Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 4.4MB
Покупки 0
Дата загрузки 26 Февраль 2025
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Экология

Продавец

Bohodir Jalolov

Табиий ресурслар ҳақида тушунча ва уларнинг синфланиши. Реал ва потенциал ресурслар

Купить
Табиий ресурслар ҳақида тушунча ва уларнинг синфланиши. Реал ва потенциал ресурслар. Энергия тежаш муаммолари. Ўзбекистондаги анъанавий ва муқобил энергия ресурслари " Ресурс " сўзи француз тилидан олинган бўлиб, " яшаш воситаси " деган маънони англатади. Ресурс деганда, табиий жисмлар ва фойдаланадиган энергия турлари тушунилади. Tабиий ресурслар инсоннинг яшаши учун зарур бўлган шундай воситаларки, улар жамиятга бевосита эмас, балки ишлаб чиқариш кучлари ва ишлаб чиқариш воситалари орқали таъсир этади. Tабиат инсон учун яшаш муҳити ва ресурслар манбаи ҳисобланади. Aтмосфера ҳавоси, ер, сув, қуёш нури, иқлим, ер ости бойликлари, ўсимликлар ва ҳайвонот дунёси буларнинг барчаси табиий ресурслардир. • Табиий ресурслар жамиятнинг моддий ва маданий эҳтиёжларини қондириш учун ишлаб чиқариш жараёнида фойдаланиладиган табиий муҳитнинг таркибий қисмидир. • Табиий ресурслар табиатан жисмоний келиб чиқиши бор, лекин улардан фойдаланиш жараёнида улар иқтисодий ресурсга айланади. • Табиий ресурслар битмас-туганмас (агроиқлимий, геотермик, гидроенергетика) ва тугайдиган бўлинади. Ўз навбатида, тугамайдиган ресурслар қайта тикланмайдиган (минерал) ва қайта тикланадиган (ер, сув, биологик, рекреацион) ресурсларга бўлинади. Тaбиий ресурслaрни синфлaниши Альтернатив (муқобил) Миллий Халқаро • Альтернатив (муқобил) энергия манбаларига ноанъанавий энергия манбалари – қуёш, шамол, геотермал энергия ва бошқалар киради. • Қайта тикланадиган энергия манбалари атроф – муҳитни ифлослантирмайди, атмосферага иссиқҳона газлари чиқиндиларини камайтиришга ёрдам беради ва иқлим ўзгариши оқибатларини камайтиради. Улар деярли тугамайди, қазиб олинадиган ёқилғи эса охир- оқибат тугайди. • Давлатлар ўз худудидаги ресурсларга эгалик қилади ва улардан турли шаклда фойдаланади, муҳофаза қилади, бу миллий ресурс дейилади. • Дунё океани ресурслари, атмосфера ҳавоси, антарктик табиий ресурслари, космик фазо, кўчиб юрувчи ҳайвонлар умуман халқаро ресурслар ҳисобланади. • Улардан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш фақатгина халқаро келишувлар ёрдамида, турли мамлакатлар иштирокидагина муваффақиятли амалга оширилиши мумкин. Жамият тараққиётининг муайян босқичида инсон томонидан фойдаланиладиган барча ресурслар реал табиий ресурслар дейилади Потенциал ресурслар деганда табиатда мавжуд, лекин жамият тараққиётининг муайян босқичида айрим сабабларга кўра инсон томонидан фойдаланилмайдиган ресурслар тушинилади. Масалан, денгиз ва океан сувлари тозалаш техник воситаларининг мукаммал эмаслиги натижасида ичимлик суви сифатида ишлатилмайди Табиий ресурслар Тугайдиган Қайта тикланмайдиган Қисман тикланадиган Қайта тикланадиган Тугамайдиган Альтернатив энергия манбаалари Тугайдиган фoйдaли қaзилмa кoнлaри, ўрмон ресурслар, ўсимлик вa ҳaйвoнoт, чучук сув, тупрoқ вa бoшқaлaр кирaди 1) Қайта тикланадиган : ўсимлик ва ҳайвонлар, дарахтлар, тупроқ Тугамайдига н Сув, иқлим, космик ресурслар Қуёш, шамол, сув ва тўлқин энергияси РЕСУРСЛAР 2) Қайта т икланмайдиган : ер ости бойликлари, маъданли ва маъдансиз қазилмалар яъни фойдали қазилмалар 10 Тугамайдиган ресурслар ҳам ўз навбатида оқилона муносабатни талаб этади. Бундай ресурслар сирасига сув, ҳаво (иқлим) ҳамда космик ресурслар киритилади. Тугайдиган ресурслар шартли равишда тикланадиган ва тикланмайдиган ресурсларга булинади. Тикланадиган табиий ресурслар - бутунлай йўқ бўлиб кетмайди ва кайтадан тикланади. Тирик мавжудотлар, ўсимлик ва хайвонлар. шунингдек тупроқ ана шундай ресурслардандир. Тупрок йўк бўлиб кетмайди, лекин асосий хоссаси бўлган унумдорлигини йуқотади. Бундай ресурслардан фойдаланаётганда шуни эсда тутиш керакки, муайян табиий шароитнинг бузилиши уларнинг кайта тикланишга халақит бериши мумкин. Тикланмайдиган табиий ресурслар ёки фойдаланилаётган даражадан юз марта ва миллион марта секин тикланадиган табиий ресурслар биринчи гурухга киради.Бутунлай йўқ бўлиб • ОКЕАН • ДЕНГИЗ • ДАРЁ • КЎЛЛАР • ЕР ОСТИ СУВЛАРИ • МУЗЛИКЛАР• Атмосфера хавоси, шамол энергияси• Қуёш радиацияси, денгиз кўтарилишлари ва хоказо • КОСМИК РЕСУРСЛАР • ИҚЛИМ РЕСУРСЛАРИ • СУВ РЕСУРСЛАРИ• ТУГАМАЙДИГАН РЕСУРСЛАР 12 Давлатлар Кўмир (млрд. т) Давлатлар Нефть (млрд. барр.) Давлатлар Табиий газ(трлн. м 3 ) АҚШ 237 Венесуэла 298 Иран 34 Россия 157 Саудовская Аравия 268 Россия 33 Китай 115 Канада 173 Катар 21 Австралия 76 Иран 155 Туркмения 17 Хиндистон 61 Ирак 141 США 9 Германия 40 Кувейт 104 Саудовская Аравия 8 Украина 34 БАА 98 Венесуэла 5 Қозоқистон 34 Россия 80 Нигерия 52012 йилга кўра ёқилғи ресурсларининг тасдиқланган захиралари бўйича саккиз мамлакат Нефть (млн. барр./кун) Газ (млрд. м 3 /йил) кўмир (млн. т/йил) Давлатлар Ишлаб чиқиш, 2012 г. Экспорт, 2012 г. Истеъмол қилиш , 2013г. Давлатлар Ишлаб чиқиш, 2012 г. Экспорт, 2010 г. Истеъмол қилиш, 2012 г. Давлатлар Ишлаб чиқиш, 2012 г. Экспорт, 2010 г. Истеъмол қилиш, 2012 г. Россия 10,6(2) 7,2 (2) 2,2 (8) АҚШ 681 (1) 32,2 (8) 722 (1) Хитой 3520 (1) 22,2 (10) 4053 (1) Саудия Арабистони 11,5(1) 8,9 (1) 2,6 (5) Россия 592(2) 185,8 (1) 416 (2) АҚШ 992,2 (2) 114,0 (4) 1003 (2) АҚШ 8,9 (3) 1,5 19,0 (1) Канада 156(5) 92,4 (4) 101 (7) Хиндистон 588,5 (3) - 788 (3) Иран 3.7 (6) 1,9 (7) 1,9 Қатар 157 (4) 94,8 (3) 26 Австралия 415,5 (4) 328,1 (1) - Хитой 4,1 (4) 0,5 9,5 (2) Эрон 160 (3) 7,9 156 (3) Россия 353,5 (5) 122,1 (3) 262 (4) Канада 3,7 (5) 1,6 (9) 2,2 (7) Норвегия 115(6) 99,7 (2) 4 Индонез Давлатлар Ҳайдалган ерлар, га Давлатлар Ўрмонлар, га Давлатлар Сув , минг.м 3 Австралия 2,4 Габон 36,0 Конго демократик Республикаси 230 Қозоғистан 1,9 Канада 15,8 Норвегия 80 Канада 1,5 Россия 5,5 Канада 87 Россия 0,9 Финляндия 5,0 Венесуэла 44 Аргентина 0,9 Бразилия 2,5 Бразилия 42 АҚШ 0,6 АҚШ 0,9 Россия 32 Хиндистон 0,17 Хитой 0,1 Австралия 83 Германия 0,1 Хиндистон 0,08 Хитой 2 Хитой 0,07 Германия 0,06 Германия 2Бир қатор мамлакатларда ҳайдаладиган ерлар, ўрмон ва сув ресурсларининг мавжудлиги, аҳоли бошига Tабиий ресурслардан фойдаланишда қуйидагиларга қатъий амал қилиш лозим:  фойдаланиш лозим бўлган мавжуд табиий ресурсларнинг миқдори ва сифатини аниқлаш  ишлаб чиқаришнинг хом-ашё базасини кенгайтириш  табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш,уларни муҳофаза қилишда фан-техника ютуқларидан фойдаланиш  табиий ресурслардан фойдаланишда техникани такомиллаштиришга ва аҳолининг дунёқарашини шакллантиришга алоҳида эътибор бериш Маъданли ва маъдансиз металлар Нефт газ Кўмир ТорфЕр ости сувлари Фойдали қазилмалар Ўзбекистоннинг минерал хомашё ресурслари. Ўзбекистон Республикаси минерал ҳом-ашё ресурсларига бойдир.Ўзбекистонда Менделеев даврий жадвалидаги деярли барча элементлар конлари мавжуд деса муболаға бўлмайди. Ҳар йили ўнлаб минерал ҳом-ашё конлари ишга тушуриляпти.Ҳозирга қадар 2.7 мингдан зиёд турли фойдали қазилма конлари ва маъдан намоён бўлган истиқболли жойлар аниқланган.Улар 100 га яқин минерал ҳом-ашё турларини ўз ичига олади. Олимларимизнинг фикрича, республикамизнинг 60% ҳудуди нефт ва газ қазиб олиш учун истиқболли исобланади.Охирги йилларда республикамизда нефт ва газ қазиб чиқариш, автобензин, авиакеросин, дизел ёқилғилари, мазут ва нефт мойлари ишлаб чиқариш ҳажмлари ўсди.Нефт • 375,2 минг тонна Табиий газ • 29340,4 млн куб метр Кўмир • 1689,1 минг тонна Шағал • 168,7 минг тонна • Ўсимлик ва ҳайвонларнинг қайта тикланиши учун 1-3 йил. • Ўрмоннинг қайта тикланиши учун 60 йил. • Тупрқнинг қайта тикланиши учун 600 йил керак бўлади.
Купить
  • Похожие документы

  • Jamiyat va tabiatning o’zaro tasiri
  • Qobiq- trubali, spiralsimon. Zmeyevikli va plastinali isitkichlarni, hamda ularning hamma elementlari qurilmalarini hisoblash va loyihalash.
  • Экологик аудит. Сувдан ва ердан фойдаланувчи корхоналарни экологик аудити процедураси
  • Ерларни қайта тиклаш тадбирлари ва ифлосланишни баҳолаш тартиби
  • Ekologiya yakuniy testlar bazasi 200 talik

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha