Regionda transport xizmatlarini tashkil etish imkoniyatlari - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	549.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Regionda transport xizmatlarini tashkil etish imkoniyatlari

Купить

Regionda transport xizmatlarini tashkil etish imkoniyatlari Mundarija: Kirish…………………………………………………………………………….. I Bob. Turizmda transport xizmatlarining o’rni…………………………….. 1.1 Turistlarga transportda xizmat ko‘rsatishning mazmuni… ………………….. 1.2 Turistik faoliyatni ta’minlashda transport vositalaridan foydalanish………… 1.3. Transportda xizmat ko‘rsatishning iqtisodiyotdagi o‘rni ……………………. II-Bob.Turistlarga transport xizmati ko’rsatish holati……………………… 2.1. Turistlarni havo yo‘li, suv va temir yo‘llari orqali transportda tashish qoidalari ………………………………………………………………………….. 2.2. Avtomobil transportidan foydalanish holati … ……………………………… 2.3. Xalqaro yo‘nalishlarda transport sayohatlarini tashkil qilish xususiyatlari …. III-bob. O’zbekistonda turizm xizmatidagi muammolarni bartaraf etish va transport xi

Kirish Hozirgi kunda barcha mamlakatlarda bo’lgani kabi, O’zbekistonda ham xizmat ko’rsatish xususan, servis sohalariga juda katta e’tibor berilmoqda. Bunga asosiy sabab esa bugungi kunda turizm sohasi dunyoda neft va gaz, avtomobilsozlik sohalaridan keyin uchinchi o’rinni egallamoqda. Turizmning davlatlar YaIM dagi ulushi ham yil sayin oshib bormoqda. Turizmning bu zaylda rivojlanishi esa boshqa iqtisodiyotning muhim tarmoqlari hisoblanmish transport, infratuzilma, oziq – ovqat sanoati, aloqa, savdo – sotiq kabi sohalarning rivojlanishiga turtki bo’lmoqda. O’zbekiston juda katta turistik potensialga ega mamlakat, Yurtimiz nafaqat Markaziy Osiyo mintaqasida, balki butun dunyoda turizmning asosiy markazlaridan biriga aylanib bormoqda. So’nggi 5 – 6 yil ichida O’zbekistonda turizm sohasi ja

xizmatlar sohasi ni bundanda yuqori cho’qqilarga erishishi va iqtisodiy o’sishini ta’minlash da O’zbekiston turizm transport xizmatlar sohasining asosiy maqsadi bo’lib , ish o’rinlari soni, soliq tushumlari, chet el valyutasi oqimini ko’paytirish hisobiga turizmning Yalpi Milliy Mahsulot ga va M illiy Iqtisodiyotni rivojlantirshga katta hissa qo’shishini ta’minlaydigan raqobatbardosh turistik bozorini shakllantirish va rivojlantirish yo`nalishlari borasida tahlillarni amalga oshirish hisoblanadi . Bundan tashqari, turizm infratuzilmasini rivojlantirish, sohaga xalqaro standartlarni joriy etgan holda, O‘zbekiston milliy standartlarini ishlab chiqish, xizmat ko‘rsatish sohasini yanada yaxshilash masalalari oldimizda turibdi. Bitiruv ishning tarkibi. Qo`yilgan maqsad va vazifalar izlanishning

I Bob. Turizmda transport xizmatlarining o’rni 1.1 Turistlarga transportda xizmat ko‘rsatishning mazmuni Transport tizimlarining barcha turlari yagona maqsadni — tashish xizmatlarini ko‘rsatishda sayohatchilarning ehtiyojlarini to‘laqonli qondirishni ko‘zlaydi. Turistlarga transport xizmatlarini ko‘rsatish turistlarni va ularning yuklarini bir joydan ikkinchi joyga mumkin qadar tez va qulay sharoitlarda tashish uchun mo‘ljallangan xizmatlar majmui deb ta’riflanadi. Transport xizmatlari ko‘rsatish qonun hujjatlari bilan mustahkamlangan huquqiy bazaga asoslanadi. Ushbu hujjatlar: 1) turli xalqaro transport tashkilotlari tomonidan; 2) mamlakatlarning milliy qonunchiligi doirasida; 3) yuk va yo‘lovchi tashuvchilarning ichki qoidalari tarzida ishlab chiqilgan. Xalqaro turizmni amalga oshirishd

va darajasining oshishi harakatlanadigan tarkibning hozirgi texnik jihozlanishida, yo‘lovchilarga qulay va shinam shart-sharoitlar yaratilishida, transport vositalari bortida yo‘lovchilarning dam olishi tashkil etilishida, yo‘lovchilarni ovqatlantirish sifatining oshishida, transport kompaniyalarining doimiy mijozlari uchun rag‘batlantirish dasturlari ishlab chiqilishida namoyon bo‘lmoqda. Yo‘lovchi tashuvchilar transportda bolalar va nogironlarga, shuningdek boshqa toifa yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha maxsus tadbirlarni amalga oshirmoqdalarki, bu yo‘lovchilarning ehtiyojlarini to‘laqonli qondirish uchun imkoniyat yaratmoqda. Turli transport tizimlari o‘rtasida yaqin hamkorlik transport xizmatlari ko‘rsatish sohasidagi muhim yo‘nalishlardan biridir. Bu multimodal vokzallar tashk

1.2.3.4-rasmlar Turistlarga transport xizmatini ko‘rsatish - bu turizm industriyasining eng asosiy qismlaridan biri hisoblanadi. 1990-yillargacha ham ichki ham xalqaro turizmga xizmat qiluvchi avtomobil, daryo, dengiz, temir yo‘l va aviatsiya transportini o‘z ichiga oluvchi yagona transport tizimi mavjud edi. Barcha turistik xizmatlar tizimidagi transport xizmatining hissasi 40% dan ortiq qismini tashkil qilar edi. Transport sayohatlari turizmning mustaqil ko‘rinishi sifatida qaraladi. Transport sayohati - bu turli xil transport vositalaridan foydalanib ishlab chiqilgan yo‘nalishlar bo‘yicha turistlar guruhlarining sayohatidir. Transport sayohatlari quyidagicha tasniflanadi, ya’ni: - harakatlanish yo‘nalishi (marshruti) bo‘yicha; - foydalanilayotgan transport turi bo‘yicha; - yo‘nalish tr

Hozirgi davrda avtobus, havo yo‘li va temir yo‘li vositasidagisayohatlar keng tarqalgan. Turistik transport sayohatlari bir nechatransport turlari orqali ya’ni: temir yo‘ldan avtobus (yengil avtomobil); havo yo‘lidan avtobus va h.k. amalga oshiriladi. Mobil transporti turi sifatida avtobus va yengil avtomobildan mustaqil yo’nalishlardagi kabi turistlarni aeroportdan (vokzaldan) mehmonxonaga yoki aksincha olib borib qo’yishda keng foydalaniladi. Har qanday turist o’z sayohatini rejalashtirayotganda manzilga olib borish (yetkazish) tezligi, sayohat qulayligi (komforti), qiymati, yuklarini olib borish (ularning og‘irligini joriy etilgan: - mavsumiy; - korporativ; - bolali yo’lovchilar uchun; - guruh; - yosh oilalar uchun va boshqa. Ayniqsa JAYA (Butunjahon Aviatsiya yo’lovchilar assosatsiyasi

Transport ta’minoti turistik infrastrukturaning muhim elementi hisoblanadi va turistik mahsulotlar tarkibiga kiritilgan asosiy kompleks xizmatlarni tashkil qiladi. Transport korxonalari turizm tizimini shakllantiruvchi turistik korxonalarning alohida ko‘rinishlari sifatida qarab chiqiladi. Turistik mahsulotni shakllanitirishda tashqi tashkilotlar xizmatlari harajatlarining ulushi turfirma uchun quyidagicha bo‘ladi:  joylashtirish harajatlari – 46,5%  transport harajatlari – 25,7%  ovqatlanish harajatlari – 9,7%  ekskursiya xizmatlari harajatlari – 3,6% Jami: – 85,5% (Safar paytidagi Sug‘urta xizmatlari, viza xizmatlari, tibbiyot xizmatlari va boshqalar). Turizm sohasida transport ta’minoti tizimi qo‘yidagicha farqalanadi:  turga qo‘shilgan va asosiy turistik xizmatlarga kiruvchi turis

Turistik mahsulotlar tarkibida turistlarni tashish xizmati yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. Bu shuning bilan bog‘liqki, barcha turistik yo‘nalishlarda (piyodalardan tashqari) sayohatchilarni dam olish yoki ekskursiyaga eltish va uyga qaytishi uchun transport bo‘lishini taqazo qiladi. Turizm faoliyat turi sifatida turistlarni doimiy yashash joyidan tashqariga chiqishi bilan uzviy bog‘langan va turgan gapki, uni transport ta’minotisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Transport ta’minoti turistik infratuzilmaning muhim elementi hisoblanadi va turistik mahsulotlar tarkibiga kiritilgan asosiy kompleks xizmatlarni tashkil qiladi. Transport korxonalari - turizm tizimini shakllantiruvchi turistik korxonalarning alohida ko‘rinishlari sifatida qarab chiqiladi. BTT (WTO) – Butunjahon turistik tashkilo

1-chizma Turizm maqsadlari uchun qo’llaniladigan transport vositalari turlari Havo transporti vositalari tarkibi xilma-xil transport vositalarini qamrab oladi: fuqaro aviatsiyasidan tortib, to ekzotik hisoblangan havo sharlari, deltaplanlargacha. Turizmda havo transportining qo‘llanilishi avvalo aviatsiyada yo‘lovchi tashishdan foydalanish sifatida ko‘rib chiqiladi. U reysli va charterga klassifikatsiyalanadi, ya’ni buyurtmalar asosida bajariladi. Havo transporti nisbatan juda qimmatligiga qaramay, bu yuqori tezligi, shinam va qulayligi bilan turistlarni olis masofalarga tashishda so‘zsiz yetakchi o‘rinni egallaydi. Turizmda transport ta’minoti tizimi quyidagicha farqalanadi: 10T U R I Z M D A T R A NS P O R T turistik Reysli avtobuslar korxona xususiy transporti ijaraga olmagan transport

2-chizma 11Turizmda transport ta’minoti tizimi Turga qo‘shilgan va asosiy turistik xizmatlarga kiruvchi turistik tashish: turistlarni doimiy yashash joyidan belgilangan manzilga eltib qo‘yish (yoki yo‘nalish boshlanadigan joyga) va qayta olib kelish Transfer – turistlarni kutib olish va kuzatib qo‘yish uchun transport vositasi taqdim etish Tur-safar bo‘yicha dasturlashtirilgan tadbirlarga xizmat ko‘rsatish: ekskursion xizmat, dasturdagi tadbirlarga borish, atrofga tashrif byurish, yo‘nalish bo‘yicha ko‘chish19 19 0E04 0A 2402 3D14051304 1F08 19 131A0F 1F050C 19 0A 02 0A 24141A0B04

Turistlar sayohatini ta’minlash uchun korxonaning trnasport vositalarini tanlashiga bir qator omillar bog‘liqdir: safarning maqsadli yo‘nalishida tashish uzoqligi, sayohatchilar soni, transport vositasining sig‘imi, safar dasturi, harakat xavfsizligi, transport vositasining safarbarligi va qulaylik darajasi. Transport vositalarini tanlash chog‘ida safarning maqsadli yo‘anlishi katta rol o‘ynaydi. Turistik sayohat maqsadiga bog‘liq holda uning tarkibiga u yoki bu transport xizmatlari kiritiladi. Misol uchun, Moskvadan Parijgacha 5 kunlik ekskursion guruh safari tarkibi standart transport xizmati ko‘rsatishda quyidagilarni o‘z ichiga oladi: turistlarni Moskvadan Parijga eltish va qaytib olib kelishi; aeroportdan mehmonxonagacha guruhni olib borish va jo‘natib yuborish; dasturdagi tadbirlarni

tadbirlar dasturlar butun guruhga mo‘ljallangan bo‘lib, safarning belgilangan maqsad joyidan boshqa yerga borishi ko‘zda tutilmaydi. Turizm turistlarni mamlakat ichida va tashqarisida bir joydan ikkinchi joyga olib borish (ko‘chirish) va zarur bo‘lsa olib kelishni nazarda tutadi. Turizmda transport xizmatlari asosiy xizmatlar qatoriga kiritiladi. Ammo ko‘plab transport korxonalari turizmga taaluqli bo‘lmagan ya’ni oddiy fuqorolarni, pochta va yuklarni ham tashiydilar. Chunki biz bilamsizki turizm bu mavsumiy harakterga ega. Demak, turistlar tashrifi susayganda transport korxonalarining ishi ham susayadi natijada transport korxonalari uchun muammolar tug‘ila boshlaydi. Shuning uchun turizmning mavsumiylik xususiyati transport korxonalari uchunjiddiy muammolarni yuzaga keltiradi. Turistik ma

bosqichi aslida turning zaruriy va asosiy elementi bo‘ladi, tashish vositalari esa, ko‘pincha tunash joylariga aylanadi, bunga dengiz sayohatiga doir marshrutlarni ham kiritish mumkin), ekskursion marshrutlardagi tashish (masalan, shahar bo‘yicha, tematik bog‘lardagi va boshqa tashishlar), shopping turlar uchun yuktash. Turizm faoliyatini transport ta’minotisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Transport ta’minoti turistik infrastrukturaning muhim elementi hisoblanadi va turistik mahsulotlar tarkibiga kiritilgan asosiy kompleks xizmatlarni tashkil qiladi. Transport korxonalari turizm tizimini shakllantiruvchi turistik korxonalarning alohida ko‘rinishlari sifatida qarab chiqiladi. Turistik mahsulotni shakllanitirishda tashkilotlar xizmatlari harajatlarining ulushi turfirma uchun quyidagicha bo‘ladi

turga kiritilgan sayoxat davomida ijaraga beriladigan yengil avtomashina beriladi. 1.3. Transportda xizmat ko‘rsatishning iqtisodiyotdagi o‘rni O‘zbekistonda turizmning rivojlanishiga Mustaqillikka erishilgandan so‘ng tashkil etilgan «O‘zbekiston Havo Yo’llari» milliy aviakompaniyasining ham hissasi qo‘shilmoqda. Hozirga kunda milliy aviakompaniyamiz tasarrufida 12 ta aeroport mavjud bo‘lib, ulardan beshtasi — Toshkent, Samarqand, Buxoro, Urganch va Termiz aeroportlari xalqaro maqomga ega. Toshkent aeroporti 2001 yilda qayta ta’mirdan chiqarilgan bo‘lib, unda soatiga 1000 yo’lovchiga xizmat ko‘rsatish imkoniyati paydo bo‘ldi. Har yili Toshkent aeroporti xizmatlaridan 2 million kishi foydalanadi. Toshkentdan dunyoning aksariyat yirik shaharlariga, jumladan, Amritsar, Amsterdam, Andijon, An

«Turk Havo Yo’llari», «Tbilaviamsheni», «Uralskiye Avialinii», «Strimlayn», «Eyr Kazaxstan», «Avialinii Ukrainu», «Tochikiston», «Armyanskiye avialinii», «Belavia», «Pulkovo», «Permskiye avialinii», «Kavminvoduavia», «Tatarstan», Kompaniya -TSS (Aviation) Limited, «Aeroflot — Rossiyskiye avialinii», «Aeroflot — Don», «Sibir», «Krasnoyarskiye avialinii», «Samara», «Transaero», «Domodedovskiye avialinii», «Rusaero», «Imeyr», «Tapo-Avia» kabi aviakompaniyalarga xizmat ko‘rsatiladi. Fransiya, Isroil, Skandinaviya mamlakatlari, Angliya, Janubiy Koreya o‘zlarining yuk samolyotlari uchun tranzit aeroport sifatida Toshkent aeroportidan foydalanishadi. Toshkent aeroportida dunyoda ishlab chiqarilayotgan barcha samolyot turlarini qabul qilish mumkin. Samarqand aeroporti soatiga 400 yo’lovchiga xizma

suvenirlar do‘koni mavjud, aeroportdan Toshkent, Moskva shaharlariga va dunyoning boshqa mamlakatlariga uchib borish mumkin. O‘zbekiston turizmining rivojlanishiga «O‘zbekiston temir yo’llari» davlat hissadorlik temiryo’l kompaniyasi ham o‘zining hissasini qo‘shmoqda. Bu tashkilot 1994 yilning 7 noyabrida tashkil etilgan bo‘lib, O‘zbekiston hududi bo‘ylab 4000 kilometrga yaqin uzunlikdagi temir yo’llarga ega. Tashkilot tomonidan Toshkent-Samarqand orasida shinam tezyurar poyezd qatnashining tashkil etilishi turistlar uchun katta qulayliklar yaratib berdi. Tashkilot tomonidan Samarqanddan Surxondaryo viloyatiga o‘tuvchi temir yo’l tizimi takomillashtirilmoqdaki, bu ham O‘zbekiston turizmining rivojlanishiga o‘z hissasini qo‘shishi shubhasizdir. Shuningdek, mustaqil O‘zbekiston asosiy tarmog

yo‘lining bu boradagi o‘rni va ahamiyati qanchalik beqiyos ekanini hammamiz yaxshi anglaymiz. Bu yo‘llar mamlakatimizning barcha hududlarini yagona transport tarmog‘iga ishonchli tarzda birlashtirib, mintaqamizda mavjud bo‘lgn boy mineral – xomashyo va tabiiy resurslarni o‘zlashtirish uchun keng imkoniyatlar yaratdi va turizm infrotuzilmasini rivojlantirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Respublika milliy iqtisodiyotida turizm tarmog‘ining o‘rni va ahamiyati xalqaro turizm sohasidagi O‘zbekistonning raqobatdagi ustunliklari, xalqaro aloqalarning rivojlanishida mazkur tarmoqning ahamiyati hamda iqtisodiy o‘sishga qay darajada imkoniyat yaratishi bilan belgilanadi. O‘zbekiston turistlar e’tiborini o‘ziga tortadigan mamlakat. U turistlarga go‘zal shaharlar va xushmanzara joylarni, turli-t

e’tibor qaratish kerak. Zero, bugungi kunda turizm sohasida tizimlashtirishga muhtoj bo‘lgan 30 dan ortiq normativ-huquqiy hujjatlar amalda qo‘llaniladi. Keyingi yillarda avtomobil transporti sohasida aholiga xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilash borasida ko‘plab chora-tadbirlar ko‘rildi, avtotransport xizmatlarini rivojlantirishning maqsadli parametrlari izchil bajarilmoqda. Yo‘lovchilar tashiydigan avtomobil transportining yangi muntazam yo‘nalishlari hamma joyda ochilmoqda, hozirgi vaqtda ularning soni 4,3 mingtadan oshdi. Faqat so‘nggi 3-yilning o‘zida, asosan mamlakatimizda ishlab chiqarilgan 3 mingga yaqin avtobus va 12 mingta yengil avtomobil foydalanishga topshirildi. Yangi avtovokzallar va avtostansiyalar barpo etilmoqda, eskilari rekonstruksiya qilinmoqda. Biroq, avtotransport xi

2018-yilning 1-iyul sanasiga qadar Nukus shahri va viloyatlar markazlarida shahar yo‘lovchilar transportida yo‘l haqini bank plastik kartochkasida naqd pulsiz to‘lash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish rejalashtirilgan. O‘zbekiston avtomobil va daryo transporti agentligiga tarkibiy va institutsional o‘zgartirish, xizmatlar bozori shakllanishi va rivojlanishiga hamda avtomobillarda tashish xavfsizligi masalalarini hal qilish uchun maxsus vakolatli davlat boshqaruvi organi sifatida yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish madaniyati va sifatini oshirishga yo‘naltirilgan kompleks amaliy chora-tadbirlarning ishlab chiqilishini va tizimli asosda amalga oshirilishini muvofiqlashtirish va nazorat qilish yuklanmoqda. Eng muhimi, O‘zbekiston avtomobil va daryo transporti agentligining aholi bilan veb-s

Bundan tashqari, yuridik shaxslar shahar atrofidagi va viloyatlar ichidagi shaharlararo yo‘nalishlarda (qishloq joylarda) avtobuslarda yo‘lovchilar tashish hajmi bo‘yicha yagona soliq to‘lovidan ozod qilinmoqda. Dasturning amalga oshirilishi yuzasidan ishchi guruh muntazam monitoring olib boradi. Quyidagilar ishchi guruhning asosiy vazifalari etib belgilangan: tarmoq jadvallariga muvofiq Dastur tadbirlari amalga oshirilishini tizimli tahlil qilish va tahlil asosida Dastur amalga oshirilishi uchun mas’ul bo‘lgan davlat organlari faoliyatini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish; shaharlar va qishloqlarda aholiga transport xizmati ko‘rsatish va avtobuslarda yo‘lovchilar tashish tizimiga, yo‘lovchilar avtovokzallari, avtostansiyalar, oxirgi to‘xtash punktlarini qurishga invest

II-Bob.Turistlarga transport xizmat ko’rsatish holati 2.1. Turistlarni havo yo‘li, suv va temir yo‘llari orqali transportda tashish qoidalari Sayohat davomida turistlarni tashishda turistik tashkilotlar har xir transport turlaridan foydalanishadi: - Havo transporti; - Suv transporti; - Temir yo’l transporti; Aviatsiya (havo) transporti jahon xo‘jaligining nisbatan tez va dinamik holda rivojlanayotgan sohalaridan biri hisoblanadi. U umumjahon transport tizimida tobora mustahkam o‘rin egallamoqda. Olis masofalarga turistik sayohat tashkil etishda (masalan, Shimoliy Amerika, Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari yoki jahon makrohududlarining boshqa olisliklariga) aviatsiyada tashish amalda muqomli vositadir. Aviatsiya transportidan foydalanish shuningdek o‘rta (yer shari ko‘lamida) masofalarda tar

Tashish soni bo‘yicha Amerikaning Delta Airlines, Pan American, United, Fransiyaning Air France, nemislarning Lufthansa, Britaniyaning British Airways, Rossiyaning Aerofloti jahonning yirik aviakompaniyalari hisoblanadi. Havo transporti uch darajada tartibga solinadi: 1milliy – aviatashuvchilarni litsenziyalash, ham ichki, ham xalqaro marshrutlarda ishlaydi; 2 hukumatlararo – muntazam havo aloqalari tegishli mamlakatlar hukumatlari o‘rtasidagi bitimga asosan amalga oshiriladi; 3 xalqaro – muntazam reyslarga tariflar Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasi (IATA)ning ishtirokchi aviakompaniyalar o‘rtasidagi o‘zaro shartnomaga vositachilik qilishi asosida (Avia yo‘nalishlar a’zolari uchun) yoki boshqa uchinchi shaxs tomonidan belgilanadi. Umumga mo‘ljallangan aviatsiya ham umum qabul qilinga

o‘rinlaridan voz kechishga haqli. Biroq voz kechish belgilangan muddatdan kechiksa, buyurtmachi jarima to‘lashga to‘g‘ri keladi. Dengiz va daryoda turistlarni tashish odatda yo‘lovchi tashish, ekskursiya sayohati, paromlar va sayr kemalarida sayohat ko‘rinishida amalga oshiriladi.Dengiz va daryoda turistlarni tashishlarni ta’minlash maxsus kompaniyalar tomonidan amalga oshiriladi (kemachilik, sayr kemalari kompaniyalari), ular ko‘p hollarda turoperatorlar rolida chiqadilar. Odatda turistlarni tashish uchun suvosti qanotlariga ega tez yurar kemalardan foydalaniladi, ular nisbatan manzilga tez eltishni ta’minlaydi. Ko‘p hollarda dengiz va daryo kemalari turistlarini boshqa transport vositasi bo‘lmagan arxipelaglar yoki orollarga olib borish uchun qo‘llaniladi (masalan, Amazonka bo‘ylab sayoh

kompaniyalari ham kruiz yo‘nalishlari holatini kengaytirmoqda va u g‘arb bozoriga muvaffaqiyatli kirib bormoqda. Chunki, Amerika va Yevropa firmalariga nisbatan past ta’riflarni taklif etmoqda. Kruiz kemalari turizm industriyasida eng katta sarf harajatlarga ega. Bularni qoplash uchun kruiz kemalari 80-90 %, avia yo‘nalishlar – 60-65 %, otellar -55-60 % ga to‘ldirilishi lozim. Kruiz barcha yo‘nalishlarida turli daromad darajasidagi turistlarni jalb etish uchun maqbul narxlarni taklif etadi, shuningdek turli chegirmalar beradi, masalan, nomavsumiy davrda yoki safar qo‘shimcha ravishda bronlashtirilgan hollarda. Flot shinamligi va texnik jihatdan yaqini jihozlangan, bortdagi servis darajasi, bazaviy ta’riflari hajmi va boshqa ko‘rsatkichlari bo‘yicha kruiz kompaniyalari to’rtta asosiy toifag

go‘zallik saloni, magazinlar, tungi klublar va kazinolar bilan jihozlangan. Carnival Cruise Line klassik kruizlarni tashkil etadi, ular yoshlarga mo‘ljallangan. Norwegian Cruiisse Line – uy muhitini yaxshi ko‘ruvchilar va personal servisga mo‘ljallangan xizmat ko‘rsatadi. Klassik kruiz bilan Princese Cruise va Royal Caribblan kompaniyalari ham shug‘ullanadi (keyingisining ko‘pchilik laynerlari 5 yulduzli toifaga ega). Aviakompaniya faoliyatidagi muhim yo‘nalishlar: • parvozlar xavfsizligini ta’minlash va uning darajasini ko‘tarishga mo‘ljallangan tadbirlarni amalga oshirish; • xalq xo‘jaligining yo‘lovchi, yuk tashuvlariga bo‘lgan talablarini o‘z vaqtida, to‘liq ta’minlash va boshqa aviaxizmatlarni amalga oshirish; • yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishni xalqaro andozalar darajasiga yetkazish

6-rasm. Buxoro xalqaro aeroporti. «BUXORO» Xalqaro aeroporti. Buxoro shahri sharq arxtekturasining dunyoda eng qadimiy tarixiy obidalaridan biri bo‘lib, Markaziy Osiyoning mashhur sayyohlik markazidir. 1999-yilda takomillashtirish dasturi amalga oshirilgandan so‘ng unga «xalqaro» maqomi berildi. 1997-yilda chet ellik sayyohlarga mo‘ljallanib qurilgan zamonaviy aerovokzal soatiga 150 yo‘lovchini qabul qilish imkoniyatiga ega. O‘zining ixchamligiga qaramasdan xalqaro terminal yo‘lovchilarga xalqaro andozalarga muvofiq xizmat ko‘rsatish uchun barcha sharoitlarga ega. Zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan uchib kelish va ketish hamda keng kutish zallari, bufet, do‘kon, tibbiy xizmat ko‘rsatish shahobchasi, yuk saqlash kameralari yo‘lovchilar xizmatida. Rasmiy delegatsiyalarga xizmat ko‘rsatuvc

Xalqaro turistik sayohatlarni amalgam oshirish quyidagilarni o’z ichiga oladi: doimiy, mavsumiy, bir martalik marshrutlar hamda chet elga ketuvchi va chet eldan keluvchi turistlar uchun xizmat ko’rsatish. Bugun mamlakatimizni modernizatsiya qilish va yangilash, iqtisodiyotimizning sifat jihatidan yangi, zamonaviy tarkibiy tuzilmasini shakllantirish, hududlarimizni kompleks rivojlantirish bo'yicha barcha rejalarimizning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi infratuzilma tarmoqlarini yuksak sur'atlar bilan rivojlantirishga uzviy bog'liq ekani haqida gapirishninghojati yo'q. Transport tizimi muhim infratuzilmaviy tarmoq hisoblanib, uning rivojlanishi jamiyat taraqqiyotini yuksaltirish, aholi turmush darajasini oshirish bilan birga mamlakat iqtisodiyoti barqarorligini ta'minlas

tarmoq, balki iqtisodiyotning boshqa tarmoqlari uchun ham muhim ahamiyatga egaligi yetarlicha asoslab berilgan. Tashish qonuniyatlarini tadqiq etishda transportning rivojlanish tendentsiyalariga baho berish uchun ishonchli asos bo'la oladigan uzoq muddatli barqaror bog'liqlik ko'rsatkichlarini aniqlab olish birlamchi ahamiyatga egadir. Bunday tadqiqotlar transport tizimining barqaror, taxminiy o'zgarmas ko'rsatkichlari yoki ko'rsatkichlar nisbatini aniqlashga asoslanadi. Iqtisodiyot va ijtimoiy hayotda ro'y berayotgan har qanday o'zgarishlar pirovard natijada yuk va yo'lovchilar tashilishi sifatida transport tizimi zimmasiga tushadi. Shuning uchun, bugungi iqtisodiyot nazariyasi va amaliyotda keng tatbiq etilayotgan, ya'ni iqtisodiyot yoki jamiyat ta

so'm, qurilishda - 0,61 so'mni tashkil etib, transport xizmatini yaratishda xomashyoning moddiy ishlab chiqarishga nisbatan kam sarflanishi fond bilan qoplash tarkibida o'z aksini topadi. Fikrimizcha, transport xizmatlari bozori holatini baholash, uning o'zgarish istiqbollari va tendentsiyalarini tahlil etish bo'yicha tadqiqotlarni olib borish, tarmoqning uzoq muddatli strategiyasi, uning joriy siyosati hamda moliyaviy, ish kuchi va moddiy texnika resurslariga ehtiyojni aniqlash, ularni rivojlantirish rejasini ishlab chiqishga asos bo'la oladi. Umumiqtisodiy nuqtai nazardan YaIM tarkibida transport xizmatlari ko'rsatish ulushining o'zgarishini bunday xizmatlar ko'rsatishda qo'shilgan qiymat shakllanishining qonuniyatlarini tadqiq etishdan boshlash lo

2008 38969,8 109,5 70278,1 4866,0 12,5 8789,2 2009 49375,6 109,0 75970,6 5721,9 11,6 8817,0 2010 62388,3 108,1 82428,1 7181,9 11,5 9484,0 2011 77750,6 108,5 89269,7 9129,9 11,7 10450,0 2012 96589,8 108,3 96745,6 11500,4 11,9 12507,9 2013 108567,3 108,2 104375,7 13245,8 11,9 13875,9 2014 120486,9 108,5 12465,8 14358,7 11,7 14350,8 2015 132785,6 108,5 132785,6 15500,9 12,2 15500,9 Manba: O'zR Davlat statistika qo'mitasi ma'lumotlari asosida muallif tomonidan tuzilgan. Xulosa qiladigan bo’lsak, turistlarni tashishda asosiy vositalardan biri bo’lgan transport vositalari muhim rol o’ynaydi. Chunki, transport tizimi qanchalik yaxshi yo’lga qo’yilgan bo’lsa, turistlarning dam olishlari va sayohat qilishlari shunchalik qulay bo’ladi. Hozirda Respublikamiz turizmida ham zamonaviy transp

A-310aerobusi “O‘zbekiston Havo Yo‘llari”da 1993 yili paydo bo‘lgan edi. Bugungikunda kompaniya aviaparkining uchdan bir qismini A-310, Boing 767 va 757, RJ-85 kabi havo kemalari tashkil etadi. “O‘zbekiston Havo Yo‘llari” marshrutlaritarmog‘i jahonning 20 dan ortiq mamlakatini qamrab oladi. Mustaqillik yillarida davlat ko‘magida aviatsiya sanoatiga 1 mlrd. 200 million dollardan ortiq mablag‘ investitsiya qilindi. Bu yerda Il-76 va Il-114 samolyotlari ishlab chiqaruvchi Chkalov nomidagi aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi faoliyat ko‘rsatmoqda. Aviakompaniya tarkibida yirik aviata’mirlash zavodi ishlab.turibdi. Bugungi kunda O‘zbekistonda 12 ta aeroport ishlab turibdi. Toshkent aeroporti Markaziy Osiyodagi eng yirik aeroportdir. Uning o‘tkazish qobiliyati soatiga 1000 yo‘lovchiga jahon a

to`g`ri keladi. Sayyohlarni ko`p qabul qilish, ularga xizmat ko`rsatish hajmi, foyda olish bo`yicha Samarqand va Buxoro viloyatlari yetakchilik qilsa, eng past ko`rsatkichlar Andijon, Jizzah va Toshkent viloyatlarida kuzatilmoqda. Yurtimizda 2011-yil statistik ma’lumotlarga ko’ra yo’lovchilarni tashish hajmi 82,4 mlrd.yo’lovchi/kmni tashkil etgan bo’lsa, undan tushgan mablag’ esa yayanvar- dekabr oylariga nisbatan 107,8 %ni tashkil etgan. Davlat statistik ma’lumotlariga ko’ra 2011-yilda yo’lovchilarni tashishning kichik biznes va tadbirkorlikdagi tovar aylanmasi 5077,4 mlrd. so’mni tashkil etgan. Yalpi ichki mahsulotning (mehnat, xizmat) kichik biznes va tadbirkorlikda 95,2%ni tashkil etgan. Transport turlari bo’yicha yo’lovchilarni tashish 2-jadval 2012 y. 2013y . 20 14y . 20 15y . Tash

Manba: O’zbekistonda turizm Tadbirkorlar va tashkilotlarni Yagona Davlat ro’yxatga olish idorasi ma’lumotlariga ko’ra, 2015-yil 1-yanvarda ro’yxatga olingan yuridik shaxslar soni 635,4 mingni tashkil etdi, ulardan faoliyat yuritayotganlari 567,8 ming yoki umumiy ro’yxatga olinganlarning 94 %ini tashkil etdi. Shulardan 10,3 ming transport va aloqa tashkilotlari umumiy ro’yxatga olinganlardan 3,5 %i ro’yxatga olingan, faoliyat ko’rsatayotganlari esa 9,1 ming tashkilot bo’lib, ro’yxatga olinganlarning 3,4 %ini tashkil etadi. O`zbekistonda 2015-yil 1-yanvar holatiga ko`ra, jami 489 ta turistik tashkilot hamda firmalar bo`lib, shundan 467 tasi mas`uliyati cheklangan jamiyat, xususiy firma va tadbirkorlardir. Xalqaro sayyohlarning asosiy qismi Toshkent shahriga tashrif buyurishadi. Sababi, poyta

An’anaviy tarzda o’tkazib kеlinayotgan “Ipak yo’lidagi turizm” хalqarо sayyohlik yarmarkasi bu bоradagi imkоniyatlarni yanada kеngaytirishda muhim ahamiyat kasb etmоqda. Buyuk Ipak yo’lining markazida jоylashgan O’zbеkistоnda to’rt mingdan оrtiq tariхiy-mе’mоriy оbida mavjud. Yurtimizning bеbahо mоddiy va ma’naviy mеrоsi hisоblangan ushbu оsоri-atiqalar ko’z qоrachig’idеk asrab-avaylab kеlinayapti. Mamlakatimizning muhim turizm markazlari — Samarqand, Buхоrо, Хiva, Shahrisabz shaharlari YUNЕSKОning Butunjahоn madaniy mеrоsi ro’yхatiga kiritilgan. Shuni qayd etish jоizki, turizm barqarоr iqtisоdiy rivоjlanishning muhim оmillaridan biri hisоblanadi. Ushbu sоha ahоlining turmush darajasini оshirish, qo’shimcha ish o’rinlarini yaratish va хalqarо alоqalarni mustahkamlash imkоnini bеradi. Shu b

“Afrosiyob” poyezdi. Elektropoyezd 2 lokomotiv, 8 yo’lovchi vagoni va 1 vagon-restorandan iborat. Nogironlar va imkoniyati cheklangan yo’lovchilar uchun maxsus qulayliklar ko’zda tutilgan. Maksimal tezligi 250 km/soatnni tashkil etuvchi “Afrosiyob” Toshkentdan Samarqandgacha bo’lgan 344 kilometrlik masofani 2 soatda bosib o’tadi. Yangi elektropoyezdning bunday yuqori tezlik bilan vaqtni tejash bilan birga, xarajatlarni ham keskin qisqartiradi. Ushbu poyezdni bopshqaruvchi mashinistlar va xizmat ko’rsatuvchi jamoa Ispaniyaning Talgo va Renfe kompaniyalarida malaka oshirishdi. “Afrosiyob” poyezdi haftasida 5 kun: seshanba, chorshanba, juma, shanba va yakshanba kunlari Toshkentdan soat 8:00 da yo’lga chiqib, Samarqandga soat10:38 da keladi. Qaytishi esa soat 17:00 da yo’lga chiqib, poytaxtga

yo’nalishlarida “Registon”, “Sharq” va “Nasaf” tezyurar poyezdlarining qatnovi yo’lga qo’yildi. Tоshkеnt, Nukus, Buхоrо, Urganch shaharlaridagi aerоpоrtlar mоdеrnizatsiya qilinib, хalqarо talablarga mоs sеrvis хizmatlari ko’rsatish imkоniyati yaratildi. Bular mamlakatimizga хоrijlik sayyohlar оqimining ko’payishiga хizmat qilmоqda. Bunday natijalarga оsоnlikcha erishilgani yo’q, albatta. Binоbarin, kеyingi yillarda qadimiy shaharlarimizda zamоnaviy mеhmоnхоnalar qurilib, sayyohlarning imkоni bоricha ko’prоq turistik оb’еktlarni tоmоsha qilishlari uchun ularga barcha qulayliklar yaratilgani, “Yevrо-4” talablariga javоb bеradigan avtоbuslar, “Boeing-767”, A310, A320 rusumli havо laynеrlari, “Afrosiyob” tеzyurar pоyеzdlari qatnоvining yo’lga qo’yilgani sabab bo’lmоqda. Alоhida ta’kidlash jоiz

bo’lmaydi. Bir so’z bilan aytganda, хalqarо turizm rivоjlangan va rivоjlanayotgan mamlakatlar iqtisоdiyotini mustahkamlay оladigan ko’p tarmоqli, yirik sanоat turi ko’rinishidagi kuchga aylandi. O’zbekiston temir yo’llar kompaniyasi 2013-yil 11-aprel kuni “Afsona” deb nomlangan maxsus sayohat poyezdi ilk qatnovi amalga oshirildi(Poyezdning tasviri ilovada keltirildi). "Afsоna” maхsus sayohat pоyеzdi tashkilоtlarning оldindan bеrilgan talabnоmalariga asоsan qatnaydi. Sayyohlik, rеklama va markеting tadqiqоtlari agеntligi «O’ztеmiryo’lyo’lоvchi» ОAJ sayyohlik kоmpaniyalaridan, kasaba uyushmalaridan va bоshqa tashkilоtlardan Tоshkеnt- Samarqand-Qarshi-Buхоrо-Urganch yo’nalishi bo’ylab "Afsоna” turistik chartеr pоyеzdi qatnоvini tashkil etish uchun jamоaviy talabnоmalar qabul qiladi.

Shaharlararo va shahar yo‘nalishlarining ulkan tarmog‘iga birlashgan avtobuslar ko‘proq odamlarni tashishda va poyezdlar va samolyotlarni birgalikda olganiga nisbatan ko‘proq aholi punktlariga xizmat ko‘rsatadi. Ko‘pchilik mamlakatlarda shaharlararo va xalqaro avtobus tashishlarda ham davlat muassasalariga, ham mustaqil kompaniyalarga tegishli avtobuslarda xizmat ko‘rsatiladi. Xalqaro avtobus turizmi, turizmning nisbatan yosh turi hisoblanadi. Uning ilk rivojlanishi XX asrning 70-yillariga to‘g‘ri keladi. Bu davrgacha turli mamlakatlarda avtobuslar asosiy transferlar, ekskursiyalar va mahalliy safarlar uchun foydalaniladi. 1986-yilda birinchi bor Yevropa mamlakatlarida temiryo‘llar va avtobus kompaniyalari o‘rtasida raqobatning kuchayishi munosabati bilan birlashgan avtobuslarda tashish –

yetadigan avtobus turizmi doimiy rivojlanmoqda, hozirgacha uning hajmlari kengayishi tendensiyasi kuzatib kelinmoqda. 1973-yil 1-martdagi Jeneva konvensiyasi doirasida xalqaro tashishga shartnomalarni soddalashtirish uchun xalqaro avtomobilda yo‘lovchi va yuklarni tashish haqida shartnoma to‘g‘risida konvensiya qabul qilindi. Turizm bo‘yicha Gaaga deklaratsiyasi va Yevropa ittifoqi a’zolari uchun Shengen bitimida qayd etilgan xalqaro tashishlarni soddalashtirish kelgusida davom etadi. MDH mamlakatlari doirasida turistik tashishni tashkil etish MDH davlatlari ishtirokchilari Parlamentlararo assambleyasining 1994-yil 29-oktyabrdagi «Turizm sohasida MDH davlatlari ishtirokchilari hamkorligining asosiy tamoyillari to‘g‘risidagi» qarori va boshqa aktlar bilan tartibga solinadi.Yevropada turisti

qiziqishlarini orttiradi. O‘zining xususiy avtobuslaridan foydalanish turistik sayohatlarni ortiqcha to‘planib qolishini kamaytiradi, natijada ularning tannarxini pasaytiradi. Turistlarni tashishda xususiy avtobuslardan foydalanish safarlarni tashkil qilishda, ommaviy iste’molchilarni ko‘proq jalb etishda keng istiqbollar ochmoqda. Ayniqsa bu turistik oqimlarni «zanjirli» ko‘rinishda tashkil qilishda juda qo‘l keladi, ya’ni avtobus yoki bir nechta turistik avtobuslar guruhlar yig‘iladigan joydan ularni belgilangan manzilga to‘liq yuklanish bilan olib borish, olib kelish reyslari samaradorligini oshiradi. Odatda bunday zanjirlar ommaviy va arzon turizm yo‘nalishlarida tashkil etiladi (masalan, Bolgariya, Qrimda 7,14,21 kunlik dam olishlarda). Ammo shuni hisobga olish kerakki, xususiy turist

turistlarni yaqin masofaga turli xil dasturlarni ta’minlashga olib borib kelishda samaraliroq. O‘rta va katta masofaga turistik sayohatlarni tashkil qilish yo‘nalishni qo‘shimcha ravishda sinchiklab qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi: to‘xtab turadigan joy, tunash joyi, ovqatlanish hisobga olinishi zarur. Transport vositasida uzoq vaqt bo‘lish (ayniqsa qaytish yo‘lida) orzu qilingan dam olish kayfiyatga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Turistning shaxsiy avtomobil transportidan foydalanish o‘zida turistik sayohatning alohida ko‘rinishini namoyon etadi va avtosafarlar deb ataladi. Ularni tashkil etish puxta tayyorgarlik va rejalashtirishni talab qiladi. Avtoturizm butun jahon bo‘ylab keng rivojlangan. Bu uning nisbatan arzon tushishi va yo‘nalishni, otel dasturlarini va hokazolarni erkin tanl

etilgan. Ular eng avvalo shaxsiy avtomobilida sayohat qiluvchi turistlarga xizmat ko‘rsatishga mo‘ljallangan. Avtomobilda sayohatni tayyorlash jarayoni quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 4-chizma Yo‘lda turistga quyidagi hujjatlar talab qilinadi: pasport (xorijga sayohat chog‘ida tegishli mamlakat vizasi bilan chet el pasporti), avtomobilni boshqarish huquqi berilgan guvohnoma, avtomobilni boshqarish huquqini beruvchi ishonchnoma yoki uni ijaraga olingani haqida shartnoma (agar sayohat o‘z avtomobilida amalga oshirilmasa). O‘z shaxsiy transportida chet elga ketganlar xalqaro namunadagi haydovchilik guvohnomasiga ega bo‘lishlari lozim. Transport vositasi sug‘urtalangan, uning egasi fuqarolik javobgarligi sug‘urtasining sug‘urta polisiga ega bo‘lishi kerak. Shuningdek, avtomobil hujjatlari bexa

nemis klubi ADAS ko‘proq taniqli hisoblanadi. Bunday daftarcha egasi bu klub ishtirochilari hisoblangan motellar, kempinglar, yo‘l bo‘yi restoranlari, texnik xizmat stansiyalari va yonilg‘i quyish stansiyalari xizmatidan foydalanish huquqiga ega. Turistik xizmat ko‘rsatishda foydalanadigan xizmatlar spesifik turi bo‘lib avtomobillarni prokatga berish hisoblanadi. Qaysikim ushbu industriya avtomobil yaratilgan davrlardan boshlab, hamma vaqt rivojlanib kelayapti. Avtomobillarni prokatga berish 1916-yil Omaxi (AQSH)da aka-uka Saunderlar tomonidan boshlangan. Aka–ukalar cheklangan ma’lum muddatga avtomobilga muhtoj kishilar borligini angladilar va o‘zlarining avtomobillarini ular bilan baham ko‘rish orqali o‘z xususiy faoliyatini yo‘lga quydilar. Ular boshqa mashinalar sotib olishib, prokat bi

to‘lovlarini kamaytirilishi ushbu paketlar mashhurligini rag‘batlantirayapti. Avtomobillarni prokatga berish bo‘yicha yirik firmalar shahar va shahar chekkalarida vakolatxonalariga ega, ammo ularning katta qismi hozirgacha aeroportlarda va o‘zlariga yarasha turadi. Bu firmalarga avtomobillarni ijaraga berganda aeroportdagi narxi baland ijara joyi harajatlarini hisobga olishga to‘g‘ri keladi. Natijada bunday kompaniyalarda prokat aeroportlarda vakolatxonalari bo‘lmaganlarga qaraganda ancha qimmat turadi. Shunga qaramasdan, iste’molchilar bu qulaylikni qadrlashadi. Chunki sayyohlar samolyotdan tushgan zohati avtomobillar prokati joyiga kelishi mumkin. Turistlarning avtomobilni ijaraga olish tartibi juda oddiy. Turistdan uning yoshi kamida 21 yosh bo‘lishi va 70 yoshdan oshmagan bo‘lishi tala

 yo‘l-transport hodisasi chog‘ida mijoz aybdor bo‘lsa, zararni qoplovchi sug‘urta ma’lum summadan yuqori bo‘lishi (hodisa chog‘ida haydovchi mast bo‘lsa, sug‘urta to‘lanmaydi);  baxtsiz hodisadan yo‘lovchilarni (haydovchidan tashqari) sug‘urtalash (haydovchi o‘zini qo‘shimcha to‘lov sug‘urtalashi mumkin);  soliqlar. Odatda avtomobil turistga yoqilg‘i baki to‘la holda yetkazib beriladi va avtoprokat firmasiga bak to‘la holda qaytariladi. Ish yuzasidan, sog‘lomlashtirish, bilish-tomosha qilish va boshqa maqsadlarda sayohtaga otlanayotgan turist avtomobilni ijaraga olishdan avval, uni qo‘yadigan joy sharoitlari va taksi bahosi bilan qiziqib ko‘rishi lozim. Ehtimol, taksida safar moliyaviy tomondan ham, ahloqiy tomondan ham afzalroqdir. 2.3. Xalqaro yo‘nalishlarda transport sayohatlarini ta

Doimiy xalqaro yo‘nalishlarda harakatlanish davlatlararo 2 tomonlama kelishuv asosida amalga oshiriladi, uchinchi davlat orqali tranzit esa transport bo‘yicha Yevropa Iqtisodiy Komissiya qo‘mitasi ruxsati bilan amalgam oshiriladi. 1973-yil 1-martda Jeneva Konvensiyasi doirasida “Yo‘lovchi va yuklarni avtomobilda olib o‘tish shartnomasi to‘g’risidagi konvensiya” qabul qilingan. Turistik sayohat davomida foydalanilayotgan avtobus haydovchisi yo‘lovchilarning birma-bir ismi, sharifi yozilgan ro‘yxatga ega bo‘lishi lozim. Avtomobil transporti vositasida xalqaro tashishni tashkil etishda quyidagi masalalarni hal etish lozim: - texnik yordam, remont va texnik xizmat ko‘rsatish (yo‘lda); - bekatlar, yoqilg’i quyish shaxobchasi, dam olish, ovqatlanish, tibbiy xizmat ko‘rsatishni tashkil etish; - y

vositalar o‘z faoliyatini amalga oshiradi. rodtel – g’ildirakdagi yo‘l oteli (avtopoyezd), bu yerda yo‘lovchi o‘rinlaridan tashqari uxlash uchun joylar, shuningdek oshxona mavjud; kemping - avtoturistlar uchun lager, bu tunash yoki ozgina dam olish uchun xizmat qiladi; motel - (yo‘lovchi) turist (va uning avtomobili) ning (ma’lum) uzoq muddat istiqomat qilishi uchun mo‘ljallangan mehmonxona. Motelda turistlar uchun quyidagi sharoitlar yaratilgan bo‘lishi kerak, barcha qulayliklarga ega bekat, texnik xizmat ko‘rsatish shaxobchasi, avtomobilning ta’miri va yoqilg’i quyish shaxobchasi va h.k. Xalqaro turistik marshrutlarda yuqori sifatli va yuqori ekologik xarakterli “MERSEDES”, “RENO”, “VOLVA”, “SETRA”, “MAN, DAF” kabi chet el avtobuslaridan foydalanish maqsadga muvofiq. Bu avtobuslar xalqar

Hоzirgi vаqtgа kеlib turizm хаlq хo’jаligining аsоsiy tаrmоqlаridаn biri (nеft sаnоаti vа аvtоmоbilsоzlikdаn kеyin) bo’lib qоldi. Bа’zi dаvlаtlаr budjеtining аsоsiy (50% dаn yuqоri) qismini turizmdаn kеlаdigаn dаrоmаd tаshkil qilib, dаvlаt iqtisоdiyotini yuqоri pоg’оnаgа ko’tаrishdа muhim аhаmiyatgа egа. Хususаn, O’zbеkistоndа hаm turizmni rivоjlаntirishgа kаttа аhаmiyat bеrilmоqdа Turistlаrgа trаnspоrt хizmаtini ko’rsаtish turizm industriyasining eng аsоsiy qismlаridаn biri hisоblаnаdi. 1990-yillаrgаchа ichki, хаlqаrо turizmgа хizmаt qiluvchi аvtоmоbil, dаryo, dеngiz, tеmir yo’l vа аviаtsiya trаnspоrtini o’z ichigа оluvchi yagоnа trаnspоrt tizimi mаvjud edi. Bаrchа turistik хizmаtlаr tuzilishidаgi trаnspоrt хizmаti hissаsining 40% dаn оrtiq qismini tаshkil qilаr edi. Trаnspоrt sаyohаtlаr

borishlari uchun charter reyslar ochilgan. Faqat viloyatlardagi turistik korxonalarda ham turistik vositalar yaxshi yo’lga qo’yilsa, turistlarni ushbu shaharlarni ziyorat qilishlariga keng imkoniyatlar yaratiladi. Mа’lumki, turistlаrgа qisqа vаqt ichidа bеlgilаngаn jоygа yеtib bоrish zаrur hisоblаnаdi. “O’zbеkturizm” Milliy kоmpаniyasining аvtоbus pаrki shuningdеk, bir qаtоr kichik shахsiy kоmpаniyalаr tеgishli trаnspоrt vоsitаlаrigа egа. Birоq, shundаy bo’lishigа qаrаmаsdаn, 2008-yil mа’lumоtlаrigа ko’rа, mаmlаkаtgа tаshrif buyurgаn 643,7 ming turistning аtigi 33,4 fоizi, 2012-yildа esа 930,1 ming turistdаn 32,6 fоizi “O’zbеkturizm” milliy kоmpаniyasi хizmаtlаridаn fоydаlаngаn. Turistlаrning аksаriyati esа, chеklаngаn imkоniyatlаr bilаn shаhаr vа shаhаrlаrаrо trаnspоrtlаrdаn fоydаlаnishgа

parvozlarni yo‘lga qo‘yish ko‘zda tutilmoqda. Kompaniya, shuningdek, 2014-yilda Samarqand orqali Janubiy-Sharqiy Osiyo, Yevropa Ittifoqi, Osiyo-Tinch okeani mintaqasi mamlakatlari va Rossiya shaharlariga qatnaydigan xalqaro aviareyslarni tashkil etadi. “O‘zbekturizm” milliy kompaniyasidan ma’lum qilishlaricha, bugungi kunda mamlakatimizda ushbu sohada 828 sayyohlik tashkiloti – 510 sayyohlik operatori va 318 mehmonxona faoliyat olib bormoqda. Mutaxassislarning fikricha, mega- info-turlar loyihasi O‘zbekistonga kelayotgan sayyohlar oqimini 2012-yilda o‘rtacha 15 foizga oshirish imkonini berdi. Shuni alohida ta’kidlash joizki, sayyohlikni taraqqiy ettirish, sayyohlar oqimini ko‘paytirishda zamonaviy transport xizmatini taklif etish muhim omillardan hisoblanadi. Shuning uchun bugungi kunda tu

Xalqaro turizm jahon iqtisodiyotining eng muhim va rivojlanib borayotgan sohasiga aylanib bormoqda. JTT(jahon turizm tashkiloti) ma’lumotlariga ko’ra[1], 2015 yilda butun dunyo bo’yicha turizmning umumiy o’sish darajasi 5% ni tashkil qilgan. Xalqaro tashrif buyuruvchilarning kelishi esa 1.1 mlrd kishiga yetib, bulardan olinadigan umumiy daromad 1.4 trillion dollardan ortdi. XX asrning oxiri XXI asr boshlarida xalqaro turizm rivojlanishning eng yuqori texnologiyalari asosida o’sib borayotgan jahon turizm industriyasiga aylandi. Bunga bir nechta sabablar mavjud: - Transport xizmatlari tizimining yaxshilanishi; - Axborot texnologiyalar i ning rivojlanishi; - Bo’sh vaqt va bo’sh mablag’ning paydo bo’lishi; - Mamlakatlar o’rtasidagi diplomatik aloqalarning rivojlanishi. Transport xizmatlari - b

xizmatlaridan foydalanishadi. Samolyotlarning kashf qilinishi insonlarga uzoq masofaga sayohat qilish imkonini yaratdi. Bu kashfiyot vaqtning ham tejalishiga olib keldi. Suv transportida daryo va dengizlarda sayohat qilish kruiz xizmati asosida amalga oshiriladi va turizmda kruizdan keng foydalaniladi. Asosiy afzalliklari yuqori darajadagi qulayliklar , turizmning bir necha turlarini realizatsiya qilish imkoniyati vashu kruizning o’zida to’liq sayohat. Turistlar guruhini tashishda avtobuslarga eng katta raqobatchi bu – temir yo’l transporti dir . Temir yo’l transporti individual hamda kichik va katta turistlar guruhini tashishda qulay transport vositasi hisoblanadi. Xalqaro tashrif buyuruvchilarga xizmat ko’rsatishda, ularning sayohatini tashkil qilib berishda turizmda bir necha asosiy inf

Turizmdagi transport tizimi mamlakatimizda ham rivojlanib bormoqda. Uyushtirilmagan sayyohlar segmentlari uchun ham transport vositalarini ijaraga beruvchi korxonalar mavjud. Quyidagi jadvalda O’zbekistondagi transport vositalari ijarasi haqida, ma’lumotlar keltirilgan: 4-jadval Chevrolet 1 kunga 2 kundan 5 kungacha 5 kundan 10 kungacha 10 kundan 20 kungacha Bir oyga Malibu 2.4 l TZ Automatics 400.000 so’m kuniga 350.000 so’m kuniga 300.000 so’m kuniga 250.000 so’m kuniga Kelishilgan Narxda Captiva-2 3.0l LTZ Automatics 350.000 so’m kuniga 300.000 so’m kuniga 250.000 so’m kuniga 220.000 so’m kuniga Kelishilgan Narxda Captiva 3.2 l LTZ Automatics 300.000 so’m kuniga 250.000 so’m kuniga 200.000 so’m kuniga 175.000 so’m kuniga Kelishilgan Narxda Ep

emas. Internet va GPS navigator xizmati mamlakatning barcha hududlarida keng tarqalmagan. Shu sababli yurtimizga uyushtirilmagan sayyohlar segmentlari deyarli transport vositalarini ijaraga olishmaydi. Yuqorida sanab o’tilgan muammolarni tuzatgandan so’ng avtomobillarni ijaraga beruvchi transport korxonalarini tashkil qilib, ularning filiallarini barcha shaharlarga ochgandan so’ng transport vositalarini ijaraga berishni yo’lga qo’ysa bo’ladi. Bu bilan uyushtirilmagan sayyohlar segmentlari soni yanada ortib, turizmga katta hissa qo’shadi. 3.2 O’zbekiston havo yo’llari MAKsida ko’rsatiladigan xizmatlarning takomillashtiriluvi O`zbekistonda turizmning rivojlanishiga Mustaqillikka erishilgandan so`ng tashkil etilgan "O`zbekiston havo Yo`llari" milliy aviakompaniyasining ham hissasi qo`

uchun keng va qulay mebellar bilan jihozlangan kutish maydonlari, kuni bo`yi ishlovchi pasport, bojxona, chegara nazorati xizmatlari, ma`lumotxona, yuklarni konveerda tashish xizmatlari, xalqaro telefon, chiptalarni sotib olish va bandlash kassalari, duty-free do`konlari, restoranlar, barlar, tamaddixonalar, valyuta ayirboshlash punktlari, o`ta nufuzli mehmonlarga xizmat ko`rsatish VIP maydoni, qulayligi oshirilgan CIP maydoni kabilar tashkil etilgan. Toshkent aeroportida "O`zbekiston havo yo`llari", "British Mediterrenien Ýyrueys", "Aziana Ýyrlaynz, INK", "Avializing", "Ýron Ýyr", "Lyuftganza", "Turk havo Yo`llari", "Tbilaviamsheni", "Uralskie Avialinii", "Strimlayn", "Eyr Kazaxstan", "Avialinii Uk

International Airport °44′42″E Karshi (Qarshi) Qashqadaryo UTSL KSQ Karshi Airport / Karshi- Khanabad Air Base 38°50′01″N 065 °55′17″E Muynak (Mo‘ynoq) Karakalpakst an UTNM Muynak Airport 43°45′19″N 059 °01′51″E Namangan Namangan UTFN NMA Namangan Airport 40°59′04″N 071 °33′24″E Navoi (Navoiy) Navoiy UTSA NVI Navoi International Airport 40°07′04″N 065 °10′30″E Nukus Karakalpakst an UTNN NCU Nukus Airport 42°29′18″N 059 °37′23″E Samarkand (Samarqand) Samarqand UTSS SKD Samarkand International Airport 39°42′02″N 066 °59′02″E Sary Asiaya (Sariasiya, Sariosiyo) Surxondaryo UTSR Sary Asiya Airport (Sariasiya Airport) 38°24′38″N 067 °56′43″E Tashkent Tashkent UTTT TAS Tashkent International Airport 41°15′28″N 069 °16′52″E Termez Surxondaryo UTST TMJ Termez Airport 3

Uchkuduk Navoiy UTSU Uchkuduk Airport 42°04′59″N 063 °26′57″E Urgench Xorazm (Khorezm) UTNU UGC Urgench International Airport 41°35′03″N 060 °38′30″E Zarafshan Navoiy UTSN AFS Zarafshan Airport (Sugraly Airport) 41°36′49″N 064 °13′58″E Samarqand aeroporti soatiga 400 yo`lovchiga xizmat ko`rsata oladi. Samarqanddan Toshkent, Moskva, Sankt-Peterburg, Simferopol, qozon shaharlariga, shuningdek, Yaponiya va Evropa mamlakatlariga etib borish mumkin. Aeroportda VIP - va CIP - maydonlari, kutish maydonlari, ona va bola xonasi, tibbiyot punkti, aviakassalar, pochta xizmati xonasi, xalqaro va shaharlaro telefon xizmati, barlar, restoran, valyuta ayirboshlash shohobchasi bor, yangi "Duty-free" do`koni ochilishi ustida ish olib borilmoqda. 2004 yilda Samarqand aeroporti MDh mamlakatla

O`zbekiston turizmining rivojlanishiga "O`zbekiston temir yo`llari" davlat hissadorlik temiryo`l kompaniyasi ham o`zining hissasini qo`shmoqda. Bu tashkilot 1994 yilning 7 noyabrida tashkil etilgan bo`lib, O`zbekiston hududi bo`ylab 4000 kilometrga yaqin uzunlikdagi temir yo`llarga ega. Tashkilot tomonidan Toshkent-Samarqand orasida shinam tezyurar poezd qatnashining tashkil etilishi turistlar uchun katta qulayliklar yaratib berdi. Tashkilot tomonidan Samarqanddan Surxondaryo viloyatigà o`tuvchi temir yo`l tizimi takomillashtirilmoqdaki, bu ham O`zbekiston turizmining rivojlanishiga o`z hissasini qo`shishi shubhasizdir. SHuningdek, mustaqil O`zbekiston asosiy tarmoqi bo`lib hisoblangan xalqaro Traseka loyihasi asosida Toshkentdan Farg’ona vodiysi orqali ho`shni mamlakatlarga chiqib

yaratdi va turizm infratuzilmasini rivojlantirishda muhim omil bo`lib xizmat qiladi. O'zbekiston Havo Yo'llari ” MAK aeroportlarining moddiy-texnik bazasini rivojlantirish holati: § Aeroportlarni xalqaro andozalariga mos ravishda modernizatsiyalash; § Havo flotini yangilab, samolyotlar parkini kengaytirish; § “Uzb.Air.Technics” texnik xizmat ko'rsatish markazi Boing va Aerobus sertifikatsiyasi Aeroportda ko'rsatiladigan xizmatlardan foydalanish qoidalari: • Kutish zallari, VIP,CIP dam olish xonalari; • Biznes markaz, bolalar xonasi; • 2006y. Tashkil etilgan “Iskra” ma'lumot olish xizmat turi: - aviakompaniya va xavo kemasini, xamda dunyo bo'yicha reyslarga joy tanlash; • Yo'nalish qiymatini aniqlash; • Uchib ketish va qo'nish vaqtlarini aniqlash; • Ro'yx

Ø Bozor ukladlarini rivojlantirish strategiyasiga utish(bozor muxiti-iste'molchi talabi, korxona afzallik va kamchiliklari); Ø Tovar,narxlash,sotish va kommunikatsion siyosatlar nazarda tutilishi. Xulosa Turistlarni tashishda asosiy vositalardan biri bo‘lgan transport vositalari muhim rol o‘ynaydi. Chunki transport tizimi qanchalik yaxshi yo‘lga qo‘yilgan bo‘lsa turistlarning dam olishlari va sayohat qilishlari shunchalik qulay bo‘ladi. Hozirda respublikamiz turizmida ham zamonaviy transportlardan keng foydalanilmoqda. O‘zbekistondagi turistik korxonalarda qulay va komfor avtodor va mikroavtodorlardan keng foydalanilmoqda. Bir davlatdan ikkinchi davlatga borishlari uchun charter reyslar ochilgan. Faqat viloyatlardagi turistik korxonalarda ham turistik vositalar yaxshi yo‘lga qo‘yilsa t

turizmni hozirgi zamon talablariga javob bera oladigan darajada rivojlantirish uchun y etarlicha turistik resurs imkoniyatlari mavjuddir. Turistik resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlarini tadqiq etishda, ulardan foydalanishning samaradorligini oshirish yo`llari, ularga ta`sir etuvchi omillar va ularni aniqlash, hamda turistik resurslaridan foydalanish imkoniyatlarini baholash, iqtisodiy samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy jihatdan o`rganish natijasida quyidagi xulosalarga kelindi va tavsiyalar ishlab chiqildi: O`zbekistonda turizm resurslari salohiyatini yuqoriligi, ya`ni bu yerda madaniy – tarixiy yodgorliklarning mavjudligi, boy tarixiy merosi, diniy, ekologik, ilmiy, hamda o`ziga xos an`analari va boshqa xislatlari turizmni rivojlanishini zamon talablari asosida yo`l

sezadi.Shu ehtiyojlarni qondirish uchun bizda barcha sharoitlar bor.Agar har bir inson chin dildan harakat qilsa bunga erishadi.Men bu yani Regionda transport xizmatlarini tashkil etish imkoniyatlari mavzusini qo’limdan kelgancha yoritib berdim degan niyatdaman. Takliflar: transport xizmatlarini yanada rivojlantirish kerak , malakali xodimlarni olib kelish kerak ,yo’llarni tamirlash lozim, eski rusumdagi avtomobillarni yangisiga almashtirish kerak. ANNOTATION OF THE BACHELOR'S GRADUATION QUALIFICATION THESIS OF THE STUDENT OF 3-1TUR-13 GROUP student Zaripov Otabek Title of the thesis: opportunities, the organization of transport services in this region. " Today, as in all countries, even the service sector in particular, great attention is paid to the service. This is the main reas

Transport services for tourists, tourists and their luggage from place to place as fast as you can is described as a set of services designed to support and favorable conditions. Transport services are based on the legal base for the legislation. These documents are: 1) by the various international transport organizations; 2) the framework of national legislation; 3) cargo and passenger carriers in the form of internal rules. International tourism transport services to various aspects of the implementation of special attention. Traveling to expand the scope of international cooperation in the field of customs, border control and sanitary norms and rules on the implementation of continuous improvement requires. Land navigation, tourism means more optimal use of road and rail transport. Tour

- Road transport is one of the basic types of tourist traffic. There is no doubt that road transportation of high mobility, high efficiency, affordable price, there is no need to go to the landing, as well as easy to change the schedule belongs. - tourist services used car service embodies three key areas: - personal use of road transport visitors at the tourist displays a special trip and called avtosafarlar. The organization requires careful preparation and planning. Avtoturizm all over the world have developed. This is a relatively cheap break and direction, with the possibility of free choice of hotel programs, and so on. - Tourists often frequent individual travelers themselves to give direction, to apply for tourist organizations. They are to visit the city, to see what he wants to s

The program Paris-Urgench, Bukhara and Samarkand, the Milan-Samarqandva also planned to launch flights to Frankfurt-Urgench. "Uzbekistan Airways" by the national airline of the tourist season, Ferghana, Samarkand, Termez, Karshi, planned to launch flights to cities such as Bukhara. The company in 2014 in Samarkand, as well as through South-East Asia, the European Union, the countries of the Asia-Pacific region and Russia launch international flights. - Turstik increased demand during the season ketadi.Buxoro airport in Moscow, Saint-Petersburg and Krasnodar international air flights. Urgench flights to Milan and Paris. At the same time, the country in the long-distance air flights can be arranged only through the flight. - Rail transport - the cities of Bukhara, Samarkand and Tashk

ADABIYOTLAR RO’YXATI I. O’zbekiston Respublikasi qonunlari. 1. O’zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi. -T.: O’zbekiston. 2003 y. 2. O’zbekiston Respublikasining “Turizm to’g’risida”gi qonuni. -T;.1999 y. 3. O’zbekiston Respublikasining yangi qonunlari. -T.: Adolat, 2000 y. II. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari 4. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining ”Buyuk Ipak yo’li”ini qayta tiklashda O’zbekiston Respublikasining ishtirokini avj oldirish va respublikada xalqaro turizmni rivojlantirish borasidagi chora –tadbirlar to’g’risidagi” PF-1162 sonli farmoni. //Xalq so’zi, 1995.3- iyun. 5. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “O’zbekturizm” MKsining tashkil topishi” to’g’risidagi PF-447 sonli farmoni. 27 iyulya 1992 yil. //Xalq so’zi.1992. 27 iyul. III. O’zbekiston Respublikas

6. O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining "O’zbekiston Respublikasi soliq kodeksi" va unda turizm sohasiga oid imtiyozlar to’g’risidagi qarori. Xalq so’zi // 1997-yil 24-aprel 7. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Turistik tashkilotlarning faoliyatini takomillashtirish” to’g’risidagi 346 sonli qarori. - Xalq so’zi 9- avgust 1998 y 8.O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Turizm faoliyatini listenziyalash to’ғrisidagi nizomni tasdiqlash haqida»gi Qarori. // «Xalq so’zi» gazetasi, 2003 y 12 noyabr 9. «2006-2010 yillarda O’zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasi va servisni jadal rivojlantirish xaqida» O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. 2006 y. 10. “O‘zbеkistоn Rеspublikаsidа 2010 yilgа qаdаr хizmаt ko‘rsаtish vа sеrvis sоhаsini rivоjlаntirish

16. “O’zbekistonda turizmni rivojlantirish” maqolalar jamlanmasi, “TURIZM YO’NALISHIDA KADRLAR TAYYORLASHNI TAKOMILLASHTIRISH YO’LLARI” mavzusi. Latipov.Sh.K, Yuldashev.K.Sh. 2010 yil, 260 b. 17. Qurbanov J.M. Servis paradigmasi. // Servis. – Samarqand: SamISI, №3, 2009. -12 b. 18. Mamatqulov X. M. Turizm infratuzilmasi. Ma’ruzalar kursi. SamISI, 2009. 19. Tuxliyev I.S., Qudratov G‘.H. Turizm iqtisodiyoti. Samarqand, Sam-ISI, 2007 20. Hayitboyev R., Amriddinova R.A., “Turizmning maxsus turlari” - Samarqand, 2008. 21. Pardayev M.Q. Ataboyev R. Turistik resurslarni tahlil qilish va baholash. Sam GSI. Samarqand, 2006. 22. Turizm xizmatlar bozorini rivojlantirish istiqbollari». Respublika ilmiyamaliy anjuman materiallari. SamISI, 2014. 23. Safarov N.Ch. Xalqaro transport xizmatlari bozorida ra

33. .Кабушкин Н. И. Менеджмент туризма. -М.: Новое знание. 2005. - 644 с. 34. .Пардаев А., Норчаев А.Н. Халкаро туризм. Дарслик. -Т.: ТДИУ 2010. - 320 бет. 35. .’’Ipak va ziravorlar’’ maqolalar to’plami-2017 36 Биржаков М.Б. Ввeдeниe в nуризм: Учeбник. - M.: «Издатeльский дом Гeрда», 2006. – 512 с. 37Гуляeв В.Г. Правовоe рeгулированиe туристской дeятeльности. - М.: Финансы и статистика, 2005. -304 с. 38Улицкий М.П. Оцeнка стоимости транспортных срeдств: Учeбник. – М.: Финансы и статистика, 2005. – 304 с. 39 Гвоздeнко А.А. Страхованиe в туризмe. Учeбноe пособиe. -М.: Акадeмия, 2005ю -245 сю 40Дурович А.П. Маркeтинг в туризмe Учeбноe пособиe 5-e изд., стeрeотип. (ГРИФ) – М., .: КНОРУС. 2005. - 127 c. 41. Ильина E.Н. Туропeрeйтинг: стратeгия и финансы: Учeбник. – М.: Финансы и статистика, 200

54 www.tourism.uz/ 55 www.tour.uz/ 56 www.1001hotels.uz 57 www.buxoro.uz 58 www.tag-group.com 59 www.e-tours.ru 60 www.away travel.ru 61 www.orexsa.com 62 www.infoman.uz 63 www.daryo.uz 64 www.Uzreports.uz 65 www.kun.uz 66 www.betakrorbuxoro.uz 67 www.tripadvisor.com 68 www.suhrob.uz 69 www.uza.uz 70 www.narod.ru - O’zbekistonning tarixiy obidalari veb sayti. 71 www.uzbekistonovozi.uz – O’zbekiston ovozi ijtimoiy siyosiy gazetasi. 71

Купить