X va H undoshlarining talaffuzi va imlosi 5-sinf

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	7.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	01 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

X va H undoshlarining talaffuzi va imlosi 5-sinf

Купить

51-dars. X VA H UNDOSHLARINING TALAFFUZI VA IMLOSI

191-mashq. Matnni diqqat bilan o‘qing. Unga sarlavha tanlang.

Darsning texnologik xaritasi Tashkiliy qism Faollashtirish Yangi mavzu. Mustahkamlash . Darsni yakunlash . 2 daqiqa 10 daqiqa 15 daqiqa 13 daqiqa 2 daqiqaUyga vazifa 3 daqiqa

O’tgan mavzuni mustahkamlash “ Kitobxon o‘quvchi – bilimdon o‘quvchi” mavzusida matn tuzing. F va v undoshlari qatnashgan so‘zlarning tagiga chizib qo‘ying.

$Munosabat bildiring  Yana qanday sifatlarni mehmondo‘stlik odobiga kiritasiz? Fikringizni asoslovchi 3 ta misol keltiring.\\  Agar mehmon begona bo‘lsa, uy egasi taomga birinchi qo‘l uzatadi. Nima sababdan?  Matnda ajratilgan so‘zlardagi “x” yoki “h” tovushi tilning qaysi qismida hosil bo‘layotganini aniqlang$

X,x harfi chuqur til orqa undoshini ifodalaydi, H,h harfi esa bo‘g‘izda hosil bo‘ladigan undoshni ifodalaydi.

Nuqtalar o‘rniga mos harfl arni qo‘yib, gaplarni ko‘chiring. 1. Kelmoq i…tiyor bilan, Ketmoq ijozat bilan. 2. Mehmon izzatda, Mezbon …izmatda. 3. Mehmon..onang tor bo‘lsa ham, Me..ri diling keng bo‘lsin. 4. Su…bat sevmagan tegirmon qurdirar, Mehmon sevmagan bolasini urar. 5. Mehmon kelsa, pastga tush, Palov bermoq a….dga tush.

Eslatma. X va h tovushlarining ishlatilish o‘rnini yodda tutishda quyidagi kabi holatlardan foydalanish mumkin: – h tovushi yumshoqroq talaffuz etiladi, shuning uchun sezilarsezilmas darajada eshitiladi. Ba’zan so‘zlayotganda so‘z tarkibidan tushib ham qoladi: xohlamoq – xolamoq; fahm – fam; – x undoshi qattiq talaffuz etiladi, shuning uchun tushib qolishga moyil emas, aksincha, ba’zi shevalarda q ga o‘xshash xususiyatga ega bo‘ladi: xalq – qalq; xulq – qulq; mix – miq; – h undoshi tushib qolish darajasiga bormagan hollarda y deb talaffuz qilinishi mumkin, x undoshida esa bu holni ko‘rmaymiz: shohi – shoyi; Abdurahim – Abdurayim; Shohista – Shoyista; Ibrohim – Ibroyim; – yopiq bo‘g‘inda e tovushidan keyin doim h qo‘llanadi: ehtimol, ehtiyoj, istehkom, mehmon, istehzo, mehnat; – yopiq bo‘g‘

194-mashq. Nuqtalar o‘rniga x yoki h harfl aridan mosini qo‘ying. Alo…ida,…ola, vo...a, ar…eolog, asla…a, pa…ta, a…ir, a …il, ba…t, ba…o, …isobchi, ba..s, ba…odir, va…ima, gav - …ar, giyo… , gazet...on, go…, guvo…, gul…an, Sho..imardon.

So‘zlar imlosiga diqqat qilib, ko‘chiring. Z tovushi so‘z boshida aniq talaffuz qilinadi. Jarangsiz undosh- lardan oldin yoki so‘z oxirida kelganda, ko‘pincha, s tovushiga moyil aytiladi, ammo z yoziladi. Masalan: ischil emas, izchil; tussiz emas, tuzsiz. S tovushi o‘zbek tilida so‘zning boshi, o‘rtasi, oxirida erkin kela oladigan eng unumli, ko‘p qo‘llanuvchi tovushdir. Madhiya, mahalla, mahkam, masxaraboz, maxsus, mashhur, mehmon, mehr, mohir, mixdon, muxbir, muhabbat, nihoyat, ehtiyotkorlik, texnologiya, taxminan, ehson, hamroh, ohang, ixtisos.

Berilgan so‘zlardagi x va h tovushlarining talaffuzi va imlosiga diqqat qiling. Ular ishtirokida “ Mehmondo‘stlik odobi” mavzusida matn yarating. Qo‘llash uchun so‘zlar: havas, mehmon, xotira, suhbat, xohlamoq, ixtiyor, mahalla, qahramon, faxr.

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in

Информация о документе

Продавец

X va H undoshlarining talaffuzi va imlosi 5-sinf

Похожие документы