Stend usulida temir beton ustun ishlab chiqarish korxonasini loyixalash

Dokument ma'lumotlari

Narxi	10000UZS
Hajmi	150.4KB
Xaridlar	1
Yuklab olingan sana	24 Yanvar 2024
Kengaytma	docx
Bo'lim	Kurs ishlari
Fan	Arxitektura

Stend usulida temir beton ustun ishlab chiqarish korxonasini loyixalash

Sotib olish

Kirish
Hozirgi vaqtda Respublikamizda temir-beton instruksiyalarini g’ovak
to’ldiruvchilar asosidagi yengil betonlardan tayorlash talab qilinadi. Masalan
armasement konstruksiyalarda g’ovak va gazbeton.
Bular ma’lum miqdorda konstruktsiyalarni yengillashtiriladi va masalalarni hal
qilmoqda. Konstruksiyalarni yengillashtirish armatura va sement miqdorini
tejashga konstruksiyalarni ko’ndalang kesimlarni kamayishiga va ularni
poroliyotini uzaytirishga olib keladi.
Beton deb – bog’lovchi moddalar suv mayday va yirik to’ldiruvchilarning
ma’lum proporsional miqdorda olingan qorishmani yaxshilab aralashtirish,
zichlashtirish va qotish natijasida olingan sun’iy tosh materialga aytiladi. Sement
va to’ldiruvchi orasida kimyoviy ta’sirlashuv yuzaga kelmaydi. Shuning uchun
to’ldiruvchilarni inert ashyolar deb ataydilar. Biroq ular beton xususiyati va
tarkibiga ta’sir qiladi va bu ta’sirni beton tarkibini loyihalashda hisobga olishni
taqazo etadi.
To’ldiruvchilar sifatida asosan mahalliy tog’ jinslari va ishlab chiqarish
chiqindilaridan foidalanilad. Bunday arzon to’ldiruvchilardan foidalanish
betonning narxini arzonlashtiriladi, chunki to’ldiruvchi betonning 85-90 % ni
sement esa 10-15 % ni tashkil etadi. Keyingi yillarda qurilishda g’ovak sun’iy
to’ldiruvchilardan tayyorlangan yengil beton keng ko’lamda qo’llanilmoqda.
G’ovakli to’ldiruvchilar beton zichligini pasaytiradi, bu esa uning issiqlikni tutib
qolish xususiyatini yaxshilaydi.
Iqtisodiyotning real sektori korxonalarni qo’llab quvvatlash buyincha birinchi
navbatda ishlaqb chiqarishni moderinizatsiya qilish koperatsiyada aloqalarni
kengaytirish mustahkam aloqani va hamkorlikni yo’lga qo’yish mamlakat tizimida
ishlab chiqarishdan mahsulotlarga talabni rag’batlantirish masalalarini alohida
o’rin tutadi.
Davlat tomonidan qo’llab quvvatlash maqsadida 50 ta korxonaning byudjetidan
va byudjetdan tashqari jamg’armalarga to’lov bo’yincha muddati utgan hamda

joriy kriditlar qarzdorligini qayta ko’rib chiqiladi. Bu mazkur korxonalar
tasarrufida 350 mlrd so’mdan ortiq mablag’ni qondirish ularning ishlab chiqarish
faoliyatini rivojlantirish imkonini berdi.
Sanoat tarmoqlarida ishlab chiqarilayotgan mahsulot tan narxi 18% ga kamaydi.
“Olmaliq tog’ kon metalurgiya kombinati”, “O’zkommetkombinat” aksiyadorlik
ishlab chiqarish combinati’’, “O’zqurilishmateriallari” kompaniyasi singari va
boshqa korxona va tarmoqlarida 20-25 % ga kamayadi. Investitsiya dasturini
amalga oshirishda investitsiyalarni jalb etish ichki manbalarni safarbar etish
hisobidan iqtisodiyotimizning muhim tarmoqlarinijadal modernizatsiya qilish
texnik va texnologik qayta jihozlash transport komunikatsiyalarni yanada
rivojlantirish va ijtimoiy infratuzilma obyektlari va ijtimoiy barpo etish hal
qiluvchi ustuvor yo’nalishga aylanadi.
I. Texnologik qism
1.1. Mahsulot nomenklaturasi
Turli buyum va konsttruksiyalarni tayorlash usulidan aynan birini tanlash
o’sha usulning turli texnologik o’ziga xosligi va ishlab chiqarish hajmiga bog’liq
bo’ladi. Shu bilan birga aynan bir buyumni ishlab chiqarishda texnik iqtisodiy
kursatkichlarni hisobga olish ham ahamiyatlidir.
Temir-beton buyumlarning yuzdan ortiq turlari mavjud. Ishlab chiqarishda
tejamkorlikka erishish uchun ularning turini imkon qadar kamaytirish lozim.
Yuqorida aytilgandek, temir-beton buyumlari quyidagi xususiyatlariga ko’ra
bo’linadi: qaysi yo’nalishda ishlatilishiga ko’ra: sanoat, uy, fuqaro qurilishi uchun:
bino va inshootda ishlatilish o’rniga ko’ra: fundament tom qoplamasi, devor va
xonalar uchun ; geometrik shakliga ko’ra; ustunsimon plitali blokli panjarali
ko’ndalang kesimning shakli va xususiyatiga ko’ra; uzluksiz g’ovak qovurg’ali qat-
qat armatura qo’yilishiga ko’ra; betonli, temir-betonli, beton turiga ko’ra; og’ir,
yengil, yacheykali beton.
Tayorlash texnologiyasini tanlash buyumning shakli o’lchamlari og’irligi
beton turi va armaturani qo’yilish usuliga ko’ra tanlanadi.

1.1-jadval Ishlab chiqarish uchun qabul qilingan buyumlarning asosiy
ko’rsatkichlari
№ Buyum
markasi Buyum eskizi O’lchov birliklari,
mm Bitta
buyum
uchun
beton
sarfi
m 3
Bitta
buyum
uchun
po’lat
armature
sarfi kg 1 m3
beton
uchun
po’lat
armatura
sarfi
kg/m 3

1

Temir
beton
ustun
C-KB
2-63-2
2150 3600 6300 1,01 207 208

1.2. Ishlab chiqarish usulini tanlash va asoslash
Yig’ma beton va temir-beton buyumlarini ishlab chiqarishdagi texnologik
jarayonlar qator mustaqil operasiyalardan tashkil topib alohida jarayonlarga
birikadi. Operasiyalardan shartli ravishda: asosiy yordamchi va transportli turlarga
bo’linadi.
Asosiy operasiyalar beton qorishmasining tayorlanishi va qorishmani tashkil
qiluvchi materiallarni tayorlash: armatura mahsulotlari va tayor karkaslarning
tayorlanishi mahsulotlarni armaturalash va qoliplash; qoliplangan mahsulotgaUzunligi
h
Uzunligi
h1
Uzunligi
H

issiqlik bilan ishlov berish; tayor mahsulotni qolipdan ko’chirish va qoliplarni
keyingi siklga tayorlash bazi bir mahsulotlarning yuza qismini pardozlashdan
iborat.
Asosiy texnologik operasiyalardan tashqari har bir bosqichda yordamchi
opersiyalar ham bajarildi; suv va bug’larning siqilgan havo elektr energiyasining
olinishi va uzatilishi xom ashyo va yarim tayor mahsulotlarning saqlanishi
operasiyalar va tayor mahsulotlarning sifatini nazorat qilish va boshqa asosiy
operasiyalarni bajarish uchun zarur etaplar olib boriladi.
Transport vositasi bilan bajariladigan operasiyalar bu materiallar yarim tayor
mahsulotlar va tayor mahsulotlarni holat va qolipini o’zgartirmay ko’chirishdir.
Bajariladigan operasiyalarga mos qo’llaniladigan asbobuskunalar bajaradigan
vazifasiga qarab asosiy-texnologik yordamchi va transport deb ataladi. Asosiy va
transport asboblarida ma’lum ketma-ketlikda bajarish uchun mo’ljallangan
operasiyalar texnologik tizim deyiladi. Yig’ma temir beton ishlab chiqarishda eng
taraqqiy etib rivojlanayotgan texnologik jarayonni tashkil etish uzluksiz ishlab
chiqarish va tayorlanayotgan mahsulotning turiga qarab texnologik tizimni
nihoyatda maxsuslashtirishdir. Uzluksiz ishlab chiqarishning asosiy qonun qoidasi
o’rnatilgan asbob uskunalardan to’liq foidalanish mexanizasiya kompleksi ishlab
chiqarish jarayonini avtomatlashtirishni nazarda tutish kerak. Bu qoida har bir ish
joyida bajariladigan operasiyalarning sikl davrini bir-biriga moslashgan holda bir
maromda bajarilishini o’z bo’yniga oladi.
Bir maromda ishlash uchun ma’lum operatsiyani bajarishda o’rnatilgan vaqt
miqdorini doimiy bo’lishiga va qt’iy vaqt intervali bilan siklga rioya qilish talab
qilinadi. Sinxronlash texnologik tizimda operatsiyalarni birbiriga moslab alohida
qismlarga bo’lishda har bir qismdagi operasiyalarning sikl muddati shu texnologik
potokning har bir qismdagi sikl muddatiga teng bo’lishini ta’minlaydi. Sikl 2 yoki
3 marta katta bo’lgan oqimli qismlarda ishchi yoki moslama o’rni ham mos
darajada oshirilishi kerak chunki boshqa tizimda qismlarda ishlab chiqarish
imkoniyati pasaymasligi kerak va qabul qilingan maromda mahsulot olinishi kerak.

$Uzluksiz oqim mahsulotni qismdan qismga uzatilishida ishlab chiqarish maydonida unumliroq foidalanish imkonini beradi. Temir-beton mahsulotlari ishlab chiqariladigan zavod tarkibiga quyidagi: sexlar, inshoot va binolar, bog’lovchi to’ldiruvchi va po’lat armatura omborxonasi, beton qorish sexi, armature sexi, qoliplash sexxi beton qotishini tezlashtirish, pardozlash va mahsulotlarni yig’ish yordamch xizmat va ma’muriy maishiy binolar, sexlararo va sexlar ichidagi transportlar vodoprovod va kanalizasiya , issiq va energetic quvvatlar xo’jaligi nozimxona va aloqa tarmoqlari kiradi. Turli zavod va kombinatlarning bajaradigan vazifalariga ko’ra bosh loyihasi o’zaro bir-biriga yaqin faqat korxona quvvatiga bog’liq o’lchov va o’rnatish echimlari va ishlab chiqariladigan konstruksiya nomi bilan farq qiladi. Qoliplovchi texnologik qatorlar beton qotishini tezlatuvchi bo’limlar bilan shuningdek armature tayorlovchi va armatyrali karkaslar qatorini bajaradigan jarayonlar bilan o’zaro bog’liqligini hisobga olib joylashtiriladi. Ishlab chiqariladigan mahsulot samarasi asosan murakkab va ko’p mehnat talab qilinadigan asosiy texnologik operasiyalarning bajarilishi mahsulotni qoliplash va beton qotishini tezlatishga bog’liq. Bu operasiyalar maxsus mashina mexanizmlar va asbob uskunalar qo’llaniladigan texnologik tizimning mahsulot tayorlash usulini aniqlaydi. Yig’ma temir beton zavodlarida texnologik jarayonlarni tashkil etishda potok usuli qabul qilingan. Uning mohiyati shundan iboratki butun jarayon ayrim operasiyalarga bo’linadi, ular maxsus uskunalar bilan jihozlangan alohida ish joylarida qat\iy ketma-ketlik bilan bajariladi. Har bir ish joyida qabul qilingan ishlov berish usuli asbob uskuna va tashkiliy tizim bir yoki bir necha o’zaro yaqin texnologik operasiyalar bajariladi. Operasiyalarni har bir ish joyida to’liq sinxronlash jarayonini yanada detallar bo’yicha boshqa operasiyalarga bo’lish bilan erishiladi. Yig’ma temir - beton ishlab ciqarishda ishlab chiqarishni tashkil qilishning ikki usuli keng tarqalgan: ko’chma va ko’chmas qoliplarda ular bir biridan qolip, mahsulot, mashina va ishchilarni ko’chish shartlari bilan farq qiladi.$