Tilning tasviriy vositalari va nutq madaniyati - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	91.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	02 Декабрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Tilning tasviriy vositalari va nutq madaniyati

Купить

TILNING TASVIRIY VOSITALARI VA NUTQ MADANIYATI R e j a. 1. Til vositalari va ularni qo`llash shartlari. 2. Trop va uning turlari. 3. Uslubiy figuralar.

Tilning tasviriy vositalari, trop, epitet, o`xshatish, metafora, metonimiya, sinekdoxa, allegoriya, simvol, ironiya, antifraza, sarkazm, antiteza, gradatsiya, ko`p bog`lovchilik-bog`lovchisizlik. Tayanch tushuncha va iboralar:

So`zlovchi yoki yozuvchi o`zi bayon qilayotgan tinglovchiga ixcham, aniq, ta’sirchan va tushunarli qilib yetkazib borishga harakat qilishi shart. Ko`pincha biror narsa belgi xususiyatini tinglovchi yoki o`quvchiga tushunarli, aniq qilib tasvirlab berish uchun uzundan- uzoq va birdan ortiq gaplarga murojaat qilishga to`g`ri keladi. Shunday vaqtlarda so`zlovchi yoki yozuvchi ayni shu fikrni bayon qilib berishda uzundan-uzoq gaplarni qatorlashtirishdan qochib, boshqa vositalardan foydalangan holda lo`nda va aniq qilib tushuntirishga erisha oladi. Bunday vositalarni tilshunoslik va adabiyotshunoslikda ifoda-tasviriy vositalar deyiladi. Mavzuning bayoni

 1. Tasviriy vosita turini, tabiati va xususiyatini yaxshi bilish.  2. Tasviriy vositadan o`rinli, me’yorda foydalanish.  3. Tasviriy vositani qo`llashda muayyan tizimga amal qilish.  4. Tasviriy vositaning ruhiy tasvirini hisobga olish.  5. Tasviriy vosita bilan mazmunning uyg`unligini ta’minlash. Tasviriy vositalarni og`zaki va yozma nutqda qo`llashda quyidagi shartlarga rioya qilinadi 01 010203 1008 01 140203 01 1B0203 1C08 01 03 1F0203 01 200203 0C

Ifodalilik, ekspressivlik va aniqlikni ta’minlash uchun biror narsaning nomini, belgisini ikkinchisiga ko`chirish, o`xshatish yoki so`zlarni shu maqsadda umuman ko`chma ma’noda ishlatish troplar deyiladi Trop va uning turlari 01 0223 15 13 24 171B1F 24 25

E p i t e t – (gr.izohlash) – badiiy ifodalikni kuchaytirish uchun ishlatiladi: oltin kuz, baxmal qir, po`lat ot kabi . M e t a f o r a – (gr.ko`chim) – obrazlilik, ekspressiv bo`yoq berish niyatida narsa va hodisalar o`rtasidagi o`xshashlikka asoslanib, so`z yoki iboralarni ko`chma ma’noda ishlatish. a) soda metafora: gumbaz, ilon, lochin… b) kengaygan metafora; zangora kema, oq oltin, po`lat qushO` x sh a t i sh – narsa va hodisalar o`rtasidagi o`xshashlikka asoslanib, ularning biri orqali ikkinchisining belgisini, mohiyatini to`laroq, aniqroq, bo`rttiribroq ko`rsatib berish; Yoqut payola, suvga tushgan mushukday, 0F06 03 0B 101809 120B1508060513 0B161106 0A0B240803 1705 03 05 13 10 2418 0C 03 120B 0B 0D 08 17 05 24 27 17

M e t o n i m i y a ( g r. B o s h q a c h a n o m b e r i s h ) Ta s h q i v a i c h k i t o m o n d a n b i r - b i r i g a a l o q a d o r n a r s a y o k i h o d i s a l a r n i n g n o m i b o s h q a n a r s a y o k i h o d i s a g a k o ` c h i r i l a d i S i n e k d o x a Narsalarning son yoki butun qismlari orasidagi munosabatni ng nazarda tutilishi.Besh qo`l baravar emas 0F 06 1E 06 15 06 1B 06 13 06 11 06 22 06 11 06 1A 06 16 06 08 06 11 06 13 06 1E 06 24 06 25 06 1B 06 20 06 16 02

A l l e g o r i y a (gr. Piching, kinoya) – mavhum tushunchalarni aniq narsa bilan almashtirish. Ko`rpangga qarab oyoq uzat. S i m v o l – hayotiy voqea, tushuncha va narsalar ifodasi uchun shartli ravishda ko`chma ma’noda ishlatiladigan so`z: tong – yoshlik, tun – baxtsizlik, qora – motam. I r o n i y a (gr.kesatik) – biror shaxs yoki uning qilig`I, hodisa ustidan kulish: Kam bo`lmang! Qayt! Bopladingiz! A n t i f r a z a – biror shaxs yoki narsaga xos bo`lgan u yoki bu xususiyat kulgili ohang bilan inkor qilinadi: shirin odam, nimjon ayol (semiz) kabi. S a r k a z m – (gr. Achchiq) shaxs, narsa yoki hodisaning salbiy tomonini ko`rsatish: farishta ayol, bejirim nusxa, yoqimli ish kabi.

 Tinglovchi yoki o`quvchiga umumiy hissiy ta’sir ko`rsatuvchi sintaktik qurilmalar uslubiy figuralar deyiladi.  1. A n t i t e z a (gr. Qarama-qarshi qo`yish) – qarama-qarshi tushunchalarni fikr, obraz, narsalarni, shaxslarni xarakterlarini qiyoslash yoki bir xil narsa-hodisalarning daraja jihatidan qarama-qarshi holatini tasvirlash. Ko`zlarda yosh, lablarda kulgu, yangicha aza, yangicha bazm kabi.  2. G r a d a ts i ya – (lot. Zinapoya) – narsa, belgi, xususiyat yoki harakatning biridan ikkinchisiga kuchliroq yoki kuchsozroq ma’no ottenkali sinonimik yoki bir xildagi so`zlar vositasida kuchaytirib yoki kamaytirib boorish orqali tasvirlashdir. Yuvib tarab, sepib, o`pib, quchib, opichlab. Ey baxtlarni balog`atga yetkazgan ona. 3. Ko`p bog`lovchilik va bog`lovchisizlik – nutqqa keskinlik,

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in