Rossiya bilan O’zbekistonning iqtisodiy aloqalari - История - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	15000UZS
Размер	4.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	24 Февраль 2026
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	История

Rossiya bilan O’zbekistonning iqtisodiy aloqalari

Купить

Rossiya bilan O’zbekistonning iqtisodiy aloqalari
KIRISH
I BOB. O’ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA UMUMIY TAVSIF
1.1. O’zbekiston iqtisodiyoti.
1.2. O’zbekistonning xalqaro munosabatlar tizmidagi o’rni.
II BOB. O’ZBEKISTON VA ROSSIYA IQTISODIY HAMKORLIGI
2.1. O'zbekistonning Rossiya bilan iqtisodiy hamkorlik tarixi.
2.2. O’zbekiston va Rossiyaning iqtisodiy hamkorlik istiqbollari.
XULOSA
1

KIRISH.
Mavzuvning dolzarbligi: O'rta Osiyoning Sharqiy Yevropa xalqlari bilan
xo'jalik aloqalarining vujudga kelishi va rivojlanishi uzoq o'tmishga borib taqaladi.
Ular o'rtasidagi ko'pqirrali munosabatlar vaqt o'tishi bilan mustahkamlanib, keng
rivojlangan va chuqurlashib borgan. Agar tarixga nazar tashlasak, O'rta Osiyo uzoq
davrlardan beri Eron, Arabiston, Hindiston, Kavkaz, Rossiya va boshqa
mamlakatlar bilan siyosiy, iqtisodiy, savdo, diplomatik aloqalarda bo'lib kelgan.
Bu aloqalar xalqlarni bir-biriga yaqinlashtirish bilan birga ularning ishlab
chiqarish, fan va madaniyat sohasida qo'lga kiritgan yutuqlaridan o'zaro
foydalanishda ham muhim rol o'ynagan. Shuning uchun xalqaro aloqalarning
ko'lami har bir mamlakatning tarixiy yuksalishining darajasini belgilab bergan.
O'zbekiston va Rossiya davlatlari o'rtasida ikki tomonlama strategik hamkorlikning
qariyb o'ttiz yillik davri mobaynida savdo, iqtisodiyot, energetika, qishloq xojaligi,
ta'lim, madaniyat hamda boshqa sohalarda tuzilgan ikki yuzdan ziyod ikki
tomonlama hujjatlar muhim asos bo'lganligi, davlat rahbarlari ikki tomonlama
hamkorlikning barcha jabhasi bo'yicha ishonchli, ochiq muloqotda
uchrashuvlarning natijadorligi qayd etilgan. O'zbekiston Respublikasi va Rossiya
Federatsiyasi o'rtasidagi siyosiy, savdo-iqtisodiy, investisiyaviy, moliyaviy-texnik,
madaniy-gumanitar sohalaridagi o'zaro manfaatli, amaliy sheriklikni kengaytirish
hamda strategik hamkorlik va ittifoqchilik munosabatlarini sifat jihatidan yangi
darajaga ko'tarish borasida amalga oshirilgan ishlar statistik ma'lumotlar asosida
tahlil qilingan.
Kurs ishining obyekti: O’zbekiston va Rossiyaning iqtisodiy
munosabatlari.
Kurs ishining predmeti: O'zbekiston Respublikasi va Rossiya
Federatsiyasi o'rtasidagi siyosiy, savdo-iqtisodiy, investisiyaviy, moliyaviy-texnik,
madaniy-gumanitar sohalaridagi o'zaro manfaatli, amaliy sheriklikni kengaytirish
hamda strategik hamkorlik aloqalarini o’rganish.
2

Kurs ishining maqsadi: O zbekistonning xaloqaro iqtisodiyʻ
munosabatlari.
Kurs ishining vazifasi: O’zbekistonning xorijiy davlatlar, xususan,
Rossiya bilan iqtisodiy aloqalarini mustahkamlash; diplomatik, invistitsiyaviy
muhitni yaratish; Rossiya hamkorlik munosabatlaridan manfaatli foydalanish.
Kurs ishining tarkibi: Kirish, ikki bob, to’rtta bo’lim, xulosa,
foydalanilgan adabiyotlar va xulosalardan iborat.
3

I BOB. O’ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA UMUMIY TAVSIF.
1.1. O’zbekiston iqtisodiyotiga umumiy ta’rif.
O‘zbekiston iqtisodiyoti Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng yirik
iqtisodiyotlardan biridir. So'nggi yillarda u faol va barqaror rivojlanmoqda. 2021-
yilda YaIM 397 milliard dollarni tashkil etdi (dunyoda 62-o‘rin). Aholi jon boshiga
YaIM – 9390 dollar (dunyoda 117-o rin). ʻ

1.1.1 – rasm. O’zbekiston iqtisodiyoti.
2021-yilda O‘zbekiston eksporti 2020-yilga nisbatan 1,3 milliard dollarga
oshib, 16,5 milliard dollarni tashkil etdi. Eksportning asosini sanoat tovarlari
(umumiy eksportning 26 foizi), oltin va qimmatbaho metallar (25 foiz), xizmatlar
(15 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari (8 foiz) tashkil etdi. Import: mashina va
4

uskunalar (32%), tayyor mahsulotlar (19%), kimyo mahsulotlari (14%), oziq-ovqat
mahsulotlari (10%), xizmatlar (7%). 1

Asosiy savdo hamkorlari: Rossiya (18%), Xitoy (18%), Qozog iston (9%),ʻ
Turkiya (8%), Janubiy Koreya (5%), Qirg iziston (2%) va Turkmaniston (2%).
ʻ
2022-yilda mamlakat iqtisodiyoti kamida 7 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda.
O‘zbekiston agrar-industrial mamlakat. Qishloq xo jaligida asosiy faoliyat turlari
ʻ
paxta, boshoqli (jumladan, bug doy, makkajo xori va sholi), meva-sabzavot, poliz
ʻ ʻ
va tamaki, qo y va chorvachilikdan iborat.
ʻ
O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi yetakchi tarmoqlardan biri bo‘lib,
mamlakat yalpi ichki mahsulotining 28 foizdan ortig‘ini ta’minlaydi. Sanoatda 4,2
millionga yaqin kishi ishlaydi, bu mamlakatdagi jami bandlikning 30% dan
ortig'ini tashkil etadi. Ishlab chiqarilgan mahsulotlar aholini oziq-ovqat va sanoat
uchun xom ashyo bilan ta'minlaydi. Sanoatning elektrotexnika, mashinasozlik,
metallga ishlov berish, yengil, gaz, shuningdek, avtomobilsozlik va xalq iste moli
ʼ
mollari ishlab chiqarish yetakchi tarmoqlari hisoblanadi. Ushbu tarmoqlarning
rivojlanish istiqbollari bevosita qishloq xo'jaligiga bog'liq, chunki mamlakat
iqtisodiyoti mahsulot ishlab chiqarish uchun mahalliy xomashyodan foydalanishga
qaratilgan. Keyingi yillarda to‘qimachilik sanoati jadal rivojlanib, paxta tolasini
mamlakatimizda qayta ishlash darajasini oshirish va eksport salohiyatini oshirishga
katta e’tibor qaratilmoqda.
O‘zbekiston Respublikasi yengil sanoati yetakchi va faol rivojlanayotgan
tarmoqlardan biridir. 2021-yilning yanvar-oktyabr oylarida to‘qimachilik
mahsulotlari eksporti hajmi 2 milliard dollardan oshib, o‘tgan yilning shu davriga
nisbatan 56 foizga o‘sdi. To qimachilik mahsulotlarining asosiy importchilari
ʻ
qatoriga Rossiya, Xitoy, Turkiya, Qirg iziston va Pokiston kiradi. Mamlakatimiz
ʻ
dunyoning 64 davlatiga 500 ga yaqin turdagi to‘qimachilik mahsulotlari eksport
qilmoqda. Shu bilan birga, 2021-yilning yanvar-oktyabr oylarida eng ko‘p sotilgan
1
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_
%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0
5

mahsulotlar paxtadan kalava kalava, ikkinchi o‘rinda trikotaj va tikuvchilik
mahsulotlari, kashta tikilgan matolar, shoyi va gilamlar joy oldi. 2
Mashinasozlik. O‘zbekistonda mamlakatning raqobatbardoshlik darajasini
oshirish siyosati faol amalga oshirilmoqda. Ayni paytda O‘zbekiston Respublikasi
Markaziy Osiyodagi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi bo‘lib,
mahalliylashtirishning yuqori ulushiga ega (45-55%) yengil avtomobillar va
taxminan 15-30% yuk avtomobillari va avtobuslar. “O‘zavtosanoat” davlat
kompaniyasi orqali bir qator jahon brendlari turli segmentlarda, jumladan, yengil
va yengil tijorat avtomobillari (General Motors), yuk mashinalari (MAN, ISUZU)
va avtobuslar (ISUZU)da mahalliylashtirilgan. Vaholanki, deyarli barcha qo‘shma
korxonalarda aksiyalarning asosiy qismi “O‘zavtosanoat” orqali davlat tomonidan
nazorat qilinadi.
Hukumat avtomobilsozlik sohasida raqobatbardosh korxonalarni yaratishga
yordam beradigan qulay sarmoyaviy muhitni yaratish bo‘yicha turli chora-
tadbirlarni amalga oshirmoqda. Shunday qilib, 2021-2023-yillarda bir qator
avtomobil ishlab chiqarish loyihalarini (Navoi-Motors, Manas Avto-sanoat,
Namangan Changan Motors, ADM-Jizzax, Auto Motors Asia, Abbos-Eko Agro,
Hyundai Motor Uz Namangan) ishga tushirish rejalashtirilgan.
Kimyo sanoati. “O‘zkimyosanoat” davlat aksiyadorlik kompaniyasi kimyo
sanoatini rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. O‘zbekistonda bu sohada jami 2700
dan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda. Mamlakat siyosati eksportni
diversifikatsiya qilishga qaratilgan, shuning uchun soda kuli, past zichlikli
ammoniy selitrasi, natriy siyanidi, pishirish sodasi, natriy selitrasi va boshqa
turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish ko'paymoqda. Eslatib o tamiz, O zbekistonʻ ʻ
2018-yilda Xitoyning “Poly Technologies” kompaniyasi bilan qo shma loyiha
ʻ
doirasida “Angren” maxsus industrial zonasida avtomobil va qishloq xo jaligi
ʻ
shinalari ishlab chiqarishni yo lga qo ygan edi.
ʻ ʻ 3
Qurilish. Turli omillarga qaramay, qurilish sanoati barqaror rivojlanishda
davom etmoqda. Jumladan, O zbekistonda qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi
ʻ
2
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0
3
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0
6

12,5 mingga yaqin korxona faoliyat ko rsatib, ularning turlari soni 180 dan oshdi.ʻ
Qurilish materiallari ishlab chiqarishning asosiy qismini sement va shifer tashkil
etadi.
Mamlakatimiz prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan
O'zbekiston Respublikasini 2017-2021 yillarda beshta ustuvor "Harakatlar
strategiyasi" O'zbekiston xalqi farovonligi va davlatimiz iqtisodiy qudratini
mustahkamlash yo'lida yangi taraqqiyot bosqichida Respublikamizda amalga
oshirilayotgan islohotlarni davom ettirmoqda. Mustaqillikka erishganimizdan to
hozirgi kunga qadar yuqoridagi ikkita tamoyilga tayangan holda iqtisodiyotni
rivojlantirib, xalq farovonligini ta'minlab kelinmoqda. Jaxondagi innovatsion
iqtisodiyotning rivojlanishi bugungi kunlarda sur'atlar bilan namoyon bo'lmoqda.
Innovatsion iqtisodiyotning dinamik rivojlanish tendentsiyasi iste'molchilar
talabini to'liqroq qondirish va iqtisodiyotning zamonaviy tarmoqlarida mehnat
unumdorligini yuqori darajada oshirish imkonini beradi.
Respublikamiz iqtisodiyotini samarali rivojlantirishda uning an'anaviy
resurslarga asoslangan modelining muhim muqobil varianti sifatida texnika va
texnologiyalar, ilm-fanning oxirigi natijalari hamda yaxlit holda jamiyat hayotini
uzluksiz yuksalishini ta'minlash maqsadida inson kapitalidan samarali
foydalanishga yo'naltirilgan innovatsion rivojlanish strategiyasiga o'tish alohida
ahamiyat kasb etmoqda. Zamonaviy axborot texnolggiyalar innovatsion va
integratsion ijtimoiy iqtisodiyotga - egiluvchan, dinamik, samarali, doimiy
yangilanib turadigan, yangicha mazmun va ko'rinishga ega bo'lgan innovatsion
rivojlanish strategiyasi mos keladi. Sanoat tarmoqlarini, xususan, zamonaviy
tarmoqlarni innovatsion va integratsion rivojlantirishga ham tegishlidir.
Iqtisodiyotimizning raqobatdoshligini ta'minlanilishi xozirgi kungdagi
yurtimizning barqaror rivojlantirishning asosiy dolzarb masalaridan biri. 4
Milliy
ijtimoiy va iqtisodiy izchil ravishda isloh qilish maqsadida tarkibiy jihatdan
o'zgartirish va diversifikatsiya qilishni chuqurlashtirish, innovatsion va integratsion
va yuqori texnologiyalarga asoslangan yangi sanoat korxonalarida ishlab chiqarish
4
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://cyberleninka.ru/article/n/ozbekiston-
respublikasida-iqtisodiyotning-tutgan-orni&prev=search&pto=aue
7

tarmoqlarining jadal rivojlanishini ta'minlash, faoliyat ko'rsatayotgan quvvatlarni
modernizatsiya qilish va innovatsion integratsion zamonaviy texnik yangilash
jarayonlarini tezlashtirish orqaligina ta'minlanishi mumkinligini janoxdagi ko'zga
ko'ringan assosiy va yetakchi davlatlar tajribasi ko'rsatib turibdi. Jahon bozorida
narxi va sifati bo'yicha raqobatdosh mahsulotlar ishlab chiqarish zarur. Xozirda
milliy sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash va uning
zamonaviy tarmoqlarini modernizatsiyalash jarayoni uning sub'ektlari iqtisodiy
faoliyatining moddiy-texnika bazasini rivojlanish darajasiga bog'liqdir, chunki
korxonalar resurs salohiyatidan samarali foydalanish iqtisodiy o'sishni ta'minlash
va barqarorlikka erishishning shart-sharoiti va asosiy omili hisoblanadi.
Hozirgi kunimiz ertamizni o'ylab, yurtimiz haqida o'ylab qabul
qilinayotgan farmonlar, qarorlar va qonunlar hamda olib borilayotgan keng
ko'lamli islohotlar zamirida ham O'zbekiston yangi marralarni ko'zlayotgani va
mamlakatimiz o'z taraqqiyotida yangi bosqichga qadam qoyganidan darak beradi,
bu islohotlar o'z navbatida mamlakat aholisining farovonligi va turmush darajasini
yanada ko'tarishga qaratilgandir. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev O'zbekiston
Respublikasi qabul qilinganing 25 yilligiga bag'ishlangan tantanali marosimda
ma'ruzasida ta'kidlanganidek,"... tadbirkorlik faoliyatining erkinligi, xususiy mulk
daxilsizligini amalda taminlash bundan buyon ham davlat siyosatida ustuvor
yo'nalish bo'lib qoldi.... Yana bir bor alohida ta'kidilab o'tmoqchiman :tadbirkor
yo'liga to'siq bo'lishni davlat siyosatiga xiyonat, deb qabul qilish kerak" Zero,
Prezidentimiz Oliy Majlisga taqdim qilgan murojaatnomada qayd etilgaidek,
"..xalqimiz ertaga emas uzoq kelajakda emas, aynan bugun o'z hayotida ijobiy
o'zgarishlarni ko'rishni istaydi. Bizning mehnatkash, oqko'ngil, bag'rikeng xalqimiz
bunga to'la haqlidir" Vatanimiz rivoji uchun barchamiz masul hisoblanib, uni
istiqboli, farovon hayoti uchun iqtisodiyotini rivojlantiramiz. 5
Xalqimiz o'ziga to'q
bo'lsa, uni kelajagi yanada yaxshilanib borad. Mamlakatimizning farovonligini
yuksaltirish, turmush sharoitini yaxshilash - asosiy vazifamizdir, deb ta'kidlaydi
yurtboshimiz. Iqtisodiy farovonlikka erishgan davlatdagina siyosiy yuksaklikka
5
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://cyberleninka.ru/article/n/ozbekiston-
respublikasida-iqtisodiyotning-tutgan-orni&prev=search&pto=aue
8

intilish mumkin. Iqtisodiyotni mustahkamlamay turib, jahon sahnasida rivojlangan
davlatlarga siyosiy raqobatchi bo'lolmaydi. Hozirdagi vaqtda davlat o'z oldiga
xalqning ijtimoiy turmush darajasini va oylik ish-haqini o'z vaqtida berib borishi
bilan siyosiy mustahkamlikka erisha oladi.
1.2. O’zbekistonning xalqaro munosabatlar tizmidagi o’rni.
O’zbekistonning jahon iqtisodiyotiga qo’shilishining shart-sharoitlari va
tashqi iqtisodiy faoliyatini amalga oshirish imkoniyatlari Respublika davlat
mustaqilligini qo’lga kiritishi bilan vujudga kela boshladi. Bunday vaziyatda tashqi
iqtisodiy majmuani boshqarishning o’ziga xos tizimini shakllantirish, tashqi
aloqalarni yo’lga qo’yish borasida qoida va tamoyillarni ishlab chiqish,
respublikaning jahon iqtisodiy tizimiga qo’shilish yo’llarini belgilash taqozo
etiladi. Respublika tashqi siyosatini amalga oshirishning asosiy tamoyillari teng
huquqlilik va o’zaro manfaatdorlik negizida qurilsa, uning qoidalari ikki
tomonlama va ko’p tomonlama shartnoma munosabatlarida o’zaro manfaatli
aloqalar o’rnatish, xalqaro iqtisodiy ittifoqlar doirasidagi hamkorlikni
chuqurlashtirishga asoslanadi. O’zbekistonning xalqaro mehnat taqsimoti va jahon
xo’jalik aloqalarida ishtirok etishning asosi ochiq turdagi iqtisodiyotni vujudga
keltirishdir. Shu sababli respublikamiz mustaqillikka erishgandan keyin qisqa davr
ichida 80 dan ortiq davlat bilan diplomatiya munosabatlarini o’rnatdi, dunyoning
20 dan ortiq davlatida diplomatiya elchixonalarini ochdi, ko’pgina xalqaro
tashkilotlar – BMT iqtisodiy muassasalari, Jahon banki, Xalqaro bank, Xalqaro
valyuta fondi, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Iqtisodiy taraqqiyotga
ko’maklashuvchi tashkilot kabi boshqa xalqaro moliyaviy-iqtisodiy tashkilotlarga
a’zo bo’lib kirdi. 6
Bugungi kunda O’zbekistonning jahon xo’jaligiga integratsiyalashuvi ko’p
darajali tizim sifatida amal qilib, uni quyidagi beshta darajaga ajratish mumkin:
global; transkontinental; mintaqalararo; mintaqaviy; mahalliy. Har bir darajadagi
integratsion aloqalarning o’ziga xos vazifalari mavjud. O’zbekistonning global
darajada amalga oshiriluvchi strategik integratsion vazifasi – bu mamlakatdagi
6
https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
9

barcha xo’jalik sub’ektlarining tashqi bozor bilan o’zaro aloqasini ta’minlash
uchun teng huquqli va milliy manfaatlarga mos keluvchi shart-sharoitlarni yaratish
asosida uning xalqaro valyuta-moliya va savdo mexanizmlariga bevosita
qo’shilishidir. O’zbekistonning BMT, yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti
(OBSE), yevropa hamjamiyati, NATO, Jahon banki, Xalqaro valyuta fondi,
Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti (EKO) kabi tashkilotlar faoliyatidagi faol ishtiroki
uning jahon xo’jaligiga yanada kengroq integratsiyalashuvini ta’minlaydi.
O’zbekistonning transkontinental darajada amalga oshiriluvchi integratsion
vazifasi – bu xalqaro transosiyo Iqtisodiy xamkorlik tashkiloti (EKO) doirasidagi
o’zaro aloqalarni yanada kuchaytirishdan iborat. Bu tashkilot 1992 yilda tashkil
etilgan bo’lib, o’z ichiga Osiyo qit’asining 10 ta davlati (Turkiya, Eron, Pokiston,
Afg’oniston, O’zbekiston, Qozog’iston, Qirg’iziston, Tojikiston, Turkmaniston va
Ozarbayjon)ni oladi. Uning asosiy maqsadi – xo’jalikning transport,
kommunikatsiyalar, sanoat, qishloq xo’jaligi, savdo, turizm, ishchi kuchi
resurslarini rivojlantirish kabi sohalarida mintaqaviy va xalqaro iqtisodiy
hamkorlikni yo’lga qo’yishdan iborat. O’zbekiston mintaqalararo darajada yangi
mustaqil davlatlar – MDH mamlakatlari bilan integratsiyaga kirishdi. O’zbekiston
birinchilar qatorida MDHni tashkil etish g’oyasini qo’llab-quvvatladi, uning
tashkilotchilari tarkibiga kirdi, integratsion va kooperatsion aloqalarini
mustahkamlash hamda uning Xalqaro iqtisodiy qo’mita (MEK), Davlatlararo bank
(MGB), MDH Statistika qo’mitasi kabi institutsional tuzilmalarini shakllantirishda
faol ishtirok etmoqda. 7

O’zbekistonning mintaqaviy darajadagi integratsiyasi – bu umumiy tarixga,
yagona madaniy an’analarga, o’xshash turmush tarzi va mentalitetga ega bo’lgan
qardosh xalqlarni birlashtiruvchi Markaziy Osiyo mamlakatlari o’rtasidagi
hamkorlikni mustahkamlash va rivojlantirishdan iborat. Bunday integratsion
aloqaning aniq shakli sifatida 1992 yilning yanvar oyida tashkil etilgan Markaziy
Osiyo mintaqaviy hamkorligi (TSARS) tashkil etildi. Yana bir istiqbolli, kuchli
salohiyatga ega bo’lgan mintaqaviy birlashmalardan biri – Shanxay hamkorlik
7
https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
10

tashkiloti (SHOS)dir. Bu tashkilot 2001 yilning 15 iyunida oltita – O’zbekiston,
Qozog’iston, Qirg’iziston, Tojikiston, Rossiya va Xitoy mamlakatlari hamkorligida
tashkil etildi. 8
Bugungi kunda SHanxay hamkorlik tashkilotining xalqaro
maydondagi nufuzi, obro’-e’tibori sezilarli darajada oshib bormoqda. Ushbu
tashkilot safidan joy olish istagini bildirgan davlatlar soni ham ko’paymoqda.
ShHTning salohiyati haqida gapirganda masalaning faqat iqtisodiy jihati hisobga
olinsa ham, uni yirik iqtisodiy-integratsiyaviy tashkilot deb atash uchun barcha
asoslar yetarlidir. Tashqi iqtisodiy faoliyatda Markaziy Osiyo davlatlarining ko’p
tomonlama aloqalari va hamkorligini rivojlantirishga birinchi darajali ahamiyat
berilmoqda. O’zbekiston, Qozog’iston va Qirg’iziston o’rtasidagi yagona iqtisodiy
makon to’g’risida tuzilgan shartnoma samara bera boshladi. Ularning sanoatini
integratsiyalashtirishga qaratilgan dastur ishlab chiqildi.MDH mamlakatlari bilan
bevosita va ko’p tomonlama munosabatlarni rivojlantirish tashqi siyosatning asosiy
yo’nalishlaridan biridir. O’zbekiston Hamdo’stlik davlatlari muassasalari –
Davlatlararo iqtisodiy qo’mita, Davlatlararo bank va boshqa muassasalarni tashkil
etishda faol qatnashmoqda. MDHdagi mamlakatlar (Rossiya, Ukraina, Belorus,
Moldova va boshqalar) bilan ikki tomonlama tashqi siyosiy, savdo-iqtisodiy va
boshqa shartnoma hamda bitimlar imzolanib, ular kuchga kirdi.Respublika tashqi
iqtisodiy aloqalarini rivojlantirishda iqtisodiyotga xorijiy sarmoyalarni jalb etish
uchun qulay sharoit yaratishga, hamda zarur bo’lgan tashkilot va muassasalar
tuzishga katta ahamiyat berilmoqda. Bular jumlasiga tavakkalchilik xatarlaridan
keladigan zararni qoplaydigan «O’zbekinvest» milliy sug’urta kompaniyasini, turli
qo’shma sug’urta kompaniyalarini, Vazirlar Mahkamasi huzurida BMT bilan
birgalikda tashkil qilingan investitsiyalarga ko’maklashuvchi xizmatni, Davlat
mulk qo’mitasi huzuridagi ko’chmas mulk va xorijiy investitsiyalar agentligi
kabilarni kiritish mumkin. Bu muassasa va tashkilotlar hamda respublikada
vujudga keltirilgan huquqiy me’yorlar xorijiy investitsiya faoliyati uchun qulay
sharoitlarni yaratib, ularning huquqlarini himoya qiladi va sarflangan sarmoyasini
kafolatlaydi.
8
https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
11

O’zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi BMTning respublikada amalga
oshirayotgan iqtisodiy, ta’lim, sog’liqni saqlash, madaniyat, fan sohalarida amalga
oshirilayotgan loyihalarida ham namoyon bo’ladi.
O'zbekistonda siyosiy va davlat mustaqilligi kamol topishi bilan uning
bozor munosabatlariga asoslangan milliy iqtisodiyoti borgan sari shakllana
boshladi. Milliy iqtisodiyot-bu ma'lum bir davlat hududida tarixan tashkil topgan,
bir-biri bilan maqsadi va mehnat taqsimoti bog'liq bo'lgan tarmoqlarning
yig'indisidir. Yagona tizim sifatida milliy iqtisodiyot o'ziga xos bo'lgan
munosabatlari, boshqaruv tizimi, umumiqtisodiy infrastrukturasi va mustaqil
qonunchiligiga ega bo'lgan mustaqil davlatchilikni taqozo qiladi.
Har bir yirik davlatlar kabi O'zbekiston ham jahon iqtisodiyotiga o'z
hissasini qo'shmoqda. Jahon iqtisodiyotiga hissasini qo'shish deganda faqat eksport
mahsulotlarini sotish emas, balki import mahsulotlari qabul qilish ham nazarda
tutiladi. Albatta mamlakatda eksport hajmi import hajmidan ko'p bo'lishi uchun
mamlakatning iqtisodiyotiga foyda keltiradi. Ammo boshqa tarafdan olib
qaraganda mamlakat ichki mahsulotlarining haddan ziyod tashqi bozorga chiqishi
davlatning ichki bozoriga salbiy ta'sir qilishi ham mumkin. Shuning uchun
ko'pgina davlatlar iqtisodiyotida ba'zan import hajmi eksport hajmidan ko'proq
bo'ladi , ba'zida esa teskari hodisa kuzatiladi . Tashqi savdo deganda esa import va
eksport hajmlarining umumiy yig'indisi nazarda tutiladi. 9
O'zbekistonning jahon iqtisodiyotidagi hissasini eksport va import hajmi
bilan aniqlash mumkin. Lekin bu ko'rsatkichlarni to'liqroq o'rganish orqali xalqaro
munosabatlarda O'zbekistonning rolini ham ko'rishimiz mumkin. O'zbekiston bir
nechta yirik davlatlar bilan eksport va import mahsulotlarini almashishni
allaqachon yo'lga qo'ygan. Xalqaro munosabatlar qanchalik yaxshi o'rnatilganini
butun dunyo bo'yicha nafaqat tashqi savdo balki xalqaro munosabatlar ham eng
chigallashgan davr misolida ko'rib chiqamiz. 2020-yil butun dunyo bo'yicha
karantin o'rnatilgan vaqtda O'zbekistonning tashqi savdo aylanmasi $36,3 mlrd. ni
tashkil etgan. Albatta bu ko'rsatkich 2019-yilga nisbatan 13,1% ga pasaygan ammo
9
https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
12

baribir bu davr uchun yaxshi ko'rsatkich deyish mumkin. Asosiy sherik
davlatlarning hissasi esa quyidagicha:
1. Xitoy Xalq Respublikasi -17,7%
2. Rossiya Federatsiyasi - 15,5%
3. Qozog'iston - 8,3%
4. Koreya Respublikasi - 5,9%
5. Turkiya Respublikasi - 5,8%
6. Qirg'iziston -2,5%
7. Germaniya - 2,3%
Xalqaro munosabatlarga boshqa tomondan yondoshadigan bo'lsak
poytaxtimizda 43 ta xorij davlat elchixonalari tashkil etilgan bo'lib, ularning
aksariyati MDH davlatlari yoki O'zbekiston bilan tashqi savdo aloqalarini
anchagina yaxshi bog'lay olgan davlatlardir. Umumiy hisob bo'yicha hozirgi
davrda O'zbekiston 136 ta davlat bilan diplomatik aloqalarni yo'lga qo'ygan va
kelgusida yana 12 ta davlat bilan ham aloqalarni o'rnatishni rejalashtirgan. 10
II BOB. O’ZBEKISTON VA ROSSIYA IQTISODIY HAMKORLIGI.
2.1. O'zbekistonning Rossiya bilan iqtisodiy hamkorlik tarixi.
O zbekistonʻ – Rossiya aloqalari uzoq, tarixga ega. Oltin O rda davlati ʻ
sohibqiron Amir Temur zarbalari ostida barham topganidan keyin Rus davlati bilan
10
https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
13

O rta Osiyo o rtasida elchilik munosabatlari o rnatishga harakat boshlandi.1464-yilʻ ʻ ʻ
Rus hukumati o z elchilarini bu yerga yubordi. 1490-yil temuriy Sulton Husayn
ʻ
Boyqaroning elchilari Moskvaga bordi. 16-asr o rtalarida Rus davlati Ashtarxon
ʻ
(Astraxon) va Kozon xonliklarini bosib olganidan keyin ikkala tomon birbiriga
chegaradosh va qo shni bo lib qoldi. Rus davlati ham Buxoro va Xiva xonliklari
ʻ ʻ
bilan aloqalardan manfaatdor edi.
16-asrning 2-yarmi, 17—18-asrlarda ikki o rtada diplomatok va savdosotiq
ʻ
alokalari faollashgan. Rossiya yilnomalarida ko rsatilishicha, Buxoro amirligi,
ʻ
Xiva, Qo qon xonliklaridan elchilar savdosotiqni ko paytirish taklifi bilan
ʻ ʻ
Peterburgga borgan. 19-asrning 60-yillaridan Urta Osiyo Rossiya tomonidan bosib
olingach, bu yerlar Rossiyaning xom ashyo manbai bo lib qoldi. O rta Osiyodan
ʻ ʻ
paxta, ipak va boshqa yuborish va bu yerga sanoat mollari keltirish yo lga
ʻ
qo yiddi. 1917-yil oktabr to ntarishidan keyin O zbekiston
ʻ ʻ ʻ – Rossiya alokalari
Sovet xukumati siyosati doirasida yagona iktisodiyot rejasiga binoan, ishlab
chiqarishni ixtisoslashtirish va kooperatsiyalash yo lida amalga oshiriddi.
ʻ
20-asrning 90-yillaridan ikki mamlakat o rtasida teng huquqli aloqalar
ʻ
o rnatila boshladi. O zbekiston birinchi Prezidenti Islom Karimovning 1998, 2001
ʻ ʻ
va 2004-yillarda Rossiyaga qilgan tashriflari, Rossiya Prezidenti Vladimir
Putinning 2000 va 2003-yillarda O zbekistonda bo lgan vaqtida erishilgan bitimlar
ʻ ʻ
va imzolangan hujjatlar ikki mamlakat o rtasidagi iqtisodiy, ilmiy va madaniy
ʻ
hamkorlikda huquqiy asosni yaratdi.2003-yil O zbekiston bilan Rossiya o rtasida
ʻ ʻ
tovar ayirboshlash hajmi 1 mlrd. 149,1 mln. 11
AQSH dollariga yetdi. O zR dan
ʻ
Rossiyaga paxta tolasi, yengil avtomobil, mevasabzavot mahsuloti va boshqa
yuboriladi. Rossiyadan mexanik va elektr mashinauskuna, transport vositalari, qora
metall, plastmassa va undan tayyorlangan mahsulotlar, doridarmon, yog och,
ʻ
kimyo sanoati mahsulotlari va boshqa keltiriladi. Ikki mamlakat
ishbilarmonlarining hamkorligi tufayli O zbekiston Respublikasida 520 ta qo shma
ʻ ʻ
korxona barpo etilgan. Ular orasida Rossiya sarmoyasi 100 % bo lgan o nlab
ʻ ʻ
korxona bor. Ular oziq-ovqat, to qimachilik, yog ochni qayta ishlash, doridarmon
ʻ ʻ
11
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
14

ishlab chiqarish, mashinasozlik, qishloq xo jaligi mahsulotlarini qayta ishlashʻ
sohasida faoliyat yuritadi. Rossiyaning salkam 40 ta kompaniyasi, jumladan,
„Aeroflot“, „Avtovaz“, „Zarubejneftgaz“, „LUKoyl“, „Texmashimpeks“ va
boshqa o z vakolatxonalariga ega. Rossiyada o zbek rezidentlari ishtirokida tashkil
ʻ ʻ
etilgan 167 korxona, shu jumladan, 72 qo shma korxona bor. O zbekiston
ʻ ʻ –
Rossiya munosabatlari sohasida, ayniqsa, aviasozliqda avvalgi kooperatsiya
aloqalari sakdanib qolgan. Rossiyaning „Gazprom“ aksiyadorlik jamiyatlari
birlashmasi bilan „O zbekneftgaz“ milliy xolding kompaniyasi o rtasida strategik
ʻ ʻ
hamkorlik qilish to g risida hamda „O zbekneftgaz“ bilan „LUKoyl“ o rtasida
ʻ ʻ ʻ ʻ
mahsulotni taqsimlashga oid bayonnoma tayyorlash hakida imzolangan hujjatlar
bu borada muhim voqea bo ldi. Moskva shahri va viloyati, Sankt-Peterburg,
ʻ
Yaroslavl viloyati, Boshqirdiston, Mordoviya, Tatariston respublikalari, Sibir va
Ural regionlarining ishbilarmon doiralaridan O zbekiston Respublikasi ga
ʻ
delegatsiyalar kelib turadi, ular O zbekiston Respublikasi xo jalik yurituvchi
ʻ ʻ
subyektlari bilan o zaro manfaatli shartnomalar tuzdi. . Ikki mamlakat fanlar
ʻ
akademiyasilari va ularning institutlari ilmiy aloqalari yo lga qo yilgan. 2001-yil
ʻ ʻ
fevralda Toshkentda ochilgan Rossiya xalqaro ilmiy va madaniy hamkorlik
markazi („Roszarubejsentr“)ning vakolatxonasi zimmasiga aniq gumanitar
masalalarni hal qilish vazifasi yuklatilgan. 12
1992-yilda Toshkentda o z vakolatxonasini ochgan Tatariston ayni paytda
ʻ
O zbekiston va Rossiya mintaqalari o rtasidagi muvaffaqiyatli sheriklikning
ʻ ʻ
namunasidir. 2021-yil yakuniga ko ra, ikki respublika o rtasidagi savdo aylanmasi
ʻ ʻ
qariyb 200 million dollarni tashkil etgan, bu o tgan yilga nisbatan 23,5 foizga
ʻ
ko pdir.
ʻ
2022-yilda Rossiya O zbekistonning asosiy sarmoyaviy hamkori bo lib
ʻ ʻ
qoladi [3]
. Ko p yillar davomida „LUKOIL“, „Gazprom“, „Tatneft“, „chet el“,
ʻ
„KAMAZ“, „Bilayn“ va boshqa yirik rus futbolchilari mamlakat hududida
bo lgan
ʻ [4]
. 2019-yildan 2022-yil noyabrigacha Rossiya korxonalari soni 1828 tadan
12
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
15

2919 ta sanoat ob’ektiga ko paydi. Chet el kapitali ishtirokidagi korxonalarningʻ
umumiy sonida Rossiya Federatsiyasining ulushi −19,3% ni tashkil qiladi.
Bugun Tataristonning yirik ishlab chiqarish korxonalari va kompaniyalari
O zbekistonda o z faoliyatini rivojlantirmoqda. Masalan, „KAMAZ“
ʻ ʻ
O zavtosanoat bilan birgalikda o z mahsulotlari uchun yuk tashuvchi transport
ʻ ʻ
vositalari va butlovchi qismlar ishlab chiqarishni yo lga qo ygan. Neft va gaz
ʻ ʻ
sohasida „Tatneft“ni alohida e tirof etish mumkin. Bu kompaniyaning
ʼ
respublikada bir nechta yoqilg i quyish stantsiyalari va O zbekneftgaz bilan bir
ʻ ʻ
qator istiqbolli qo shma loyihalari mavjud. Ushbu ishlab chiqarishlarning barchasi
ʻ
O zbekiston manfaati uchun ishlaydi, yangi ish o rinlari yaratadi va aholi
ʻ ʻ
farovonligini oshiradi.
2022-yilda O zbekiston va Rossiyaning iqtisodiy hamkorligi yangi
ʻ
bosqichga ko tarildi. 15-sentyabr kuni mamlakatlar rahbarlari muzokaralar
ʻ
davomida bir qator aniq yo nalishlar bo yicha hamkorlikni rivojlantirishni nazarda
ʻ ʻ
tutuvchi keng qamrovli strategik hamkorlik to g risida deklaratsiya tuzdilar:
ʻ ʻ
siyosiy, harbiy-texnik, huquqiy, savdo-iqtisodiy, atom-energetika, mintaqalararo,
transport, madaniy-gumanitar, moliya-bank sohalarida. Bundan tashqari,
uchrashuv doirasida mashinasozlik, kimyo, neft-kimyo va geologiyada 4,6 milliard
dollarlik investitsiya shartnomalari to plami imzolandi.
ʻ 13
Shuningdek, Rossiya va
O zbekiston rahbarlari so nggi yillarda ularning hamkorligi „misli ko rilmagan
ʻ ʻ ʻ
darajada yuqori darajaga ko tarilganini“ta kidladilar. O tgan yil va joriy yilning
ʻ ʼ ʻ
etti oyi yakunlariga ko ra tovar aylanmasining o sishi 30 foizdan oshdi.
ʻ ʻ
O zbekistonning Samarqand viloyatida „Urgut“ EIZ hududida Markaziy
ʻ
Osiyodagi eng yirik o simliklarni himoya qilish kimyoviy vositalari ishlab
ʻ
chiqaruvchi Rossiya-O zbekiston korxonasi „Shchelkovo Agroxim
ʻ
O zbekiston“ochildi. Zavod har yili 20 ming tonnadan ortiq kimyoviy o simliklarni
ʻ ʻ
himoya qilish vositalarini ishlab chiqaradi. Korxonada 100 dan ortiq zamonaviy
ish o rinlari yaratilgan. Loyihaga investitsiyalar 30 million AQSh dollaridan oshdi,
ʻ
bu esa kompaniyaga maksimal 10 yil davomida soliq imtiyozlarini olish imkonini
13
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
16

berdi. Zavod mahsulotlari eksportga, shu jumladan qo shni Tojikiston, Qirg izistonʻ ʻ
va Qozog istonga yetkazib beriladi.
ʻ
O zbekiston va Rossiya Jizzax viloyatida agroekspress loyihasining bir
ʻ
qismi bo ladigan yangi agrologiya majmuasini ochdilar, bu esa agroekspress
ʻ
mahsulotining tezlashtirilgan konteyner temir yo l tashishini rivojlantirishni
ʻ
nazarda tutadi. Loyihani amalga oshirish O zbekiston Respublikasiga nafaqat
ʻ
Rossiya Federatsiyasiga, balki boshqa ko plab mamlakatlarga ham mahsulotlarni
ʻ
eksport qilishning kompleks ishlab chiqarish-logistika zanjirlarini tizimlashtirish,
o z ishlab chiqaruvchilarini xalqaro standartlar va eng kam xarajatlar bo yicha
ʻ ʻ
mahsulotlarni sotish uchun eksport kanallari bilan ta minlash imkonini beradi.
ʼ
Kompleks qishloq xo jaligi bozori ishtirokchilariga meva-sabzavot mahsulotlarini
ʻ
saralash, qayta ishlash, saqlash, sanitariya va bojxona rasmiylashtiruvi, transportga
tayyorlash va logistika xizmatlarini ko rsatadi. „Agroexpress“ doirasida Rossiya
ʻ
federatsiyasi va O zbekiston 2030 yilga kelib mamlakatlar o rtasida
ʻ ʻ
mahsulotlarning temir yo l yuk aylanmasini 1 mln tonnagacha oshirishni
ʻ
rejalashtirmoqda. 14

2018 yil sentabr oyida Rossiya va O zbekiston respublikada Jizzax
ʻ
viloyatida har biri 1,2 GVt·soat bo lgan „3+“ avlod VVEP-1200 ikkita yadroviy
ʻ
reaktoridan atom elektr stantsiyasini qurish to g risida bitim tuzdilar.
ʻ ʻ Do stona ʻ
mamlakatlarning ushbu loyihasi hozirda global atom hamjamiyati tomonidan eng
xavfsiz deb tan olingan. Rossiya va O zbekiston 2022 yilda qurilishni boshlashni
ʻ
rejalashtirmoqda. Taxminlarga ko ra, mamlakat loyihani amalga oshirish uchun
ʻ
taxminan 6 yil sarflaydi. Mutaxassislarning ta kidlashicha, atom elektr
ʼ
stantsiyasining ishga tushirilishi elektr tanqisligining pasayishiga yordam beradi .
Harbiy-texnik hamkorlik rivojlanmoqda. Ushbu sohadagi asosiy ikki
tomonlama hujjat Rossiya Federatsiyasi va O zbekiston Respublikasi o rtasida
ʻ ʻ
harbiy va harbiy-texnik sohalarda har tomonlama hamkorlikni yanada
chuqurlashtirish to g risidagi shartnoma bo lib, 1999-yil dekabr oyida 2001-yil
ʻ ʻ ʻ
may oyida imzolangan. chegara masalalari bo yicha hamkorlik to g risida
ʻ ʻ ʻ
14
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
17

davlatlararo shartnoma, o sha yilning oktyabr oyida Rossiya havo kuchlari, havoʻ
mudofaasi qo shinlari va O zbekiston havo kuchlarini ikki mamlakat havo hududi
ʻ ʻ
xavfsizligini ta minlash uchun birgalikda ishlatish to g risida davlatlararo bitim
ʼ ʻ ʻ
tuzildi. 2001-yil iyun oyida harbiy-texnik hamkorlikni muvofiqlashtirish
maqsadida Rossiya-O zbekiston ishchi guruhi tuzildi. 2007-yil may oyida uning
ʻ
sakkizinchi yig ilishi Moskvada bo lib o tdi.
ʻ ʻ ʻ
2021-yil 27-aprelda O zbekiston Mudofaa vazirlari Bahodir Qurbonov va
ʻ
Rossiya Sergey Shoygu 2021—2025-yillarda harbiy sohada strategik sheriklik
dasturini imzoladilar. Bunday dastur birinchi marta hamkorlikning erishilgan
sur’atini qo llab-quvvatlash maqsadida ishlab chiqilgan. Uchrashuv doirasida
ʻ
Vazirlar xalqaro va mintaqaviy xavfsizlik, harbiy va harbiy-texnik hamkorlik
masalalarini muhokama qildilar. Bundan tashqari, Sergey Shoygu O zbekistonga
ʻ
fashizm ustidan qozonilgan g alabaga mamlakat xalqining qo shgan hissasi
ʻ ʻ
to g risida arxiv hujjatlarini taqdim etdi.
ʻ ʻ 15
Rossiya va O zbekiston gumanitar sohada yaqindan hamkorlik qilmoqda.
ʻ
Ularning munosabatlari 1993-yil 19-martdagi madaniyat, fan va texnika, ta lim,
ʼ
sog liqni saqlash, axborot, sport va turizm sohasidagi hukumatlararo hamkorlik
ʻ
shartnomasi asosida rivojlanadi.
1998-yil 6-maydagi axborot-madaniy markazlarni tashkil etish va ularning
faoliyati shartlari to g risidagi hukumatlararo bitimga muvofiq, O zbekistonda
ʻ ʻ ʻ
Rossiya fan va madaniyat markazi ishga tushirildi. Markaz negizida O zbekistonda
ʻ
rus tilini o rganish bo yicha ilmiy-uslubiy, madaniy-ma rifiy va ma rifiy tadbirlar
ʻ ʻ ʼ ʼ
o tkazilmoqda.
ʻ
Rossiya ta lim va fan vazirligi va O zbekiston oliy va O rta maxsus ta lim
ʼ ʻ ʻ ʼ
vazirligi o rtasida 2005-yildagi hamkorlik to g risidagi bitim tufayli O zbekiston
ʻ ʻ ʻ ʻ
umumta lim maktablari bitiruvchilari har yili Rossiya universitetlariga o qishga
ʼ ʻ
yuboriladi. O zbekiston abituriyentlari, shuningdek, Moskva davlat universiteti
ʻ
filiallarida oliy ma lumot olish imkoniyatiga ega. M.
ʼ V. Lomonosov, Rossiya
15
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
18

iqtisodiy akademiyasi. G. V. Plexanov, Rossiya davlat neft va gaz universiteti.
I. M. Gubkina.
2020-yilda „sinf!“ rus-o zbek gumanitar loyihasi ishgaʻ
tushirildi."O zbekistondagi maktablarda rus tili va umumta lim fanlarini rus tilida
ʻ ʼ
o qitish sifatini oshirishga qaratilgan. Loyihani amalga oshirish to g risidagi
ʻ ʻ ʻ
memorandum 2020-yil oktyabr oyida Rossiya Xalq ta limi vazirligi, O zbekiston
ʼ ʻ
xalq ta limi vazirligi va Alisher Usmonovning „san at, fan, sport“xayriya
ʼ ʼ
jamg armasi tomonidan imzolandi. Loyiha doirasida 2-11-sinf o quvchilari uchun
ʻ ʻ
rus tilini chet tili sifatida o qitish bo yicha o quv-uslubiy majmua ishlab chiqildi.
ʻ ʻ ʻ
O quv qo llanmalari A.
ʻ ʻ I. Gertsen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti
mutaxassislari tomonidan O zbekiston Respublikasi xalq ta limi vazirligi
ʻ ʼ
huzuridagi Respublika ta lim markazi bilan birgalikda tuzilgan. 2022-yilda
ʼ
„sinf!“O zbekistonga 153 nafar rossiyalik mutaxassis yuborildi: 104 nafar rus tili
ʻ
o qituvchisi, 35 nafar kimyo, biologiya, fizika va matematika fan o qituvchilari, 14
ʻ ʻ
nafar malaka oshirish kurslarining metodistlari. 16
2022-yil 28-oktabr kuni uchinchi O zbekiston-Rossiya ta lim forumi
ʻ ʼ
doirasida 20 dan ortiq O zbekiston va Rossiya universitetlari hamkorlik
ʻ
shartnomalarini imzoladilar. Imzolangan hujjatlar orasida Lomonosov nomidagi
Moskva davlat universiteti bilan tuzilgan shartnomalar ayniqsa istiqbolli
hisoblanadi. Bu Toshkent davlat yuridik universiteti bilan o zaro anglashuv
ʻ
memorandumi va 2022—2024-yillarda O zbekiston maktabgacha ta lim vazirligi
ʻ ʼ
bilan o zaro anglashuv memorandumini amalga oshirish bo yicha yo l xaritasi.
ʻ ʻ ʻ
Bundan tashqari, universitetlararo hamkorlik doirasida Moskva davlat universiteti,
Mirzo Ulug bek nomidagi O zbekiston milliy universiteti, Berdax nomidagi
ʻ ʻ
Qoraqalpoq davlat universiteti va Samarqand davlat universiteti o rtasida
ʻ
hamkorlik shartnomalari imzolandi . 17
16
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
17
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
19

2.2. O’zbekiston va Rossiyaning iqtisodiy hamkorlik istiqbollari.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgan dastlabki kunlardanoq
xalqaro munosabatlarning teng huquqli ishtirokchisiga aylandi, uning xalqaro
nufuzi tobora ortib bormoqda.
Har kuni mamlakatlar bilan teng huquqlilik va o‘zaro manfaatdorlik
asosida hamkorlik qilish O‘zbekiston tashqi siyosatining muhim tamoyillaridan
biri bo‘lib, shu asosda O‘zbekiston Respublikasi bilan Rossiya Federatsiyasi
o‘rtasidagi munosabatlar rivojlanib bormoqda. Ikki davlat o rtasidagi aloqalar kengʻ
ko lamli bo lib, diplomatik, siyosiy, iqtisodiy, harbiy, ilmiy-texnikaviy, madaniy
ʻ ʻ
va boshqa sohalarni qamrab oladi. Bu munosabatlar ikki tomonlama va ko‘p
tomonlama asosda jadal rivojlanmoqda. Aytish joizki, Rossiya Federatsiyasi
o‘zining iqtisodiy, ilmiy, intellektual salohiyati, yer usti va yer osti boyliklari
bo‘yicha dunyoda yetakchi davlatlardan biri hisoblanadi. O‘zbekistonda ham boy
imkoniyatlar mavjud. Bu borada har ikki davlat ham o‘zaro hamkorlikdan
manfaatdor. Ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi yil sayin ortib
bormoqda, masalan, 2001 yilda ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 1
milliard 28,6 million AQSH dollarini tashkil etgan bo‘lsa, 2009 yilda bu
ko‘rsatkich 4,5 milliard AQSH dollarini tashkil etdi. 2005-yilda O zbekistonda 360
ʻ
ta qo shma korxonalar tashkil etilgan bo lsa, 2009-yilda qo shma korxonalar soni
ʻ ʻ ʻ
843 taga yetdi.
20

2.2.1 – rasm. O’zbekiston va Rossiya hamkorlik shartnomalari
imzolanish jarayoni.
2005 yilda Rossiyada o‘zbekistonlik hamkorlar ishtirokida 267 qo‘shma
korxona faoliyat ko‘rsatgan bo‘lsa, 2009 yilda bu ko‘rsatkich 385 taga yetdi.
O‘zbekiston-Rossiya munosabatlarida yoqilg‘i-energetika sohasidagi hamkorlik
ham alohida ahamiyatga ega. 2002 yil dekabr oyida ikki davlat o rtasida “Gazʻ
sohasida strategik hamkorlik to g risida bitim” imzolandi.
ʻ ʻ 18
2012-yilgacha bo‘lgan
davrda O‘zbekistondan gaz sotib olish, mamlakatimizdagi gaz konlarini
o‘zlashtirishda ishtirok etish, Markaziy Osiyo gazini mamlakatimiz hududi orqali
tashish masalasi ko‘rib chiqilmoqda. 68 O‘zbekiston Rossiya bilan ijtimoiy sohada
yaqin hamkorlik qiladi. Ilm-fan va ta’lim, tibbiyot, madaniyat va san’at va boshqa
sohalarda aloqalar faollashmoqda.
Ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasidagi o‘zaro manfaatli hamkorlikka
kelsak, bugungi kunda Rossiyaning iqtisodiyot, xizmat ko‘rsatish, menejment,
tilshunoslik, pedagogika, qishloq xo‘jaligi, informatika sohalarida mutaxassislar
tayyorlaydigan o‘nlab oliy ta’lim muassasalari bilan samarali hamkorlik yo‘lga
18
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
21

qo‘yilgan. Toshkentda G.Plexanov nomidagi Akademiyaning filiali faoliyat
yuritmoqda. Bundan tashqari, 2006-yil sentabr oyida M.Lomonosov nomidagi
Moskva davlat universitetining Toshkent filialida yuqori malakali mutaxassislar
tayyorlash yo lga qo yildi, 2006-yil dekabr oyida esa O zbekiston Respublikasiʻ ʻ ʻ
Birinchi Prezidenti I.A. Karimov Rossiya davlat neft va gaz universiteti filialini
tashkil etdi.
Bu haqda Toshkent shahridagi “INGubkin” korxonasi qaror qabul qildi.
Davlatimiz rahbari Islom Karimovning 2010-yil 19-20 aprel kunlari Rossiya
Federatsiyasiga davlat tashrifi doirasida ikki davlat o‘rtasida 2010-2012-yillarga
mo‘ljallangan madaniy-gumanitar sohadagi hamkorlik dasturi imzolangan edi.
texnika sohasida 2010-2012 yillarga mo‘ljallangan chora-tadbirlar rejasini amalga
oshirishga ko‘maklashish to‘g‘risida. Umuman olganda, ikki davlat rahbarlarining
munosabatlarni rivojlantirishga doir masalalar, mintaqaviy va xalqaro muammolar
yuzasidan qarashlari o‘xshash va yaqin, hamkorlikni mustahkamlashda xalqlarimiz
do‘stligi tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Rossiyaning O‘zbekistonga
kiritgan sarmoyalarining umumiy hajmi 8,5 milliard dollarga yetdi. Bu haqda
O‘zbekiston poytaxti Toshkentda bo‘lib o‘tayotgan “Expo Russia Uzbekistan –
2018” 1-xalqaro sanoat ko‘rgazmasida Rossiyaning O‘zbekistondagi savdo vakili
o‘rinbosari Leonid Pokrovskiy ma’lum qildi. U O‘zbekiston MDHga a’zo davlatlar
orasida Rossiyaning to‘rtinchi yirik hamkori ekanligini, so‘nggi paytlarda ikki
davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi sezilarli darajada oshganini ta’kidladi. 19
Yanvar va fevral oylarida Rossiya va O zbekiston o rtasidagi tashqi savdo hajmi
ʻ ʻ
50,2 foizga oshib, 600 million dollarni tashkil qildi. Bu davrda Leonid Pokrovskiy
Rossiyaning O zbekistonga eksporti 59,7 foizga oshgani haqida ma lumot berib,
ʻ ʼ
mamlakatda valyuta, soliq va bojxona tizimlarining erkinlashtirilishi hamda
mehnat sharoitlarining yaxshilanishi eksport hajmining oshishiga olib kelganini
ma lum qildi. ikki davlat o'rtasidagi tashqi savdo. Rossiya Savdo-sanoat palatasi
ʼ
ma lumotlariga ko ra, ikki davlat o rtasidagi tashqi savdo hajmi o tgan yili 33,9
ʼ ʻ ʻ ʻ
foizga oshib, 3,6 milliard dollarga yetgan. Rossiya O zbekistonning savdo va
ʻ
19
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
22

sarmoyaviy sheriklari orasida birinchi o rinda turadi. Rossiyaning “Gazprom” vaʻ
“Lukoyl” neft kompaniyalari O‘zbekistonda katta sarmoyaga ega o'rtasidagi
munosabatlar.
O‘zbekiston va Rossiya qadimiy va uzoq tarixga ega. Zolim Amir Temur
zarbalari ostida Oltin O rda davlati parchalanganidan keyin Rossiya davlati bilan
ʻ
O rta Osiyo o rtasida diplomatik aloqalar o rnatishga harakat boshlandi. Mak,
ʻ ʻ ʻ
1464. Rus hukumati bu yerga o z elchilarini yubordi. 1490 yilda temuriylar sultoni
ʻ
Husayn Boyqor elchilari Moskvaga boradilar. 16-asr o rtalarida Ashtarxon
ʻ
(Astraxan) va Kozon xonliklari Rossiya davlati tomonidan bosib olingandan so ng
ʻ
ikkala tomon ham qo shni va qo shni bo lib qoladi. Rossiya davlati ham Buxoro va
ʻ ʻ ʻ
Xiva xonliklari bilan munosabatlardan manfaatdor edi.
16-asr 2-yarmi, 17-18-asrlarda diplomatik va savdo aloqalari kuchaydi. Rus
yilnomalarida yozilishicha, Buxoro amirligi, Xiva va Qo qon xonliklarining
ʻ
elchilari savdo-sotiqni kengaytirish taklifi bilan Peterburgga borganlar. 19-asrning
60-yillarida O rta Osiyo Rossiya tomonidan bosib olingandan so ng bu yerlar
ʻ ʻ
Rossiya uchun xom ashyo manbai bo lib qoldi. O rta Osiyodan paxta, ipak va
ʻ ʻ
boshqa tovarlar jo natib, u yerga sanoat mollari olib kela boshladi. 1917 yil
ʻ
Oktyabr inqilobidan keyin O zbekiston-Rossiya munosabatlari sovet hukumati
ʻ
siyosati doirasida yagona xo jalik rejasi, ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish va
ʻ
kooperatsiya qilish asosida amalga oshirildi. 20
20-asrning 90-yillaridan boshlab ikki davlat o rtasida teng huquqli
ʻ
munosabatlar o rnatildi. O‘zbekiston Prezidenti Islom Karimovning 1998, 2001 va
ʻ
2004-yillarda Rossiyaga tashriflari, Rossiya Prezidenti Vladimir Putinning 2000 va
2003-yillarda O‘zbekistonda bo‘lishi davomida erishilgan kelishuvlar va
imzolangan hujjatlar iqtisodiy, ilmiy va madaniy hamkorlikning huquqiy asoslarini
yaratdi. ikki davlat o'rtasida. 1998-2007 yillarga mo‘ljallangan iqtisodiy
hamkorlikni chuqurlashtirish to‘g‘risidagi bitim bu doirani yanada kengaytirdi.
Asosiy muvofiqlashtiruvchi organ Rossiya Federatsiyasi va O‘zbekiston
Respublikasi o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlik bo‘yicha hukumatlararo komissiya
20
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
23

hisoblanadi. Ikki tomonlama iqtisodiy munosabatlarning ustuvor yo‘nalishlarini
belgilash, hamkorlik uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, tadbirkorlik
sub’ektlariga xususiylashtirish jarayonlarida ishtirok etishda ko‘maklashish,
O‘zbekiston va Rossiya hududlari o‘rtasidagi hamkorlikni yo‘lga qo‘yish bilan
shug‘ullanadi. 2003 yilda O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasidagi tovar ayirboshlash
hajmi 1 mlrd. AQSH dollariga 149,1 mln. O zbekistondan Rossiyaga paxta tolasi,ʻ
avtomobillar, meva-sabzavot va boshqa mahsulotlar jo natiladi.
ʻ
Ikki mamlakat ishbilarmonlari hamkorligi tufayli Rossiyadan mexanik va
elektr texnikasi, transport vositalari, qora metallar, plastmassa va ulardan
tayyorlangan buyumlar, dori-darmon, yog‘och, kimyo mahsulotlari va boshqalar
keltirilmoqda O‘zbekiston Respublikasi. Ular orasida 100% Rossiya investitsiyasi
ishtirokidagi o nlab korxonalar bor. Ular oziq-ovqat, to qimachilik, yog ochsozlik,
ʻ ʻ ʻ
farmatsevtika, mashinasozlik, qishloq xo jaligini qayta ishlash sanoatida mehnat
ʻ
qiladi. Rossiyaning 40 ga yaqin kompaniyalari, jumladan, Aeroflot, Avtovaz,
Zarubejneftegaz, LUKoil, Techmashimpex va boshqalar o'z vakolatxonalariga ega.
Rossiyada 167 ta korxona, jumladan, O zbekiston rezidentlari ishtirokida
ʻ
tashkil etilgan 72 qo shma korxona faoliyat ko rsatmoqda. O‘zbekiston va Rossiya
ʻ ʻ
o‘rtasidagi munosabatlar sohasida, ayniqsa aviatsiya sohasida avvalgi hamkorlik
aloqalari boshi berk ko‘chaga kirib qolgan. 21
O‘zbekiston gazini Rossiya orqali
boshqa davlatlarga tashish, shuningdek, neft va gazning yangi manbalarini izlash,
ularni qazib olish va qayta ishlash borasida o‘zaro hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
Rossiyaning “Gazprom” aksiyadorlik jamiyatlari va “O‘zbekneftgaz” milliy
xolding kompaniyasi o‘rtasida strategik hamkorlik to‘g‘risidagi hamda
“O‘zbekneftgaz” aksiyadorlik jamiyati o‘rtasida mahsulot taqsimoti bo‘yicha
protokol tayyorlash to‘g‘risidagi hujjatlarning imzolanishi bu boradagi muhim
voqea bo‘ldi. va LUKOIL.
Ikki mamlakat hududlari o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlik izchil rivojlanib
bormoqda. Moskva shahri va viloyati, Sankt-Peterburg, Yaroslavl viloyati
Boshqirdiston, Mordoviya, Tatariston, Sibir va Ural viloyati respublikalari
21
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
24

ishbilarmon doiralari delegatsiyalari O‘zbekiston Respublikasiga keladi, ular
respublikaning tadbirkorlik subyektlari bilan o‘zaro manfaatli shartnomalar tuzadi.
O'zbekiston. Chkalov nomidagi aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi,
“O‘zDEUavto”, “O‘zavtoel” kompaniyalari bilan tuzilgan shartnomalar shular
jumlasidandir.
Ilmiy hamkorlik ham muhim ahamiyatga ega. Jizzax viloyati Zomin
tumanidagi Supa platosida Xalqaro radioastronomiya observatoriyasini tashkil
etish bo‘yicha hukumatlararo kelishuvni amalga oshirish bo‘yicha olimlar
hamkorligi bunga misoldir. Ikki mamlakat Fanlar akademiyalari va ularning
institutlari o‘rtasida ilmiy aloqalar o‘rnatildi. 2001 yil fevral oyida Toshkentda
ochilgan Rossiya xalqaro ilmiy va madaniy hamkorlik markazi (Roszarubezhsentr)
vakolatxonasiga aniq gumanitar masalalarni hal etish vazifalari yuklatildi.
“Roszarubezhsentr” va O‘zbekiston Badiiy akademiyasi o‘rtasida tuzilgan
shartnomaga ko‘ra, turli tadbirlar, kechalar, ko‘rgazmalar o‘tkazish odat tusiga
kirgan. Madaniyat va san at, xususan, tasviriy va amaliy san at namoyandalari bir-ʼ ʼ
biri bilan ijodiy aloqada bo lib kelmoqda, masalan, 2003 yilda.
ʻ 22
Umarbekov va
boshqa o zbek san atkorlari. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi 1997 yildan buyon
ʻ ʼ
har yili Moskvadagi Rassomlar markaziy uyida o‘tkaziladigan nufuzli xalqaro
ko‘rgazmaning doimiy ishtirokchisi hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasidagi
Rus madaniyat markazi va “O‘zbekiston-Rossiya” do‘stlik jamiyati faoliyati
madaniy aloqalarni rivojlantirish va kengaytirishga xizmat qilmoqda.
Hozirda Rossiya - O'zbekiston o'rtasida erkin savdo tartibi amal qilmoqda.
Buning natijasida ikki davlat o'rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 30 foizga o'sgan.
Ikki davlat rahbarlari o'rtasida o'tkazilgan muzokaralarda tovar
ayirboshlash hajmini oshirish va nomenklaturasini diversifikatsiya qilish, ishlab
chiqarish korxonalari o'rtasidagi kooperatsiyani rivojlantirish, transport va
energetika sohalarida o'zaro hamkorlikni mustahkamlash masalalari muhokama
qilingan.
22
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
25

Mavzu doirasidagi ikki davlat o'rtasidagi strategik sheriklik masalalarining
yangi bosqichga o'tganligi o'rganilganda davlat rahbarlari tashrif doirasida umumiy
qiymati 25 milliard dollar bo'lgan savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hujjatlar
imzolangan. Shuningdek, ikki mamlakat hukumatlari o'rtasida 2019-2024 yillarda
iqtisodiy hamkorlik dasturining qabul qilinishi ham muhim ahamiyat kasb etgan.
Hozirda yirik loyihalardan biri hisoblangan Rossiyaning O'zbekiston
iqtisodiyotidagi eng yirik sarmoyadori "Lukoyl" kompaniyasi ishtirokidagi
navbatdagi yirik loyiha amalga oshirildi. Uning umumiy qiymati 3,4 milliard
dollardan ortiq. Korxona yiliga 8,1 milliard kubometr gaz qazib chiqarish va qayta
ishlash quvvatiga ega.
Bundan tashqari Rossiyaning boshqa bir energetika giganti - "Gazprom"
kompaniyasi ham O'zbekistonda faol ish olib bormoqda. U o'zbek gazini sotib
olish va geologiya-qidiruv ishlarida ishtirok etmoqda. Mahsulotni taqsimlashga
doir kelishuvga asosan, "SHoxpaxta" gaz konini o'zlashtirish bo'yicha pilot
loyihani amalga oshirish davom ettirilmoqda.
Telekommunikatsiya sohasida "VtimpelKom" kompaniyasining "YUnitel"
MCHJ shu'ba kompaniyasi O'zbekiston bozorida 2006 yildan buyon faoliyat olib
bormoqda. Bugungi kunga kelib, uning umumiy investitsiyalari hajmi 1,15 milliard
dollardan ziyod. Kompaniyaning aloqa bozoridagi ulushi qariyb 50 foiz (10
million abonent)ga teng. 23
Rossiyaning "Evrotsement" xoldingi tarkibidagi
"Ohangaronsement" OAJ O'zbekistonda sement ishlab chiqarish quvvati bo'yicha
ikkinchi o'rinda turadi.
XULOSA
Bugun O’zbekiston tovar ayirboshlash hajmining 18 foizi Rossiyaga to’g’ri
kelmoqda. Tovar ayirboshlash ko’paymoqda: pandemiyaga qaramay, o’tgan yili 15
foizdan ko’proqqa oshgan. Bu ko’rsatkich hatto murakkab davrda ham o’zaro
hamkorlik muvaffaqiyatli kechayotganini aniq-ravshan ko’rsatib turibdi.
Tashrifdan avval juda salmoqli ishlar qilindi. Uchta katta tadbir: hududlar, ta’lim
va media forumlari o’tkazildi. Bugun 14 milliard dollarlik loyihalar ustida ish olib
23
https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=http://fayllar.org/ozbekiston-bilan-rossiya-federatsiyasi-
iqtisodiy-aloqasi-reja.html&prev=search&pto=aue
26

borilmoqda. 2020 yilda o’zaro savdo hajmi 5,6 milliard dollardan oshgan bo’lsa,
joriy yilning 10 oyida ushbu ko’rsatkich 6 milliarga yetib, yil yakuniga qadar 7
milliard dollarga yaqinlashishi kutilmoqda. Keyingi to’rt yilda O’zbekistonda
Rossiya sarmoyasi ishtirokidagi korxonalar soni ikki barobarga ko’payib, qariyb 3
mingtani tashkil etadi. Bugun O’zbekiston iqtisodiyotida Rossiyadan jalb qilingan
investisiyalar hajmi 10 milliard dollardan oshdi va jadal o’sishda davom etmoqda.
Uchrashuv O’zbekiston va Rossiya o’rtasidagi oroganoik sheriklik va ittifoqchilik
munosabatlari yanada mustahkamlanib borishini yana bir bor qat’iy tasdiqladi.
O’zbekistonda siyosiy va davlat mustaqilligi kamol topishi bilan uning bozor
munosabatlariga asoslangan milliy iqtisodiyoti orogan sari shakllana boshladi.
Milliy iqtisodiyot-bu ma’lum bir davlat hududida tarixan tashkil topgan, bir-biri
bilan maqsadi va mehnat taqsimoti bog’liq bo’lgan tarmoqlarning yig’indisidir.
Yagona tizim sifatida milliy iqtisodiyot o’ziga xos bo’lgan munosabatlari,
boshqaruv tizimi, umumiqtisodiy infrastrukturasi va mustaqil qonunchiligiga ega
bo’lgan mustaqil davlatchilikni taqozo qiladi.
Har bir yirik davlatlar kabi O’zbekiston ham jahon iqtisodiyotiga o’z
hissasini qo’shmoqda. Jahon iqtisodiyotiga hissasini qo’shish deganda faqat
eksport mahsulotlarini sotish emas, balki import mahsulotlari qabul qilish ham
nazarda tutiladi. Albatta mamlakatda eksport hajmi import hajmidan ko’p bo’lishi
uchun mamlakatning iqtisodiyotiga foyda keltiradi. Ammo boshqa tarafdan olib
qaraganda mamlakat ichki mahsulotlarining haddan ziyod tashqi bozorga chiqishi
davlatning ichki bozoriga salbiy ta’sir qilishi ham mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
1. “Как растет число росийских предприятий в Узбекистане –
инфографика” (на руском). Спутник . Доступ: 11 ноября 2022 г. [ сайт
не работает ]
2. «Росия лидирует по объёму инвестиций в Узбекистан» (на руском).
Спутник . Доступ: 30 октября 2022 г.
27

3. “Как растет число росийских предприятий в Узбекистане –
инфографика” (на руском). Спутник . Доступ: 11 ноября 2022 г. [ сайт
не работает ]
4. «Посол Росии. Какова цель визита Рустама Минниханова в
Узбекистан? » Подробности.уз .
5. «Узбекистан и Росия подписали декларацию о всеобъемлющем
стратегическом партнерстве» (на руском языке). Газета.uz . Доступ:
15 сентября 2022 г.
Internet ma’lumotlari:
1. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD
%D0
2. https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://
uz.wikipedia.org/wiki/O%25CA%25BBzbekiston_
%25E2%2580%2594_Rossiya_munosabatlari&prev=search&pto=aue
3. https://fayllar.org/pars_docs/refs/1666/1665083/1665083.pdf
4.
ILOVALAR.
1 – ilova.
28

2 – ilova.
MUNDARIJA:
KIRISH.....................................................................................................................2
29

I BOB. O’ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA UMUMIY TAVSIF
1.1. O’zbekiston iqtisodiyoti..................................................................................4
1.2. O’zbekistonning xalqaro munosabatlar tizmidagi o’rni.................................9
II BOB. O’ZBEKISTON VA ROSSIYA IQTISODIY HAMKORLIGI
2.1. O'zbekistonning Rossiya bilan iqtisodiy hamkorlik tarixi...............................14
2.2. O’zbekiston va Rossiyaning iqtisodiy hamkorlik istiqbollari..........................20
XULOSA................................................................................................................27
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR..............................................................28
ILOVALAR...........................................................................................................29
30

Rossiya bilan O’zbekistonning iqtisodiy aloqalari

Купить