Shvetsiya turizmi - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	35000UZS
Размер	2.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Май 2025
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Продавец

Telzor Uchun

Дата регистрации 21 Апрель 2025

24 Продаж

Shvetsiya turizmi

Купить

MAVZU: SHVETSIYA TURIZMI.
MUNDARIJA:
KIRISH…………………………………………………………………………3
I BOB. Shvetsiya davlati haqida umumiy ma’lumotlar……………..…...….4
1.1. Davlat tili , tuzumi va tarixi, i qtisodiyoti ,tibbiy xizmat ko’rsatish,
Ilmiy va madaniy-ma rifiy muassasalari.ʼ Me’morchiligi va tasviriy san ati ʼ .......4
1.2. Shvetsiya brendlari ......................................................................................14
1.3. Shvetsiya tabiati ..........................................................................................20
II BOB. Shvetsiya turizmi , turizm yo’nalishlari va avfzalliklari................23
2.1. Mexmonxona biznesi , davolanish turizmi va ta’lim turizmi …………......23
2.2. Diqqatga sazovor (kurort) destinatsiyalari. Alp tog’larida dam olish ….....26
2.3. Shvetsiya haqidagi noodatiy ma’lumotlar. ……………………………….28
XULOSA VA TAKLIFLAR…………………………………………………32
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI…………………..…..34

KIRISH.
Kurs ishining dolzarbligi: Shvetsiyadagi aksariyat shahar va qishloqlar
Yevropaning boshqa shaharlari va qishloqlariga (masalan, Buyuk Britaniya va
Germaniyadagilar) nisbatan kichikdir. Eng yirik shahar Stokgolm bo lib, 900 000ʻ
ga yaqin aholi istiqomat qiladi, undan keyin 493 000 bilan Gyoteburg va 270 000
bilan Malmyo.Stokgolm kamida 14-asrdan beri Shvetsiyaning poytaxti
hisoblanadi. Bu Shvetsiyaning poytaxti, hukumat va ommaviy axborot
vositalarining markazi. Stokgolm arxipelagiga tutashgan qirg oqqa ega;
ʻ
Stokgolmning qismlari qadimgi davrlardan beri saqlanib qolgan.Goteborg nisbatan
yaqinda qurilgan shahar (17-asrdan). Bu diqqatga sazovor joylar va xarid qilish
imkoniyatlari uchun tashrif buyuradi.Malmö yaqinda Öresund viloyatining sharqiy
qismida, Kopengagen, Daniya bilan Öresund ko prigi orqali bog langan holda
ʻ ʻ
paydo bo ldi. So nggi 15 yil ichida Malmyo madaniyatga ko proq resurslar kiritdi,
ʻ ʻ ʻ
ilgari u ishchilar sinfi shahri sifatida obro ga ega edi. Burchakli osmono par bino
ʻ ʻ
Turning Torso va Kockums tersanesidagi asosiy kran diqqatga sazovor joylar
bo lib, birinchisi yangiroq. 2009-yilning yozida Malmyo va Goteborg U21
ʻ
Yevropa chempionatiga mezbonlik qilgan. 2013-yilgi Eurovision qo shiq tanlovi
ʻ
ham Malmyoda bo lib o tdi.Uppsala Shvetsiyaning Viking davrining siyosiy va
ʻ ʻ
diniy markazi edi. U 1167-yilda Shvetsiya arxiyepiskopi qarorgohiga aylandi,
Skandinaviyadagi eng katta cherkov binosi Uppsala sobori 1440-yillarda ochildi.
1477-yilda Uppsala universiteti Skandinaviya mamlakatlaridagi birinchi universitet
sifatida tashkil etilgan va shu bilan Uppsala Shvetsiyadagi ta lim markaziga
ʼ
aylantirilgan.
Lund 1658-yilgacha Daniyaning bir qismi bo lgan va Daniya
ʻ
arxiyepiskopining qarorgohi bo lgan. 1666-yilda Lundga Shvetsiyaning ikkinchi
ʻ
universiteti — Lund universiteti berildi. Bu Skandinaviyadagi eng kattasi
hisoblanadi.
Kurs ishi mavzusi: Shvetsiya turizmi.
3

I BOB. SHVETSIYA DAVLATI HAQIDA UMUMIY MA’LUMOTLAR.
1.1. Shvetsiya davlati tili ,davlat boshqaruvi tuzumi va tarixi.
Shvetsiya o'z tarixining aksariyat qismida hozirgi kundan kattaroq mamlakat
bo'lgan. 1658 yilda balandlikda Shvetsiya imperiyasi hozirgi Finlyandiya va
Estoniya bo'ylab tarqalib, Rossiya, Latviya, Germaniya, Daniya va Norvegiyaning
ayrim qismlariga tarqaldi. Demak, Shvetsiyaning lingvistik landshafti tarixiy
jihatdan hozirgi sharoitidan ancha farq qilgan.
Germaniyadan tashqarida tizimga kiring Nemis cherkovi, Stokgolm
Shvetsiya rivojlandi Qadimgi Norse XIV va XV asrlar atrofida, va tarixiy
jihatdan shved lahjalari odatda hozirgi zamonga qaraganda ancha xilma-xil edi. 20-
asrdan boshlab, Standart shved butun mamlakat bo'ylab g'olib chiqdi. The
Skandinaviya tillari tashkil etadi a dialektal doimiylik va ba'zi an'anaviy Shved
lahjalari teng ravishda ta'riflanishi mumkin Daniya (Skaner ) yoki Norvegiya
shevalari (Yamtlandiyalik ).
Finlyandiya Shvetsiyaning sharqiy qismidagi aksariyat til edi, garchi bu
deyarli faqat og'zaki til edi. Finlyandiyaning ayrim qismlari ham muhim
ahamiyatga ega Shved tilida so'zlashadigan ozchilik shu jumladan Alandiya
orollari, ularning ko'plari gapiradi Finlandiya shved lahjasi. G'arbiy Shvetsiyadagi
Fin tili ozchilik tiliga aylandi, chunki ko'plab Finlyandiya ma'ruzachilari iqtisodiy
sabablarga ko'ra u erga ko'chib ketishdi.
Estoniya ko'pchilikning tili edi Shvetsiya Estoniya ammo viloyat,
Finlyandiya kabi, mezbon a Shved tilida so'zlashadigan ozchilik va undan ham
muhim ozchilik Nemislar.
O'rta asr Shvetsiyasida Past nemis tili sifatida xizmat qiluvchi tijorat tili
sifatida muhim rol o'ynadi lingua franca ning Gansiya ligasi. Shunday qilib, past
nemis tili mintaqadagi shved va boshqa tillarga ta'sir ko'rsatdi. O'rta asrlarda
Stokgolm, aholining yarmi past nemis tilida so'zlashuvchilar edi.[4] 17-asrda
Germaniyaning shimoliy qismida joylashgan Shvetsiya hududlarida ham past
nemis tilida so'zlashilgan, ya'ni. Shvetsiya Pomeraniya, Bremen-Verden, Vismar
4

va Vayldeshauzen, (shuningdek, shimoliy Germaniyaning qolgan qismi kabi) va
Estoniyadagi nemis ozchilik tomonidan va Shvetsiya Livoniyasi. Livoniyada ham
yashagan Latviyaliklar, Estoniyaliklar va Livoniyaliklar.
Yilda Shved Ingriyasi, Fincha, Ingrian va Votian shvedlar bilan birgalikda
gaplashishgan.
Lotin, katolik cherkovining tili sifatida Shvetsiyaga Shvetsiyani
nasroniylashtirish, milodiy 1000 yil. Ko'pchiligida bo'lgani kabi Evropa, Lotin tili
Shvetsiyada asrlar davomida o'qimishli jamoalarning lingvasi va ilmiy tili bo'lib
kelgan. Masalan; misol uchun, Karl Linney eng mashhur asar, Systema Naturae ',
1735 yilda nashr etilgan, lotin tilida yozilgan.
18-asr davomida, Frantsuzcha Evropaning yuqori sinflarining ikkinchi tili
edi va Shvetsiya ham bundan mustasno emas edi. Shvetsiya zodagonlari ko'pincha
o'zaro frantsuz tilida gaplashdilar va kodni almashtirish frantsuz va shved o'rtasida
keng tarqalgan edi. Shvetsiya qiroli Gustav III haqiqat edi Frankofil va frantsuz
uning sudida umumiy til edi. 1786 yilda Gustav III asos solgan Shvetsiya
akademiyasi shved tili va adabiyotini targ'ib qilish va rivojlantirish.[5]
Asta-sekin Shvetsiya chet eldagi mulkini yo'qotdi va hozirgi chegaralarini
1809 yilda, sharqiy qismini (Finlyandiya) Rossiya imperiyasi. Natijada, Shvetsiya
mahalliy Sami aholisi va fin tilida so'zlashadiganlar bundan mustasno bo'lib, bir hil
mamlakatga aylandi. Tornedaliyaliklar mamlakatning eng shimoliy qismlarida.
19-asr davomida Shvetsiya ancha rivojlandi, natijada muhim demografik
o'zgarishlar yuz berdi. Aholisi ikki baravar ko'payib, odamlar qishloqdan shahar va
shaharlarga ko'chib ketishdi. Buning natijasida va umumlashtirilgan ta'lim va
ommaviy axborot vositalari kabi omillar natijasida an'anaviy lahjalar standart til
uchun joy ajratishni boshladi (Standart shved ). Xuddi shu davrda va 1970 yillarga
qadar Shvetsiya a Swedification maktabni shved tilida o'qitish bilan cheklaydigan
va boshqa tillardan foydalanishni faol ravishda cheklaydigan siyosat.[6]
Evropaning qolgan qismida va dunyoning ko'p qismida bo'lgani kabi Ingliz
tili Shvetsiyada muhim chet tili sifatida o'sdi, ayniqsa Ittifoqchilar g'alaba
qozonganidan keyin Ikkinchi jahon urushi. 20-asrning ikkinchi yarmi va 21-
5

asrning birinchi o'n yilligi davomida Shvetsiyadan shved tilidan boshqa tillarda
gaplashadigan ko'plab immigrantlar qabul qilindi (qarang: quyida "Immigrant
tillari"). Ushbu jamoalar o'z tillarini qay darajada ushlab turishlari va qay darajada
assimilyatsiya qilishlari noma'lum.
2009 yilda Riksdag shved tili, beshta milliy ozchilik tili va shved imo-ishora
tiliga oid qoidalarni o'z ichiga olgan Til to'g'risidagi qonunni ("Språklag" SFS
2009: 600) qabul qildi. Uning qoidalari orasida shved tilini, Shvetsiyadagi
lingvistik xilma-xillikni va shaxslarning tilga kirishini himoya qilish bo'yicha
umumiy vakolat mavjud.
6

The Sami xalqi (ilgari Lapps nomi bilan tanilgan) mahalliy aholi
Skandinaviya va Kola yarim oroli (qarang Sapmi ) turdosh tillar guruhida
so'zlashadiganlar, ulardan uchtasi - Lul, Shimoliy va Janubiy Sami - Shvetsiyada
gapirishadi.[13] Fin va Meankieli singari Sami tillari ham shunday Ural tillari;
ammo, Shvetsiya va Norvegiyadagi nemis tilida so'zlashadigan qo'shnilarga uzoq
vaqt ta'sir qilish, boshqa Ural tillarida bo'lmagan german tilidagi qarz so'zlariga
ega bo'lishiga olib keladi. Shvetsiyada 15000 dan 20000 gacha Samariya aholisi
yashaydi, ulardan 9000 tasi samariy tilida gaplashadi. Shvetsiyada samariy tilida
so'zlashuvchilarning eng katta kontsentratsiyasi shaharlarning munitsipalitetlarida
uchraydi Arjeplog, Gallivare, Jokkmokk, Kiruna va boshqa qismlari Norrbotten.
Romani
Asosiy maqola: Rim tili
Romani (Rromani Ćhib nomi bilan ham tanilgan) - oilaviy Hind-oriyan
tillari tomonidan aytilgan Rimliklar, shimoldan kelib chiqqan ko'chmanchi etnik
guruh Hindiston. Roman tilining bir necha shevalarida va shved tilida, shu
jumladan Skandoromani Para-Romani skandinaviya va roman tillarining
aralashmasi. Shvetsiyalik rimliklarning 90% atrofida roman tilida so'zlashadi, ya'ni
taxminan 9500 čib ma'ruzachisi bor. Shvetsiyada Finlyandiya, Sami yoki
Meankkieli kabi Romanlar uchun katta geografik markaz mavjud emas, ammo
Shvetsiya hukumati uni tarixiy ahamiyatga ega deb hisoblaydi va shuning uchun
hukumat ularni saqlab qolish majburiyatiga ega deb hisoblanadi. , shuningdek,
Yiddish tomonidan ajratilgan.[14] Shu sababli, Shvetsiya hukumati roman tilida
juda ko'p sonli kitoblar va o'quv materiallarini ishlab chiqishda va nashr etishda
yordam berdi.[15]
Yahudiy
Ning birinchi soni Jidische Folkschtime (Yiddish Xalq Ovozi), ilk bor 1917
yil 12 yanvarda Stokgolmda nashr etilgan, yahudiy tilida chiqadigan gazeta
Asosiy maqola: Shvetsiyadagi Yidishcha
Yahudiy a German tili ibroniy alifbosining bir varianti bilan yozilgan muhim
ibroniy va slavyan ta'siriga ega (qarang Yiddish orfografiyasi ) va ilgari ko'pchilik
7

gapirgan Ashkenazik yahudiylar (garchi aksariyati hozir o'zlari yashayotgan
mamlakat tilida gaplashadilar). Shvetsiyaning yahudiy aholisi an'anaviy ravishda
bo'lsa ham Sefardik, 18-asrdan keyin Ashkenazik immigratsiya o'zlari bilan birga
Yiddish tilini ko'paytirdi (Qarang Shvetsiyadagi yahudiylar tarixi ). Romani
singari, hukumat ham tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan til sifatida qaraydi. Tashkilot
Jiddisch och Jiddischkultur i Sverige uchun Sällskapet (Shvetsiyadagi Yiddish va
Yiddish madaniyati jamiyati) 200 dan ortiq a'zolarga ega, ularning aksariyati ona
tilida so'zlashadigan Yidishcha ma'ruzachilar bo'lib, nutq hamjamiyati uchun
doimiy ravishda va Yahudiy tilini targ'ib qilishda qatnashadilar.
Skandinaviya va Finlyandiyaning shved tilida so'zlashadigan joylari
ko'rsatilgan xarita
Shvetsiya Qirolligi a milliy davlat uchun Shvetsiya xalqi va shuning uchun
milliy til juda hurmatga sazovor. Shvetsiyaning 10 millionga yaqin aholisidan
deyarli barchasi shved tilida kamida ikkinchi tilda, aksariyati esa birinchi tilda
(7,825 ming kishi) gaplashadi. Etnolog ).[iqtibos kerak ] Shvetsiya ham rasmiy
tildir Finlyandiya qaerda u juda ko'p sonda gapiradi Shved tilida so'zlashadigan
finlar. Til, shuningdek, ma'lum darajada gapiradi etnik shvedlar masalan,
Shvetsiyadan tashqarida yashovchi, Qo'shma Shtatlarda kelib chiqqan shved
millatiga mansub yarim milliondan sal ko'proq odam bu tilda gaplashmoqda, deb
yozadi Ethnologue.[iqtibos kerak ]
2009 yildagi Til to'g'risidagi qonun shved tilini asosiy va umumiy jamiyat
tili, shuningdek "xalqaro kontekstlarda" rasmiy til bo'lish.
8

Bir qator Shved lahjalari mavjud va odatda oltita guruhga bo'linadi, deyiladi
sockenmål shved tilida: Janubiy shved, Götamal, Svealand shved, Norrland,
Finlyandiya shved va Gut. Sifatida Shimoliy german tillari bu shevalar barchasi
o'sib chiqqan Qadimgi Norse, ammo turli xil ta'sirlar ostida til Sharqiy va G'arbiy
Skandinaviya filiallari bo'ylab bo'linib ketdi. G'arbiy Shvetsiyada ko'plab mahalliy
lahjalar, masalan Yamtlandiyalik va Dalecarlian, Qadimgi Norse va G'arbiy
Skandinaviya filialidan katta ta'sir ko'rsatadi Norvegiya. Ba'zi lahjalar standart
shved tilidan etarlicha ajralib turadi, ular alohida tillar sifatida qabul qilinadi.
The Dalecarlian dialekt guruhi Dalarna okrugi qo'shni tumanga o'xshash
shimoliy-g'arbiy qismdagi o'zgarishlardan tortib, sezilarli darajada farq qiladi
Sharqiy Norvegiya Østerdalsmål [yo'q ] shved tiliga o'xshash versiyalarga dialekt.
The Alvdalen munitsipaliteti aholisining 1500 ga yaqin ma'ruzachisi bor Elfdalian
Dalecarlian shevasi.[8]
Asosiy maqola: Gut
9

Zamonaviy Gut yoki Gotland nutq tili sifatida mavjud Gotland va Faro.
Shved tili ta'sirida Gutnish kelib chiqishi Eski Gutnish, u qadimgi Norsning
alohida filiali sifatida rivojlandi.
Yamtlandiyalik
Asosiy maqola: Yamtlandiyalik
Og'zaki ravishda Yemtland, lekin butun Shvetsiya bo'ylab tarqalgan notiq
aholisi bilan, Yamtlandiyalik yoki Yamka G'arbiy Skandinaviya tili va
Norrlandning bir qismidir sockenmål Norvegiya va Shvetsiyaga 95% leksik
o'xshashlik bilan, lekin odatda ko'proq arxaikdir. Uning 30 ming kishilik ona tilida
so'zlashadigan aholisi bor.[9]
Skaner
Asosiy maqola: Skaner
Shvetsiya viloyatida so'zlangan Scania, Skaner shevasi ba'zi tomonidan
ko'rib chiqiladi Daniya,[10] va tegishli Bornxolmsk Boltiq orolida gaplashadigan
lahja Borxolm, Sharqiy Daniya shevasi deb hisoblanadi. Tarixiy jihatdan
Bornxolmsk va Scanian keyin ajralib ketishdi Daniya Scania-ni topshirdi 1658
yilda Shvetsiyaga.
Westrobothnian
Asosiy maqola: Westrobothnian
Westrobothnian yoki Bondska bir-biri bilan chambarchas bog'liq bo'lgan
Norrlandga ishora qiladi sockenmål tarixiy Westrobothnia (zamonaviy
Vestererbotten va Norrbotten ). Westrobothnian shevalari G'arbiy Skandinaviya
ajralib chiqishidan kelib chiqqan Qadimgi Norse, ammo Sharqiy Skandinaviya
ta'siriga ega. Dialektlar butun mintaqada juda farq qiladi va an'anaviy ravishda
standart orfografiyasiz og'zaki tillardir. Turlarga kiradi Kaliks, Lulea, Kiruna,
Shimoliy va Janubiy Westrobothnian, Boshqalar orasida.
Tan olingan ozchiliklarning tillari
Asosiy maqola: Shvetsiyaning ozchilik tillari
10

1999 yilda Shvetsiyaning ozchilik tillar qo'mitasi beshta tilni rasmiy
ravishda e'lon qildi Shvetsiyaning rasmiy ozchilik tillari: Finlyandiya, Meänkieli
(Tornedal, Tornionlaaksonsuomi yoki Tornedalian deb ham nomlanadi), Romani,
Sami tillari (xususan Lul, Shimoliy va Janubiy Sami) va Yidish.[11] 2009 yilgi Til
to'g'risidagi qonunda ushbu beshta tilning "milliy ozchilik tillari" deb tan olinishi
tasdiqlangan.[7]:7,8 Ushbu maqom ushbu tillarda so'zlashuvchilarga o'z tillarida
maktab ta'limi va boshqa xizmatlarni olish huquqini mustahkamlaydi.

1.1 Finlyandiya aholisi foizga teng bo'lgan joylar, Shvetsiya janubida,
2005 yil
2009 yildan boshlab, taxminan 470 ming kishi bor edi Finlyandiya -
Shvetsiyadagi karnaylar.[12] Finlyandiya, a Ural til Shvetsiyada anchadan beri
gaplashib kelmoqda (xuddi shu narsa Finlyandiyada shved tilida ham amal qiladi,
qarang Finlyandiya-shvedlar, Alandiya ), chunki Finlyandiya asrlar davomida
Shvetsiya qirolligining bir qismi bo'lgan. Etnik finlar (asosan birinchi va ikkinchi
avlod muhojirlari) Shvetsiya aholisining 5 foizigacha tashkil qiladi. Fin tilida
11

so'zlashuvchilarning yuqori konsentratsiyasi (16000 ga yaqin) yashaydi
Norrbotten.
Meänkieli - bu fin tilidir Finlyandiya va Kven. Tomonidan aytilgan
Tornedaliyaliklar, Finlyandiya bilan o'zaro tushunarli, ammo shved tilidagi qarz
so'zlari soni ko'proq; ba'zan u fin tilining lahjasi deb qaraladi. Meänkieli asosan
belediyelerde ishlatiladi Gallivare, Haparanda, Kiruna, Pajala va Övertorneå,
bularning barchasi Torn vodiysi. 40 000 dan 70 000 gacha odamlar Meankieli tilini
o'zlarining birinchi tili sifatida bilishadi.
Shvetsiyada ingliz tilini o'z-o'zini bilish, 2005 yil[18]
Beri O'rta yosh oxirigacha Ikkinchi jahon urushi, Germaniya odatda
Skandinaviyadan tashqarida eng yaqin madaniy, tijorat va siyosiy aloqalarga ega
bo'lgan mamlakat edi Shvetsiya. Shunday qilib, Nemis tili Shvetsiya davlati
tomonidan har doim asosiy chet tili sifatida targ'ib qilingan. Shvetsiyaning ko'plab
ma'muriy va ijtimoiy muassasalari, shu jumladan ta'lim tizimi Germaniya va
Prussiya modeli asosida tashkil qilingan, chunki 17-asrning ko'plab shved kashshof
ziyolilari Germaniya universitetlarida ta'lim olishgan. Bu Ikkinchi Jahon urushi
tugaganidan so'ng, mag'lubiyatga uchragan Germaniya bilan yaqinroq aloqani
ta'kidlash maqbul bo'lmaganda, o'zgardi.
Shvedlarning aksariyati, ayniqsa undan keyin tug'ilganlar Ikkinchi jahon
urushi, tushunishga va gapirishga qodir Ingliz tili savdo aloqalari, chet elga
sayohatlarning mashhurligi, kuchli amerikaliklarning ta'siri, ayniqsa san'at va
madaniyat sohalarida va subtitr chet el televizion ko'rsatuvlari va filmlarini dublyaj
qilishdan ko'ra. Ingliz tili, amerikada bo'lsin, Hamdo'stlik (Avstraliya, Kanada va
kivi ) yoki ingliz shevalari uchun majburiy mavzu bo'lgan o'rta maktab o'qiyotgan
talabalar tabiiy fanlar 1849 yildayoq 1952 yildan buyon barcha shved talabalari
uchun majburiy mavzudir Nemis.[19]
Mahalliy maktab ma'muriyatiga qarab, ingliz tili hozirda majburiy fan
hisoblanadi uchinchi qadar to'qqizinchi sinf va barcha o'quvchilar kamida bir yil
davomida o'rta maktabda ingliz tilini o'rganishni davom ettirmoqdalar. Ko'pgina
talabalar, shuningdek, bitta, ba'zan esa ikkita qo'shimcha tilni o'rganadilar; eng
12

mashhur mavjudot Nemis, Frantsuzcha va Ispaniya. 2014 yil kuzgi semestrdan,
Mandarin xitoyi to'rtinchi qo'shimcha til sifatida taklif etiladi.[20] Biroz Daniya va
Norvegiya tillar orasidagi farqlar va o'xshashliklarni ta'kidlash uchun shved tilini
o'rganish doirasida o'qitiladi.
Ingliz tili
Hozirda tilshunoslar o'rtasida ingliz tilini chet tili deb hisoblash kerakmi
degan munozaralar davom etmoqda, ikkinchi til yoki Shvetsiyada (va boshqa
Skandinaviya mamlakatlarida) madaniy til[21] ta'limda keng qo'llanilishi
tufayli[22] va umuman jamiyat.[23][24] Bu ham qarshilikka sabab bo'ldi: 2002
yilda Shvetsiya hukumati shvedlarning maqomini mustahkamlash bo'yicha
harakatlar rejasini taklif qildi[25][26] va 2009 yilda shved o'z tarixida birinchi
marta mamlakatning rasmiy tili deb e'lon qilindi. 2013 yilda ketma-ket ikkinchi yil
davomida shvedlar ingliz tilida so'zlashuvlar bo'yicha dunyoning eng yaxshi tilini
egallagan kompaniya tomonidan reytingni egallashdi EF English First.[27]
Immigratsion tillar
Advertisement
Advertisement
Qo'shimcha ma'lumotlar: Shvetsiyaga immigratsiya
1940 yillarning oxiridan 1970 yillarga qadar rivojlangan ko'plab Evropa
mamlakatlari singari, Shvetsiya ham Janubiy Evropa va Yaqin Sharq
mamlakatlaridan o'n minglab mehmonlarni qabul qildi. Janubiy Evropa yoki O'rta
Sharqdan chiqqan ikkinchi va uchinchi avlod shvedlari shved tilini o'zlarining
asosiy tillari sifatida qabul qilishgan yoki immigrant tillariga qo'shimcha ravishda,
masalan. Arabcha, Bolgar, Yunoncha, Italyancha, Bosniya /Serb /Xorvat va
Turkcha. 2016 yilda til o'rganadigan dastur Duolingo shvedlarning ko'p sonli
immigrant aholisi bo'lganligi sababli shved tilida ushbu dasturni
o'rganuvchilarning eng ko'p soni Shvetsiyada bo'lganligini aniqladi.
13

1.2. Shvetsiya brendlari.
Eng yirik shved kompaniyalari ro'yxati
Ushbu ro'yxatda. Dagi firmalar ko'rsatilgan Fortune Global 500, bu
firmalarni 2017 yil 31 martgacha hisobot qilingan jami daromadlari bo'yicha
reytingda.[4] Namuna sifatida faqat beshta eng yaxshi firmalar (agar mavjud
bo'lsa) kiritilgan.
Rank Rasm Ism 2016 yilgi
daromadlar
(AQSh dollari M)
301
Volvo $35,269 89,477
419
Ericsson $26,004 111,464
482
H&M $22,618 114,586
Ko'p millatli yuk mashinalari, avtobuslar, qurilish texnikasi va dvigatellarini
ishlab chiqaruvchi kompaniya. Firma eng yuqori ko'rsatkichga erishdi - 118, ammo
avtomobil brendini sotgandan keyin daromadlar sezilarli darajada kamaydi Ford
Motor Company 1999 yilda.
Stokgolmdagi ko'p millatli tarmoq va telekommunikatsiya uskunalari va
xizmatlari kompaniyasi. 23 yil ro'yxatda bo'lganidan so'ng, firma 2001 yildagi eng
yuqori 133 ko'rsatkichdan tushib ketdi.
Shvetsiya ko'p millatli kiyim sotuvchisi; u ikkinchi turdagi yirik firma bo'lib,
62 mamlakatda ishlaydi. Guruh 2016 yilda ro'yxatga kiritilgan Global 500-ga
yaqinda qo'shilgan.
The Volvo Group (Shved: Volvokoncernen; qonuniy Aktiebolaget Volvo,
qisqartirilgan AB Volvosifatida stilize qilingan VOLVO) bosh ofisi joylashgan
shved ko'p millatli ishlab chiqarish kompaniyasi Gyoteborg. Asosiy faoliyati yuk
mashinalari, avtobuslar va qurilish texnikalarini ishlab chiqarish, tarqatish va
sotish bo'lsa, Volvo shuningdek dengiz va sanoat haydovchilik tizimlari va
moliyaviy xizmatlarni etkazib beradi. 2016 yilda u og'ir yuk mashinalarini ishlab
chiqarish bo'yicha dunyodagi ikkinchi o'rinni egalladi.[2]
14

Avtomobil ishlab chiqaruvchisi Volvo avtomobillari, shuningdek,
Gyoteborgda joylashgan, 1999 yilgacha AB Volvo tarkibiga kirgan va u
keyinchalik sotilgan Ford Motor Company. 2010 yildan beri u Xitoyning
transmilliy avtomobilsozlik kompaniyasiga tegishli Geely Holding Group. AB
Volvo ham, Volvo Cars ham Volvo logotipini baham ko'rishadi va uni
boshqarishda hamkorlik qilishadi Volvo muzeyi Shvetsiyada.
Kompaniya birinchi bo'lib ro'yxatga olingan Stokgolm fond birjasi 1935
yilda va edi NASDAQ 1985 yildan 2007 yilgacha bo'lgan ko'rsatkichlar.[3]
Volvo 1915 yilda a sho''ba korxonasi ning SKF, rulman ishlab chiqaruvchisi;
ammo Volvo Group ham, Volvo Cars ham kompaniyaning birinchi avtoulovlari
seriyasini namoyish etilishini hisobga olishadi Volvo ÖV 4, 1927 yil 14-aprelda,
ularning boshlanishi sifatida.
Birinchi Volvo avtomobili, a Volvo ÖV 4, 1927 yil 14-aprelda konveyerdan
chiqib ketdi
Tovar nomi Volvo dastlab 1911 yil may oyida SKF ning yangi seriyasida
foydalanish niyatida savdo belgisi sifatida ro'yxatdan o'tgan rulmanlar. Bu "men
aylanaman" degan ma'noni anglatadi Lotin, "volvere" dan konjuge qilingan. Ushbu
g'oya uzoqqa cho'zilmadi va SKF o'zining barcha boshlang'ich mahsulotlarini
savdo belgisi sifatida oddiygina bosh harflardan foydalanishga qaror qildi.[5]
1924 yilda, Assar Gabrielsson, SKF savdo menejeri va KTH Qirollik
Texnologiya Instituti o'qimishli muhandis Gustav Larson,[tushuntirish kerak ]
shved avtomobilini qurishni boshlashga qaror qildi. Ular mamlakatning qo'pol
yo'llari va sovuq haroratiga dosh bera oladigan mashinalar yasashni niyat
qilishgan.[6]
AB Volvo 1926 yil 10-avgustda faoliyatini boshladi. O'nta prototip ishlab
chiqarishni o'z ichiga olgan bir yillik tayyorgarlikdan so'ng firma SKF guruhi
tarkibida avtomobilsozlik biznesini boshlashga tayyor edi. Volvo Group o'zi 1927
yilda boshlangan deb hisoblaydi, birinchi avtomobil, a Volvo ÖV 4, zavoddagi
ishlab chiqarish liniyasidan chiqib ketdi Hisingen, Gyoteborg.[7] O'sha yili atigi
15

280 ta mashina ishlab chiqarilgan.[8] Birinchi yuk mashinasi "1-seriya" 1928 yil
yanvarda birinchi muvaffaqiyatga erishdi va mamlakat tashqarisida e'tiborni tortdi.
[5] 1930 yilda Volvo 639 ta mashina sotdi,[8] va Evropaga yuk mashinalarini
eksport qilish ko'p o'tmay boshlandi; avtoulovlar keyinchalik Shvetsiyadan
tashqarida yaxshi tanilmadilar Ikkinchi jahon urushi.[8] AB Volvo taqdim etildi
Stokgolm fond birjasi 1935 yilda va SKF keyinchalik kompaniyadagi aktsiyalarini
sotishga qaror qildi. 1942 yilga kelib Volvo shved aniq injiniring kompaniyasini
sotib oldi Svenska Flygmotor (keyinchalik Volvo Aero deb o'zgartirildi).[5]
Volvo uchun dvigatellar ishlab chiqargan Pentaverken 1935 yilda
dvigatellarni xavfsiz etkazib berish va dengiz dvigatellari bozoriga kirishni
ta'minlagan holda sotib olingan.[9]
1931 yilda B1 deb nomlangan birinchi avtobus chiqarildi va 1940 yillarning
boshlarida o'sib borayotgan mahsulot turiga samolyot dvigatellari qo'shildi. 1963
yilda Volvo avtomashinasini ochdi Volvo Halifax yig'ilishi zavodi, Shvetsiyadan
tashqarida kompaniya tarixidagi birinchi yig'ish zavodi Galifaks, Yangi
Shotlandiya, Kanada.
1950 yilda Volvo shvedni sotib oldi qurilish va qishloq xo'jaligi uskunalari
ishlab chiqaruvchi Bolinder-Munktell.[10] Bolinder-Munktell 1973 yilda Volvo
BM deb o'zgartirildi.[11] 1979 yilda Volvo BM qishloq xo'jaligi uskunalarini
ishlab chiqarish korxonasi sotildi Valmet.[12] Keyinchalik, qayta qurish va sotib
olish orqali qolgan qurilish uskunalari biznesiga aylandi Volvo qurilish uskunalari.
[10]
Hamkorlik va birlashishga urinishlar
1977 yilda Volvo raqib Shvetsiya avtomobil guruhi bilan operatsiyalarni
birlashtirishga urindi Saab-skaniya, ammo oxirgi kompaniya buni rad etdi.[5]
1970-yillarda frantsuz ishlab chiqaruvchisi Renault va Volvo hamkorlik qila
boshladi.[13] 1978 yilda, Volvo Car Corporation Volvo guruhidagi alohida
kompaniya sifatida ajralib chiqdi[14] va Renault ozchilik ulushini sotib oldi,[5] uni
qayta sotishdan oldin 1980-yillarda qayta tuzilgandan keyin.[13] 1990-yillarda
Renault va Volvo o'zaro hamkorlikni chuqurlashtirdilar va ikkala kompaniya ham
16

o'zaro mulkdorligini oshirib, sotib olish, tadqiqotlar va ishlanmalar hamda sifat
nazorati bo'yicha hamkorlik qildilar. Renault Volvo-ga kirish darajasidagi va o'rta
segmentli transport vositalarida yordam beradi va buning evaziga Volvo yuqori
segmentlarda Renault bilan texnologiyani baham ko'radi. 1993 yilda 1994 yilda
Volvo-Renault birlashishi to'g'risida kelishuv e'lon qilindi. Shartnoma Frantsiyada
deyarli qabul qilinmadi, ammo Shvetsiyada unga qarshi chiqishdi va Volvo
aktsiyadorlari va kompaniya boshqaruv kengashi unga qarshi ovoz berishdi.[5][13]
Alyans 1994 yil fevral oyida rasman tarqatib yuborilgan va Volvo 1997 yilda
ozchilik Renault ulushini sotib yuborgan.[5]
1991 yilda Volvo Group Yaponiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan
qo'shma korxonada ishtirok etdi Mitsubishi Motors birinchisida DAF o'simlik
Tug'ilgan, Niderlandiya. Amaliyot markali NedCar, birinchi avlodni ishlab
chiqarishni boshladi Mitsubishi Carisma bilan birga Volvo S40 / V40 1996 yilda.
[15][16] 1990-yillarda Volvo Amerika ishlab chiqaruvchisi bilan ham hamkorlik
qildi General Motors. 1999 yilda Yevropa Ittifoqi bilan birlashishni blokladi
Scania AB.[5]
Qayta og'ir transport vositalariga e'tibor qaratish
Volvo ekskavatori qurilish maydonchasida Tomaszow Mazowiecki, Polsha
1999 yil yanvar oyida Volvo Group Volvo Car Corporation-ni Ford Motor
Company-ga 6,45 milliard dollarga sotdi. Bo'lim Ford-ga joylashtirilgan Premier
Automotive Group yonma-yon Yaguar, Land Rover va Aston Martin. Volvo
muhandislik resurslari va tarkibiy qismlari Ford, Land Rover va Aston Martin
mahsulotlarida, ikkinchi avlodda ishlatilishi mumkin edi Land Rover Freelander
ikkinchi avlod Volvo S80 bilan bir xil platformada ishlab chiqilgan. Volvo T5
benzinli dvigatel ishlatilgan Ford Focus ST va RS ishlash modellari va Volvoning
sun'iy yo'ldosh navigatsiya tizimi ba'zi Aston Martin Vanquish, DB9 va V8
Vantage modellarida ishlatilgan.[17][18][19] 1999 yil noyabr oyida Volvo Group
yuk mashinalari va avtobus biznesi uchun sheriklik shartnomasi doirasida
Mitsubishi Motors kompaniyasining 5 foiz ulushini sotib oldi.[20] 2001 yilda,
17

keyin DaimlerChrysler katta Mitsubishi Motors ulushini sotib oldi,[21] Volvo o'z
aktsiyalarini birinchisiga sotdi.[22]
Renault Véhicules Industriels (shu jumladan Mack yuk mashinalari, lekin
Renault-ning ulushi emas Irisbus ) 2001 yil yanvar oyida Volvoga sotilgan va 2002
yilda Volvo uni Renault Trucks deb o'zgartirgan. Renault shartnoma doirasida AB
Volvoning 19,9% ulushi (aktsiyalar va ovoz berish huquqlarida) bilan eng yirik
aktsiyadoriga aylandi.[23] Renault 2010 yilga kelib o'z ulushini 21,7 foizga
oshirdi.[24]
AB Volvo Yaponiyaning yuk mashinalari ishlab chiqaruvchisi
aksiyalarining 13 foizini sotib oldi Nissan Diesel (keyinchalik UD Trucks deb
nomlandi) dan Nissan (qismi Renault-Nissan alyansi ) 2006 yil davomida asosiy
aktsiyadorga aylandi. Volvo Group Osiyo Tinch okeani bozoridagi ishtirokini
kengaytirish uchun 2007 yilda Nissan Diesel-ga to'liq egalik qildi.[6][25]
Renault 2010 yil oktyabr oyida AB Volvo-dagi o'z ulushining 14,9 foizini
(aksiyadorlik kapitalining 14,9 foizini va ovoz berishning 3,8 foizini tashkil etadi)
3,02 milliard evroga sotdi. Ushbu aktsiya savdosi Renault kompaniyasida
Volvoning ovoz berish huquqining taxminan 17,5 foizini oldi.[24] Renault 2012
yil dekabr oyida qolgan aktsiyalarini (bitim tuzilgan paytda 6,5% ustav kapitalini
va 17,2% ovoz berish huquqini o'z ichiga olgan) 1,6 milliard evroga sotdi va shved
sanoat investitsiya guruhini tark etdi Aktiebolaget Industrivärden eng yirik
aktsiyador sifatida, 6,2% ustav kapitali va 18,7% ovoz berish huquqiga ega.[26]
[27] O'sha yili Volvo Volvo Aero-ni ingliz kompaniyasiga sotdi GKN.[28] 2017
yilda Volvo Cars egasi Geely 8,2 foiz ulushni qo'lga kiritgandan so'ng,
"Industrivärden" ni almashtirib, Volvo aktsiyalari soni bo'yicha eng yirik
aktsiyadorga aylandi. Industrivärden Geely-ga qaraganda ko'proq ovoz berish
huquqiga ega edi (Geely 15,8% olgan).[29]
2013 yil dekabrda Volvo o'z avtomobilini sotdi Volvo qurilish texnikasi
ijarasi ga bo'lish Platinaviy kapital.[30] 2014 yilda Volvoning Volvo qurilish
uskunalari sotib oldi yuk mashinasi ishlab chiqarish bo'limi Terex korporatsiyasi
beshta yuk mashinalari modelini va ishlab chiqarish korxonasini o'z ichiga olgan
18

Motherwell, Shotlandiya.[31][32][33] 2016 yil noyabr oyida Volvo asosan Renault
Trucks'ning Renault Trucks Defence kompaniyasidan tashkil topgan davlat savdo
bo'limidan voz kechish niyatini e'lon qildi. Panxard, ACMAT, Mack mudofaasi
Qo'shma Shtatlarda va Volvo Defence.[34] Keyinchalik divizionni sotish
loyihasidan voz kechildi va 2018 yil may oyida Volvo Renault Trucks Defence-ni
qayta tashkil qildi va uni Arquus deb o'zgartirdi.[35]
2018 yil dekabr oyida Volvo o'z avtomobilining 75,1 foiz nazorat paketini
sotish niyatida ekanligini e'lon qildi telematik WirelessCar sho'ba korxonasi
Volkswagen tijorat transport vositalari uchun telematikaga e'tibor qaratish
maqsadida.[36] Savdo 2019 yil mart oyida yakunlandi.[37]
2019 yil dekabrda Volvo va Isuzu a tashkil etish niyatlarini e'lon qildi
strategik ittifoq tijorat transportida. Shartnoma doirasida Volvo kompaniyasi Isuzu
kompaniyasiga UD Trucks yuk mashinalarini sotadi.[38] 2020 yil aprel oyida
Volvo va Daimler birinchisi Daimler-ning yarmini olishni rejalashtirganligini e'lon
qildi yonilg'i xujayrasi biznes, ikki kompaniya o'rtasida qo'shma korxona tashkil
etish.
19

1.3. Shvetsiya tabiati .
Skandinaviyada maxsus, juda qattiq iqlim sharoitiga ega bo'lgan qattiq
mintaqa har kim biladi. Biroq, mintaqa o'zining go'zalligi bilan ajralib turadi va
shuning uchun butun dunyodan sayyohlarni jalb qiladi. Bizning e'tiborimizni jalb
qilayotgan mamlakatlardan biri Shvetsiya. Ushbu muvaffaqiyatli Evropa
mamlakati har yili minglab mehmonlarni qabul qiladi. Maxsus hikoya Shvetsiya
tabiatiga munosib. Uning nutqi haqida bugungi maqolada aytiladi.
Gulf oqimi tufayli Shvetsiyada mo''tadil iqlim paydo bo'ldi. Shunga
qaramay, bu mamlakatning janubiy va janubiy-g'arbiy hududlari uchun xos
bo'lganligini darhol anglash kerak. Misol uchun, Stokgolmda yanvarning o'rtacha
harorati -3 ° C, iyulda bu ko'rsatkich 18.5 ° S ga teng.
Mamlakatimizning shimoliy, sharqiy va g'arbiy hududlari haqida
gapiradigan bo'lsak, unda qish sovuqroq. Yoz salqin va etarlicha salqin.
Mamlakat shimolidagi kichik bir qismi Arktik doirada joylashgan. Shuning uchun
subarctik iqlim o'z sharoitlarini belgilaydi . Bu erda qishda o'rtacha harorat -15 °
C atrofida bo'ladi. Hech bo'lmasa, bu erda olti oy davomida qor tushmaydi.
20

AJABLANARLI XUSUSIYATLAR
Umuman olganda, Shvetsiya tabiati shundoqqina yashil maydonlari,
janubdagi chiroyli va qiziqarli orollari, shimoliy Laplandning shiddatli va qorong'i
tundralari, g'arbdagi tepaliklar va g'arbning o'rmon bilan qoplangan qoyalari bilan
chegaralanadi. Bunday holatda, hech kim, tinchgina Fors ko'rfazining ajoyib
qirg'oqlariga va juda ko'p yirtqich hayvonlarga ega bo'lgan ulkan ko'llar tizimiga
befarq bo'lolmaydi.
Keling, mamlakatning eng chiroyli joylarida to'xtaylik, ularni batafsil
o'rganib chiqaylik.
Tabiatning bu mo''jizasi, Inalsalven nomli qiziqarli ismga ega bo'lgan
daryoda joylashgan. Palapartishlikka E14 avtomobil yo'li orqali erishish mumkin.
Dengiz sathidan balandligi 355 metr bo'lib, eng kuchli suv oqimi o'rmon masifini
shimoliy va janubiy qismlarga ajratadi. Qizig'i shundaki, palapartishning janubiy
qismi shimoldan ko'rinmaydi va aksincha. Suvning parchalanishi 14 m
21

balandlikda, palapartishdan kichikroq va pastroqda siz gullagan yoki alvasti
baliqchilarni uchratishingiz mumkin.
Kam suv massasining yaqinida maxsus va hatto nam muhit yaratilganligi
sababli, davlat muhofazasi ostida ma'lum bir ekotizimni topish mumkin. Ushbu
hududlarda noyob toshlar o'sib, Qizil kitobga kiritilgan hayvonlar yashaydi. Shuni
aytish kerakki, bu erda Shvetsiya tabiati hech qachon inson ta'siri ostida qolmagan.
Agar xohlasak, palapartishlikdan "Roni, qaroqchining qizi" nomli filmda
ko'rish mumkin. Bu Astrid Lindgren tomonidan yozilgan hikoyaga asoslangan edi.
22

II BOB. SHVETSIYA TURIZMI , TURIZM YO’NALISHLARI VA
AVFZALLIKLARI.
2.1. Ta’lim turizmi va davolanish turizmi , Mexmonxona biznesi .
Shvetsiya ta'lim tizimining xronologiyasi
Maktabgacha maktab "bolalar bog'chasi” * (Förskola)
Maktabgacha tarbiya * (förskoleklass)
Boshlang'ich maktab * (grundskola)
O'rta maktab * (gymnasieskola)
Universitet ta'limi *
* Shuni yodda tutish kerakki, ushbu atamalarning ma'nosi Braziliya va
Shvetsiyada har xil, chunki shved ta'lim tizimi aynan Braziliya ta'lim tizimiga
o'xshamaydi.
Shvetsiya ta'lim tizimidagi maktabgacha "bolalar bog'chasi"
Bu erda Shvetsiyada bolalar bir yoshga to'lganlarida maktab muhitiga
borishni boshlashlari mumkin. Bunga qadar odatda ota-onalardan kamida bittasi
ota-ona ta'tilining kamida bir qismini oladi va uyda bola bilan qoladi.
Shvetsiyada onalik va otalik ta'tillari qanday ishlashini batafsil ko'rib
chiqing.
Kamida bir yil bo'lsa, bola maktabgacha ta'lim muassasasiga borishni
boshlaydi "bolalar bog'chasi", Bu erda Shvetsiyada förskola deb nomlangan (u
daghem va dagis deb ham nomlangan, bu atama hali ham ba'zi odamlar tomonidan
ishlatilgan).
23

Albatta, bu bosqichdagi diqqat kitoblar va testlarga asoslangan emas,
shuning uchun Shvetsiyadagi maktabgacha ta'lim muassasalari bolalarga turli xil
o'yin, rasm chizish va hatto qo'shiq aytish orqali atrofdagi dunyoni yaratish,
o'rganish va o'rganish imkoniyatini yaratishga mo'ljallangan (boshqacha
aytganda) , bizda Braziliyada joylashgan bolalar bog'chalariga juda yaqin
kontseptsiya, shuning uchun men förskolorni maktabgacha ta'lim muassasalari deb
atayman ”bolalar bog'chasi", OK?).
Shvetsiyaning ta'lim tizimida majburiy emas.
Maktabgacha tarbiya "bolalar bog'chasi”Majburiy emas, lekin aksariyat
bolalar bu erdagi Shvetsiyada o'tkaziladigan forsola maktabiga tashrif buyurishadi.
Maktabgacha tarbiya muassasalari mavjud "bolalar bog'chasi"Shahar va
shuningdek maktabgacha ta'lim muassasalari"bolalar bog'chasi”Mustaqil, ularni
bosh kooperativlar, fondlar yoki hatto kompaniyalar boshqaradi. Maktabgacha
ta'lim muassasalarini tekshirish shahar hokimiyatlarining vazifasidir "bolalar
bog'chasi”Mustaqillar Shvetsiya hukumati talablariga javob beradi.
Shvetsiyadagi maktabgacha "bolalar bog'chasi" qancha turadi
Maktabgacha tarbiya yo'q "bolalar bog'chasi”Shvetsiyadan bepul, hatto
munitsipal ham emas. Narxlar turlicha, ammo Skolverket (Shvetsiya milliy ta'lim
24

agentligi) veb-saytida oilalardan olinadigan narxni tartibga soluvchi tavan borligi
aytilgan (ya'ni munitsipalitetlar, kooperativlar va kompaniyalar o'zlari bilganicha
haq ololmaydilar).
Shuningdek, veb-saytda yozilishicha, yilning kuzidan boshlab bola uch
yoshga to'ladi, u to'lamasdan 525 soatlik forsolka huquqiga ega.
Maktab hayotini Shvetsiyaning ta'lim tizimidan boshlash
Bola olti yoshga to'lganida, u förskoladan chiqib, bir yil davomida
förskoleklassga boradi, bu esa "o'rtasida ko'prik vazifasini o'taydi.maktabgacha
bolalar bog'chasi”(Förskola) va an'anaviy maktab.
Förskoleklasser (förskoleklass uchun ko'plik) 2018 yilgi höstterminen-dan
majburiy bo'lgan bepul shahar maktablari (2018 yil boshida boshlangan semestr).
25

2.2. Diqqatga sazovor 1
(kurort) destinatsiyalari.
Shvetsiyada boshlang'ich ta'lim qancha turadi
Davlat boshlang'ich maktablari (shahar) va mustaqil (xususiy) maktablar
mavjud bo'lib, ularning aksariyati bolalar shahar maktablarida o'qiydilar.
Mustaqil / xususiy maktablar friskolor deb nomlanadi va qarang: xarajatlarni
bolalarning ota-onalari emas! Shahar hokimliklari ushbu maktablarga ular olgan
o'quvchilar soniga qarab pul o'tkazadilar.
Shvetsiya ta'lim tizimidagi xususiy maktablar
Mamlakatda xususiy maktablar tobora ko'payib bormoqda va bu
mamlakatda quyidagi sabablarga ko'ra ma'lum tortishuvlarga sabab bo'lmoqda: bir
tomondan xususiy maktablar soni ko'paygani yaxshi, shuning uchun raqobat paydo
bo'ladi va maktablar tez-tez yaxshilanishi kerak, ammo muhokama qilinadigan
narsa shundaki, ta'lim sifati pasayishi mumkin, chunki ba'zi maktablar hukumatdan
iloji boricha ko'proq pul olishlariga imkon qadar ko'proq o'quvchilarni jalb qilishga
e'tibor berishlari mumkin, ammo ba'zida yaxshi o'qitish rejasi yoki hatto yaxshi
tuzilishga ega bo'lish (hatto nazariy jihatdan xususiy maktablar shahar maktablari
bilan teng keladigan sifatga ega bo'lishi kerak).
Maktabning qaysi turi yaxshiroq ekanligi to'g'risida yakdil fikr yo'q
Aslida nima bo'ladi, ba'zi xususiy maktablar davlat maktablaridan yaxshiroq,
ha, lekin ba'zi davlat maktablari xususiy maktablardan yaxshiroqdir (masalan, men
yashaydigan bu erda maktab bir necha yil oldin yopilgan edi, chunki o'quvchilar
uni ololmaydilar talabalar hayotining keyingi bosqichlari uchun etarlicha yaxshi).
Sizga allaqachon aytganimdek, Shvetsiyadagi xususiy maktablar Shvetsiya
hukumatidan pul oladi, ammo ularga uchinchi shaxslarning xayriya yordami ham
beriladi. Bundan tashqari, ular Shvetsiya hukumati tomonidan tekshiriladi.
O'quvchilar Shvetsiyada boshlang'ich maktabda baho olishadimi?
Boshlang'ich maktab o'quvchilari faqat 6-sinfdan baho olishadi (6-sinf).
Shvetsiyadagi Milliy Ta'lim Agentligi (Skolverket) o'z veb-saytida quyidagilarni
tushuntiradi:
1
Recreational tourism of swezerland.
26

O'quvchilar 6, 7, 8 va 9-sinflarda baho olishadi, 8-sinfda ular semestrda bitta
baho olishadi (kuzgi semestr oxirida va bahorgi semestr oxirida bitta). 9-yilda ular
semestrda bitta bahoni (kuzgi semestr oxirida) va bahorgi semestr oxirida bitta
yakuniy baho olishadi. Ushbu yakuniy baho juda muhim va talabalarning o'rta
maktabga hujjat topshirishlari va qabul qilinishi uchun asos bo'lib xizmat qiladi.
27

2.3. Shvetsiya haqidagi noodatiy 2
ma’lumotlar.
Shvetsiya haqida nimalarni bilamiz? Odatda Shvetsiya deganda ko‘z
o‘ngimizga ko‘p shokolad, eng yaxshi sut beruvchi sigirlar yashovchi Alp tog‘lari
keladi. Biroq bular hammasi emas. Bu mamlakatda qurol haqidagi eng liberal
qonunlar amalda ekani, poralar qonuniylashtirilgani, jarimalar esa fuqarolarning
daromadlariga bog‘liq ekanini bilasizmi? Bu hali holvasi...
Quyida Shvetsiyani mutlaqo kutilmagan tomondan namoyon qiluvchi 9 dalil
bilan bo‘lishamiz:
2. Qurol haqidagi eng liberal qonun
Aksariyat Shvetsiyani patsifistlar
mamlakati deb hisoblaydi, chunki u har
qanday harbiy nizoda neytralitet saqlaydi.
Shunday bo‘lsa-da, erkaklar uchun 18
yoshdan boshlab harbiy xizmat majburiy.
Erkak aholining aksariyati milliy armiya
zaxirasida turadi, shuning uchun
erkaklarning uylarida qurol bor va ular istagan vaqt uni qo‘llashga tayyorlar. 8
million kishilik aholiga 4 million dona qurol to‘g‘ri keladi (100 kishiga 50 ta).
Shunga qaramay, Shvetsiya jinoyatchilik darajasi dunyo bo‘yicha eng past
ko‘rsatkichlardan biriga ega.
3. Bu mamlakatda pora qonun bilan musthakamlangan
2017 yilda Shvetsiya korrupsiyaga
faol qarshilik qiluvchi mamlakatlar
reytingining 3-o‘rnidan joy oldi. Shunisi
qiziqki, korrupsiyaga qarshi kurashdan
ko‘ra, muayyan xizmat turi uchun to‘lov
sifatida poralarni qonuniylashtirish g‘oyasi
ham aynan shu mamlakatga tegishli.
4. Jarimalar daromadga bog‘liq
2
Unusual facts.com
28

Shvetsiya avtomobilda
harakatlanish vaqtida tezlikni
oshirganlik uchun jahon tarixidagi eng
katta jarimani joriy qilgan
davlatlardan biri. Mahalliy avtomobil
egasi 290 km/s tezlikni qayd etib, 650
ming yevro miqdoridagi jarimaga
tortilgan.
Gap shundaki, bu mamlakatda jarima hajmi aniq raqamlarda keltirilmagan, u
to‘g‘ridan-to‘g‘ri qoidabuzarning ish haqi miqdoriga bog‘liq. Qancha ko‘p pul
topsangiz, shuncha ko‘p pul to‘laysiz. Shvetsiyada adolat tushunchasi ana shunday
o‘ziga xos.
5. Shokolad — eng yirik eksport mahsuloti
Har yili Bernda 7 milliondan ortiq
Toblerone shokolad plitkasi ishlab
chiqariladi. Yaqinda esa Shvetsiyada
shokoladning to‘rtinchi turi kashf qilindi.
Shvetsiyaning Valcambi firmasi shokolad
plitkasi shaklidagi CombiBar oltin
yombilarini ishlab chiqaradi. Bunday
yombini osonlik bilan 1 grammlik bo‘laklarga bo‘lib, undan sovg‘a yoki to‘lov
vositasi sifatida foydalanish mumkin.
6. Shvetsiya pichog‘i
Shvetsiya armiya pichog‘i XIX
asrning oxirida paydo bo‘lgan bo‘lib,
aslida uning ertaroq paydo bo‘lgan
prototipi ham bor. Kembrij
muzeylaridan birida Qadimgi Rimda
yaratilgan universal yig‘iluvchi asbob
bo‘lgan. Uning tarkibiga qoshiq,
29

sanchqi, shpatel, tish tozalagich va eng qizig‘i, ulitkalar go‘shtini ajratish uchun
maxsus ship kiradi. Shveytsar pichog‘ining Shvetsiyada ishlab chiqarilmaydigan
yagona qismi - shtopor. U Yaponiyada tayyorlanadi.
7. Santa-Klausga ajoyib do‘sti
hamrohlik qiladi Shvetsiya Santa-
Klausining ismi - Samiklaus, u 6 dekabr
kunlari bolalarni konfetlar, yeryong‘oq
moyi va mandarinlar bilan siylaydi. U bir
o‘zi kelmaydi, tashqi ko‘rinishi bilan
boshqalarni cho‘chituvchi ahvolda keladi.
Bu insonning ismi Schmutzli bo‘lib, u
so‘zma-so‘z "Kirlagan" deya tarjima
qilinadi. Uning vazifasi - quloqsiz bolalarni tayoq bilan urish. Umuman olganda,
yaxshi bo‘lishga va'da beruvchi bolalar jazodan qutulib qolishadi.
8. Ochiq osmon ostidagi mehmonxona
Shvetsiya Alpida egizak aka-uka
Frenk va Patrik Riklinlar ochiq osmon
ostida Null Stern mehmonxonasini
ochishgan. Shift va devorlarsiz "xona"da bir
kun tunash uchun 300 dollar to‘lash kerak
bo‘ladi. Otel dengiz sathidan 1200 metr
balandlikda joylashgan. Bu yerda ikki
o‘rinli karavotdan tashqari tumba va televizor bor. Nomerning asosiy o‘ziga xos
jihati — Shvetsiyaning manzarali joylaridan o‘rindan turmay zavqlanish mumkin.
Egizak aka-ukalar bundan avval ham noodatiy otellar yaratishgan. Ularning ilk
loyihasi bombadan himoyalovchi boshpanada, ikkinchisi esa - yadro bunkerida
bo‘lgan.
30

9. Jyenevada kashtandagi ilk barg bahor darakchisidir
Shvetsiyaning Jyenevasida mana 200
yildan ortiqdirki, hukumat derazalari
ostidagi kashtanda birinchi barg chiqishi
bilan bahor kelgani haqida maxsus
farmon chiqariladi. Bahor ko‘pincha mart
oyida boshlanadi, biroq favqulodda holatlar
ham kuzatiladi, masalan, 2002 yilda daraxt
29 dekabrda yashil tus olgan. 2006 yilda esa bahor ikki marta kelgan: kashtan
barglari avval martda, keyin esa oktabrda chiqqan. 2017 yilda Jyenevada bahor 11
mart kuni kelgan.
31

XULOSA VA TAKLIFLAR
Shvetsiyadagi turizm 2011-yilda Shvetsiya iqtisodiyotining nisbatan kichik
qismini tashkil etdi va mamlakat yalpi ichki mahsulotining 2,9 foizini tashkil etdi;
Bu vaqtda 264 mlrd shved kronasidan 98,8 mlrdi turizmga tegishli. Shvetsiya uy
xo jaliklari daromadining 7,1 foizi ichki turizmga sarflanadi.[1]ʻ
Taniqli sayyohlik marshrutlaridan biri poyezd orqali Shvetsiyaning
janubidan shimoliga, tarixiy, tabiiy va madaniy diqqatga sazovor joylarni tomosha
qilishdir. Bu yo nalish nemis sayyohlari orasida ayniqsa mashhur.
ʻ
CIA World Factbook ma lumotlariga ko ra, Shvetsiya 2006-yilda 7,627,000
ʼ ʻ
tashrif buyurganlar bilan dunyodagi eng ko p tashrif buyurilgan 21-davlat edi.
ʻ
Shvetsiyaning shimoliy joylashuvi tufayli yozgi quyosh faqat qisqa vaqtga
botadi (qutb aylanasidan umuman shimoliy emas). Bu hodisa odatdagidan kechroq
kechqurun ochiq havoda harakat qilish imkonini beradi.
Shvetsiyada ko llar va o rmonlar ko p; birinchisi baliq ovlash va kanoeda
ʻ ʻ ʻ
eshkak eshish uchun mashhur. Bir nechta yirik ko llar, jumladan Vättern va
ʻ
Vänern ko llari mavjud. Stokgolmdan Gothenburgga Gota kanali yozda sayohat
ʻ
qilish imkonini beradi.
Yozda piyoda yurish o rmonli hududlarda ham, alp tog larida ham mashhur.
ʻ ʻ
Tog da sayr qilish Shvetsiyaning shimoliy va shimoli-g arbiy qismlari bilan
ʻ ʻ
cheklangan, bu yerda 1000km uzunlikda va 50 dan 200 kmgacha kengligida tog
ʻ
tizmasi Norvegiya bilan chegaradosh. Janubda Shvetsiya tog lari odatda baland
ʻ
tepaliklardan iborat bo lib, ular vaqti-vaqti bilan qirrali cho qqilarga ega, o rta va
ʻ ʻ ʻ
ayniqsa shimoliy qismlari asta-sekin yanada dramatik tabiatni namoyon qiladi.
Shvetsiyada va umuman Skandinaviyada juda baland cho qqilar yo q
ʻ ʻ
(Shvetsiyadagi eng baland tog — Kiruna yaqinidagi Kebnekayse tog idir, uning
ʻ ʻ
2,111 metr (6,926 ft)baland). Shunga qaramay, dramatik hududlar bir necha
joylarda topilgan va Shvetsiya tog tizmasining eng shimoliy qismlarida Laponiya
ʻ
hududi deb nomlanuvchi juda katta va dramatik yovvoyi alp mintaqasi joylashgan.
Bu hudud Sarek milliy bog i kabi dunyoga mashhur tog li hududlarni o z ichiga
ʻ ʻ ʻ
oladi va ba zan “Yevropaning so nggi cho li" yoki "Yevropaning Alyaskasi" deb
ʼ ʻ ʻ
32

ataladi. Taxminan 9400km 2ni qamrab oladi Laponiya maydoni Yevropadagi eng
katta cho l bo lib, tegmagan tabiatning keng joylariga ega.[2] Bu har yili ko plabʻ ʻ ʻ
sayyohlarni o ziga jalb qiladi, ammo mintaqaning ma lum qismlariga tashrif
ʻ ʼ
buyurish tajribani talab qiladi, chunki u asosan yo lsiz, yurish masofasi katta,
ʻ
odamlar yashamaydi va katta qismlarida uyali telefon qabul qilinmaydi.
33

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. Sh. Mirziyoyevning PF-4947-son farmoni: “2017-2021-yillarda
O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha
Harakarlar strategiyasi”. Toshkent: - 2017.
2. O’zbekiston Respublikasining «Turizm to’g’risidagi qonuni».
31.08.1999.
3. M.T.Alieva. Turistik mamlakatlar iqtisodiyoti. O’quv qo’llanma. T.:
2007.
4. BMT Jahon sayyohlik tashkiloti ijroiya k е ngashining 99-s е ssiyasi. -
T.: O’zb е kiston, 2014.
5. Abdusalomova N.M. Xalqaro turizmda marketing jarayonining
rivojlanishi iqtisod fanlari nomzodligi dissertatsiyasi. –T.: 2004.
6. Turizmni rivojlantirish davlat qo’mitasi.
7. S. Tuxliyev. “Turizm asoslari”.
8. Komilova F.K. Xalqaro turizm bozori. O’quv qo’llanma. -T. 2006. –
190b.
9. A.A. Allaberganov Turizm industriyasi – T.: “Talqin” 2004 y.
10. O’zbekiston Respublikasi «Xorijiy investitsiyalar va xorijiy
investorlar faoliyatining kafolatlari» to’g’risidagi qonun.
11. "Research on tourism in switzerland”. Aravin Pillai.Research ·
February 2018.
12. UNWTO Tourism Highlights 2014 Edition.
13. Travel & tourism econom9. Sharifxo’jaev M., Abdullaev Y.
“Menejment” darslik.
14. Amriddinova R.S. «Mehmonxona servis xizmati» (Ma‘ruza matni).
SamISI, 2009 y.
34

Internet saytlari:
1. http:// www.UNWTO.org
2. http://www. myswitzerland.com
3. http://wikipedia.org
4. http://www.uzbektourism.uz
5. http://uzreport.news
6. http://lex.uz
35

SHVETSIYA TURIZMI.

Купить