Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналари бухгалтерия ҳисоби ҳамда аудити - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	141.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналари бухгалтерия ҳисоби ҳамда аудити

Купить

Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналари бухгалтерия ҳисоби ҳамда аудити 5340900 -«Бухгалтерия ҳисоби ва аудит» - таълим йўналиши бўйича бакалавр дара асини олиш учун ёзилган БИТИРУВ МАЛАКАВИЙ ИШИ 1

М У Н Д А Р И Ж А бетлар КИРИШ Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида сут ва I БОБ. сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг назарий асослари 1.1 Сут ва сутни қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг ўрни ва аҳамияти 1.2 Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бизнес ре анинг тузилиши “Тошкент Сифат Сут” МЧЖ корхонасида II БОБ. бухгалтерия ҳисобини ташкил этиш ва юритиш 2.1 Сут ва сут маҳсулотларини кайта ишлаш корхоналарида ишлаб чикариш хара атларини ҳисобга олиш Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида 2.2 “Директ-костинг” тизими бўйича хара атларни ҳисобга олиш “Тошкент Сифат Сут” МЧЖ корхонаси бухгалтерия III БОБ. ҳисоби аудитини такомиллаштириш йўллари 3.1 Аудитни ўтказишнинг аҳамияти ва манбалари 3.2 Сут ва сут маҳсулотларини

ИЛОВАЛАР КИРИШ Битирув малакавий ишнинг долзарблиги. Корхона ва ташкилотларнинг иқтисодий мустакил ҳамда молиявий барқарор фаолият кўрсатишларида уларнинг ҳисоб-китоб юритилишини бозор иқтисодиёти талабларига мослаш, молияий барқарорлик борасида ишларни йўлга кўйиш, бор моддий, молиявий ва меҳнат бойликларидан самарали фойдаланган ҳолда ишлаб чиқариш ёки хизмат курсатишни ташкил этиш энг долзарб вазифалардан саналади. Шу боис бозор иқтисодиётини эркинлаштириш ҳар биримиздан бухгалтерия ҳисоби, молиявий ва иқтисодий таҳлил, аудит ҳакида билимга эга бўлишимизни талаб этади. Тадбиркорлик фаолиятининг муваффақияти, ҳисоб-китобларнинг пухталигига, пул оқимларининг оқилона бошқарилишига, молиявий масалалардаги қарорларнинг тўғри ва ўз вақтида қабул қилинишига ҳамда иқтисодий ва молиявий таҳлилни

таъминлайдиган кимё, нефт-газ ва нефт-кимё саноатини, машинасозлик, металлни қайта ишлаш, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш, енгил, озиқ-овқат саноатининг юқори технологияларга асосланган тармоқларини ва бошқа соҳаларни юксак дара ада риво лантириш олдимизга қўйилган мақсадларга эришишнинг асосий манбаи бўлиши даркор» 1 . Шуни таъкидлаб ўтиш керакки, иқтисодиётнинг тизими ва таркибий иҳатидан изчил янгилаш борасида кўрилган чора тадбирлар мамлакатимизда кичик бизнес ва тадбиркорликни риво лантиришига и обий таъсир кўрсатади. Иқтисодиётни риво лантириш араёнларини кенгайтириш ва чуқурлаштириш бўйича муҳим ишлар амалга оширилди. Корхоналарни қайта ташкил қилиш ва улар фаолиятининг рентабеллик дара асини ошириш иқтисодий риво ланишга ўз ҳиссасини қўшди. Мамлакатимизда ҳозирги кунга келиб бир

Юқоридаги мақсаддан келиб чиққан ҳолда, қуйидаги вазифалар белгилаб олинди: - Сут ва сутни қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг ўрни ва аҳамиятини ўрганиш; - Қайта ишлаш корхоналарида бизнес ре анинг тузилишини ўрганиш ва уни такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш; - Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида ишлаб чикариш хара атларини ҳисобга олиш ва такомиллаштириш имкониятларини очиб бериш; - Қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобини юритиш тартибини ўрганиш ва тавсиялар бериш; - Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида “Директкостинг” тизими бўйича хара атларни ҳисобга олиш бўйича таклифлар бериш; - Аудитини ўтказишнинг аҳамияти ва манбаларини ўрганиш; - Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида аудиторлик текширувини ўтказиш тартиб

Битирув малакавий ишнинг тузилиши ва ҳажми. Битирув малакавий иши кириш, учта боб, хулоса, фойдаланилган адабиётлар рўйхати ва иловалардан иборат. Ишнинг таркиби унинг мақсади, вазифалари ва йўналишларини акс эттиради. Кириш қисмида мавзунинг долзарблиги, битирув малакавий ишининг объекти ва предмети, малакавий иш нати аларининг амалий аҳамияти, ишнинг мақсади ва вазифалари, ишнинг тузилиши ва ҳа ми ёритилган. Биринчи бобда Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисоби ва аудитининг назарий асослари, сут ва сутни қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг ўрни ва аҳамияти, маҳсулотларни қайта ишлаш корхоналарида бизнес ре анинг тузилиши, маҳсулотларни кайта ишлаш корхоналарида ишлаб чикариш хара атларини ҳисобга олиш тар

I – Боб. Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисоби ва аудитининг назарий асослари 1.1 . Сут ва сутни қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг ўрни ва аҳамияти Ўзбекистон Республикасида амият тараққиётининг барча абҳаларида, энг аввало, иқтисодий соҳада ислоҳатларни янада чуқурлаштириш ва эркинлаштириш борасида аниқ дастур ишлаб чиқилган. Бу дастурни орий этишдан кўзланган асосой мақсад Ўзбекистон демократик ва бозор ислоҳатларини амалга ошириш, аҳон ҳам амиятига кенг интеграциялашуви ва барқарор олға бориши учун мустаҳкам замин яратишдир. Республикамизнинг иқтисодий ва молиявий барқарорликка эришишида муҳим омиллар, ишлаб чиқариш ҳа мининг ўсиши, пул қадрсизланишини пасайтириш, экспорт ҳа мини ошириш ва бошқа шу к

самарали фойдаланган ҳолда ишлаб чиқариш ёки хизмат кўрсатишни ташкил этиш энг долзарб вазифалардан саналади. Шу боис бозор иқтисодиётини эркинлаштириш ҳар биримиздан бухгалтерия ҳисоби, молиявий ва иқтисодий таҳлил, аудит ҳакида билимга эга бўлишимизни талаб этади. Тадбиркорлик фаолиятининг муваффақияти, ҳисоб-китобларнинг пухталигига, пул оқимларининг оқилона бошқарилишига, молиявий масалалардаги қарорларнинг тўғри ва ўз вақтида қабул қилинишига ҳамда иқтисодий ва молиявий таҳлилнинг тўғри ва сифатли ташкил қилинишига узвий боғлиқдир. Юқоридагиларни инобатга олган ҳолда, сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобини меъёрий ху атлар асосида, тўғри ва аниқ юритиш, улар фаолиятининг назорати ҳамда қарорлар қабул қилишда таҳлилнинг замонавий усулларидан фойдаланиб

маълумотларини таҳлил қилиш орқали қандай нати аларга эришиш мумкинлигини кўрамиз. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида молиявий ҳисоботларини таҳлил қилганимизда, биз корхоналарнинг устав капитали, пул маблағлари, асосий воситалари, айланма маблағлари, маҳсулот ҳа ми, корхона ишлаб чиқариш дастурининг ба арилиши ва ҳ.к. таҳлили маълумотлари асосида корхоналарда назоратни ва қарорлар қабул қилишни ташкил этиш мумкин. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарнинг молиявий аҳволини таҳлил қилишнинг асосий мақсади бўлиб, самарали бошқарувни йўлга қўйиш, таҳлил маълумотлари асосида оптимал қарорлар қабул қилиш бўлиб ҳисобланади. Мазкур ишда сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобини юритиш ва корхоналарнинг молиявий ҳолатининг таҳлили атрофли

1-расм «Тошкент Сифат сут» Маъсулияти Чекланган Жамият тизими Директор ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ врач общей практики агент по снаб ению ↓ ↓ ↓ ↓ главный бухгалтер зам.гл.бухгалтера ↓ ↓ бухгалтер материальный бухгалтер производственный Иқтисодиётни эркинлаштириш ва иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштириш шароитида мулкнинг турли шахсларга мансублиги ишлаб чиқариш, иш ба ариш ва хизмат кўрсатишда эркин рақобатнинг хукм суришига асос бўлади. Бу эса ўз навбатида ҳар бир корхонанинг яшовчанлигини ўзи таъминлаш заруратини туғдиради. Бу вазифани фақат бухгалтерия ҳисоби ва аудит, иқтисодий таҳлил орқали ба ариш мумкин бўлади. Ре али иқтисодиёт шароитида иқтисодий таҳлил етарли дара ада риво ланиб ўзининг мазмуни, предмети ва объектига эга бўлган эди. Аммо ↓ начальник отдела снаб ения зам директора по общим вопро

унинг бир тури бўлган корхоналар молиявий ҳолатини таҳлилига ҳамда бухгалтерия ҳисобини юритишга деярли эътибор берилмади, чунки бунга объектив ҳолда зарурат ҳам йук эди. Корхоналарнинг бухгалтерия ҳисобини юритиш ва молиявий ҳолатини таҳлили корхоналарнинг хў алик фаолиятини назорат ва раҳбарлик қилиш, корхоналар ўз-ўзини тўла маблағ билан таъминлаш асосида энг замонавий хў алик механизмини ву удга келтириш, иқтисодий те амни ўтказиш, техника тараққиётини янада адаллаштириш, илғор хори ий та рибаларни тарқатиш, иш фаолиятида мав уд бўлган камчиликларга бархам бериш ва ички хў алик резервларини аниқлашда ўта муҳим дастак сифатида қўлланилади. Бозор муносабатлари шароитида ҳар қандай хў алик юритувчи субъектнинг ўз тасарруфидаги барча ресурслар – молиявий, моддий ва меҳнат ресурслари ҳарака

бошқаришага, демократлаштиришга, инсон омилини бутун чоралар билан кучайтиришга ўтишдир. Республикамизнинг иқтисодий ва молиявий барқарорликка эришишида муҳим омиллар, ишлаб чиқариш ҳа мининг ўсиши, пул қадрсизланишини пасайтириш, экспорт ҳа мини ошириш ва бошқа шу каби макроиқтисодий ўсишни таъминлаш билан бирга мамлакатда фаолият юритаётган ҳар бир корхона, фирма, ташкилот, компанияларининг хў алик субъектлари сифатида риво лантиришни тақозо этади. Корхона ва ташкилотларнинг иқтисодий мустақил ҳамда молиявий барқарор фаолият кўрсатишларида уларнинг ҳисоб-китоб юритилишини бозор иқтисодиёти талабларига мослаш, молияий барқарорлик борасида ишларни йўлга қўйиш, бор моддий, молиявий ва меҳнат бойликларидан самарали фойдаланган ҳолда ишлаб чиқариш ёки хизмат кўрсатишни ташкил этиш энг долзарб

корхоналар ўз-ўзини тўла маблағ билан таъминлаш асосида энг замонавий хў алик механизмини ву удга келтириш. иқтисодий те амни ўтказиш, техника тараққиётини янада адаллаштириш, илғор хори ий та рибаларни тарқатиш, иш фаолиятида мав уд бўлган камчиликларга барҳам бериш ва ички хў алик резервларини аниқлашда ўта муҳим дастак сифатида қўлланилади. Бозор муносабатлари шароитида ҳар қандай хў алик юритувчи субъектнинг ўз тасарруфидаги барча ресурслар – молиявий, моддий ва меҳнат ресурслари ҳаракати ҳамда улардан фойдаланиш самарадорлигини тўғри ташкил этиши зарур бўлади. Аммо кўпгина корхона ва ташкилотлар иқтисодий мустақиллик ҳамда ички ва ташқи бозорда битимлар тузиш ҳукукини қўлга киритганларидан сўнг, хў алик юритишнинг янги шароитларига тайёр эмасликлари аён бўлиб қолди. Ҳозирги шароитда м

атлар, бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартлари, бухгалтерия ҳисобининг халқаро стандартлари, аудитнинг миллий стандартлари ва аудитнинг халқаро стандартларига асосан иш юритишимиз мақсадга мувофиқдир. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг асосий мақсад бўлиб, корхона ва ташкилотларнинг фаолиятини адаллаштириш, молиявий-хў алик фаолиятининг самарадорлигини ошириш ва шу каби аниқ мақсадларга йўналтирилган нати аларга эришишдир. 1.2 Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бизнес режанинг тузилиши Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида асосан ишни бошлашдан олдин ушбу корхонанинг бизнес ре асини тузиш зарур. Биз, ушбу коррхоналарида иш араёнини йўлга қўйиш мақсадида корхоналарда сут маҳсулотларини ишлаб чиқариш бўйича бизнес ре а

ойларини яратиш, ҳамда энг асосийси олинган даромадлардан солиқ ва бошқа тўловларни ўз вақтида амалга ошириб, давлат хазинасини тўлдиришга қаратилади. Таклиф этилаётган лойиҳа Ўзбекистон Республикасини ички бозорини тўлдиришга имконият беради Корхона тулиқ номи - МЧЖ “Тошкент Сифат Сут” Юридик макоми – Маъсулияти Чекланган Жамият Юридик манзилгоҳи – Тошкент шаҳар, Учтепа тумани,Заргарлик 26 квартал, 23 дом №00445601 25.04.2011 й. бошлангич устав фонди 2 500 000 сум, 100% таъсисчи булиб ОАО «NBU Investment» ҳисобланади. Фаолият тури –сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш Корхона рахбари – Усманова А.С. Корхонада ишлаб чиқариладиган маҳсулот турлари: -Сут маҳсулоти. -Сутни кайта ишлашдан маҳсулотлар – қаймоқ, сметана, творог. Корхонага сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш учун 65313 кв.м. о

4.Музлатгич 30 дона ххххх хх ЖАМИ: хххххх хх Жадвал-2 Корхона молиявий холати Маркетинг бозори ва концепцияси. МЧЖ “Тошкент Сифат Сут” сут маҳсулотларини ишлаб чикаришва турини копайтириш. Маҳсулот сотиш истикболи режаси. Маҳсулот сотиш режа бахоси. № № Номи м.д.ж. упаковка масса за шт (кг) Нархи сумда дона 1 Молоко пастеризованное 2,5% тетра рекс 0,90 2 520 2 Кефир 1,0% тетра рекс 0,90 3 150 3 Кефир 2,5% финпак 0,90 2 835 4 Био-кефир 2,5% тетра рекс 0,90 3 150 5 Био-кефир 2,5% тетра рекс 0,45 2 048 6 Йогурт питьевой – абрикос 2,5% тетра рекс 0,45 1 890 7 Йогурт питьевой – персик 2,5% тетра рекс 0,45 1 890 8 Йогурт питьевой – вишня 2,5% тетра рекс 0,45 1 890 9 Йогурт питьевой – клубника 2,5% тетра рекс 0,45 1 890 10 Сметана 15,0% моностакан 0,20 1 418 11 Сметана 20,0% моностакан 0,45 2 153

3- Жадвал 2012 йил январ-июл ойларида сут саноати корхоналарида асосий техник- иқтисодий кўрсаткичлар бўйича М А Ъ Л У М О Т Корхоналар номи Маҳсулот жами (амалдаги нархларда) минг сўм Маҳсулот жами (солиштирма нархларда) минг сўм ҳисоб 2009й. ҳисоб 2010й. (+,-) ўсиш суръати ҳисоб 2009й. ҳисоб 2010й (+,-) ўсиш суръ ати ҳисоб 2009й. ҳисоб 2010й. (+,-) ўсиш суръати ҳисоб 2009й. ҳисоб 2010й. (+,-) ўсиш суръ- ати 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Тошкентсут 7742 12022 4280 155 458 1228 770 268 9367 10547 1180 113 917 1228 311 134 Олмалиқсут 97428 104170 6742 107 17363 17359 -4 100 104107 104170 63 100 17832 17359 -23 100 Сайхун-ободсут 274328 280538 6155 102 41345 23562 -17783 57 287338 275263 -12075 96 42689 24423 -18266 57 Шаҳрихон-сут 193250 210340 17090 109 23540 38000 14460 161 22

Андижон-сут 298514 320506 21992 107 50283 46484 -3799 92 332115 333389 1274 100 60715 61070 355 101 Қўқонсут 57763 77166 19403 134 9023 6492 -2531 72 152300 220200 67900 145 11078 19255 8177 174 Марғилон-сут 8815 61663 52848 700 0 7645 7645 - 9830 65433 55603 666 1690 6413 4723 379 Бравосут 65779 137681 71902 209 13544 22907 9363 169 113448 114936 1488 101 26323 21587 -4736 82 Акташсут 37483 24628 -12855 66 5803 0 -5803 0 35287 24587 -10700 70 6069 - -6069 0 Пахтачисут 259778 282753 22975 109 50642 52188 1546 103 205374 210324 4950 102 37491 38996 1505 104 Булунғур-сут 49603 29246 -20357 59 10508 4373 -6135 42 59737 30987 -28750 52 10989 4680 -6309 43 Каттақўрғонсут 13399 1991 -11408 15 1252 941 -311 75 13469 1866 -11603 14 2158 878 -1280 41 Истиқлол 79118 86144 7026 109 9780 16796 7016 17

Қуйидаги адвалда МЧЖ “Тошкент Сифат Сут” корхонасининг 2012 йил 1-чорак ҳолатига сут қўйиш цехи фаолияти ҳақида маълумот келтирилган. 4-жадвал 2012 йилнинг I чорагида сут қуйиш цехи фаолияти ҳақида ҳисобот, минг сўм № Кўрсаткичлар Ўлчов бирлиг и Режа Ҳақи- қатда Бажарили ш %и Фар- қи (+,-) 1 2 3 4 5 6 7 1. Товар маҳсулоти ҳа ми минг сўм 4500,0 5200,0 116,0 +700,0 2. Ишловчилар сони киши 10 10 100,0 - 3. Цех ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш фонди минг сўм 1500,0 1800,0 120,0 +300,0 4. Бир ходимнинг меҳнат унумдорлиги минг сўм 150,0 180,0 120,0 +30,0 5. Ишлаб чиқариш хара атлари сметаси , шу умлада н: а) хомашё, асосий материаллар, сотиб олинадиган ярим тайёр маҳсулотлар ва бутловчи буюмлар б) ўзи ишлаб чиқарган ярим тайёр маҳсулотлар в) қайтарилган чиқиндилар чиқариб ташланади г) ёрдамчи матер

хара атлари к) умумишлаб чиқариш хара атлари л) бошқа хара атлар Цех бўйича жами: сўм 3600,0 4160,0 116,0 +560,0 II БОБ. “Тошкент Сифат Сут” МЧЖ корхонасида бухгалтерия ҳисобини ташкил этиш 2.1. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида ишлаб чиқариш харажатлари ҳисоби Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналрида бухгалтерия ҳисоби ишлаб чиқариш корхоналаридаги каби юритилади. Бу корхоналарда асосан хара атларни ҳисобга олиш тизимига эътибор бериш лозим. Республикамизда хара ат моддалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 5 февралдаги 54-сонли қарори билан тасдиқланган (Ўз.Р. ВМ.нинг 2003 йил 25 декабрдаги 567-сонли қарори билан билан ўзгартиришлар киритилган) «Маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш хара атларининг таркиби ҳамда молиявий н

2. Давр хара атлари: сотиш хара атлари; маъмурий хара атлар; бошқа операцион хара атлар ва зарарлар. 3. Молиявий фаолият бўйича хара атлар: фоизлар бўйича хара атлар; хори ий валюта операцияларида юзага келадиган салбий курс фарқлари; қимматли қоғозларга қўйилган маблағларни қайта баҳолаш; молиявий фаолият бўйича хара атлар. 4. Фавқулодда зарарлар. Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишда хара атлар алоҳида ўрин тутади. Хара атлар маҳсулотларни ишлаб чиқариш, товарлар сотиш, ишлар ба ариш ва хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ бўлган сарфларнинг пулдаги ифодасидир. Республикамизда хара ат моддалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 5 февралдаги 54-сонли қарори билан тасдиқланган (Ўз.Р. ВМ.нинг 2003 йил 25 декабрдаги 567-сонли қарори би

фойдаланиладиган табиий ва меҳнат ресурслари, хомашё ва материаллар, ёқилғи ва энергия, асосий воситалар ҳамда ишлаб чиқаришга тегишли бошқа хара атларнинг баҳосини ифодалайди. Ушбу хара атлар иқтисодий мазмунига кўра қуйидагича тартибда гуруҳланади: ишлаб чиқариш моддий хара атлари (қайтариладиган чиқитлар қиймати чиқариб ташланган ҳолда); ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган меҳнатга ҳақ тўлаш хара атлари; ишлаб чиқаришга тегишли бўлган и тимоий суғурта а ратмалари; асосий воситалар ва ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган номоддий активлар амортизацияси; ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган бошқа хара атлар. Хў алик юритувчи субъектларда молиявий фаолият бўйича хара атлар муомалаларини бухгалтерия ҳисобида акс эттириш учун қуйидаги счетлар белгиланган: 9610-«Фоизлар кўринишидаги хара атлар

Ишлаб чиқариш хара атларини калькуляция моддалари бўйича гуруҳлаш эса маҳсулотлар таннархини аниқлашлашга хизмат қилади. Мазкур хара атлар хомашё ва материалларни тайёрлаш, қайта ишлаш, брак маҳсулотларни тузатиш, ярим тайёр маҳсулотларни ишлаб чиқариш билан боғлиқ бўлади. Ишлаб чиқариш характерига эга бўлмаган хара атларга корхонанинг маданий- маиший объектларига сарфланадиган хара атлар киради. Шунингдек, корхоналарда хара атлар маҳсулот таннархига киритилишига кўра бевосита ва билвосита хара атларга а ратилади. Бевосита хара атлар корхоналарга маҳсулотларни ишлаб чиқариш билан тўғридан-тўғри боғлиқ бўлган хомашё ва материаллар, меҳнатга ҳақ тўлаш (а ратмалари билан бирга), ишлаб чиқаришда фойдаланилаётган асосий воситалар амортизацияси каби хара атлар киради. Бевосита моддий хара атлар

сотиб олинадиган, келгусида корхонада монта қилинадиган ёки қўшимча ишлов бериладиган бутловчи буюмлар ва ярим тайёр маҳсулотлар; ташқи юридик ва исмоний шахслар, шунингдек корхонанинг ички таркибий бўлинмалари томонидан ба ариладиган фаолиятнинг асосий турига тегишли бўлмаган ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган ишлар ва хизматлар. Ишлаб чиқариш характерига эга бўлган ишлар ва хизматларга маҳсулот ишлаб чиқариш бўйича муомалаларни ба ариш, хомашё ва материалларга ишлов бериш, уларни сифатини аниқлаш учун синовлар ўтказиш, белгиланган технологик араёнларга риоя этилиши устидан назорат қилиш, асосий ишлаб чиқариш воситаларини тузатиш ва бошқалар тегишли бўлади. Корхона ичида ташқи юридик шахсларнинг транспорт хизматлари (хомашё, материаллар, инструментлар, деталлар, танаворлар, юкларнинг б

сарфланадиган барча турдаги харид қилинадиган энергия. Бунда корхонанинг ўзи томонидан ишлаб чиқариладиган электр энергиясига ва энергиянинг бошқа турларига, шунингдек харид қилинадиган энергияни истеъмол ойига трансформация қилиш ва узатиш хара атлари моддий хара атларнинг тегишли элементларига киритилади. ишлаб чиқариш соҳасида моддий бойликларнинг табиий йўқолиш нормалари доирасида ва улардан ортиқча йўқотилиши, яроқсизланиши ва кам чиқиши. корхонанинг транспорти ва ходимлари томонидан моддий ресурсларни етказиш билан боғлиқ хара атлар, умладан юклаш ва тушириш ишлари ишлаб чиқариш хара атларининг тегишли элементларига киритилиши зарур. корхоналар томонидан мол етказиб берувчилардан олинадиган идишлар ҳам моддий ресурслар қийматига киритилади. маҳсулот таннархига киритиладиган моддий ре

«Хара атлар таркиби тўғрисида»ги Низомга кўра, бевосита меҳнат хара атларига қуйидагилар киритилади: хў алик юритувчи субъектда қабул қилинган меҳнатга ҳақ тўлаш шакллари ва тизимларига мувофиқ ба арилган нархномалар, тариф ставкалари ва лавозим маошларидан келиб чиқиб ҳисобланган амалда ба арилган иш учун ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган ҳисобланган иш ҳақи, шу умладан, ба арилган ишни ҳисобга олиш бўйича дастлабки ҳу атларда назарда тутилган рағбатлантирувчи тусдаги тўловлар; касб маҳорати ва мураббийлик учун тариф ставкаларига ва окладларга устамалар; иш ре ими ва меҳнат шароитлари билан боғлиқ бўлган компенсация тусидаги тўловлар, шу умладан: технологик араён адвалида назарда тутилган тунги вақтда, ишдан ташқари вақтда, дам олиш ва байрам (ишланмайдиган) кунларда ишлаганлик учун та

шахтада (конда) иш ойига ўнаб кетишларидан олдин ва орқага қайтишларигача ўтадиган норматив вақт учун қўшимча ҳақ; меҳнатга ҳақ тўлашнинг районлар бўйича тартибга солинишига, шу умладан район коэффициентлари ва амалдаги қонун ҳу атларига мувофиқ чўл, сувсиз ва юқори тоғ ойларида ишлаганлик учун коэффициентлар билан белгиланган тўловлар; хў алик юритувчи субъект ойлашган ойдан (йиғилиш пунктидан) иш ойига ва орқага қайтадиган йўлда ўтадиган кунлар учун вахтада ишлаш адвалида назарда тутилган, шунингдек ходимларнинг метеорология шароитларига кўра ва транспорт ташкилотларининг айби билан йўлда тутилиб қолинган кунлар учун тариф ставкаси, оклад миқдорида тўланадиган суммалар (вахта усулида ишни ба аришда); o иш вахта усулида ташкил этилганда, иш вақти амланиб ҳисобланганда ва қонун ҳу атлари б

улар томонидан фуқаролик-ҳуқуқий тусдаги тузилган шартномалар бўйича ишлар ба арилганлиги учун ҳақ тўлаш, агар ба арилган иш учун ходимлар билан ҳисоб-китоб хў алик юритувчи субъектнинг ўзи томонидан амалга оширилса пудрат шартномаси ҳам шу умлага киради. o белгиланган тартибга мувофиқ ишлаб чиқариш араёнида қатнашувчи ходимлар меҳнатига ҳақ тўлаш фондига киритиладиган тўловларнинг бошқа турлари. Билвосита хара атлар эса маҳсулотлар ишлаб чиқариш билан боғлиқ бўлмаган хара атлар ҳисобланиб, уларга маъмурий-бошқарув хара атлари, бошқарув асбоб-ускуналарини сақлаш ва фойдаланиш хара атлари киради. Ре алаштирилишига қараб хара атларни қисқа ва узоқ муддатли хара атларга а ратиш мумкин. Қисқа муддатли хара атлар корхонанинг тактик мақсадларини амалга оширишга имкон беради. Узоқ муддатли хара а

Ишлаб чиқариш йўналишидаги ҳамма хара атлар маҳсулот таннархига киритилади. Бу эса ишлаб чиқаришга сарфланган хара атларни тўлиқ ва ўз вақтида ҳисобга олиш, шунингдек, моддий, меҳнат ва молиявий ресурсларни те аш ҳамда улардан самарали фойдаланиш устидан назорат қилишга имкон беради. 2.2.Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида “Директ- костинг” тизими бўйича харажатларни ҳисобга олиш Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида ишлаб чиқарилган маҳсулотлар таннархини пасайтириш ва самарали бошқариш таннарх аниқлашнинг замонавий тизимларини амалиётга орий қилишни тақозо этади. “Директ-костинг” ҳисоб тизими ҳам республикамиз бухгалтерия ҳисоби учун янги тизимлардан ҳисобланиб, бугунги кунда иқтисодий риво ланган мамлакатларда кенг қўлланилмоқда. Германия ва Австралияда маз

ва шу даврдаги ишлаб чиқарилган маҳсулот билан боғлиқ яъни улар маҳсулот сотилгандаги ҳисобот даврига тегишли бўлиши лозим. “Директ-костинг” тизимининг асосий мақсади корхона хара атларини ишлаб чиқариш ҳа ми ўзгаришига боғлиқ ҳолда доимий ва ўзгарувчан хара атларга бўлишдан иборат. Дастлабки босқичда таннархга фақат ўзгарувчан хара атлар киритилар эди, доимий хара атлар эса корхонанинг молиявий нати аларига ҳисобдан чиқарилар эди. Direct-Costing-System (бевосита хара атлар ҳисоби тизими)нинг номи ҳам шундан келиб чиққан, кейинроқ “Директ-костинг” тизими шундай ҳисоб тизимига айландики, унда таннарх фақат бевосита ўзгарувчан хара атлар қисмида ҳисоб қилинадиган бўлди. Мазкур номдаги бир қатор шартлиликлар ана шундан келиб чиққан. Амалиётда “Директ-костинг” тизимини турли вариантларда қўлла

2. 3. 4. 5. тушган тушум Ўзгарувчан хара атлар (сотилган маҳсулот (то-вар, иш, хизмат)ларнинг таннархи) Мар инал даромад (1ў-2ў) (маҳсулот (товар, иш, хизмат)ларни сотишнинг ялпи фойдаси (зарар)) Доимий хара атлар (давр хара атлари) Асосий (операцион) фойда (зарар) 288916 69441 45568 23873 2. 3. хизмат)ларни сотишдан тушган тушум Сотилган маҳсулотларнинг тўлиқ таннархи Асосий (операцион) фойда (зарар) 358357 334484 23873 Жадвал маълумотлари молиявий нати ани аниқлаш тартибидан келиб чиқиб “Директ-костинг” ҳисоб тизими ва маҳсулотнинг тўлиқ таннархи ўртасидаги фарқли иҳатларни ифода этади. Шундай қилиб, “Директ-костинг” ҳисоб тизими қуйидаги хусусиятларга эга: ҳисобни биринчи навбатда мар инал даромад яъни оралиқ молиявий нати ани аниқлашга йўналтирилиши; маҳсулотни фақат ўзгарувчан хара а

маҳсулот таннархини ҳисоблашдаги соддалаштириш ва аниқлик (чунки, таннарх фақат ўзгарувчан хара атлар қисмидагина ре алаштирилади ва ҳисобга олинади); маҳсулот турлари ўртасида доимий хара атларни шартли тақсимлаш учун мураккаб ҳисоб-китоблар қилинмаслиги (улар маҳсулот таннархи таркибига киритилмайди ва молиявий нати алар ҳисобидан қопланади); рентабеллик дара аси (зарарсизлик нуқтаси, сотиш ҳа ми), маҳсулот баҳосининг қуйи чегарасини аниқлаш имконияти; маҳсулотнинг хилма-хил турлари бўйича рентабеллик дара асини қиёсий таҳлил қилиш имконияти; маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотишнинг қулай дастурини аниқлаш имконияти; ўзи ишлаб чиқарган маҳсулот ёки хизматлар ҳамда уларни четдан сотиб олишдаги танлов имконияти. “Директ-костинг” ҳисоб тизими раҳбарларга корхона миқёсида ва турли маҳсулотлар бў

мослашувчан сметалардан фойдаланилади. Модомики, “Директ-костинг” тизимида стандартлар қўлланилар экан, бунда ўзгарувчан ва доимий хара атларга нормалар белгиланади. Шуни назарда тутиш керакки, тўлиқ таннарх ҳисоби тизимида қўшимча хара атлар тақсимланмаган суммасининг бир қисми бир ҳисобот давридан бошқасига ўтади, шу боис, уларни назорат қилиш сустлашади. Бундай ҳолда “Директ-костинг” тизими қўшимча хара атлар тақсимланишининг меҳнатталаблигини камайтиришга ёрдам беради. Шунингдек, “Директ-костинг” тизимининг назарий ва амалий иҳатларини тадўиқ қилиш унга хос бўлган қуйидаги камчиликларни аниқлашга имкон беради: рақобат курашида баҳоларни сунъий равишда пасайтириш кузатилса, доимий хара атлар мар инал даромад ҳисобидан ўопланиши мумкин бўлмайди яъни корхона зарар кўра бошлайди. “Директ-к

Бу вариантда маҳсулот таннархи доимий ва ўзгарувчан, асосий ва қўшимчаларга, бевосита ва билвосита, узлуксиз ишлаб чиқариладиган ва даврийга бўлинишидан қатъий назар, унга корхонанинг барча хара атлари киради. Бевосита маҳсулотга тааллуўли бўлмайдиган хара атлар ҳисобот даври мобайнида йиғиб-тақсимловчи счетларда тўпланади, сўнгра ҳисоб сиёсати бўйича тасдиқланган базага мутаносиб равишда маҳсулот таннархига ўтказилади, бироқ бу вариантда маҳсулот бирлиги таннархи маҳсулотни ишлаб чиқариш ҳа ми ўзгарганда ўзгариши ҳисобга олинмайди. Агар корхона маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотишни кенгайтирса маҳсулот бирлиги таннархи пасаяди, агар корхона маҳсулот ишлаб чиқариш ҳа мини қисқартирса, таннарх ўсади. Бундай шароитда Ўзбекистон корхоналарида “Директ-костинг” тизимини қўллаш зарурлиги ва мақсадга

Шундан сўнг, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг 1995 йил 4 апрелдаги 17-02/28-сонли Йўриқномаси тасдиқланиб, унда маъмурий бошқарувга оид хара атлар «Давр хара атлари» деб аталиши ва улар «Фойда ва зарарлар» счетига ҳисобдан чиқарилиши белгилаб қўйилди. Албатта, бу тарихга айланган ҳақиқат, бироқ шу даврдан бошлаб Ўзбекистонда «Директ-костинг» тизими ва мар инал даромад концепциясига асос солинди, десак, муболаға бўлмайди. Мазкур қоида 21-БҲМСга асосан, бухгалтерия ҳисобида қўшимча хара атлар 9000-“Асосий (операцион) фаолиятдан олинган даромадлар ҳисоби” счетларининг дебети ва 9400-“Давр хара атлари ҳисоби” счетларининг кредити бўйича қайд этилишини назарда тутган. III БОБ. «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонаси бухгалтерия ҳисоби аудитини такомиллаштириш йўллари 3.1 Қайта ишлаш корхон

«Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонасида ички ҳисоб-китоб муомалаларини аудиторлик текширувидан ўтказишнинг мақсади қуйидагиларни аниқлашдан иборат: тўлиқлик – барча муомалаларнинг бухгалтерия ҳисоботида акс эттирилганлиги, ҳисобга олинмай қолган ҳисоб-китоблар йўқлиги; мавжудлик – баланс тузиш санасига ички ҳисоб-китоблар (меҳнат ҳақи, ҳисобдор суммалар ва бошқалар) бўйича ма буриятлар мав удлиги ва ушбу ма бурият суммаларнинг катта-кичиклиги; ҳуқуқ ва мажбуриятлар – ички ҳисоб- китобларга доир ма буриятлар суммалари қонунийлиги ва тўғрилиги ўчта (шаклан, қонунийлик ва ҳаққонийлик) мезонларидан келиб чиққан ҳолда; баҳолашлар – ички ҳисоб-китобларга доир ма буриятларнинг меъёрий ҳу атларга мувофиқ равишда баҳоланганлиги; аниқлиги – меҳнат ҳақи ва ундан ушланадиган суммалар, хизмат сафари бўйича

самарадорлигининг ҳолатини баҳолаш Кадрлар, иш вақти ва ишлаб чиқарилган маҳсулот (иш, хизмат) ҳисобини ҳу атлаштиришнинг ташқил этилишини баҳолаш. Ҳақ тўлаш ва иш ҳақидан ушланадиган суммалар турларининг классифиқатори (тўркўмлагичи) мав удлиги. Иш ҳақи ва ҳисобдор суммалар берилиши устидан назорат. Ҳисобот кўрсаткичларининг синтетик ва аналитик ҳисоб регистрлари маълумотларига мослиги. 2. Ходимлар билан меҳнат ҳақи бўйича ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ҳисоб ва ҳисобот маълумотларининг ишончлилигини текшириш. Ҳақ турлари бўйича иш ҳақи ҳисоблашнинг тўғрилиги. Иш ҳақидан ушланадиган суммалар тўғрилиги. Иш ҳақи хара атларини таннарх таркибига қўшишнинг асослилиги. Иш ҳақи ҳисоблаш ва ундан ушланадиган суммаларни бухгалтерия ҳисоби регистрларида акс эттириш. Солиққа тортиш мақсадида ами даромад

бўйича ҳисоб-китоблар тўғрисидаги ҳисоб ва ҳисобот маълумотларнинг ишончлилигини текишириш. Қарз беришнинг қонунийлиги ва асослилиги. Берилган қарзлар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисобга олишнинг тўғрилиги. Камомад ва ўғирликларнинг айибдор шахслар зиммасига тўлиқ олиб борилиши. Моддий зарарни қоплашга доир ҳисоб-китобларни ҳисобга олишнинг тўғрилиги. 6. Ички ҳисоб-китоб муомалаларини текшириш нати алари бўйича умумий хулоса Текширув бўйича ишчи ҳу атлар материалларини Умумлаштириш ва таҳлил қилиш. Хатоларнинг катта- кичиклигини ( иддийлигини) аниқлаш. Хатоларнинг ҳисобот ишончлилигига таъсирини аниқлаш. Аудитор текширув чоғида ҳисобот кўрсаткичларида иддий ҳатолар йўқлигига етарли дара ада ишонч ҳосил қилиши лозим. Далил-исботларни тўплаш учун ҳар хил манбалардан шаклланадиган ахборот базасид

бўнаклар», 4230-«Умум хў алик хара атлари учун берилган бўнаклар», 4290-«Ходимларга берилган бошқа бўнаклар», 6870-«Ҳисобдор шахслардан қарзлар», 4710- «Кредитга сотилган товарлар бўйича ходимларнинг қарзлари», 4720-«Берилган қарзар бўйича ходимларнинг қарзлари», 4730-«Моддий зарарни қоплаш бўйича ходимларнинг қарзлари» ва 4790-«Ходимларнинг бошқа қарзлари» счётлари бўйича дебет ва кредит оборотининг машинаграммалари текширилади. Аудитор учун дастлабки ху атлар ички ҳисоб-китоб муомалаларини текширишда асосий маълумот манбаси бўлиб ҳисобланади. Жумладан, ходимлар ва ёлланган шахслар билан ҳисоб-китобларни текширишда: ишга қабул қилиш ва бошқа ишга ўтказиш тўғрисидаги, таътилга чиқариш тўғрисидаги, меҳнат шартномасини тўхтатиш тўғрисидаги буйруқлар; контрактлар, меҳнат шартномалари; штатлар

-ходимлар билан бошқа муомалалар бўйича ҳисоб-китобларни текширишда: Кредитга сотилган товарлар учун топшириқнома-ма бурият; қарз шартномаси; моддий зарарни қоплаш тўғрисидаги буйруқ (фармойиш); суд қарори; и ро варақалари; тўлов топшириқлари, касса кирим ордерлари. Дастлабки ҳу атларни текширишда аудитор дастлабки ҳу атларнинг белгиланган тартибда тасдиқланган намунавий шаклларидан фойдаланилганлигини ҳам аниқлаши зарур. «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонасида ички ҳисоб-китоб муомалаларини аудиторлик текширувидан ўтказиш ушбу муомалаларни ҳисобга олиш ва ички назоратнинг аҳволини олдиндан баҳолашни назарда тутади. Бунда ходимларни ишга ёллаш ва ишдан бўшатишда қонунчиликка риоя қилинишини, рўйхатдаги ҳисоб ва назорат ходимларига хизмат вазифаларини, иш вақтини ва ба ариладиган ишларни тақсим

кўрсаткичларининг аниқлигига ишонч ҳосил қилиш барча ҳисобот талабгорлари учун зарурдир. Шу боисдан, аудитор ташқи ҳисоб-китоб муомалаларининг ҳолатини махсус пухта текширувдан ўтказиши лозим. Ташқи ҳисоб-китоб муомалаларини аудиторлик текширувидан ўтказишдан мақсад ташқи ҳисоб-китобларга доир ма буриятларни (дебитор ва кредитор қарзларни) акс эттирадиган бухгалтерия ҳисоботи кўрсаткичларининг ишончлилиги, ҳамда қўлланилаётган ҳисоб юритиш услубиётининг меъёрий ҳу атларга мувофиқлиги тўғрисида хулоса шакллантиришдан иборат. 7-жадвал Ташқи ҳисоб-китоблар аудитида ҳал этиладиган вазифалар Аудитнинг вазифалари «Ташқи ҳисоб-китоб муомалалари Аудити» бўлимининг текширув дастури бўйича саволлар Ташқи ҳисоб-китоб муомалаларини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг ҳолатини текшириш Ташқи ҳисоб-китоб

ҳисоб-китобларни ҳисобга олишнинг тўғрилигини текшириш расмийлаштирилишининг тўғрилиги. Дастлабки ҳу атлар маълумотларининг шартномалар ва ҳисоб регистрларига мослиги. Харидорлар ва буюртмачилар билан ҳисоб-китобларни ҳисоб регистрларидаги счётларда акс эттиришнинг тўлиқлиги ва тўғрилиги. Олинган бўнакларнинг асосланганлиги ва тўғри расмийлаштирилиши. Ҳисоб-китобларнинг ўз вақтидалиги, харидорлар ва буюртмачилар қарзларининг реаллиги ва таъминланганлиги. Харидорлар ва буюртмачиларнинг дебитор қарзларини ҳисобдан ўчириш тартибига риоя қилинишини текшириш Даъволар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисобга олишни текшириш Даъволар бўйича ҳу атлар расмийлаштирилишининг ўз вақтидалиги, асосланганлиги ва тўғрилиги. Даъволарни ҳисобда акс эттиришнинг тўлиқлиги ва тўғрилиги. Даъволар бўйича қарздорликларнин

Ташқи ҳисоб- китоб муомалаларини аудиторлик текширувидан ўтказиш нати аларини Умумлаштириш Ҳисоб-китоблар аҳволининг корхона тўлов лаёқатига таъсирини баҳолаш. Аниқланган хатоларнинг иддийлик дар асини ва уларнинг ҳисоботлар ишончлилигига таъсирини баҳолаш. Қуйилган вазифаларни ҳал этишга эришиш учун ҳар хил усуллар ва ахборот манбаларидан фойдаланиб, исбот-далилларга эга бўлиш зарур. Шунингдек ««Тошкент Сифат Сут» МЧЖ да ташқи ҳисоб-китоб муомалаларини текшириш чоғида аудитор қуйидаги маълумот манбаларидан фойдаланади:  ташқи ҳисоб-китоб муомалаларини ҳисобга олиш ва солиққа тортиш масалаларини тартибга соладиган, асосий меъёрий ҳу атлар;  ҳисоб сиёсати тўғрисидаги буйруқ.  бухгалтерия ҳисоботлари  корхонада тузилган, ташқи ҳисоб-китоб муомалаларининг синтетик ва аналитик ҳисоби регис

• ташқи ҳисоб-китоб муомалаларини инвентаризация қилиш. Аудитор бухгалтерия баланси (1-шакл) нинг активидаги II-«Жорий активлар» бўлими маълумотларидан «Дебитор қарзлар» моддаси ва пассивидаги II - «Ма буриятлар» бўлими маълумотларидан «Кредитор қарзлар» моддаси бўйича қарздорликларнинг аҳволини аниқлайди. «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонасида текширув ўтказиш араёнида аудиторга бухгалтерия ҳисобининг корхонада қўлланиладиган шаклидан келиб чиққан ҳолда ҳар хил синтетик ва аналитик ҳисоб регистрлари тақдим қилиниши мумкин. Текширув учун зарур бўлган ҳисоб регистрларининг рўйхати ҳисоб юритиш сиёсати тўғрисидаги буйруқда белгиланган бўлиши мумкин. Бухгалтерия ҳисоби компьютерлаштирилган шароитда 3110-3190, 4010, 4020, 4110, 4120, 4210, 4310, 4320, 4410, 4510, 4550, 4610, 6410, 6450, 6310, 632

 ҳисоб-китобларни инвентаризация қилиш тартиби, муддатлари ва нати алари;  ҳу атлар айланиш графигининг мав удлиги ва унга риоя қилинишини назорат қилиш;  тўловлар ва ҳисоб-китоблар ҳолати ҳамда бошқалар устидан назорат қилиш шакллари, муддатлари ва и рочилари. «Дебитор ва кредитор қарзларнинг ҳолати тўғрисидаги маълумотнома» (2 а -шакл) маълумотларига мувофиқ муддати ўтган дебитор ва кредитор қарзлар миқдори, дебитор қарзларнинг молиявий нати а ҳисобига ҳисобдан ўчирилиши, шунингдек энг катта миқдордаги қарздор дебитор-ташкилотлар рўйхати аниқланади. Текширув араёнида ушбу маълумотларнинг ҳаққонийлигини исботлаш ва муддати ўтиб кетган дебитор қарзларни ўндириш имкониятини аниқлаш зарур. Аналитик ва синтетик ҳисоб регистрлари маълумотларига мувофиқ аудитор қуйидагиларни аниқлайди: - ҳис

4390, 4510, 4550, 4610, 6010, 6020, 6110, 6120, 6410, 6450, 6310, 6320, 6390, 6510, 6520, 6530, 6810-6890 счётлар бўйича синтетик ва аналитик ҳисоб регистрлари маълумотларининг мослигини аниқлашдан бошланади. Текширув чоғида қуйидаги қоидаларга риоя қилинишига эътибор берилади:  ҳисоб-китоб счётлари сальдоларининг балансда ёйиқ ҳолда акс эттирилиши;  шубҳали қарзлар бўйича резерв яратилган дебитор қарзлар резерв ҳисобидан камайтирилиши лозим. Айни вақтда тегишли ҳисоб-китоб счётлари бўйича аналитик ҳисоб маълумотларига асосан дебитор қарзларнинг «муддати ўтганлари» а ратиб кўрсатилган ҳолда узоқ муддатли ва қисқа муддатли қарзларга гуруҳланишининг тўғрилиги текширилади. Ҳисобот тузиш талабларидан келиб чиққан ҳолда қайтариш муддати бир йилдан ошиқ қарзлар узоқ муддатли қарзлар қаторига к

аниқланган, муддати ўтиб кетган қарздорлик суммалари ҳам нореал қарзлар қаторига қўшилади. Нореал қарзлар аниқланганида аудитор уларнинг ву удга келиш сабаблари, айбдор шахслари ва тегишли баланс моддалари ишончлилигига таъсирини аниқлайди. Ташқи ҳисоб-китоб муомалалари бўйича қолдиқларни тасдиқлашда шубҳали қарзларнинг мав удлиги аниқланади. №21 - БҲМСга мувофиқ шартномада белгиланган муддатда (агар бундай муддат белгиланмаган бўлса - бунинг учун нормал зарур вақт давомида) ундириб олинмаган ва тегишли кафолат билан таъминланмаган дебитор қарзлар шубҳали қарзлар деб тан олинади. Шубҳали қарзлар мав уд бўлган ҳолатлар аниқланганида шубҳали қарзлар бўйича резерв яратиш фактлари ва уларнинг тўғрилиги текширилади. Бунинг учун 4910-«Шубҳали қарздар бўйича резервлар» счёти маълумотларининг ҳаққ

дебиторлик ва кредиторлик қарзларини ва шу каби актив ва ма буриятларига эътибор берилади. Республикамизда ислоҳотларнинг чуқурлаштирилиши ва иқтисодиётнинг эркинлаштирилиши нати асида бухгалтерия ҳисоботи ахборотларининг фойдаланувчиларнинг турлари кўпаймоқда. Ҳар қандай аудиторлик текширувини бошлащдан олдин аудитнинг ре асини тузиш ва иддийлик дара асини аниқлашдан бошланади. Ҳар қандай фаолият, хусусан аудиторлик фаолияти ҳам самарали бўлиши учун даставвал, унинг пухта ва аниқ ре аси ёки дастурини тузиш лозим. Уларнинг мазмуни қуйилган мақсад ва уни ба ариш учун белгиланган аниқ вазифалардан келиб чиқади. Ре алаштириш аудиторлик текширувининг бошланғич босқичи бўлиб, аудиторлар ре а тузгунга қадар бевосита текширув араёнинни бошламасликлари лозим. Аудитни ре алаштириш қуйидаги босқичла

- Ба арилган ишлар нати аларини таҳлил қилиш, барча оралиқ ва умумий ху атларни тайёрлаш - Текширув нати аларини умумлаштириб, аудиторлик ҳисоботи ва аудиторнинг хулосасини ми озга тақдим этиш ва хоказо. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарини аудиторлик текширувидан ўтказиш учун қуйидаги ху атлар зарурдир:  таъсис ху атлари;  корхона устави;  шартномалар;  топшириш ху атлари;  cчетлар;  корхона ҳисоботлари;  корхона таъсислари йиғилишлар баённомалари;  молиявий ҳисобот шакллари;  ҳисоб сиёсати ва хоказо. «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонасиниг аудиторлик фаолиятини текширишдан олдин иддийлик дарадасини аниқлаш лозимдир. Корхонанинг ҳисобот маълумотларидин келиб чиқкан ҳолда унинг иддийлик дара асини аниқлаш қуйидаги кўрсаткичлар ёрдамида аниқланади: Баланс фойдаси. Балан

кўрсаткичларининг ўртача қийматининг база кўрсаткичининг улушига купайтмаси тушунилади. Хусусий капитал. Хусусий капитал малумотларидан фойдаланиб иддийлик дара асини аниқлаш учун устав капиталидан резерв капиталининг айирмаси курсаткичларининг ўтган йил ва ҳисобот йили ўртача қийматини база кўрсаткичидаги улушига кўпайтириш йўли билан аниқланади. Умумий харажатлар. Умймий хара атлардан фойдаланиб иддийлик дара асини аниклаш учун молиявий нати алар тўгрисидаги ҳисобот маълумотларидан фойдаланиб, яъни сотилган маҳсулотлар таннархига давр хара атларининг йиғиндиси кўрсаткичини ўтган йил ҳамда ҳисобот йили маълумотларининг ўртача суммасини база кўрсаткичидаги улушига кўпайтириш йўли билан аниқланади. 8-жадвал «Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамиятининг жиддийлик даражаси аниқлаш учун

Кўрсаткичларни аниқлаганимиздан сўнг қуйидаги амалларни ба ариш мақсадга мувофиқдир. - (1+2+3+4+5)/5 = (196 206+373 402+1 977 505+ 4 498 869+ 304 618)/5= 1 470 120 минг сўм. - Энг ката ва энг кичик қурсаткичларсиз: (2+3+5)/3=(373 402+1 977 505+304 615)/3= 885 174 минг сўм. - Жиддийлик дара асини яхлитлаб оладиган бўлсак 890 000 минг сўмни ташкил этади. «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ асосий воститаларининг аудитини кўрадиган бўлсак, корхона 2012 йилнинг биринчи ярим йиллиги мобайнида корхонанинг асосий воситаларининг қиймати, яъни қўшилаётган корхоналарга ўз асосий воситаларини топшириш нати асида 3 084 606.5 минг сўм қийматида бўлган асосий воситалар топширилди. Асосий восталарни аудит теширувидан ўтказиш, корхона фаолияти умумий аудитининг бир қисми ҳисобланади. Унинг мақсади бўлиб бухгалтерия

Миллий стандартлари №5, Солиқ Кодекси ва хоказо; - корхонанинг ҳисоб сиёсати; - топшириш далолатномалари; - асосий воситаларни ҳисобга олишда корхонада қулланиладиган аналитик ва синтетик ҳисоб регистрлари; - бухгалтерия ҳисоботлари; - асосий воситаларни қабул қилиш-топшириш далолатномалари; - таъмирланган қайта иҳозланган ва замонавийлаштирилган объектларни қабул қилиш-топшириш далолатномалари; - асосий воситаларни ҳисобдан чиқариш далолатномалари ва ҳоказо. Асосий воситаларни корхоналар қўшилаётганда топшириш далолатномаси асосида келиб тушганини текширишда ҳар бир объектнинг номи, инвентарь рақами, бошланғич қиймати, тўпланган амортизация суммаси, чиқарилган ёки қурилган йили, объектнинг синов нати алари, унинг техник талабларига мувофиқлиги ва бошқа маълумотлар текширилади. Асосий воси

эскириш ҳисоблаш қоидаларига бухгалтерия томонидан риоя қилинаётганлигини аниқлаш лозим бўлади. Бунда текшириш учун асосий воситаларга амортизация суммасини ҳисоблашда тўлдириладиган олтинчи шакл ҳисоб-китоб адвали асос бўлиб хизмат қилади. Аудиторга хизмат қилиш муддати ўтиб, амортизация ҳисоблаш тўхтатилган асосий воситалар объектларининг рўйхати тақдим этилиши лозим. Агарда корхонада амортизация ҳисоблашнинг тезлаштирилган методи қўлланиладиган бўлса, ушбуҳолат корхонанинг ҳисоб сиёсатида кўрсатилган бўлиши лозим. Амортизация а ратмаларининг ҳисобланишини текшириш чоғида аудитор амортизация ҳисоблаш усулларига эътибор бериши лозим.Асосий воситаларнинг ҳар бир гуруҳлари бўйича амортизация ҳисоблашнинг танланган у ёки бу усулини қўллаш бутун фойдали хизмат қилиш муддати давомида бошқасига

Амортизация а ратмаларини маҳсулот иш ва хизматлар таннархига олиб боришнинг тўғрилигини текшириш амортизация а ратмаларини аудиторлик текширувидан ўтказишнинг муҳим масалаларидан бири ҳисобланади. Амортизация ҳисобланадиган объектлар асосий воситаларнинг қайси гуруҳига тегишлилигини, асосий воситалар маҳсулот ишлаб чиқаришда ишлатилаётганлиги ёки оператив лизинг шартномаси асосида берилганлигини аниқлаши лозим. Ноишлаб чиқариш соҳасидаги асосий воситалар бўйича ҳисобланган амортизация а ратмалари ўз маблағлари манбалари ҳисобига зарарлар счетига олиб борилади. Шунингдек, «Тошкент Сифат Сут» МЧЖ корхонасининг қўшиб юборилиши нати асида қўшилаётган корхоналарнинг молиявий ёрдам сифатида асосий воситалар топширилганда уларнинг эскириш қийматлари ҳам топширилди, ва умумий эскириш қийматининг

муомилалар ҳисоби ва солиққа тортиш услубининг Ўзбекистон Республикасида амал қилаётган қонунчилик ҳамда меъёрий ҳу атларга мувофиқлигини аниқлаш лозим. Ушбу мақсадга муомилалар моҳиятини, ҳамда назорат тузилмаси ва рискларни ҳисоблаш орқали эришилади. Товар-моддий захираларни текшириш, улар ҳа ми катта бўлган корхоналарда аудитнинг асосий қисми деб қаралади. Товар-моддий захираларини текширишда қуйидаги маълумот манбаларидан фойдаланилади: - қўшилаётган корхоналарнинг топшириш далолатномалари; - моддий бойликларни қабул қилиш, ҳисобга олиш, сақлаш ва беришга алоқадор меъёрий ҳу атлар; - корхорна ҳисоб сиёсати; - товар-моддий захиралари билан боғлиқ муомилаларни расмийлаштиришга доир дастлабки ҳу атлар; - ташкилий-хуқуқий ҳу атлар ва материаллар; - товар-моддий захираларини ҳисобга олишга

«Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамиятининг 2012 йилнинг биринчи ярим йиллиги учун корхонанинг даромадлари қуйидаги кўрсаткичларга эга. 9-жадвал Корхонанинг даромадлари минг сўм Кўрсатилган ишларнинг номи Ишлар бажаришдан олинган даромад Умумий суммадаги улуши Ба арилган иш ва кўрсатилган хизматлар бўйича 24 466 158 100% Биринчи навбатда корхонанинг хусусий капиталининг узгаришини аудитдан ўтказиш лозимдир. Корхонанинг хусусий капитали таркибига устав капитали, қўшилган капитал, захира капитали ҳамда тақсимланмаган фойдани ўз ичига олади. Бунинг учун бизга корхонанинг Устави (Низоми), таъсис ҳу атлари, акционерлар йиғилишларининг протоколлари ҳамда корхонанинг ҳусусий капитали тўғрисидаги ҳисоботи бирламичи ҳу атлар керак бўлади. Корхонанинг хусусий капиталини текшириш, унинг сумм

ишончлилиги, ҳамда уни ҳисобга олишуслубиятининг меъёрий ҳу атларга мувофиқлиги тўғрисида фикр шакллантиришдан иборат. Текширувни корхона юридик мақомида ва уставида белгиланган фаолият турларини, таъсисчилар ва улар улушлирининг таркиби ҳамда суммасини, увтав капиталининг молиявий-ху алик фаолиятини амалга ошириш учун етарлилигини аниқлашдан бошлаш мақсадга мувофиқдир. «Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамиятининг хусусий капитали таркибига корхонанинг резерв капитали, хусусан резерв капитали 6 259 214.3 минг сўмни, беғараз олинган мулкнинг қиймати 1470 минг сўмни ҳамда асосий востиларани қайта боҳолаш нати асида юзага келган фарқ 3 015.4 минг сўмни ташкил қилади. Шунингдек, мақсадли фойдаланиш учун олинган маблағлар 30 июн 2006 йил ҳолатига 39 347 007.3 минг сумни ташкил қилади, ҳ

мақсадида, бозор иқтисодиёти талабларидан келиб чиққан ҳолда ишлаб чиқариши ёки хизмат кўрсатишини талаб этади. Хулоса Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида бухгалтерия ҳисоби тизимидаги амалга оширилаётган ислоҳотлар янгидан юзага келаётган объектларни ҳисобга олиш араёнидаги муаммоларни назарий ва амалий иҳатдан ҳал қилиш учун йўналтирилган. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналар фаолияти ҳам бухгалтерия ҳисобининг янги объекти сифатида ўрганилиши лозим бўлган муаммолардан ҳисобланади. Президентимиз таъкидлаганидек, «Ўзбекистонга инвестор ва кредиторларни кириб келиши учун биз аввало уларга шароитларни яратиб беришимиз ҳамда улар қизиққан республикамиздаги корхона ва ташкилотларни ҳисобот маълумотлари билан таъминлашимиз даркор бўлади». 2 Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш

такомиллаштириш юзасидан ба арилган битирув малакавий ишимиз якунида қуйидаги хулосаларга келинди: 1. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисобининг ўрни ва аҳамиятини ўрганилди яъни “Тошкент Сифат Сут” МЧЖнинг молиявий хў алик фаолияти ўрганилган холда ҳозирги модернизациялаш шароитида қайта ишлаш корхоналарининг аҳамияти беқиёс эканлиги кўрсатиб берилди; 2. Қайта ишлаш корхоналарида бизнес ре анинг тузилиши ўрганилди ва бизнес ре анинг тузилиши янгича вариантда таклиф этилди; 3. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида ҳам иқтисодиётнинг бошқа тармоқларида сингари муҳтарам Президентимиз И.Каримов ўз маърузаларида маҳсулот таннархини пасайтириш юзасидан кўп маротаба таъкидлаб ўтганларидек, ишлаб чиқариш хара атларини тўғри ҳисобга олиниши бўйича такл

7. Сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида аудиторлик текширувини ўтказиш тартиби кўриб чиқилди ҳамда такомиллаштириш йўлларини белгилаш юзасидан таклифлар берилди. 8. Аудиторлик текширувини ўтказишнинг амалдаги ҳолати кўриб чиқилиб, сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарда ўтказилаётган аудиторлик текширувининг хусусиятлари бўйича ўтказиладиган аудиторлик амаллари кўриб чиқилди. Замонавий иқтисодиётнинг эркинлигини ҳисобга олган ҳолда шуни таъкидлаб ўтиш оизки, сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш корхоналарида бухгалтерия ҳисоби ва аудиторлик текширувини ўтказишни доимо такомиллаштириб бориш зарур. Тадқиқотда ишлаб чиқилган илмий янгиликлар, шакллантирилган хулосалар хў алик юритувчи субъектларда бухгалтерия ҳисоби ва аудитни янада такомиллашувига олиб келади, деб

13. 5. Каримов И.А. «Эришилган ютуқларни мустаҳкамлаб, марралар сари ҳаракат қилишимиз лозим», «Халқ сўзи» газетаси 11.02.2006 йил. 14. 6. Каримов И.А. «Янгиланиш ва барқарор тараққиёт йўлидан янада изчил харакат қилиш, халқимиз учун фаровон турмуш тарзини яратиш асосий вазифамиздир», «Халқ сўзи» газетаси 13.02.2007 йил. 15. 7. Каримов И.А. «Мамлакатимиз тараққиётининг қонуний асосларини мустаҳкамлаш фаолиятимиз меъзони бўлиши даркор», «Халқ сўзи» газетаси 25.02.2008 йил. 16. 8. Каримов И.А. «Жаҳон-молиявий-иқтисодий инқирози, Ўзбекистон шароитида уни бартараф этишнинг йўллари ва чоралари» - Т.: «Ўзбекистон », 2009 йил. 56 бет. 17. 9. И.А.Каримовнинг 2011 йилнинг асосий якунлари ва 2012 йилда Ўзбекистоннинг и тимоий иқтисодий риво лантиришнинг устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳ

22. 14. И. Очилов «Молиявий ҳисоб». – Т.: «Иқтисод ва молия», 2006 йил. 396 бет. 23. 15. А. Ваҳобов, А. Ибрагимов «Молиявий таҳлил». – Т.: «Шарқ» НМАК, 2002 йил. 24. 16. Ю. Иткин, А.С. Сотиболдиев «Замонавий бухгалтерия ҳисоби». Т.: 2002 й. V. Ўқув қулланма. 25. 17. И .O чил o в , Д . Султ o н o в « Су ғ урт a ҳ ис o би в a ҳ ис o б o ти ». – Т.: «Иқтисод ва молия», 2006 йил. 26. 18. А.Пўлатов ва бошқалар «Бошқарув ҳисоби», Т.: ТИМИ, 2007 йил. 27. 19. Б. Хасанов «Бошқарув ҳисоби», Т.: ТИМИ, 2005 йил. 28. 20. З.С. Абдуллаев ва бошқалар «Иқтисодиётда ахборот технологиялар», Т.: ТИМИ, 2007 йил. 242 бет. VI. Интернет сайтлари. www . buhgalteriya . com . ua www . referat . uz www . glavbukh . ru www . saldo . ru www . ziyonet . uz

1-илова 2012 йил январ-июл ойларида сут саноати корхоналарида асосий техник-иқтисодий кўрсаткичлар бўйича М А Ъ Л У М О Т Корхоналар номи Маҳсулот жами (амалдаги нархларда) минг сўм Маҳсулот жами (солиштирма нархларда) минг сўм ҳисоб 2011й. ҳисоб 2012й. (+,-) ўсиш суръати ҳисоб 2011й. ҳисоб 2012й (+,-) ўсиш суръ ати ҳисоб 2011й. ҳисоб 2012й. (+,-) ўсиш суръати ҳисоб 2011й. ҳисоб 2012й. (+,-) ўсиш суръ- ати 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Тошкентсут 7742 12022 4280 155 458 1228 770 268 9367 10547 1180 113 917 1228 311 134 Олмалиқсут 97428 104170 6742 107 17363 17359 -4 100 104107 104170 63 100 17832 17359 -23 100 Сайхун-ободсут 274328 280538 6155 102 41345 23562 -17783 57 287338 275263 -12075 96 42689 24423 -18266 57 Шаҳрихон-сут 193250 210340 17090 109 23540 38000 14460 161 22041

Каттақўрғонсу т 13399 1991 -11408 15 1252 941 -311 75 13469 1866 -11603 14 2158 878 -1280 41 Истиқлол 79118 86144 7026 109 9780 16796 7016 172 71934 92628 20694 129 10814 14513 3699 134 ТПФ Парвина 706058 830352 124294 118 95801 166668 70867 174 484391 736855 252464 152 57077 157609 100532 276 Шоҳонасут 42000 136241 94241 324 25000 23501 -1499 94 42000 136241 94241 324 25000 23501 -1499 94 Шаҳрисабз-сут - 37188 37188 - - 6000 21500 - - 37188 37188 - - 6000 21500 - Яккабоғсут 34797 62944 28147 181 6191 6613 422 107 37118 62944 25826 170 6402 6613 211 103 ЧП «Тева боши» 85164 85118 -46 100 21664 20853 -811 96 85164 85118 -46 100 21664 20853 -811 96 Термезсут 63100 86400 23300 137 9548 10700 1152 112 66809 84729 17920 127 10304 9729 -575 94 Афросиёб 47337 72647 25310 153 8037 11908 3871 148 4

2-илова «Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамият 2010 йилги маълумотлари асосида сут маҳсулотларини ишлаб чиқариш калькуляцияси, минг сўмда № Кўрсаткичлар Сариёғ, килоли Сариёғ, 200 гр. Брынза, ёғли Брынза, ёғсиз Пишлоқ «Турист » Пишлоқ «Дўстлик» Пишлоқ «Адыгей » Сут, 2,5% Қатиқ Ряженка 1. Тўғри материал хара атлари 1995954 2006977 888711 386977 883285 834485 740142 90860 53213 96826 2. Тўғри меҳнат хара атлари: 19300 28952 9882 9882 32818 35124 17506 3052 4482 5774 шу умладан асосий иш ҳақи 13786 20680 7059 7058 23441 25088 12504 2180 3201 4124 3. Эгри материал хара атлари 50000 81000 20000 20000 40000 180000 20000 10000 20000 40000 4. Эгри меҳнат хара атлари 45356 68038 23220 23220 77124 82540 41138 7172 10534 13568 5. И/ч хусусиятидаги устама хара атлар: 129982 197135 64914 6491

9. Жами: Улгуржи баҳо 2352622 2620312 1107400 605992 1264031 1500268 1028427 158444 141572 233622 10 ҚҚС 470524 524062 221480 121198 252806 300054 205685 31689 28314 46724 11 Жами: 1т.ни сотиш баҳоси 2823146 3144374 1328880 727190 1516837 1800322 1234112 190133 169886 280346 12. Жами: 1 л/кг.ни сотиш баҳоси 2823 629 1329 727 1517 180 1234 196 175 144 3илованинг давоми, минг сўм № Кўрсаткичлар Простокваша 1%-0,5л Сметана 10%-0,5 л Творог 5% вес. Творог 5%- 250гр Ёғсиз пишлоқ, 100гр Ёғсиз творог Простокваша 2,5%- 0,5л Просток ваша 2,5% вес қаймоқ 50.% вес. Казеин технич. вес. 1. Тўғри материал хара атлари 53629 311306 375299 379263 392183 247605 92932 91857 1308121 1269760 2. Тўғри меҳнат хара атлари 5774 14294 8986 10298 15820 8986 5774 4482 15204 23232 шу умладан асосий иш ҳақи 4124 10210

устама хара атлар шу умладан, асосий воситалар эскириши 4545 11252 8986 8105 12453 7072 4545 3528 7200 12800 6. жами: и/ч таннархи 151538 536776 505952 542829 611574 378258 190841 156621 1590909 1689404 7. Ре алаштирилган фойда 30308 107335 101190 108566 122315 75652 38168 31324 159091 310692 8. Рентабеллик дара аси, %да 20 20 20 20 20 20 20 20 10 18,4 9. Жами: улгуржи баҳо 181846 644131 607142 651395 733889 453910 229009 187945 1750000 2000096 10 ҚҚС 36369 128826 121428 130279 146748 90782 45802 37589 350000 400019 11 Жами: 1т.ни сотиш баҳоси 218215 772957 728570 781674 880667 544692 274811 225534 2100000 2400115 12. Жами: 1 л/кг.ни сотиш баҳоси 112 386 728 195 88 545 142 232 2100 2400

4-илова «Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамият мисолида 1 тонна сметана (25% вес) учун К А Л Ь К У Л Я Ц И Я № Харажат моддалари Ҳақиқий шартнома баҳоси 01.01.2010га Режа бўйича (прогноз) 16.01.2010га - Тўғри материал хара атлари 445887-23 - Тўғри меҳнат ҳақи хара атлари - ҳаммаси, шу умладан: 1589-49 3. Ишлаб чиқариш ходимларининг асосий иш ҳақи 1043-40 4. Ишлаб чиқариш билан боғлиқ эгри меҳнат ҳақи хара атлари 386-89 5. Ишлаб чиқариш билан боғлиқ эгри материал хара атлари 718-07 6. Ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган устама хара атлар - ҳаммаси, шу умладан: 893-36 7. Ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган асосий воситалар ва номоддий активлар амортизацияси 722-14 8. Жами ишлаб чиқариш таннархи 449468-04 9. Ре алаштирилган фойда 70791-21 10 . Даромад рентабеллиги 15,75 11 . Шартно

бошига охирига 1 2 3 4 АКТИВ 1. Узоқ муддатли активлар Асосий воситалар: Бошланғич (қайта тиклаш) қиймати (0100, 0300) 010 253377 251344 Эскириш суммаси (0200) 011 87838 90971 Қолдиқ (баланс) қиймати (сатр.010-011) 012 165239 160373 Номоддий активлар: Бошланич қиймати (0400) 020 - - Амортизация суммаси (0500) 021 - - Қолдиқ (баланс) қиймати (сатр.020-021) 022 - - Узоқ муддатли инвестициялар, ами (сатр. 040+050+060+070+080), шу умладан: 030 Қимматли қоғозлар (0600) 040 2065 2065 Шўъба хў алик амиятларига инвестициялар (0620) 050 - - Қарам хў алик амиятларига инвестициялар (0630) 060 - - Чет эл капитали мав уд бўлган корхоналарга инвестициялар (0640) 070 - - Бошқа узоқ муддатли инвестициялар (0690) 080 - - Ўрнатиладиган асбоб-ускуналар (0700) 090 - - Капитал қўйилмалар (0800) 100 942 1734 Уз

Бошқа пул маблағлари ва эквивалентлари (5500, 5600, 5700) 360 - - 1 2 3 4 Қисқа муддатли инвестициялар (5800) 370 - - Бошқа орий активлар (5900) 380 - - II бўлим бўйича жами (сатр.140+190+200+210+320+370+380) 390 37622 80129 Баланс активи бўйича жами (сатр.130+190) 400 206208 244301 ПАССИВ I.Ўз маблағлари манбалари Устав капитали (8300) 410 26788 54780 Қўшилган капитал (8400) 420 - - Резерв капитали (8500) 430 105537 120206 Сотиб олинган хусусий акциялар (8600) 440 - - Тақсимланмаган фойда (копланмаган зарар) (8700) 450 36618 1429 Мақсадли тушумлар (8800) 460 9334 9334 Келгуси давр хара атлари ва тўловлари учун заҳиралар (8900) 470 - - I бўлим бўйича жами (сатр.410+420+430- 440+450+ 460+470) 480 178277 185749 II.Ма буриятлар Узоқ муддатли ма буриятлар, ами (сатр.500+510+520+530+540+550+ 56

Узоқ муддатли ма буриятларнинг орий қисми (6950) 750 - - Бошқа кредиторлик қарзлар (6950дан ташқари 6900) 760 - - II бўлим бўйича жами (сатр.490+600) 770 27931 58552 Баланс пассиви бўйича жами (сатр.480+770) 780 206208 244301 6 -илова «Тошкент Сифат Сут» Маъсулияти Чекланган Жамиятининг 2012 йил учун бухгалтерия баланси, минг сўмда Кўрсаткичларнинг номи Сатр коди Ҳисобот даври бошига Ҳисобот даври охирига 1 2 3 4 АКТИВ 1. Узоқ муддатли активлар Асосий воситалар: Бошланғич (қайта тиклаш) қиймати (0100, 0300) 010 186739 332452 Эскириш суммаси (0200) 011 96868 180121 Қолдиқ (баланс) қиймати (сатр.010-011) 012 89871 152331 Номоддий активлар: Бошланғич қиймати (0400) 020 Амортизация суммаси (0500) 021 Қолдиқ (баланс) қиймати (сатр.020-021) 022 Узоқ муддатли инвестициялар, ами (сатр. 040+050+060

шундан: муддати ўтган 211 Харидорлар ва буюртмачилар қарзи (4000дан 4900нинг айирмаси) 220 12702 7200 А ратилган бўлинмаларнинг қарзи (4110) 230 Шўъба ва қарам хў алик амиятларининг қарзи (4120) 240 2758 6136 Ходимларга берилган бўнаклар (4200) 250 12731 27107 Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга берилган бўнаклар (4300) 260 Бюд етга солиқ ва йиЁимлар бўйича бўнак тўловлари (4400) 270 Мақсадли давлат амгармалари ва суғурталар бўйича бўнак тўловлари (4500) 280 Таъсисчиларнинг устав капиталига улушлар бўйича қарзи (4600) 290 Ходимларнинг бошқа операциялар бўйича қарзи (4700) 300 Бошқа дебиторлик қарзлари (4800) 310 17 1511 Пул маблағлари, ами (сатр.330+340+350+360) 320 Кассадаги пул маблағлари (5000) 330 2 - Ҳисоблашиш счетидаги пул маблағлари (5100) 340 2123 39917 Чет эл валютасидаги пул

Узоқ муддатли банк кредитлари (7810) 570 Узоқ муддатли қарзлар (7820, 7830, 7840 ) 580 Бошқа узоқ муддатли кредиторлик қарзлари (7900) 590 Жорий ма буриятлар, ами (сатр.610+630+640+650+660+670+ 680+690+700+710+720+730+740+ 750+760) 600 шу умладан: кредиторлик қарзлари (сатр.610+630+650+670+680+690+ 700+710+720+760) 601 52078 20890 шундан: муддати ўтган орий кредиторлик қарзлари 602 Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга қарз (6000) 610 30692 9584 А ратилган бўлинмаларга қарз 620 Шўъба ва қарам хў алик амиятларига қарз (6120) 630 2916 3423 Кечиктирилган даромадлар (6210, 6220, 6230) 640 Солиқ ва ма бурий тўловлар бўйича кечиктирилган ма буриятлар (6240) 650 Бошқа кечиктирилган ма буриятлар (6250, 6290) 660 Олинган бўнаклар (6300) 670 Бюд етга тўловлар бўйича қарз (6400) 680 16440 5907 Суғу

чиқариш таннархи Сотишдан тушган ялпи молиявий нати а (050-060) 070 69441 - 61234 - Сотиш хара атлари 080 Х 1684 Х 1721 Маъмурий хара атлар 090 Х 6425 Х 13418 Бошқа операцион хара атлар ва асосий фаолиятнинг бошка араёнларидан даромадлар 100 142 37601 32 23296 Асосий фаолиятнинг фойдаси (зарари) (070-080-090-105100) 110 23873 - 22831 - Уюшма ва шўъба корхоналаридан олинган дивидендлар 120 - Х - Х Бошқа олинган дивидендлар 125 14 Х 17 Х Уюшма ва шўъба корхоналаридан олинган ва берилган қарзлар бўйича фоизлар 130 - - - - Бошқа олинган ва тўланган фоизлар 135 - - - - Валюта курсининг фарқи 140 - - - - Молиявий фаолият бўйича бошқа даромадлар ва хара атлар 145 23580 18036 38862 21752 Умумхў алик фаолиятининг фойдаси (зарари) (110+120+125+130+140+145) 150 29431 - 39958 - Фавўулодда фойда ва зар

Купить