Said Ahmad (dars ishlanma) - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Said Ahmad (dars ishlanma)

Купить

D A R S M A Q S A D I : 1. Ta’limiy maqsad: Said Ahmad hayoti va ijodi yuzasidan olingan bilimlarni mustahkamlash, o’quvchilarni adibning romanlari, hikoyalari bilan tanishtirish, asardagi obrazlar olami xarakterlar badiiyligi va hayotiyligi darajasini anglatish; 2. Tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni vatanga muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash, ularda o’zaro hamkorlik tuyg’ularini shakllantirish, o’z haq- huquqini bilish va himoya qila olish kabi xislatlarni rivojlantirish; 3. Rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarni og’zaki nutq malakalarini rivojlantirish, mantiqiy fikrlash doirasini kengaytirish, mustaqil fikrlashga o’rgatish; Dars turi: yangi bilim beruvchi, mustahkamlovchi va nazorat qiluvchi.

S A I D A H M A D 1. O’tilgan mavzuni mustahkamlash: * “ortiqchasini toping” usuli * “ikki xil talab” usuli 2. Yangi mavzu bayoni: Reja: 1. Said Ahmad hayoti va ijodiga bir nazar 2. Said Ahmad hikoyalarining tasvir mahorati 3. Said Ahmad romanlarida xalqimizga xos milliy xususiyatlar 4. Xulosa 3. Yangi mavzuni mustahkamlash * “lift” usuli * savollar Adibning badiiy mahorati Uyga vazifa D A R S R E J A S I

O’zbek adabiyotini yetakchi nosirlaridan biri Said Ahmad Husanxo’jayev 1920-yili Toshkentning Samarqand darboza mahallasida ziyoli oilada dunyoga keldi. Shu yerda o’rta maktabni bitirib, Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat pedagogika institutida ta’lim oldi. (1938- 1941). Bobosi Dadaxo’jabiy Toshkentning eng katta boylaridan bo’lgan. Said Ahmadning o’zi bu haqda: Bobom boyligining ko’pchilik qismini yurt obodonligiga , o’zbek yoshlarini o’qitishga sarflagan. Onam Zulfiyaxon savodli, husnixati chiroyli ayol edilar. Fuzuliy, Huvaydo, Mashrab g’azallaridan o’qirdilar. U kishiga negadir Huvaydo g’azallari ko’proq yoqardi. Huvaydo bu g’azallarini xudoning jamoliga oshiq bo’lib bitgan, deb aytardilar. Dadam Husanxo’ja Dadaxo’ja o’g’li rus tilini mukammal bilardi. Ruscha xatni mutlaqo bexato yozard

Yozuvchi o’z ijodini hajviy asarlar yozishdan boshlagan. Uning “Ishqivoz” degan hajviyasi “Mushtum” jurnalida chop etilgan. Said Ahmad Nizomiy nomli TDPU da bir muddat o’qigach, “Mushtum” jurnalida, 1942-1943 yillarda respublika radiosida va bir qancha gazeta hamda jurnallarda ishlaydi. Uning birinchi kitobi “Tortiq” nomli hikoyalar to’plami bo’lib, 1940 yilda nashr etilgan. Adibning “Ey yurak” (1942), “Farg’ona hikoyalari” (1948), “Muhabbat” (1949), “Qadrdon dalalar” (1949), “Cho’l shamollari” (1961), “Onajonlar” (1962), “Xazina” (1963), “Ta’zim” (1966), “Qissa va hikoyalar” (1968), “Yo’qotganlarim va topganlarim” (1999), “Qora ko’z Majnun” (2001), “Kiprikda qolgan tong” (2003), “Umrim bayoni” (2003) va boshqa kitoblarida Said Ahmadning ijodiy kamolot yo’li yaqqol ko’zga tashlanadi. 2. S

Said Ahmadning ko’p hikoyalarini, xususan, “Cho’l shamollari”, “Cho’l oqshomlari” turkumiga kirgan hikoyalarini shu janrning yetuk namunalari deyish mumkin. Adib bu hikoyalarida jonli, tiniq obrazlar yaratib, voqelikdagi yangiliklarni, oddiy kishilar hayotidagi o’sish-o’zgarishlarni, ular ong- tushunchasidagi ibratli jihatlarni umumlashtirib ustalik bilan tasvirlab berdi. Said Ahmad o’zining “Cho’l hikoyalari”ni “cho’llarda boshlangan yangi hayot va yangi odamlar qissasi” deb atashi ham bejiz emas, albatta. “ Cho’l hikoyalari” turkumi bir-birini mantiqan to’ldiruvchi va davom ettiruvchi yigirmadan ziyod hikoyadan tashkil topgan bo’lib, ularda cho’l va cho’lquvarlar hayotidan tipik lavhalarchizilgan. Cho’llarni o’zlashtirayotgan oddiy odamlarning ajoyib fazilatlari ochib berilgan. Bu odaml

3. Said Ahmad 50-yillardan boshlab qissa va roman janrlarida ham samarali ravishda ijod qildi. Uning “Qadrdon dalalar”(1949), “Hukm”(1958)”G’ildirak”(1990) qissalari, “Ufq”(1964-1970) trilogiyasi va “Jimjitlik”(1989)romani buning isbotidir. “Qadrdon dalalar”-Said Ahmadning birinchi yirik nasriy asari. Unda adib urushdan so’nggi dastlabki yillarda qo’riq va bo’z yerlarni o’zlashtirish, paxtachilikni rivojlantirish sohasida jonbozlik ko’rsatgan kishilarning obrazlarini gavdalantirishga harakat qilgan. Qissadagi Nazokat, Hoshimjon, Jo’raboy, Hojimat, Rajab bobo obrazlari jonli va ishonarli chiqqan. Biroq asarda o’sha davr adabiyoti uchun xarakterli bo’lgan nuqson-yutuqlarni oshirib, kamchiklarni xaspo’shlab,voqelikni bo’yab-bezab aks ettirish ko’zga tashlanib turadi. Said Ahmadning “Ufq” tri

Trilogiyada o’zbek xalqiga xos bo’lgan bolajonlik va oriyatlilik, bag’rikenglik va fidoyilik, mehribonlik va el-yurt oldidagi burchini chuqur his etish singari xislatlar Tursunboyning onasi Jannat xola obrazida ham yorqin aks etgan. Ikromjon aka singari Jannat xola qalbida ham bir vaqtning o’zida yakkayu yolg’iz o’g’liga muhabbat va qahr g’azab tug’yon uradi. Ona o’g’lini qanchalik sevmasin, baribir, uning qilmishiga chiday olmaydi. Ona iztirob, alam, or- nomus o’tida yonadi va qochoq o’g’li Tursunboyni la’natlab:”Kuch- quvvatdan qolgan otang ham qo’liga miltiq olib urushga bordi-ya! Bir oyog’ini urushga tashlab keldi-ya! Sen, shu gavdang, shu kuching bilan qochdingmi? Otangni tiriklay o’ldirding-ku, meni adoyi tamom qilding-ku! Ertaga yurtning ko’ziga qanday qarayman? Dadang qanday qilib

K E L I N L A R Q O ’ Z G ’ O L O N I Said Ahmad komediyalari orasida ayniqsa, “Kelinlar qo’zg’oloni” o’zining qiziqarliligi bilan million-million kishilarga manzur bo’lgan. Pyesada Farmonbibi boshliq yetti o’g’il va yetti kelindan tashkil topgan katta bir oilaning hayoti zo’r mahorat bilan namoyish ettirilgan. Yozuvchi bu oiladagi halollik, to’g’rilik, tartib-intizom, odob-axloq va samimiylikni ma’qullash hamda qo’llab – quvvatlash bilan bir qatorda, ba’zi bir g’ayritabiiy holatlarni beg’araz kulgi ostiga oladi. “Kelinlar qo’zg’oloni” ning sho’rolar davrida yaratilgani va unda o’n besh personaj ishtirok etishi hisobga olinsa, komediyadagi mustaqillikka intilayotgan har bir oila muayyan ramziy ma’no tashishi anglashiladi.

L I F T O ’ Y I N I Lift tugmachasi Yo’nalish Topshiriq 9 – qavat Tafakkur cho’qqisi Test 8 – qavat Ijodkorlik O’quvchining o’z ijodidan namuna 7 – qavat Notiqlik Asardan parcha aytish 6 – qavat Hattotlik Yozuv taxtasida chiroyli va xatosiz yozish 5 – qavat Musavvirlik Said Ahmadning biror asari asosida yozuv taxtasida rasm chizish 4 – qavat Aktyorlik Said Ahmadning biror asari qahramonini gavdalantirish 3 – qavat Qo’shiqchilik Saida Zunnunovaning ijodidan namuna keltirish 2 - qavat Tashkilotchilik Besh daqiqa darsni boshqarish

S AV O L L A R 1) Said ahmadning birinchi hikoyalar to’plami qanday nomlanadi? 2 ) Said Ahmadning iste’dodli yozuvchi sifatida shakllanishida qaysi adiblarning xizmati katta? 3) Nazokat, Hoshimjon, Jo’raboy, Hojimat, Rajab bobo obrazlari Said Ahmadning qaysi asari qahramonlari? 4) Said Ahmadning birinchi yirik nasriy asari qanday nomlanadi? 5) Said Ahmad qaysi romanining birinchi qismini “Bir tanda ikki odam” deb atagan? 6) Adibning qaysi hikoyasi kishilardagi xushomadgo’ylik, laganbardorlik, o’z manfaati yo’lida andisha mulohazalarga bormay, surbetlarcha ish tutish, odamlarning amal kursisiga qarab munosabat ko’rsatish kabi yaramas illatlar tanqidiga bog’ishlangan? 7) Said Ahmadning “Cho’l hikoyalari” turkumi o’z ichiga qancha hikoyani oladi? 8) “Jimjitlik” romanida qaysi obraz ikki xil k

X U L O S A Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, adib Said Ahmad asarlarida har bir obrazni o’ziga xos jonli tarzda yoritgan. Yorqin bo’yoqlarda aniq va tiniq aks ettirgan. Uning asarlarini o’qigan har bir kitobxon asarlarida hayot nafasi ufurib turganini yaqqol sezadi. Said Ahmad qatag’onlik zulmining ikkinchi to’lqiniga duchor bo’lgan bo’lsa-da, o’z talanti va ona xalqiga sadoqat, katta ishonch adibni so’z san’atkori darajasiga yetkazgan desak aslo mubolag’a bo’lmaydi.

BuxDU filologiya fakulteti o’zbek filologiyasi yo’nalishi 3 -“D” guruh talabasi Samadova Shabnamning “ Adabiyot o’qitish metodikasi” fanidan mustaqil ishi

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar