сифат лексемалари баъзан вариантларга эга эмаслар: red-and white, yellow-and-black. Барча турдаги ранг тасвири моделлари ясовчи ва ясалма сўзлар муносабати доирасида формал- семантик, семантик ва формал турларига ажраладилар. Формал- семантик ва формал моделлар доирасида қўшма ва ясама сўзлар фарқланади. Жумладан, сифат маъносининг модели формал- семантик моделлари қаторидан ўрин олади. Чунки қўшма сўз асосида шакл ва мазмун жиҳатидан ясовчи лексемалардан фарқ қиладиган янги луғавий бирлик ҳосил бўла

coloured. Coloured элементи ушбу ясама қўшма сўзлар таркибида ярим аффиксга айланган. Баьзан формал-семантик ва формал моделларини фарқлашда туғиладиган қийинчиликнинг сабаби сўз ясовчи асоснинг омонимлар эга бўлишидадир. Жумладан, coloured унсури воситасида ҳосил бўладиган қўшма сўзлар от ва сифат асосларидан бир хилда ясалади. Биринчи ҳолатда модель формал-семантик хусусиятга эга бўлса, иккинчисида у тўлиғича шаклий кўринишни олади: saffron-coloured ва red-coloured. Ранг тасвири сифат лексемаларини ясовчи семалар бирламчи, иккиламчи ва аралаш турларига ажралади: Бирламчи деривация сифатлари қаторига ранг тасвирига оид бўлмаган сўзлардан ясалган сифатлар киради. Масалан: pink (гвоздика) сифати; orange (апельсин) сўзидан ясалган orange (сариқсимон) . Иккиламчи дериватлар қаторига бошқа ран

Адвербал моделда сифатлар феьл ва сифатдошлардан ясалади. Бу модел доирасида конверсия усули фаоллашуви билан бир қаторда –ed суффикси ҳам кенг қўлланилади.Масалан: white + es – whited Ранг тасвири моделларини сўз ясовчи асос ва ясама сўз муносабати доирасида тавсифлаш мумкин. Ушбу ёндашувда метафорик ва нометафорик сифатлар фарқланади. Метафорик сифатлар қаторига предмет номининг унинг ранги сифатига кўчишини ифодаловчи лексемалар киради. Масалан: отнинг сифатга кўчиш изоҳловчиси rose ( атиргул) – rose (атиргул ранг). Метафорик кўчимга нафақат от, балки сифатлар ҳам қарайди. Бундай метафорик кўчим қуйидаги шаклга эга: Материалнинг номи – “ушбу материалдан тайёрланган” - “ ушбу материал ранги” маьносидаги мазмунидаги сифат ранг тасвири лексемаси ўзаро мантиқан боғланган. Масалан: glass –

асоси шахс номлари билан ифодаланган ранг тасвирларида метаномик кўчим кузатилади. Чунки кўк рангли бўёқ Вежвуд томонидан ихтиро қилинган. Ранг тасвирини ифодаловчи моделларнинг умумий сони қирқдан ошади. Шулардан энг маҳсулдирлар қўшма сифатларни ясовчилардир. Масалан (black-green, yellow – green, brown –violet, etc) моделидагилар энг кўпчиликни ташкил қилади. Кейинги ўринда (20 фоиздан кўпроғи) noun+adjective моделида ҳосил бўлган қўшма сўзлар гуруҳи туради. Яна шуни айтиш керакки, ушбу моделнинг еттита варианти мавжуд бўлиб, уларнинг барчаси метафорик кўчим асосида фаоллашади: 1) N – ўсимлик номи ( almond –green, dahlia-green, dahlia-purple, buttercup- yellow, etc ): 2) N – ҳайвоннинг номи ( mole-grey): 3) N – табиий модданинг номи ( chalk – mauve, oil – yellow, chalk - pink): 4) N – қи

билан мустаҳкам алоқададир . Ҳар қандай сўз , у қайси гуруҳга оид бўлишидан қатьий назар луғат фонди учун умумий бўлган қонуниятларга бўйсунади . Шу сабаб ранг тасвири гуруҳидаги бирликлар бошқа сўзлар билан ассоциатив алоқада бўлади . Сўз морфологик структураси уч йўналишда тадқиқ қилинади: 1) сўзларни ўзак, асос ва аффиксларга ажратиш; 2) морфемалар таҳлили; 3) бевосита иштирокчиларга тақсимлаш. Бу ёндашувларнинг барчасида этимологик ва коммуникатив белгилар аралаштириб юборилади. Бизга маьқули – ранг тасвирини ифодаловчи сифат лексемаларини семантик таснифлашда деривацион таҳлилга мурожаат қилиш ва сўзлар маьноси тавсифидан фойдаланиш. Тавсифлаш таҳлилида сўзларнинг ассоциатив муносабатлари инобатга олинади. Бундай ёндашувда ранг тасвири сўзларининг структураси луғат фонди структурасини

whit е in the spectrum is intermediate between blue and yellow, yellow = of the colour of gold, butter, yolk of an egg, etc. Иккинчи турдагилар : mole = of the colour of mole – skin; buff = of the colour of buff leather; beryl = beryl –like in colour, calcar pale green, etc. Ушбу гуруҳга энг қадимий ранг тасвири сўзлари (red, dim, fallow, swarthy, grey, etc) киради . Шу гуруҳда кўплаб бошқа тиллардан ўзлаштирилган лексемалар ҳам ўрин олади : к haki ( форс тилидан ) = dust – coloured, dull brownish yellow; blond ( француз тилидан ) = щаф light golden brown, light sworn; chartreuse, puncheon, bister, crimson, rouge, etc. Иккинчи гуруҳдаги ранг тасвири сифат маъносидаги лексемалари ҳам алоҳида қолипларга ажралади . Масалан , турли структур тузилишидаги лексемалар кам учрайди : fotblack= very

of the colour somewhat resembling saffron; crimsons= somewhat crimson; tussetish = somewhat of russet colour. Ушбу қолипига эга бўлган ранг тасвири сифат лексемалари энг кенг тарқалган бирликлар бўлиб , уларнинг структурасида иккита маьновий қисм ажралади . Сифат семали моделида ясалган lily –white = as white as lily, snow – white = as white as snow, sun –red = as red as sun каби ранг тасвири сифат лексемаларининг Noun, яьни от қисми модда ёки предметнинг номи бўлиб , А djective қисми эса рангни ифодаловчи сифат . Бу ясама лексемаларда метафорик кўчим кузатилади . Бошқа ҳолатларда метафора тоза келмайди ва улар таркибидаги от ранг соҳиби бўла олмайди . Қиёсланг : navy –blue = a dark blue the colour of the British navy uniform; rifle –green = of the colour of a rifleman’s uniform; garter –b

colour as the result of colouring қабилида бўлади . Ушбу структураларда метафорик кўчим йўқ . Noun+Colour қолипидаги сифат семасидаги лексемалар тавсифида ҳам coloured унсури учрайди . Лекин уларда – ed суффикси эркин бўлиб , ‘of the colour of N’ изоҳида таснифланади . Масалан : copper – coloured = of the coloure of copper fax - coloured = of the colour of a fax ash - coloured = of the colour of ash Баьзан бу турдаги структуралар метафорик мазмунга эга бўладилар: Oyster – coloured, camel – coloured, mole – coloured, blood – coloured Кейинги турга оид лексемалар Noun+Colour қолипига эга бўлиб , уларда иккита асосий компонент ўртасида яна бир боғловчи бўлак мавжуд . Ушбу турдаги лексемаларга икки хил изоҳ бериш мумкин : having the colour that is the mixture of Adjective colour, Қиёсланг : bl

Таҳлил жараёнида таркибида от + сифат , сифат + сифат бирикмали ранг тасвири сифат семасидаги лексемалари гуруҳи ҳам ажратилди . Масалан : Royal – blue = a bright deep blue; Turkey – red = a brilliant red permanent colour. Pomona – green = green in which yellow predominates; Dapple – grey = grey variegated with spots or patches of a dark shade. Ушбу мисолларда фақат blue, red, green, grey кабилар асосий мазмуний бўлак сифатида изоҳланади . 1.2. Кўлам меъёрини билдирувчи сифатлар маъносини мисолларда фаоллашуви қирралари Г.Содикова кўлам билдирувчи сифатларни тўғри тўрт бурчакли шакл бўйича таснифлайди, яъни: 1) бўй; 2) узунлик; 3) эн деб олади. Бундан ташқари, яна юза хажм кўламини эътиборда тутади. Кўлам сифатларининг архисемаси "меъёр" деб олинади. Юқорида берилган таснифга кўра

бўлган кўлам сифатларининг архисемаси "бўй",дифференциал семаси архисемада ифодаланган меъёрнинг ортиқ ёки камлиги булади. Бу ортик ёки камлик ўз даражасига, қиёсига эга ҳолда юзага чиқади. Бундай интеграл семали сифат маъноси кўпроқ ўхшатиш воситалари билан намоён қилинади. Бунда унинг дифференциал семаси хам англашиларли бўлиб колади. Масалан, "high" лексемасининг "бўй" кўлами меъёридан ортиқ семемаси учун мисол келтирамиз: I looked down from the high window(Pearl S). Бу гапда window тўлдирувчисининг аниқловчиси вазифасига кўлам билдирувчи баланд лексемасини танлаган. Мисолда унинг интеграл семасини бўй сўзининг ўзи намоён этган ва у high window бирикмаси таркибида келган. Биз биламизки, дераза ердан баланд бўлади. Шунга кўра, дифференциал сема ниҳоятда ортиқликни

семасини хам, меъёридан камлик семасини хам очиб берувчи воситаларни беришга туғри келади. Бунда киёслашдаи ҳам, ўхшатишдан ҳам, қўшимча воситалардан ҳам фойдаланиш мумкин. "Паст"кўлам сифатининг синонимларидан бири "пакана" кўлам сифатидир.Г.Содикованинг кўрсатишича, бу сифат "найнов" сифати билан антонимдир'. "Меъёр" архисемани сифат майдонига кирувчи иккинчи кичик семантик майдон "эн" интеграл семаси билан ўзаро умумлашади 5 . Лекин улар бир неча бўлиб, дифференциал семасининг ортиқ ёки камлигини кўрсатиш бўйича иккига фарқланиб кетади. “Wide",”broad " кўлам меьёри ортиқ семаларидан таркиб топган семали сифатлар асосан ўзбек тилига энли ва кенг сўзларига мосдир. Дифференциал семантик хажмга кўра улар ҳам ўзаро фарқланади. Энли сўзи сем

антоними тор сўзи ҳисобланади. Энсиз сўзи семаси энли сўзи семасига мутаносиб ҳолда “эн”, “кўлам меъёри”, “кўлам меъёри кам” семали семемалардан таркиб топган. Унинг шу семема таркибидаги “кам” дифференциал семасини реаллаштирувчи бирикма энсиз сўзи учун келтирилган мисол таркибига киритилиши керак. Одатда йўл ва йўлаклар қабристондан нарироқда кўрилади. Мисолда йўл сўзи қабристоннинг пастак деворига қадалган деб тасвирланган. Бу энсиз сўзининг “эн меъёр кўлами кам” эканлигини ифода этади. Тор сўзи кенг сўзининг антоними бўлгани учун унинг маъносида мажозийлик бўлиши табиийдир. Бундай ҳолда унинг семемасидаги дифференциал семасини очиш учун мисол таркибига ўхшатиш қурилмасини киритиш мақсадга мувофиқдир. Масалан: a long way, a little way, August is steel on awfully long way(В.К.Mюллер) “Ме

дифференциал семасини намоён этишда ҳам тасвирдан фойдаланиш мумкин: Олис юксакликда қуюқ, сўнгсиз ўрмон кўзга ташланади (М.Маҳмудов). Бу гапдаги олис сўзи семемасининг диффренциал семасини шу сўзга аниқланмиш бўлган юксакликда сўзи ҳам маълум даражада очиб берган. “Кўлам” меъёрини билдирувчи архисемали сифатларнинг интеграл семаси “узунлик” бўлгани ҳолда унинг дифференциал семаси “камлик”ни ҳам кўсатади. Бироқ бундай сифатлар кўп эмас, улар қисқа ва яқин сифатларидир. Уларни иллюстратив мисол асосида очиш учун ҳам малакавий ишимизда юқоридаги методлардан фойдаланилган. “Меъёр” архисемали кўлам сифатларининг яна бири “юза” интеграл семаси билан фарқланувчи сифатларидир. Улар иккита бўлиб, кенг ва тор сўзларидан иборат. Уларнинг биринчиси “ортиқлик”, иккинчиси “камлик” дифференциал семаси б

3) умумий гап мазмунида берилган тасвир ҳам кенг сўзи дифференциал семасини очиб туради : Куз ёмғиридан кўпчиган кенг майдонни бугун одамлар тўлдирганди . Бу гапдаги кенг сўзи қўлланган бирикмадан қолган гапнинг бош бўлаклари унинг дифференциал семаси ифодасига монанд берилган : Одамлар тўлдирганди . Тор сўзи семемасининг дифференциал семаси қуйидаги воситалар билан реаллашади: 1) тор сифати аниқловчилик қилган аниқланмишга бошқа аниқловчиларнинг ҳам берилиши орқали унинг дифференциал семаси ойдинлаштирилади: Шариф Сулаймон – бари саккиз жон эди, узунлиги икки- уч қадам, тор, қоронғи ҳужрада яшар эдилар . Бу гапда тор сўзининг аниқланмиши ҳужра сўзида ифодаланган. 2) тор сўзи қўлланган гапда антитезани келтириш орқали унинг дифференциал семаси реаллаштирилади: Кенг ҳовли тор қафасга айланд

қилтириқ, хипча, норғул ва дўмбоқ сифатлари асосан одамга нисбатан қўлланади. “Йўғон” сўзи семемасининг дифференциал семасини реаллаштирувчи икки хил восита бор: 1) йўғон сўзи қўлланган гапда тасвирланган ҳолат шу сўз дифференциал семасига мутаносиб ҳолда тасвир беради. Мисол: Ҳожи ака деган хаста йўғон гавдасига номуносиб чаққонлик билан бошини кўтариб, кўзидан ойнагини олди (Чўлпон); 2) йўғон сўзининг ўхшатиш қурилмасининг ўхшатиш асоси сифатида берилиши учун дифференциал семасини эталон ифодасига қиёслаб реаллаштиради ва унга мажозийлик илова қилади: Масалан: Буватаваккал адирида одам сонидан йўғон илонлар ўҳшатиш қурилмаси таркибида йўғон сўзи ўхшатиш асоси сифатида берилган. Қолган бақалоқ, норғул, дўмбоқ сифатлари маъносини очишда ҳам юқоридаги каби иллюсратив мисоллардан фойдаланиш

II.БОБ. 2.1 . Ҳолат билдирувчи сифатлар маъноларини фаоллашуви Сифатлар ичида ҳолат билдирувчи сифатлар “дидга мослик” семасининг мавжудлиги билан катта бир гуруҳ бўлиб ажралиб туради. У “кўриниш, чирой”, “тузилиш”, “ҳаракат” ва “табиий кўриниш” семалари бўйича яна тўрт гуруҳга бўлинади ва шу сема интеграл сема вазифасини ўтайди. 1. Интеграл семаси beauteous, attractive, cute, fair, good-looking, gorgeous, sheen, handsome, hot (slang), lovely, nice-looking, pretty, shapely, fit (slang) яъни ўзбек тилига “кўриниш, чирой” бўлган гўзаллик билдирувчи сифатлар гўзал, сулув, зебо, кўркам, малиҳ, зариф, фаришта, ёқимли, ёқимтой, жозибали, жозибадор, ҳуснли, ҳусндор, чиройли, соҳибжамол, жамила, хушсурат, хушрўй, нозанин, лобар, фусункор, мафтункор, жилвагарлардан иборатдир. Диффренциал семаси “о

Битирув ишида beautiful, attractive, cute, fair, good-looking, gorgeous, sheen, handsome, hot (slang), lovely, nice-looking, pretty сўзларининг маънолари ҳам гўзал сифатининг маъносидаги архисема , интеграл сема ва дифференциал семаларнинг очилиши каби усул билан таҳлил этилади . Архисемаси “ дидга мос ”, “ ёқадиган ”, “ ёқувчан ”, “ ёқувчи ” бўлиб , интеграл семаси “ кўриниш ”, “ чирой ” бўлган сифатлар ичида “ эга ” ифодали дифференциал семаси билан ажралиб турувчи : lovely, nice-looking, pretty каби сифатлар мавжуд . Ёқимли , ёқимтой , жозибали , жозибадор , кўҳли , ҳуснли , ҳусндор , чиройли каби сўзлар асосдан англашилган “ нимагадир ” “ эга ” ликни ифодалайди . Бу “ эга ” лик сифатнинг қўшимча семантикасида ифода этилади . lovely, nice-looking, pretty Соҳибжамол , жамила , жамил , с

яна кичик гуруҳчаларга бўламиз. Кичик интеграл семаси “келишган” ифодасини берувчи сифатлар қоматдор, барно, келишган, дуркун, жуссали, жуссадор, барваста, норғул, навқирон, мавзун кабилардир. Қоматдор асосан шаҳсга қаратилган бўлади; ясовчи асоснинг семантикасига кўра кишининг бўйи, кўкси, елкаси ва бошқаларни кўзда тутади. Мисолда ҳам шуни очувчи ўхшатиш, сифатдошли гаплардан фойдаланиш зарур: Салом деб, келдилар қоматдор қизлар, қизларки, сарвқад, хипчабел, келишган (Ойбек). Бу гапда қоматдор сўзининг аниқланмиши қизлар сўзида ифода топган. Бу билан қоматдор сўзидаги – дор аффиксининг маъноси реаллашган. У “эгалик”ни билдириб келади. Яъни мазкур аниқловчи аниқланмиш бирикмасида ижобий маънодаги қоматга эга қизлар эканлиги ўз ифодасини топган. Битирув ишида яна adorable, beautiful, clean

“этдор” кичик интеграл семаси билан ҳам умумлашувчи бир гуруҳни ташкил этади. Бунга дўндиқ, дўмбоқ, лўппи сифатларини кўрсатиш мумкин. Бу сифатлар ифода этган тузилишда ҳам “ихчамлик”, ҳам “этдорлик” семалари мавжуд. Уларнинг барчаси ҳам асосан балоғатга етмаган шахсга нисбатан қўлланади. Дўндиқ сўзи ихчам бўлиши билан бирга нисбатан этдорликни, дўмбоқ сўзи ихчам бўлиши билан бирга юмалоқроқликни, лўппи сўзи ихчам бўлиши билан бирга икки юзи этлиликни ифодалашига кўра ўзига хосдир. Бу сифатлар иллюстратив мисоллар билан реаллаштирилар экан, юқоридагиларга эътибор бериш лозим: Brown was a pretty and plump boy when he was five. -Анвар келишган дўндиқ бола эди (А.Қодирий). -Орифнинг бахти ва давлати – гўзал хотинию дўмбоқ қизи (Х.Аҳророва). Кўм-кўк кўзли латта қўғирчоқнинг лўппи юзи олмадек қ

-Комилани, гулдай нафис, гўзал чеҳра бу қизни икки кунда ютди-кетди (Ойбек). Дастурхон ёнида Кумушбибининг латиф билагига Отабек олтин узук солур экан, у ерга қараган ҳолда эди (А.Қодирий). -Ҳозир эрининг чўтир юзи Энақутига нақш олмадай силлиқ кўринар . Кўринадики, бу “ҳолат” кичик интеграл сема билан умумлашувчи сифатлар киши аъзоси белгисини билдириб, киши аъзосини билдирган сўзлар сифат билан ё атрибутив бирикма, ёки предикатив қўшилма ҳосил қилади ва сифат маъносини реаллаштиради. 3. Архисемаси “beautiful, attractive, cute, fair, good-looking, lovely, nice- looking, pretty дидга мос”, “ёқадиган”, “ёқувчи” каби белги билдирувчи сифатлар “ҳаракат, ҳолат” интеграл семаси билан умумлашган катта гуруҳни ташкил қилади. Бу сифатлар дилбар, билдор, дилоро, дилрабо, дилпазир, дилором, дилбанд,

семаси "natural" деб белгиланади ва улар шу семаси бўйича умумлашади. Бундай сифатларга хушманзара, манзарали, сўлим, чаман, обод, шинам каби сўзлар киради. Улар дифференциал семаларига кўра ўзаро фарқланади. Масалан: хушманзара сифатида манзаранинг дидга мослиги, манзарали сифатида манзарага эгалик, сўлим сифатида манзара билан бирга соя- салқинлик, чаман сифатида гулларга бурканганлик, шипам сифатида мажозий дифференциал семалари борлиги билан характерланади. Улар шу билан ўзига хосдир. Иллюстратив мисол келтирилганда ана шу дифференциал семалар очилиши лозим. Масалан: - decorative place -lovely day -beautiful nature - Қишлоқ то ғ орали ғ ида бўлишига қарамай, анча катта, обод, бо ғ зор, токзор ва жуда хушманзара экан . Ушбу мисолда уюшган сифатловчилар хушманзара сифатининг маън

билан бирга мазкур белгиларни юздаги номеъёрликни очиб берувчи сўзлар ёки бирикмалар хам ўз ўрнини олиши керак. Масалан: -He was very ugly man. - She is a slim girl. -Поччам элликдан ошган, новча, касалманд, рангпар, тишмари тушган, соқоллари оқарган, юзи буришиқ, хунуккина киши эди (Ойбек). "Кўриниш" интеграл семали сифатларнинг дифференциал семаси организм аъзоси нуксонининг ифодасини берганлари бир неча бўлиб, улар чўтир, шилпиқ, олакўз, ногирон, кал, кўр, рамақижон, чўлтоқ, чўлоқ, чиноқ каби сўзлардан иборатдир. Буларнинг дифференциал семаси хакида гaп кетганда, бир нарсани унутмаслик керакки, уиинг орган компонента кишининг маълум бир органики назарда тутади. У юз, кўл, кулок, бош кабилардан иборат бўлиши мумкин. Нуксонлилик шу органлар патологияси билан бо ғ лик. "Дидга н

биринчисида дифференциал сема кисми реаллаштирилмаган. Иккинчисида реаллаштирилган бўлса ҳам, предикатив қўшилма таркибида бўлиб, эга оркали юзага чикарилган. Одатда аниқловчили бирикма компонентлари ўрин алмашса, предикатив қўшилмага айланади. Шунга кўра, биз биринчи содда гaп таркибида эга орқали 'чўтир сифатининг дифференциал сема кисми намоён бўлган деб ҳисоблашимиз мумкин. Учинчи мисолда чўтир сифати аникланмиши орқали дифференциал сема узвини намоён этган. Чўтир сўзининг дифференциал семаси юқоридаги мисолларда турлича воситалар орқали реаллаштирилган. Биринчи мисолда қиёслашдан фойдаланилган. Унда кўксим ангишвонадек ўнқир-чўнқир тасвирига чўтир сўзи қиёсланади. Натижада чўтир сўзи тасвирлаб берилгандай қилиб кўрсатилган. Иккинчи мисолда икки воситадан фойдаланилган: унда чўтир

"хусусият" архисемали сифатларга алоҳида ёндашиш ва уларнииг дифференциал семаларини белгилаб, шу сема бўйича мисоллар қиёсида реаллаштириш зарур. "Хусусият" архисемали сифатларнинг "одамга нисбатан" интеграл семаси гуруҳлари бир неча дифференциал семали сифатларни ўз ичига олади. Бу дифференциал семалар "куч қўлловчи", "манфаатдор", "муносабатли", "рухий ҳолатли", "таъминотли", "усталиги" кабилардан иборат. "Хусусият" архисемали сифатларнинг "одамга нисбатан" интеграл семали гуруҳига кирувчи "куч кўлловчи" дифференциал семага эга бўлганлари бир неча сифатлардан иборат. Улар coerce, force, trouble, misfortune, зўравон, холим, касофат, баджаҳл, аблаҳ сингари сифатларни ташкил этади. Бу сифатлар к

очиб берувчи бирикмалар киритилган бўлиши керак. Умуман, ҳар бир сифатнинг дифференциал семасига караб ўзига хос сифатларни топиб ишлатиш зарур. Чунки сифатнинг архисема ва интеграл семаларини очишда асосан уларнинг аниқловчиси мухим аҳамият касб этади. Дифференциал семаларга бошқачарок ёндашилади. "Хусусият" архисемали сифатларнинг "одамга нисбатан" интеграл семали гуруҳига кирувчи "манфаатдор" дифференциал семали худбин, очкўз, танти; "муносабатли" дифференциал семали гуруҳига кирувчи қайсар, туллак, камтарин, писмиқ, учар, маҳмадана; "рухий ҳолат" дифференциал семали гуруҳига кирувчи телба, тентак, осий, олазарак, енгилтак, лақма; "уқувли", "уста" дифференциал семали гуруҳига кирувчи моҳир, устамон, чапдаст, қодир, тиришқоқ, ширмиз

• сифатни коррелятив сифат билан ёнма-ён қўйиш оркали очилади. Масалан: Бир бечора камбағал деҳқон ... (Шукрулло). Бунда бечора лексемаси учун камбғал сўзи корелятив сифат вазифасини ўтаган. УМУМИЙ ХУЛОСА Сифат лексемаларнинг маъноларини очиш, реаллаштириш масаласи тадқиқ этилар экан, бунда иллюстратив мисолларни танлаб келтириш муҳим аҳамиятга эгалиги маълум бўлади. Сифатлар семемаларда иллюстратив мисоллар асосида очиш, тадқиқ этиш куйидаги хулосаларга олиб келди; 1. Ҳар бир сифат лексемасининг семемасини иллюстратив мисол билан реаллаштириш учун аввал мазкур сифатнинг семантик таркибинй аниқлаш зарурияти туғилади. Ҳар бир сифат лексемаси бир қатор семалардан тарқиб топган семемага эга бўлади. Сифат лексеманинг сифат семемасидаги мана шу семемаларнинг ҳар бирини очиб берувчи мисол келтир

лексемасида бирдан ортиқ сема бўлганлиги учун хам хар бир семемага бир ва ундан ортиқ мисол бериш ҳамда шу йўл билан уни иллюстрация қилиш талаб этилади. Рангни ифодаловчи луғавий бирликларнинг сонини аниқлаб, маьлум тил элементларнинг бирикуви асосида ҳосил бўлиш механизимини ташкиллаштирувчи унсурларни аниқлаш. Албатта ранг атамаларининг асосий қисмини туб ранг-тасвир сўзлари ташкил қилади: white, black, red,brown,green,blue, yellow, orange, pink, grey,purple. А.Т.Васильевич ранг-тасвир лексемаларини тўрт асосий гуруҳга ажратади: биринчи гуруҳга оддий, туб ранг-тасвир лексемалари билан бирга қўшма сўзлар ҳам киради: red,violet,crimson.blood red, navy blue, bottle green, etc. Иккинчи гуруҳни аниқловчи сўз бирикмалари ташкил қилади: pale red, bright green, shocking pink, deep purple, etc.

архисемаси билан умумлашувчи сифат семемалар ''бўй", "эн", "узунлик", "юза", "ҳажм" интеграл семалари остида гуруҳчаларга бўлинади; в) "дидга мос ёки номос" архисемаси билан умумлашувчи сифат лексемалар дидга мослиги нуқтаи назаридан "кўриниш", "чирой", "тузилиш", "харакат" ва "табиий кўриниш" интеграл семалари остида; дидга номослик нуктаи назардан эса ,, қў риниш’’ , ,,орган ва органлари ’’ва ,,таш қ и холат ’’ интегерал семаси остида кичик гуруҳларга б ў линади; г) хусусият архисемаси остида умумлашувчи сифат лексемалар одамга нисбатан, жониворларга хос кечим интеграл семалар остида семантик гуруҳчаларда умумлашади. Сифат лексемалар т ў рт семантик майдонга б ў линиб, хар бири алохидадан архисема

ранг-тус билдирувчи сифатларда ахамият касб этади.Уни к ў лам билдирувчи сифатларга хам татби қ қ илса б ў лади; Д) сифат олдидан унинг изохловчиси сифатида ёки ажратилган булаги сифатида эпитетли бирикма келтириш хам мумкин. Бу к ў прок ранг-тус билдирувчи сифатларда қў л келади; Е) семемаси реаллаштирилиши керак б ў лган сифат киритилган гапга шу сифатни тасвирлаб берувчи бирикма ёки қ урилма киритишдан хам фойданилади. Бу айни қ са холат билдирувчи ва хусусият билдирувчи сифатлар дифференциал семасини очишда қ улай щароит яратади. Сифат семемасининг дифференциал семасини реаллаштиришда унинг потенциал ва прагматик семаларини хам ди ққ атдан қ очирмаслик керак. Сифат семемасининг дифференциал семасини реаллаштиришда айникса, потенциал ва прагматик семаларни очишда бир мисол камлик қ илса

(as a pro-sentence; ironic) How unfortunate that is! Beautiful! I dropped the soup on the floor! Synonyms (possessing charm and attractive): beauteous, attractive, cute, fair, good-looking, gorgeous, sheen, handsome, hot (slang), lovely, nice-looking, pretty, shapely, fit (slang) (of the weather): clear, fine, nice, pleasant, sunny (well executed): excellent, exceptional, good, great, marvellous/marvelous, perfect, stylish, wonderful (Ironic: how unfortunate): great, marvellous/marvelous, nice, very nice, wonderful (any of these can be prefixed with an intensifier such as bloody, damned or just) Wikisaurus:beautiful Antonyms (possessing charm and attractive): grotesque, hideous, homely, plain, misshapen, repulsive, ugly; unbeautiful (of the weather): bad, cloudy, dull, miserable, overcast,

Related terms beauty Beautiful woman possessing charm and attractive Appearance Adjectives adorable beautiful clean drab elegant fancy glamorous handsome long magnificent old-fashioned plain quaint sparkling ugliest unsightly

wide-eyed Color Adjectives red orange yellow green blue purple gray black white Condition Adjectives alive better careful clever dead easy famous gifted helpful

important inexpensive mushy odd powerful rich shy tender uninterested vast wrong Feelings (Bad) Adjectives angry bewildered clumsy defeated embarrassed fierce grumpy helpless itchy

jealous lazy mysterious nervous obnoxious panicky repulsive scary thoughtless uptight worried Feelings (Good) Adjectives agreeable brave calm delightful eager faithful gentle happy jolly

kind lively nice obedient proud relieved silly thankful victorious witty zealous Shape Adjectives broad chubby crooked curved deep flat high hollow low

narrow round shallow skinny square steep straight wide Size Adjectives big colossal fat gigantic great huge immense large little mammoth massive

miniature petite puny scrawny short small tall teeny teeny-tiny tiny Sound Adjectives cooing deafening faint hissing loud melodic noisy purring quiet raspy

screeching thundering voiceless whispering Time Adjectives ancient brief early fast late long modern old old-fashioned quick rapid short slow swift young Taste/Touch Adjectives

bitter delicious fresh greasy juicy hot icy loose melted nutritious prickly rainy rotten salty sticky strong sweet tart tasteless uneven weak

wet wooden yummy Touch Adjectives boiling breeze broken bumpy chilly cold cool creepy crooked cuddly curly damaged damp dirty dry dusty filthy

flaky fluffy freezing hot warm wet Quantity Adjectives abundant empty few full heavy light many numerous sparse substantial Synonyms for Beautiful gorgeous stunning cute

hot attractive handsome appealing admirable beauteous charming classy dazzling delightful divine elegant enticing alluring exquisite excellent fair fascinating fine foxy good-looking

grand lovely magnificent marvelous ravishing slightly statuesque well-formed Words That Are Beautiful ailurophile assemblage becoming beleaguer brood bucolic bungalow chatoyant comely conflate cynosure dalliance

demesne demure denouement desuetude desultory diaphanous dissemble dulcet ebullience effervescent efflorescence elision elixir eloquence embrocation emollient ephemeral epiphany erstwhile ethereal evanescent

evocative fetching felicity forbearance fugacious furtive gambol glamour gossamer halcyon harbinger imbrication imbroglio imbue incipient ineffable ingenue inglenook insouciance inure labyrinthine

lagniappe lagoon langour lassitude leisure lilt lissome lithe love mellifluous moiety mondegreen murmurous nemesis offing onomatopeia opulent palimpsest panacea panoply pastiche

penumbra petrichor plethora propinquity pyrrhic quintessential ratatouille ravel redolent riparian ripple scintilla sempiternal seraglio serendipity summery sumptuous surrepititious Susquehanna susurrous talisman

tintinnabulation umbrella untoward vestigial wafture wherewithal woebegone Адабиётлар р ў йхати . 1. Ўзбекистон Республикасининг " Давлат тили хакида " ( янги тахрирда ) ги Қонуни // Халк сўзи . - Тошкент . 1995.-29 декабрь . 2. Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси . - Тошкент : Ўзбекистон , 2008. - Б 7 3. Каримов И . Юксак маънавият - енгилмас куч . - Тошкент Маънавият , 2009. - Б . 85. 4.Апресян Ю.Д. Дистрибутивный анализ значений и структурные семантические поля // Лексикографический сборник. Вып. V. - М, 1962. - С. 52-72; 5. .Абдувалиев М. Тусиқсизлик майдони ва уни ташкил этувчи синтактик бирликлар // Узбек тили ва адабиёги. - Тошкент, 1988. - № 4. - Б. 62-66; 6.Базаров О. Узбек тилида даражаланиш: Филол. фанлари д-ри .. дисс. автореф. -Тошкент, 1997;

Г.Хелбиг «Семантические валентность» Функциональная грамматика.- Л.: Наука, 1984. - 136 с. 7. Бондарко А. В. Грамматическая категория и контекст. - Л.: Наука, 1971. - 116 с; 8.Бондарко А. В. Теория морфологических категорий. - Л: Наука, 1976. - 256 с; . 9.Бозоров О. Узбек тилида даражаланиш: Филол. фанларид-ри ... дисс. автореф. - Тошкент,; . 1997 10.Бондарко А. В. Принципы функциональной грамматики и вопросы аспектологии. - Л.: Наука, 1983. - 208 с; 11.Бондарко А. В. Функциональная грамматика.- Л.: Наука, 1984. - 136 с. 12.Гиясов С. Семантическая структура и компонентный анализ качественных прилагательных узбекского языка: Дисс... канд. филол. наук. - Ташкент, 1983 13.Ҳожиева Ҳ. Узбек тилида хурмат майдони ва уникг лисоний-нуткий хусусияти: Филол. фанлари номзоди ... дисс. -Самарканд, 20

частью в современном узбекском языке: Дисс. ... канд. филол. наук. - Ташкент. 2000; 19.Кононов А.Н. Грамматика современного узбекского литературного языка. - М.-Л.: АН СССР, I960. -С.162-165. 20.Кузнецов A.M. Поле / Лингвистический энциклопедический словарь. - М.: Советская энциклопедия, 1990.-С. 380-381. 21.Назаров К., Убаева Ф , Наримонова М, Сайфуллаева Р. Қўшма гan компонентларини системали ўрганиш масаласига дойр / Ҳозирги узбек адабий тилининг тараккиёт йуналишлари. Илмий мақолалар тўплами. - Тошкент: ТошДУ, 1990. - Б. 16-26; 22.Нажмиддинов Ф. Адъектив лексемаларда семалар таснифи ва семалараро иуносабат турлари: Филол. фанлари номзоди ... дисс. - Навоий, 2000. 23.Мадрахимов А. Узбек тилида сифат ва янги ясалган сифатлар масаласига дойр // Известия АН УзССР. Серия общественных наук.

28.Покровский М. М. Избранные работы по языкознанию. - М.: Наука, 1954. - 382 с. 29.Pearl S. Buck. The Time is Noon. – N.Y. John Say Company, 1976. – 359p 30. Кўлдошев М . Ҳозирги узбек тилида сифат ясовчи махсулдор аффикслар : Филол . фанлари номзоди ... дисс . - Тошкент , 1994; 31. Roth H. Call it Sleep. – N.Y. An Avon Library Book, 1968. – 447p 32. Roy G. Children of My Heart. – Toronto: Seal Books, 1980. -167p 57.Segal E. Man, Woman anf Child. – great Britain: Granada Publishing Ltd,1981 33. Расулов Р ., Нарзиева М . Лексикологияни ўрганиш / Олий ўкув юртлари учун , - Тошкент : Укитувчи , 1992. - Б , 23; 34. Сафаров Ф Узбек тилида сон - миқдор микромайдони ва унинг лисоний - нутқий хусусияти : Филол . фанлари номзоди ... дисс . - Самарканд , 2004 35. Содикова М . Узбек тилида ранг - ту

40.Уфимцеьа А. А. Теории «семантического поля» и возможности их применения при изучении словарного состава языка // Вопросы теории языка в современной зарубежной лингвистике. -М.: Наука, 1961.-С. 30-64. 41.Хаметова А. Превосходная и преувеличительная степени имён прилагательных в тюркских языках (на материалах современных узбекского, уйгурского, казахского и туркменского языков): Автореф. дисс. . . канд. филол. наук. - Ташкент: Фан, 1969. - 30 б. 42.Узбек тили грамматикаси. Т. I. - Тошкент: Фан, 1975. - Б. 298-300;

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in