Xarajatlarni umumiy hajmi va ularni asosiy elementlar bo’yicha baholash tahlil qilish - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	154.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	13 Октябрь 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Xarajatlarni umumiy hajmi va ularni asosiy elementlar bo’yicha baholash tahlil qilish

Купить

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI SIRTQI BO’LIM MENEJMENT FAKULTETI MOLIYAVIY TAHLIL FANIDAN Mavzu: Xarajatlarni umumiy hajmi va ularni asosiy elementlar bo’yicha baholash tahlil qilish Kurs ishi

Kirish Ishlab chiqarish xarajatlarini omillarni tahlil qilish metodologiyasi. Mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxini tahlil qilish. Hisoblash natijalariga asoslanib, siz ta’mirlashni o’zingiz yoki uchinchi tomon tashkilotlarining xizmatlaridan foydalanishga qaror qilishingiz mumkin. Mahsulot tannarxi uni ishlab chiqarishning iqtisodiy samaradorligining eng muhim ko’rsatkichidir. U har tomondan aks etadi iqtisodiy faoliyat , barcha ishlab chiqarish resurslaridan foydalanish natijalari to’planadi. Uning darajasiga bog’liq moliyaviy natijalar korxonalar faoliyati, kengaytirilgan takror ishlab chiqarish darajasi, xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning moliyaviy holati. Mahsulotlar, ishlar va xizmatlar narxini tahlil qilish xarajatlarni boshqarish tizimida katta ahamiyatga ega. Bu sizga t

statistik hisobotining ma’lumotlari, ishlab chiqarish tannarxining rejalashtirilgan va hisobotli hisob -kitoblari, sintetik ma’lumotlari. asosiy va yordamchi tarmoqlar uchun xarajatlarni analitik hisobi va boshqalar ishlatiladi. ... Mahsulot tannarxini tahlil qilish ob’ektlari quyidagi ko’rsatkichlar hisoblanadi:  ishlab chiqarishning umumiy qiymati va xarajatlar elementlari bo’yicha;  ishlab chiqarilgan mahsulotning bir rubli uchun xarajatlar darajasi;  alohida mahsulot tannarxi;  alohida xarajatlar moddalari;  mas’uliyat markazlari xarajatlari. Xarajatlarni tahlil qilish odatda boshlanadi umumiy va asosiy elementlar bo’yicha xarajatlarning umumiy miqdorini o’rganish (1 -jadval). 1 -jadval. Ishlab chiqarish xarajatlari Xarajat elementlari Miqdori, ming rubl Xarajatlar tarkibi,% t 0

a 600 000 400 Boshqa xarajatlar 7175 7 580 +405 10,9 9,3 -1,6 8,97 7,56 To’liq narx 66 000 81 510 +15 510 100 100 - 82,50 81,25 Shu jumladan: o’zgaruvchan xarajatlar doimiy xarajatlar 46 500 19 500 55 328 26 182 9 828 +6 682 70,5 29,5 1,5 +1,5 58,12 24,38 55,15 26,10 Mahsulot ishlab chiqarishning umumiy qiymati o’zgarishi mumkin:  ishlab chiqarish hajmi tufayli;  mahsulot tuzilishi;  mahsulot birligiga o’zgaruvchan xarajatlar darajasi;  belgilangan xarajatlar miqdori. Faqat ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi bilan o’zgaruvchan xarajatlar (ishlab chiqarish ishchilarining ish haqi, to’g’ridan -to’g’ri moddiy xarajatlar, xizmatlar); doimiy xarajatlar (amortizatsiya, ijara haqi, ishchilar va ma’muriy - boshqaruv xodimlarining vaqtli ish haqi, umumiy operatsion xarajatlar), agar korx

2 -jadval. Birlik xarajatlari, rub. Narx darajasi, rub Ovoz balandligi Ko’rin ish tayanch hozirgi ishlab chiqarish, dona. mahsul otlar Ja mi Shu jumladan Ja mi Shu jumladan taya nch hoz irgio’zgart irish- ha doi miy ha o’zgart irish- ha doi miy ha A 4 00 0 2 800 1 200 4 80 0 3 260 1 540 10 000 13 300 B 2 60 0 1 850 750 3 10 0 2 100 1 000 10 000 5 700 Va hokazo . 3 -jadval. Mahsulot tannarxining omillar tahlili uchun ma’lumotlar Xarajatlar Miqdori , ming rubl Xarajatlar o’zgarishi omillari Ishlab chiqaris h hajmi Mahsulo t tuzilishi O’zgaruvcha n xarajatlar Ruxsat etilgan xarajatla r tayanch davri: ∑ (VBP i0 b i0) + A 0 bazaviy

tuzilmani saqlab qolgan holda, hisobot davrining haqiqiy ishlab chiqarish hajmiga qayta hisoblangan bazal davr: ∑ (VBP i1 b i0) I VBP + A 0 Hisobot davrining haqiqiy ishlab chiqarishining asosiy darajasida: ∑ (VBP i1 b i0) + A 0 hisobot davri "bazaviy qiymati doimi y xarajatlar : ∑ (VBP i1 b i1) + A 0 hisobot davri: ∑ (VBP i1 b i1) + A 1

Xarajatlarning o’zgarishi Jadvaldan. 3 shundan ko’rinib turibdiki ishlab chiqarishning qisqarishi tufayli 5% ga (I VBP = 0,95) xarajatlar miqdori 2,325 ming rublga kamaydi. (63,675 - 66,000). Mahsulotlarning tuzilishini o ’ zgartirish orqali xarajatlar miqdori 3,610 ming rublga oshdi . (67,285 - 63,675). Bu shuni anglatadiki , ishlab chiqarishning umumiy hajmida ko ’ p xarajat talab qiladigan mahsulotlar ulushi oshdi . Birlik o ’ zgaruvchan xarajatlar darajasining oshishi hisobiga umumiy qiymati 7 543 ming rublga oshdi . (74 828 - 67 285). Ruxsat etilgan xarajatlar 6 682 ming rublga oshdi. (81 510 - 74 828), bu ham umumiy xarajatlarning o’sishining sabablaridan biri edi. Shunday qilib, umumiy qiymati 15,510 ming rublni tashkil qiladi. (81 510 - 66 000), yoki 23,5%ga, shu jumladan

Matemat ik jihatdan, bu qaramlikni quyidagicha ifodalash mumkin: Har qanday xarajat ikki omilning mahsuloti sifatida ifodalanishi mumkin:  iste’mol qilingan resurslar yoki xizmatlar miqdori (xom ashyo, materiallar, yoqilg’i, energiya, odam-soat, mashina-soat, kreditlar, ijaraga olingan joy va boshqalar);  resurslar yoki xizmatlar narxi. Bu omillar ta’sirida xarajatlar miqdori qanchalik o’zgarganligini aniqlash uchun haqiqiy ishlab chiqarish xarajatlari to’g’risida quyidagi ma’lumotlarga ega bo’lish zarur.  rejalashtirilgan iste’mol stavkalari va rejalashtirilgan resurslar bahosiga ko’ra  haqiqiy iste’mol va resurslarning rejalashtirilgan narxlari bo’yicha

 haqiqiy iste’mol va resurslarning haqiqiy narxlariga asoslangan Umuman olganda, haqiqiy ishlab chiqarish mahsulotining o’zgaruvchan xarajatlari va hisobot davridagi doimiy xarajatlar yig’indisi rejalashtirilganidan 14,225 ming rublga ko’pdir. (81 510 - 67 285), shu jumladan: a) iste’mol qilingan resurslar miqdori 64 700 - 67 285 = -2 585 ming rubl; b) iste’mol qilingan resurslar va xizmatlar narxlari 81 510 - 64 700 = +16 810 ming rubl. Binobarin, bu korxonada mahsulot tannarxining oshishi asosan iste’mol qilingan resurslar narxining oshishi hisobiga bo’ladi. Shu bilan birga, korxonaning resurslardan tejamli foydalanishga qaratilgan sa’y -harakatlarini ijobiy baholash zarur, buning natijasida haqiqiy mahsulot tannarxi 3,84% ga kamaydi (2585: 67 285). Tahlil jarayonida, shuningdek, xaraja

2. Mahsulot tannarxining intensivligini tahlil qilish Xarajat (ishlab chiqarilgan mahsulotning bir rubli uchun xarajat) umuman korxona uchun ishlab chiqarish xarajatlari darajasini tavsiflovchi juda muhim umumlashtiruvchi ko’rsatkich. Birinchidan, bu universaldir: uni har qanday ishlab chiqarish sohasida hisoblash mumkin, ikkinchidan, bu xarajatlar va foyda o’rtasidagi to’g’ridan -to’g’ri bog’liqlikni aniq ko’rsatib beradi. Bu ko’rsatkich mahsulot ishlab chiqarish va sotish umumiy xarajatlarining (Z jami) joriy narxlarda ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatiga nisbati bilan hisoblanadi. Bir darajadan past darajada ishlab chiqarish rentabelli, bir darajadan yuqori bo’lsa, zarar keltiradi. 4 -jadval. Ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxining intensivligi dinamikasi Yil Tahlil qilingan korxona

xxx3 82,9 98,5 84,0 98,6 86,5 95,7 xxx4 82,5 98,0 83,8 98,4 85,7 94,8 xxx5 81,25 96,5 82,0 96,2 84,5 93,5 Tahlil paytida siz o’rganishingiz kerak rejaning bajarilishi va mahsulot tannarxining intensivligi dinamikasi, shuningdek xo’jaliklararo taqqoslash bu ko’rsatkich uchun (4 -jadval). Yuqoridagi ma’lumotlarga asoslanib, xulosa qilishimiz mumkinki, tahlil qilinayotgan korxonada mahsulot tannarxi raqobatbardosh korxonalarga qaraganda pastroq va sanoat bo’yicha o’rtacha pasayadi, lekin hozircha bu ko’rsatkich darajasi pastligicha qolmoqda. Shuningdek, alohida xarajatlar elementlari uchun ishlab chiqarish xarajatlari intensivligi darajasining o’zgarishini o’rganish zarur (5 -jadval). Shundan so’ng, rasmda aks ettirilgan umumiy xarajatlar intensivligining o’zgarishi omillarini aniqlash ke

Ularning ta’sirini hisoblash uchun quyidagi omil modelidan foydalanish mumkin. Hisoblash jadvalda keltirilgan zanjir almashtirish usuli bilan amalga oshiriladi. 3 va ishlab chiqarilgan mahsulotlarning qiymati haqidagi quyidagi ma’lumotlar. Mahsulot tannarxining o’zgarishiga omillarning ta’sirini hisoblash jadvalda keltirilgan. 6. 6 -jadval. Mahsulot tannarxi intensivligining o’zgarishiga omillarning ta’sirini hisoblash Bir rubl ishlab chiqarish xarajatla ri To’lo v Omillar Ishlab chiqaris h hajmi Ishlab chiqaris h tarkibi Iste’mo l qilinga n resursl ar soni Resurslar (xizmatla r) narxi Mahsulotlar ni sotish narxi IE 0 66 000: 80 000 = 82,50 t 0 t 0 t 0 t 0 t 0

IE USL1 63 675: 76 000 = 83,78 t 1 t 0 t 0 t 0 t 0 IE USL2 67 285: 83 600 = 80,48 t 1 t 1 t 0 t 0 t 0 IE USL3 64 700: 83 600 = 77,39 t 1 t 1 t 1 t 0 t 0 IE USL4 81 510: 83 600 = 97,50 t 1 t 1 t 1 t, t 0 IE 1 81 510: 100 320 = 81,25 t 1 t 1 t 1 t 1 t 1 Δ IE jami = 81,25- 82,50 = -1,25; v shu jumladan: Analitik hisoblar jadvalda keltirilgan. 6 shuni ko’rsatadiki, har bir rubl mahsulotining tannarxi quyidagi omillar ta’sirida o’zgargan:

ishlab chiqarish hajmining pasayishi: 83,78 - 82,50 = +1,28 tiyin; ishlab chiqarish tarkibidagi o’zgarishlar: 80,48 - 83,78 = -3,30 tiyin; iste’mol qilingan resurslar miqdori 77,39 - 80,48 = -3,09 tiyin; resurslar narxining o’sishi: 97,50 - 77,39 = +20,11 tiyin; mahsulot narxining oshishi: 81,25 - 97,50 = -16,25 tiyin. Hammasi: -1,25 tiyin. Shundan so’ng siz foyda miqdorining o’zgarishiga tekshirilayotgan omillarning ta’sirini o’rnatishingiz mumkin. Buning uchun har bir omil hisobiga mahsulot tannarxining intensivligining mutloq o’sishi hisobot davrining real sotish hajmiga ko’paytirilishi kerak, bu mos yozuvlar davri narxlarida ifodalangan (7 -jadval): DP Xi = DIE Xi ∑ (VPP i1 Ts i0) Yuqoridagi ma’lumotlarga asoslanib, xulosa qilish mumkinki, foyda miqdori asosan kompaniya mahsulotlarin

qilingan resurslar narxi 442/100 Mahsulotlarni sotish narxlarining o’rtacha darajasining o’zgarishi 16,25-80 442/100 Jami Shuni ham ta’kidlash joizki, resurslar bahosining o’sish sur’ati kompaniyaning mahsulotlari narxining o’sish sur’atlaridan oshib ketadi, bu inflyatsiyaning salbiy ta’siridan dalolat beradi. 3. Mahsulotlarning ayrim turlarining tannarxini tahlil qilish Xarajatlar bahosining o’zgarishi sabablarini chuqurroq o’rganish uchun ular alohida mahsulotlarning buxgalteriya hisobini tahlil qiladi, ishlab chiqarish birligiga to’g’ri keladigan xarajatlar darajasini rejalashtirilgan va tarixiy ma’lumotlar, boshqa korxonalar va umuman xarajatlar bo’yicha taqqoslaydi. Birinchi darajali omillarning mahsulot birligi tannarxi darajasining o’zgarishiga ta’siri omil modeli yordamida o’rganil

 Ushbu model va jadvaldagi ma’lumotlarni ishlatish. 8, biz zanjir almashtirish usuli bilan A mahsulot tannarxining o’zgarishiga omillarning ta’sirini hisoblaymiz. 8 -jadval. Mahsulot tannarxini faktorli tahlil qilish uchun dastlabki ma’lumotlar A Indeks Reja bo’yich a Aslid a Rejada n chetga chiqish Chiqish hajmi (VBP), dona. Ruxsat etilgan xarajatlar miqdori (A), ming rubl Bir mahsulot uchun o’zgaruvchan xarajatlar yig’indisi (b), rub. Bir mahsulotning narxi (C), rub. Birlik narxining umumiy o’zgarishi Δ S umumiy = S 1 - S 0 = 4 800 - 4 000 = +800 rubl, O’zgarishlar tufayli: a) ishlab chiqarish hajmi

Δ S VBP = S conv1 –S 0 = 3 700 - 4 000 = -300 rubl; b) doimiy xarajatlar miqdori Δ Ca = C conv2 - C conv1 = 4 340 - 3 700 = +640 rubl; v) birlik o’zgaruvchan xarajatlar miqdori DS b = S 1 - S konv2 = 4 800 - 4 340 = +460 rubl. Shunga o’xshash hisob -kitoblar har bir turdagi mahsulot uchun amalga oshiriladi (9 -jadval). 9 -jadval. Birinchi darajali omillarning ayrim turdagi mahsulot tannarxining o’zgarishiga ta’sirini hisoblash Mahsulo t turi Ishlab chiqarish hajmi, dona. Ishlab chiqarishnin g butun xarajatlari uchun doimiy xarajatlar, rub. Ishlab chiqarish birligi uchun o’zgaruvcha n xarajatlar, rub. B 2 100 Va hokazo. Jadvalning oxiri. 9 Mahsulo t turi Mahsulot narxi, rub. Narxning o’zgarishi, rub. umumi y To’lov muddati, shu jumladan ishlab chiqaris h hajmi doimiy xarajatla r o’zgaruvcha

hokazo. Shundan so’ng har bir xarajat moddasi bo’yicha ishlab chiqarish tannarxi batafsil o’rganiladi, buning uchun haqiqiy ma’lumotlar reja, o’tgan davrlar va boshqa korxonalar ma’lumotlari bilan solishtiriladi (10 -jadval). Bu ma’lumotlar barcha xarajatlar moddalari, ayniqsa, moddiy xarajatlar va ishlab chiqarish xodimlarining ish haqi oshganligini ko’rsatadi. Shunga o’xshash hisob -kitoblar har bir mahsulot turi uchun amalga oshiriladi. Xarajatlar moddalari bo’yicha belgilangan og’ishlar omillarni tahlil qilish ob’ekti hisoblanadi. Maqolalar bo’yicha mahsulot tannarxini tahlil qilish natijasida uning darajasidagi o’zgarishlarning ichki va tashqi, ob’ektiv va sub’ektiv omillari aniqlanishi kerak. Bu xarajatlarni shakllantirish jarayonini malakali boshqarish va ularni kamaytirish uchun za

ko’rsatish va foydalanish xarajatlari Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari 300 345 +45 7,5 7,19 -0,31 Umumiy foydalanish xarajatlari 240 250 +10 6,0 5,21 -0,79 Nikohdan yo’qotishlar - 25 +25 - 0,52 +0,52 Boshqa ishlab chiqarish xarajatlari 160 176 +16 4,0 3,66 -0,34 Biznes xarajatlari Avvalo, iqtisodiy adabiyotlarda bir necha bor uchraydigan tushunchalarni aniqlaylik, bu "xarajatlar", "xarajatlar" va "xarajatlar", amalda bu tushunchalar o’rtasida hech qanday farq yo’q. Xarajat - bu iqtisodiyotda eng ko’p uchraydigan atama. Klassik qarashga ko’ra, xarajatlarni o’rganish resurslarning etishmasligi va ulardan foydalanishning ko’p sonli muqobil yo’nalishlarining mavjudligiga asoslanadi. tamoyili bo’yicha " cheklangan resurslar - cheksiz ehtiyojlar ". Shunday qi

E’tibor bering, xarajatlar va xarajatlar tushunchalari o’rtasida sezilarli farq yo’q va ko’pincha bu tushunchalardan biri boshqasi orqali aniqlanadi. Biroq, buxgalteriya hisobi uchun Rossiya qonunchiligi korxona xarajatlarini belgilaydi. Mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxiga kiritilgan xarajatlar moddalari ro’yxati San’at bilan belgilanadi. 253 -bob Rossiya Federatsiyasi Soliq kodeksining 25 - moddasi va Rossiya Moliya vazirligining 1999 yil 6 maydagi 33n -son buyrug’i bilan tasdiqlangan PBU 10/99 "Tashkilot xarajatlari" buxgalteriya hisobi to’g’risidagi nizom. Bular qoidalar rejalashtirish va xarajatlarni hisobga olish bo’yicha sanoat ko’rsatmalari bilan birgalikda umumiy uslubiy me’yoriy hujjatlar iqtisodiyotning barcha tarmoqlari korxonalarida tannarxni shakllantiri

chiqarish ustaxonasi tannarxi uni ishlab chiqarish emas, balki barcha ustaxonalarning xarajatlaridan (to’g’ridan -to’g’ri va bilvosita) iborat. Ishlab chiqarish tannarxi korxonaning ishlab chiqarish va boshqarish jarayoni bilan bog’liq bo’lgan barcha xarajatlaridan hosil bo’ladi. Umumiy xarajat narxi quyidagilardan iborat ishlab chiqarish tannarxi va ishlab chiqarishdan tashqari xarajatlar (ya’ni xaridorlarga mahsulot sotish bilan bog’liq xarajatlar). Xarajatlarni tahlil qilish ob’ektlari quyidagi ko’rsatkichlar:  ishlab chiqarishning umumiy qiymati va xarajatlar elementlari bo’yicha;  ishlab chiqarilgan mahsulotning bir rubli uchun xarajatlar darajasi;  alohida mahsulot tannarxi;  alohida xarajatlar moddalari;  mas’uliyat markazlari xarajatlari. Xarajatlarning umumiy ko’rsatkic

Ishlab chiqarish tannarxining dinamikasi va tarkibini tahlil qilish jarayonida qaysi xarajatlar moddalari bo’yicha eng katta xarajatlar (tejash) sodir bo’lganligi va bu o’zgarish o’zgaruvchan va doimiy xarajatlar umumiy miqdorining o’zgarishiga qanday ta’sir qilganligi aniqlanadi. Alohida elementlarning o’ziga xos og’irliklarini reja va dinamikada solishtirib. Tovar qilinadigan mahsulotning bir rubli uchun xarajatlarni tahlil qilish (xarajatlar darajasi) Tijorat (sotilgan) mahsulotlarning bir rubl uchun tannarxi amalda eng mashhur umumlashtiruvchi ko’rsatkich bo’lib, u mahsulot turini tannarxini ma’lum turlar bo’yicha farq qilmasdan, qiymat jihatidan aks ettiradi. Ko’rsatkich tannarxni pasaytirishni tahlil qilishda keng qo’llaniladi va, xususan, butun tarmoqdagi ishlab chiqarish xarajatlar

moliyaviy va iqtisodiy : mahsulot ishlab chiqarish, chiqarish va sotish hajmi, mehnat unumdorligi, malaka darajasi, mahsulot sifati darajasi, materiallar, tovarlar, xizmatlar uchun raqobat; ijtimoiy-iqtisodiy : ijtimoiy va madaniy muhit, ijtimoiy-iqtisodiy infratuzilma. Mehnat xarajatlarini tahlil qilish haqiqiy qiymatni rejalashtirilgan ma’lumotlar bilan taqqoslashdan boshlanishi kerak. Keyingi qadam, yig’indilarni ularning tarkibiy elementlariga bo’lish, ya’ni. ish haqi turlari va shakllarini tahlil qilish, tahlil qilingan davr uchun eng progressiv va samarali to’lov turlarini qo’llash darajasini aniqlash. Keyin ishlab chiqarish ishchilarining asosiy ish haqi qiymatining o’zgarishiga ta’sir ko’rsatgan omillarni toping, ya’ni. omillarni tahlil qilish. Bilvosita xarajatlarni tahlil qilish

variantini aniqlash uchun ko’rsatkichlarni tahlil qilish uchun, bu erda xarajatlarni hisobga olishning alohida usuli hisoblanadi; mahsulot ishlab chiqarish xarajatlarining samaradorligini aniqlash, mahsulot tannarxining dinamikasini aniqlash, bozor va ishlab chiqarish nuqtai nazaridan uning oqilona narxini hisoblash, foydani ko’paytirish va oshirishning asosiy omili sifatida xarajatlarni kamaytirish imkoniyatlarini topish. rentabellik, bu erda analitik hisob -kitoblar uchun asos to’liq xarajatlar bo’yicha xarajatlarni hisobga olish bo’lishi kerak. Da birlik xarajatlarini tahlil qilish birinchidan, alohida mahsulot tannarxining bahosi oldingi davr bilan taqqoslaganda va rejalashtirilgan xarajatlar bilan berilgan. Mahsulotlarning rentabellik darajasi ko’rsatkichidan foydalaniladi. So’ngr

Keyin umumiy baholash xom ashyo va materiallar narxining o’zgarishi, alohida mahsulotlar ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi, ularning dizayni va boshqalarning mahsulot tannarxiga ta’sirini aniqlash kerak, shundan keyingina maqolaga o’tish mumkin bo’ladi. hisob-kitoblarning maqolalararo tahlili. Taqqoslash reja va oldingi davr bilan, qoida tariqasida, bir necha yillar davomida amalga oshiriladi. E’tibor bering, xarajatlar ko’rsatkichlarini har oy (chorak) bo’yicha yil boshidan, shuningdek butun yil uchun hisob -kitob asosida tahlil qilish tavsiya etiladi. Umuman olganda, xarajatlarni tahlil qilish va diagnostika hisobotining taxminiy tuzilishi quyidagicha: 1. Xulosa. 2. Mavjud xarajatlar tarkibini tahlil qilish. 3. Burilishlar tahlili reja-fakt. 4. Rejalashtirilgan tannarxni hisoblas

2. Abryutina M.S. Grachev A.V. Korxonaning moliyaviy -xo’jalik faoliyatini tahlil qilish. O’quv va amaliy qo’llanma. - M.: "Biznes va xizmat", 2008. Moddiy resurslardan samarali foydalanish ko’rsatkichlari: material sarfi va moddiy samaradorlik Mehnat ob’ektlaridan foydalanish bilan bog’liq omillarni ko’rib chiqishda ( moddiy resurslar ), ulardan foydalanish samaradorligini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratish lozim. Materiallar zichligi = ishlatilgan materiallar narxi / sotishdan tushgan daromad Materiallarning qaytarilishi = sotishdan tushgan daromad / sarflangan materiallarning qiymati. Umumlashtiruvchi ko’rsatkichlar bilan bir qatorda, moddiy resurslarning ayrim turlari bo’yicha hisoblangan material sarfining alohida ko’rsatkichlari tahlil qilinadi: xom ashyo, metall sarf

Moddiy xarajatlar nisbati - bu moddiy xarajatlarning haqiqiy miqdorining rejalashtirilgan, qayta ishlab chiqarilgan haqiqiy ishlab chiqarish hajmiga nisbati. Bu indikator materiallarning ishlab chiqarishda qanchalik iqtisodiy ishlatilishini, belgilangan me’yorlarga nisbatan ortiqcha xarajat borligini tavsiflaydi. Materiallarning ortiqcha sarflanishi 1 dan ortiq koeffitsient bilan tasdiqlanadi va aksincha. Ayrim turdagi moddiy resurslardan foydalanish samaradorligi, moddiy iste’molning o’ziga xos ko’rsatkichlari bilan tavsiflanadi. Maxsus moddiy iste’mol - bu ishlab chiqarish birligiga sarflangan barcha materiallar narxining ulgurji narxiga nisbati. Tahlil jarayonida mahsulotning moddiy iste’moli ko’rsatkichining darajasi va dinamikasi o’rganiladi. Buning uchun 5-z shaklli ma’lumotlar ishla

Moddiy iste’molning 5,5 tiyinga kamayishi sotishdan tushgan daromadning 106607 ming rublga oshishiga olib keldi. Kümülatif ta’sir = 556943 + 106607 = 663550 ming rublni tashkil etdi. Sotishdan tushgan daromadga omillarning ta’sirini moddiy rentabellik ko’rsatkichi orqali ham aniqlash mumkin. ∆ Sotishdan tushgan daromad = 71525 * 7.797 = 557680 iste’mol qilingan materiallar narxining 71,525 ming rublga oshishi. sotishdan tushgan daromadning 557,680 ming rublga oshishiga olib keldi. ∆ Sotishdan tushgan daromad = 307041 * 0.344 = 105622 Moddiy samaradorlik darajasining 34,4 tiyinga oshishi sotishdan tushgan daromadni 105 622 ming rublga oshirdi. Xarajatlarni kamaytirish uchun zaxiralarni aniqlash Mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxini tahlil qilish vazifalaridan biri tannarxni pasaytirish

Sv, Sf - mos ravishda mumkin va haqiqiy darajalar mahsulot tannarxi; Zf - haqiqiy xarajatlar; R SN Z - xarajatlarni kamaytirish zaxirasi; Zd - zaxiralarni ishlab chiqish uchun zarur bo’lgan qo’shimcha xarajatlar ishlab chiqarish hajmini oshirish; Vvp.f - ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi; R r Vvp - ishlab chiqarish hajmining o’sishi zaxirasi. Xom ashyo, materiallar, energiya, ish haqi va boshqalarni tejashga yordam beradigan aniq tashkiliy -texnik chora -tadbirlar tufayli har bir xarajat moddasi bo’yicha xarajatlarni kamaytirish zaxiralari belgilanadi. Tashkiliy -texnik chora - tadbirlar ishlab chiqarish va mehnatni tashkil qilishni takomillashtirish, ilg’or texnologiyalarni joriy qilishni o’z ichiga oladi. Tashkiliy va texnik chora -tadbirlar tufayli ish haqi xarajatlarini tejashni quyid

chora -tadbirlarni amalga oshirishdan oldin va keyin; Zpl - materiallar uchun rejalashtirilgan narxlar. Keraksiz, keraksiz, foydalanilmayotgan binolar, asbob-uskunalarni sotish, ijaraga berish, hisobdan chiqarish yo’li bilan asosiy vositalarni saqlash xarajatlarini kamaytirish zaxirasi quyidagi formula bilan belgilanadi. R cn A = ∑ (P. cn OF x Na) bu erda: R SN A - amortizatsiya hisobiga zaxirani kamaytirish; R SN OF - boshlang’ich narxini pasaytirishda; Na - amortizatsiya darajasi. Qo’shimcha jamg’arma zaxirasi har bir xarajat moddasi uchun omil usuli yordamida amalga oshiriladi. Har biri uchun rejalashtirilgan xarajatlardan chetga chiqish aniqlanadi, bu umumiy xarajatlarni tejashdir. Standartlashtirilgan xarajat elementlariga alohida e’tibor bering: sayohat, o’yin -kulgi xarajatl

xarajatlarni hisobga olish turli maqsadlar uchun ma’lumot olish imkonini beradi. Bir tomondan, bu ma’lumot ishlab chiqarish va sotilgan mahsulot tannarxi ko’rsatkichlari asosida aniqlanadigan tashkilot faoliyatining moliyaviy natijasini shakllantirish uchun zarurdir, boshqa tomondan, boshqaruv qarorlarini qabul qilishga qaratilgan. moddiy, mehnat va moliyaviy resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlash. Xarajatlar narxi korxonaning iqtisodiy faolligining muhim ko’rsatkichlaridan biridir. Bu korxonaning moliyaviy barqarorligi va raqobatbardoshlik darajasi unga bog’liqligini anglatadigan, foydani shakllantirishning asosiy omillaridan biridir. Rejalashtirish, nazorat qilish, boshqarish va shu bilan birga mahsulot tannarxini hisoblash har qanday korxonani boshqarishning eng sig’imli sohalari

oshiradi va ko’p jihatdan boshqaruv samaradorligini oshirishga, yuqori foyda va mahsulot rentabelligi ko’rsatkichlariga erishishga yordam beradi. Tahlilning muhim nuqtasi - mahsulot tannarxini pasaytirish uchun zaxiralarni izlash. Xarajatlarni kamaytirish uchun zaxira manbalarini ikki guruhga bo’lish mumkin. Birinchidan, bu ishlab chiqarish quvvatining samarali ishlatilishi, bu esa ishlab chiqarishni ko’payishini ta’minlaydi; ikkinchidan, bu barcha turdagi resurslardan tejamli foydalanish hisobiga ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, mehnat unumdorligini oshirish; ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, ishlab chiqarish nuqsonlari; ish vaqtining yo’qotilishini kamaytirish va boshqalar. Malakali iqtisodchi, moliyachi, buxgalter har tomonlama o’rganish orqali mahsulot tannarxini t

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. Bogdanovskaya L.A. Sanoatdagi iqtisodiy faoliyat tahlili / L.A. Bogdanovskaya. - M.: Infra-M, 2007. Borisov L.A. Tahlil moliyaviy holat korxonalar / L.A. Borisov. - M.: Auditor, 2007 yil. Bulatov A.S. Iqtisodiyot / A.S. Bulatov. - M.: BEK nashriyoti, 2006. Glinskiy Yu.V. Boshqaruv hisobining yangi usullari // Moliyaviy gazeta.- M.: Bosma, 2006.- №52. Drury K.B. Boshqaruv va ishlab chiqarish hisobiga kirish / K.B. Drury. - M.: UNITI, 2007. Zaytsev N.L. Iqtisodiyot sanoat korxonasi / N.L. Zaytsev. - M.: Infra-M, 2007. Kerimov V.E. Sanoat korxonalarida buxgalteriya hisobi / V.E. Kerimov. - M.: "Dashkov va Co" nashriyot uyi, 2007. V.V. Kovalev Moliyaviy tahlil : Kapitalni boshqarish. Investitsiyalarni tanlash. Hisobotni tahlil qilish / V.V. K

Купить