Sharof Boshbekov Temir xotin 9 -sinf - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	620.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	24 Сентябрь 2021
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Sharof Boshbekov Temir xotin 9 -sinf

Купить

SHAROF BOSHBEKOV 9-sinf Adabiyot fani darsligi asosida 25-mavzu

TEMIR XOTIN ( JIDDIY KOMEDIYA ) Ishtirok etuvchilar: qo‘chqor — traktorchi Alomat — robot Olimjon — olim qumri — Qo‘chqorning xotini Sharofat — qo‘shni ayol Turobjon — Qo‘chqorning o‘g‘li BIRINCHI SAHNA Qishloqdagi oddiy, kamtarona hovli. To‘g‘rida bir necha ustunli peshayvon, o‘ngda pastakkina ko‘cha eshik, oldinroqda yog‘och kara vot. Sahnadagi har jihoz, har bir buyumda nimadir yetishmaydi: eshik- deraza romlarining yarmi bo‘yalgan, qolganining rangi o‘chib ketgan, yog‘och karavotning bitta oyog‘i yo‘q, ko‘rpa- yostiqlarga yamoq tushgan, piyolalarning labi uchgan yoki chegalangan, choynakning jo‘mragiga tunuka kiygizilgan va hokazo. Peshayvon ustuniga Qo‘chqor arqon bilan chan-dib tashlangan, usti-boshi, aft-angori bir ahvolda. Shu ko‘yi uxlab qolgan bo‘lsa kerak, avval sekin qimirlab q

— (Uy tomonga) Ho‘-o‘, tirikmisan?.. (Yana chira nib ko‘radi.) Yechib qo‘y darrov, ho‘!.. Qumri, deyapman! Jahlim chiqsa, nima bo‘lishini bilasan-a? (O‘zicha) Iye, bir balo bo‘lganmi bunga?.. (Baqirib) Oxirgi marta aytayapman: agar hozir yugurib kelib, qo‘limni bo‘shatmasang... Ichkaridan Qumri chiqadi. U o‘ttiz-o‘ttiz bech yoshlarda, lekin yoshiga nisbatan ancha katta ko‘rinadi.QO‘CHQOR: qumri: — (Arazli.) Nima qilasiz? qo‘chqor: — Qo‘yvoraman! qumri: — (Xo‘rligi kelib.) Nima? qo‘chqor: — Pattangni qo‘lingga tutqazaman! qumri: — (Eriga birpas ta’na aralash qarab turadi-da, dordagi kiyim-kechaklarni yig‘ishtira boshlaydi.) Hozir eridan patta so‘rab o‘ti- radigan zamon emas.

qo‘chqor: — Iye, bepatta ketaveraman, de hali? Hech bo‘lmasa bitta qo‘limni bo‘shatib qo‘y, nomard! qumri: — Bitta qo‘lingizni bo‘shatganim bilan foydasi yo‘q. qo‘chqor: — Nega foydasi bo‘lmas ekan? Qashinib olaman... qumri: — Qayeringiz qichishyapti? Ayting, o‘zim qashib qo‘yaman. qo‘chqor: — (Bu gapni kutmagan edi, dovdirab qoldi.) Sening bo‘ying yetmaydi... qumri: — Ixtiyoringiz... (Kiyim-kechaklarni katta ro‘zg‘or sumkasiga joylay boshlaydi.) qo‘chqor: — Menga qara, o‘zing bog‘ladingmi yo bitta-yarimtasi qarashvordimi? qumri: — (Yig‘lamsirab.) Sizga bas kelib bo‘larkanmi!.. Bunaqa vaqtda traktor bo‘p ketasiz-ku. qo‘chqor: — Kim keldi? qumri: — Qishloqning yarmi keldi. Baqirib dunyoni boshingizga ko‘tardingiz. Olti kishi arang epladi-ya! (Ichkariga kirib ketadi.)

qo‘chqor: — Ko‘pchilik yaxshi-da, ko‘pchilikdan o‘rgilay... (Uy tomonga baqirib.) Safar ham bormidi? A? Sendan so‘rayapman, garangmisan?! qumri: — (Ichkaridan.) Ha, bor edi. qo‘chqor: — Tag‘in kim chiqdi? qumri: — Nima farqi bor? qo‘chqor: — Farqi bor! Ertaga kimdan uzr so‘rashimni bilishim kerakmi? E... bugun, deganim. qumri: — Muhiddin akaning o‘g‘li ikkita o‘rtog‘i bilan armiyadan otpuskaga kelgan ekan, avval uch kishi bo‘lib o‘shalar chiqishdi. Hech bo‘y bermadingiz. qo‘chqor: — Armiya ham bas kelolmadi, degin? qumri: — (Boshqa ko‘ylak kiyib chiqib.) Keyin Muhiddin aka bilan Safar akalar chiqishdi. qo‘chqor: — Yana? qumri: — Shu. qo‘chqor: — Olti kishi deding-ku! qumri: — Men ham sal-pal qarashvordim... qo‘chqor: — “Sal-pal”mish! Yechilmayotganidan ham biluvdim, sening qo‘ling tekkanin

(Qumri yo‘q deganday bosh chayqaydi.) Yo‘q, men kimman o‘zi? (Baqirib.) Qo‘chqormanmi yo Qo‘chqormasmanmi? Qo‘chqorman! Qo‘chqor ekan deb bog‘lab tashlayveradimi? A-a, sho‘ri bor odam ekanman o‘zi... Hech bo‘lmasa, suv olib kelib ber, ichim yonib ketyapti! (Qumri dastasi yo‘q krujkada suv olib chiqib, ichirib qo‘yadi.) ...Ha mayli, bo‘lar ish bo‘pti. Ke, yechib qo‘y. qumri: — Muhiddin aka “peshingacha yechmang, kelin” deb ketdilar. qo‘chqor: —Nima, peshingacha meni oftobda quritib kapchonka qilmoqchimisan? (Bechorasifat bo‘lib.) Sen quritmasang ham Xudo quritib qo‘ygan o‘zi — jasadni qara, shaqir-shuqur suyak... Yo‘q, bunaqada peshinga bormayman, Qumri... qumri: —(Achinib.) Yecholmayman, dadasi, mendan xafa bo‘lmang... Qishloqning oqsoqollari tushlik payti kelamiz, bo‘lmasa dumini ushlatm

* * * Olimjon: — Siz, Qo‘chqor aka, olimlarni ja yerga uravermang. Biz ham bir nimalar qilib yurgandirmiz. Mana, men yetti yil umrimni ana shu robotga bag‘ishladim. Yetti yil-a! Nihoyat, Qo‘chqor aka, birin chi tajriba nusxasi tayyor bo‘ldi. Laboratoriya sinovidan yaxshi o‘tdi, endi tabiiy sharoitda, ya’ni dalada sinab ko‘ramiz. (Yashikning atrofida ham hayajon, ham faxr bilan aylanadi. Olimjon yashikning qopqog‘ini ochadi, u yerda qo‘g‘irchoqqa o‘xshab ketadigan, nihoyatda go‘zal qiz qotib turardi. Badaniga silliq yaltiroq mato tortilgan.) qo‘chqor: — (Hayratdan og‘zi ochilib.) Vo-o… Nima bu? Olimjon: — Qalay?... qo‘chqor: — (Yaqinroq borib tikiladi, ushlab ko‘radi.) Alomat, alomat!.. Olimjon: — Yashang, Qo‘chqor aka! Qarang, bunga nom topolmay yuruvdim! Demak, “Alomat — I”! E, bormisiz,

Olimjon: — Hozir… (Diplomatidan gugurt qutisidek keladigan bir qancha yupqa plastinkalarni oladi.) Mana, manavilar — mikrosxemalar. Hammasi har xil maqsadda ishlatiladi. (Robotning yelkasidagi qopqoqni ochib.) Mana bu yeriga kerakli mikrosxema o‘rnatamiz, keyin munday qilib qopqoqni yopib qo‘yamiz. Ana tayyor. Endi manavi tugmachasini bosamiz. E, xudo, sharmanda qilma! (Bosadi. Alomat avval ko‘zlarini pirpiratib qo‘yadi, so‘ng bir necha qadam oldinga yurib, to‘xtaydi.) Alomat: — (Soxta tabassum bilan.) Allo, allo! Voy, o‘rtoqjon, o‘zingmisan? Ovozingni eshitadigan kun ham bor ekan-ku! Biram sog‘indim, biram sog‘indim, o‘lib qolay deyapman!.. Ha, kecha-chi o‘sha sen aytgan zormandani Muqaddasning qulog‘ida ko‘rdim. Quloq o‘lgur supraday bo‘lgandan keyin hamma narsa ham yarashavermas ekan-da

Olimjon: — (O‘chirib.) E, bu sekretar-mashinistkalarniki-ku… (Boshqa mikrosxema olib.) Bu nima ekan? Ko‘ramiz… (Qo‘yib, tugma chasini bosadi.) Alomat: — (Jiddiy.) … shunday xulosa kelib chiqadiki, xalq xo‘jaligi organlari va planlashtirish tashkilotlari davlat planlarini ishlab chiqishda respublikamizdagi suv resurslarini hisobga olishlari zarur. Olimjon: — (O‘chirib.) Buyammas… Shu, yozib qo‘yish kerak ekan-da. (Boshqa mikrosxema o‘rnatadi.) Alomat: — (Avval biroz qitirlab turib, keyin jarangdor, lekin g‘ashga tegadigan darajada baland ovoz bilan kuylaydi.) “Yana o‘ynaylik, yana kuylaylik, iqbolimiz porloq ekan, davron suraylik, yana o‘ynay…” (Olimjon uni o‘chiradi. Qo‘chqorning hayratdanmi, qo‘rquvdanmi, og‘zi ochilib qolgan edi.) qo‘chqor: — Olimtoy, buyam, haligi… magnitofonday gap eka

Alomat: — (Kutilmaganda.) Ha, og‘zingdan qoning kelsin sening! Sochingni bittalab yulib, boshingni koptok qilib qo‘yaymi? Qirilibgina ket sen! “G‘ing” deb ko‘rchi, nima qilar ekanman! qo‘chqor: — (Esxonasi chiqib.) Yo‘-yo‘, “g‘ing”mas… Unaqamas, haligi. Alomat: — E, qo‘ng‘izga o‘xshab g‘ing‘illamay o‘l! Olimjon: —Gap qaytarmang, Qo‘chqor aka, gap qaytarmang! Alomat: — (Olimjonga.) Voy, sho‘rtumshuqey, sen nega burningni tiqasan?! Olimjon: — (Shosha-pisha shartta o‘chirib.) Bu yigitlarning hazili bo‘lsa kerak, doim bir balo qilib yurishadi. Yaxshiyam komissiya-pomissiyaning oldida qo‘yib yubormadik, sharmanda bo‘larkanmiz. qo‘chqor: — (Haliyam o‘ziga kelolmay.) Shunaqa hazildan yana bitta bo‘lsa, Qo‘chqorvoy akang yo‘q- da!.. (Olimjon robotga boshqa sxema o‘rnatadi.)

(O‘sha hovli. Oradan ikki kun o‘tgan. Alomat karavotda o‘tiribdi. Qo‘chqor tog‘orada bug‘i chiqib turgan qaynoq suv olib kelib, uning qarshisiga qo‘yadi. Alomatning qo‘llarini kaftlari orasiga olib birpas tikilib o‘rnidan turib, ayvon shiftidan qizil mikrosxemani olib keladi, o‘rnatadi. Alomat xuddi uyqudan turgandek ajablanib atrofni kuzatadi. So‘ng Qo‘chqorga boshdan oyoq razm soladi.) Alomat: — Nima qilyapsiz, Qo‘chqor aka? qo‘chqor: — (Uzrli.) Shu desangiz, ja muzday-da… Yuzimni silasangiz temirga o‘xshaydi… (Alomatning qo‘lini tog‘oradan chiqarib, yuziga bosib ko‘radi.) Hali bor… (Yana suvga tiqib qo‘yadi.) Xafa bo‘lmang-u, Alomatxon, shu, Qumrining qo‘llari qadoq bosib, yorilib ketgan bo‘lsayam, bir nimasi bor edi-da… O‘sha nima ekan-a? Bo‘lmasam, barmoqlarini ko‘sak tilib, g‘adir-bu

Q o‘lidan doim kirsovun aralash tappi hidi kelib turadi. L ekin nim asidir bor edi… K eyin ko‘zingiz ham g‘alati… Y o‘q, uzoqdan qarasam , durust, yaqiningizga kelsam , shishaga o‘xshaydim i-ey… A lom at: — K vars. qo‘chqor:— N im a-ars? A lom at: — K vars. K varsdan yasalgan. qo‘chqor: — H a-a… Shishaning bir turi-da, a! Ja sovuq narsa bo‘larkan, lekin… B ilasizm i, xafa bo‘lm ang-u, Q um ri bilan, desangiz, jim o‘tirib ham gaplashaverardik. Ichim izda. N im a deyotganini ko‘zidan bilardim . U yam shundoq qarardi-yu, ichim dagini topardi, qurg‘ur… A lom at: — M en m aqsadingizni, xohish-istagingizni ko‘zingizdan bilolm aym an. Tashqi olam bilan faqat m anusonik m etodda aloqa qilam an. qo‘chqor: — N im a-so‘nik?

Alomat: — Manusonik. Tabiatdagi barcha tirik mavjudot — o‘simlik, parranda-yu darranda, shuningdek, odam ham o‘zidan elektromagnit to‘lqinlari tarqatadi. qo‘chqor: — Men hammi? Alomat: — Siz ham. qo‘chqor: — (Ma’yus jilmayib.) Qumri bo‘lsa “sizdan faqat solyarka hidi taraladi”, derdi. Qarang, gapi yolg‘on ekan-da, a? Alomat: — Sizdan tarqalayotgan elektromagnit to‘lqinlarini qabul qilaman va shunga ko‘ra nima kerak bo‘lsa, o‘sha ishni bajaraman. qo‘chqor: — (Tushunishga harakat qilib.) Demak, biz o‘zimizdan elektromagnit to‘lqinlari chiqaramiz, siz uni qabul qilasiz. Bundan chiqdi, siz kelguningizgacha bekordan bekorga elektromagnit to‘lqinlari chiqarib yotgan ekanmizda-a? Uni hech kim qabul qilmasa…

Alomat: — Mana, masalan, ikki kundan beri ishingizga ovqat olib boraman-a? Hech qaysi brigadada, qaysi kartada ishlayotganingiz ni so‘raganmanmi? Yo‘q. Ovqatni olaman-u, to‘ppa-to‘g‘ri topib bora veraman. Elektromagnit to‘lqinlari menga yo‘l ko‘rsatadi. qo‘chqor: — (Ma’yus.) Qumri ham adashmay topib borardi… Unga nima yo‘l ko‘rsatar ekan-a? Yoki, deylik har kuni ko‘chamizdan qanchadan qancha traktor o‘tadi, bolalarim bo‘lsa, mening traktorimni ovozidan taniydi, yugurib chiqishadi… Bo‘lmasam, uncha-muncha mexanik ham traktorlarni ovozidan ajrata olmaydi… E, Xudo, men tushunmaydigan jumboqlaring muncha ko‘p-a!.. Alomat: — Tushunmagan narsalaringizni so‘rang, javob bera-man.

qo‘chqor: — Mana, deylik, men nimadandir xursand bo‘ldim-a? Siz ham menga qo‘shilib xursand bo‘lasizmi? Alomat: — Yo‘q, men unda xotirjam bo‘laman. Negaki biron joyingiz og‘riyotgani yo‘q, qorningiz to‘q, hech nima bezovta qilmayapti, demak, hammasi joyida. qo‘chqor: — E-e, unda siz ham o‘zimizning mahalliy hokimiyatga o‘xshagan gap ekansiz-da. Ular ham na dardingga sherik bo‘ladi, na xursandchiligingga. Nomi “mahalliy” bo‘lgani bilan, bilmayman, narigi mahallaga qaraydimi… (Birdan.) Alomatxon, siz yig‘lolasizmi? Alomat: — Yo‘q. qo‘chqor: — Ayol kishining har zamonda yig‘lab turgani yaxshi… Yengil tortadi. Erkakning yo‘rig‘i boshqa — uyat bo‘ladi. Mana, men, sira yig‘lamaganman… (O‘ychan.) Lekin uyat bo‘lmagani da yig‘lardim… Alomat: — Uyat bo‘lmaydi, yig‘layvering.

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar