Xalqaro mehnat taqsimoti - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Май 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Xalqaro mehnat taqsimoti

Купить

XALQARO MEHNAT TAQSIMOTI

Reja:  Kirish  Qiyosiy ustunliklar  XMT va Xalqaro migratsiya  Xulosa

Xalqaro mehnat taqsimoti  Xalqaro mehnat taqsimoti (XMT) – iqtisodiy geografiyaning asosiy tushunchasidir. U alohida mamlakatlarni mahsulot va xizmatlarning muayyan turlarini ishlab chiqarishi va keyinchalik ularni ayirboshlashidan iborat.

Xalqaro mehnat taqsimotining dastlabki iqtisodiy maqsadi  Xalqaro mehnat taqsimotining dastlabki iqtisodiy maqsadi turli mamlakatlar o‘rtasida mustahkam iqtisodiy aloqalarni o‘rnatish yordamida milliy xo‘jalikning tuzilmasiga eng qulay iqtisodiy ta’sir ko‘rsatishdan iborat. Bunday ta’sir shuning bilan belgilanganki, XMTda qatnashish mamlakatga o‘zida eng yaxshi sharoit mavjud bo‘lgan tovarlarni ishlab chiqarishga o‘z harakatlarini jamlash uchun ruxsat beradi

Xalqaro mehnat taqsimotining afzalliklari  XMT da davlatlar vaqtni samarali tejashga erishishi mumkin  Muayyan turdagi mahsulotni ishlab chiqarishdagi vaqtni kamaytirishga erishadi, chunki ishlab chiqarish yengillashgan bo’ladi.  Ishlab chiqarish hajmi oshadi  Muayyan mahsulot turini ishlab chiqarishga ixtisoslashganlik tufayli ishchilar o’zlarida katta tajribaga ega bo’lishadi.  Mahsulolar narxi tushib, sifati ortadi va bundan istemolchilar ham manfaatdor bo’lishadi  XMT da davlatlar vaqtni samarali tejashga erishishi mumkin  Muayyan turdagi mahsulotni ishlab chiqarishdagi vaqtni kamaytirishga erishadi, chunki ishlab chiqarish yengillashgan bo’ladi.  Ishlab chiqarish hajmi oshadi  Muayyan mahsulot turini ishlab chiqarishga ixtisoslashganlik tufayli ishchilar o’zlarida katta tajri

XMT ni shakllantirishning uch asosiy omili:  Mazkur mahsulotni ishlab chiqaruvchilarining hech bo‘lmasa bir qismidan ustunlik qilish (masalan, arzon xom ashyoga ega bo‘lish, ishlab chiqarish texnologiyasining sirlaridan xabardor bo‘lish va h. k.).  Jahon bozorida ushbu mahsulotga talab bo‘lishi shart.  Transport xarajatlari ishlab chiqarish tannarxi va sotuv narxi o‘rtasidagi farqdan kam bo‘lishi lozim.

Qiyosiy ustunliklar Har bir mamlakat YAIM tarkibiga kiradigan turli xil tovarlarni ishlab chiqarish uchun mehnat va kapitalni cheklangan miqdoriga egadir. Alohida tovarlarni ishlab chiqarish uchun mamlakatda eng yaxshi sharoit mavjud bo‘lib, uning bilan bog‘liq sarf-xarajatlar minimal bo‘lsa, ya’ni mamlakat mazkur tovarni ishlab chiqarishda qiyosiy ustunlikka ega bo‘lsa, bu holda ushbu mamlakat, ishlab chiqarishni oshirib va tovarni boshqa mamlakatlarga sotgan holda, mamlakat ichida ishlab chiqarishning imkoni bo‘lmagan yoki ularning ishlab chiqarilishi juda ham qimmatga tushadigan tovarlarni sotib olishi mumkin va shu mamlakat XMT dan manfaatdor bo’ladi.

Tabiiy ustunliklar Tabiiy ustunliklarga tabiiy resurslar va o‘ziga xos iqlim sharoiti bilan birga boshqa resurslarga nisbatan aholi soni ortiqchaligini ham kiritish mumkin. Masalan:

Tabiiy ustunliklar Saudiya Arabistoni neft va neft mahsulotlarini qazib olish va ishlab chiqarishida

Tabiiy ustunliklar Braziliya esa kofe ishlab chiqarishda http://unitedexplanations.org/english/2010/11/13/green-coffee-brazilian-exporter-american-consu mer/ Braziliya esa kofe ishlab chiqarishda

Tabiiy ustunliklar Xitoy bug‘doyni yetishtirishda qiyosiy ustunlikka egadir http://www.agricorner.com/wp-content/uploads/2011/03/world-top-ten-wheat-producers.jpg Xitoy bug‘doyni yetishtirishda qiyosiy ustunlikka egadir

Orttirilgan ustunliklar Aholining ma’lumoti va bilimlarni egallashga ahamiyatli mablag‘ ajratadigan mamlakatlar yuqori texnologik va ilmtalab mahsulotni ishlab chiqarishda orttirilgan ustunlikka ega bo‘ladilar Masalan:

Orttirilgan ustunliklar Ayni damda AQSH kompyuterlar, reaktiv samolyotlar, kosmik apparatlarining eng yangi tizimlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan

Orttirilgan ustunliklar Yaponiya esa bugungi kunda eng yangi ishlab chiqarish asbob-uskunalarini tayyorlaydi.

Xalqaro mehnat migratsiyasi va Xalqaro mehnat taqsimoti Hozirgi kunda Rivojlangan davlatlar o’zlarining mehnatga bo’lgan ehtiyojlarini qondirish uchun migrant mehnati va immigrantlarga tobora bog’lanib qolmoqda. Bunga ikkita sabab bor: Birinchisi, Ularning aholisi juda juda kamayib ketayabdi. Ikkinchisi, Ularning aholsi qarib borayotganligi sababli, ularda yetarlicha ishchi kuchi bbo’lmaydi va katta avlod pensiyasi va sog’liqni saqlashga djetidan kata pul ajratishga to’g’ri keladi.

Xalqaro mehnat migratsiyasi va Xalqaro mehnat taqsimoti Ko’pchilik rivojlangan davlatlarda tug’ilish darajasi o’rtacha darajadan pastda bo’lib, bu ularning aholisi soni kamayib borayotganidan habar beradi.

Xalqaro mehnat migratsiyasi va Xalqaro mehnat taqsimotiMisol sifatida Yaponiyani oladigan bo’lsak, uning aholisi 2090 yilgacha 54% ga kamayishi kutilmoqda, ya’ni 130 mln.dan 60 mln.ga. http:/www9.ocn.ne.jp/-asian.htm

Xalqaro mehnat taqsimoti XMTning yana bir jihatlaridan biri bu jinsga oid jihatdir(?). Bu nimani anglatadi? Erkaklar ayollarga qaraganda ko’proq turdagi mehnatlarni bajarishga qodirligi sababli, ijtimoiynjamiyat erkaklar va ayollar uchun eng mos ishlarni taqsimlab berishi kerak bo’ladi. Bu ham o’z navbatida XMTning omillaridan biridir Erkaklar ayollarga qaraganda ko’proq turdagi mehnatlarni bajarishga qodirligi sababli, ijtimoiynjamiyat erkaklar va ayollar uchun eng mos ishlarni taqsimlab berishi kerak bo’ladi. Bu ham o’z navbatida XMTning omillaridan biridir

Xalqaro mehnat taqsimoti Jinsga oid xalqaro mehnat taqsimotidan tashqari yana irqiy va etnik xalqaro mehnat taqsimoti turlari ham mavjud.

Xulosa Xulosa qilib aytganda Xalqaro Mehnat taqsimoti orqali ham eksport qiluvchi davlatlar, ham import qiluvchi davlatlar katta foyda ko’radilar. Bundan tashqari iste’molchilar ham XMT tufayli eng arzon va eng sifatli mahsulotlarni iste’mol qila oladir.

E’tiboringiz uchun rahmat!

Купить