So‘zlarda tovush tushishi 5-sinf - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	13.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	01 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

So‘zlarda tovush tushishi 5-sinf

Купить

15-SINF ONA TILI DARSLIGI ASOSIDA TAYYORLANDI

23 -dars. SO‘ZLARDA TOVUSH TUSHISHI 2

• Topshiriq. Matnni o‘qing. Matnda ajratilgan so‘zlarning talaffuzi va yozilishiga e’tibor bering. 3

4Diniy ma’rifatni targ‘ib qilishda, tinch va pokiza hayot kechirishda bizga ibrat bo‘ladigan ulug‘ bobolarimizdan biri Bahouddin Naqshband sanaladi. U 1318-yilda Buxoro yaqinidagi Qasri Orifon qishlog‘ida tavallud topgan. Bolalik chog‘idanoq ko‘ngli ilmga moyil bo‘lgan. Bahouddin Naqshband ilmni puxta o‘rganish va targ‘ib qilish bilan birgalikda usta hunarmand sanalgan. Shoyi gazlamalarga, temir va mis buyumlarga naqsh solish bilan kun kechirgan. Umrini insonlarga xolis xizmat qilish bilan o‘tkazgan. O‘z ta’limotiga “Dast ba kor-u dil ba yor!”, ya’ni “Qo‘ling ishda va diling Allohda bo‘lsin!” degan g‘oyani bosh shior qilib olgan. Shu bois Amir Temur, Alisher Navoiy, Abdurahmon Jomiy kabi Sharq allomalari uni o‘zlariga pir (ustoz) deb bilishgan

5Munosabat bildiring. 1. “Qo‘ling ishda va diling Allohda bo‘lsin!” degan ibor ani qanday izohlaysiz? 2. Diniy ekstremizm va xalqaro terrorizm avj olgan bugungi kunda alloma aytgan fi krlarning qanday foydali tomonlari bor? 3. Buxorodan yetishib chiqqan yana qanday allomalar haqida o‘qigansiz?

684-mashq. Ikki, olti, yetti so‘zlariga - ov, -ala, -ovlon qo‘shimchalarini qo‘shib yozing, sodir bo‘lgan o‘zgarishga diqqat qiling.

785-mashq. Past, sust so‘zlariga - ay qo‘shimchasini, qayir, ayir fe’llariga -il qo‘shimchasini qo‘shib yozing. Sodir bo‘lgan o‘zgarishni ayting.

8 Ayrim so‘zlarni talaffuz qilayotganimizda tovush tushishi hodisasiga duch kelamiz. Bu hodisaning ba’zilari yozuvda aks etadi, ya’ni talaffuz qilganimiz kabi yozamiz. Bu holat, ko‘pincha, so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shilganda sodir bo‘ladi. Masalan: shahar, singil, burun, bag‘ir kabi so‘zlarga egalik qo‘shim- chalari qo‘shilsa, ikkinchi bo‘g‘indagi unli tovush; qayir, ayir fe’llariga -il qo‘shimchasi qo‘shilganda i tovushi; ikki, olti, yetti so‘zlariga -ov, -ala, -ovlon qo‘shimchalari qo‘shilganda i tovushi;

9Maqollar mazmuniga diqqat qilib, daftaringizga ko‘chiring. Tovush tushishi hodisasiga uchragan so‘zlarning tagiga chizing. 1. Yig‘lab-yig‘lab marza (ariq sirti, pushta, egat) olsang, O‘ynab-o‘ynab sug‘ora san. 2. Ishlaganning og‘zi oshga tegar, Ishlamaganning boshi – toshga. 3. Tuyaga yantoq kerak bo‘lsa, bo‘ynini cho‘zar. 4. Berarman (beruvchi)ga beshov ko‘p, olarman (oluvchi)ga oltov oz. 5. Ko‘ngli ochiqning qo‘li ochiq, qo‘li ochiqning – yo‘li.

10Ba’zan so‘zlarda tovush tushishi hodisasi faqat talaffuzdagina sodir bo‘ladi. Bu o‘zgarish yozuvda aks etmaydi. Masalan: go‘sht, sust, Toshkent, baland, xursand kabi so‘zlarning oxirgi undoshi deyarli aytilmasa- da, yoziladi.

1187-mashq. Quyidagi so‘zlarga -im egalik qo‘shimchasini qo‘shib ko‘chiring. Tovush o‘zgarishlariga diqqat qiling. Ko‘ngil, og‘iz, zahar, qorin, bo‘yin, qo‘ziqorin, bek , yuk , chok , idrok , ishtirok , ittifoq, huquq, peshtoq, ravnaq, axloq.

14E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in