Xizmatlar sohasi statistikasi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	6.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	17 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Xizmatlar sohasi statistikasi

Купить

“ STATISTIKA” fanidan “ XIZMATLAR SOHASI STATISTIKASI” mavzusi

XIZMATLAR SOHASI STATISTIKASI Reja: 1. Xizmat ko‘rsatish turlari 2.Savdo va ovqatlanish xizmatlari 3. Transport xizmatlari statistikasi 4. Sug‘urta xizmatlari statistikasi. 5. Turizm va servis faoliyat yurituvchi sub’ektlar statistik ko‘rsatkichlari

Xizmat ko rsatish sohasi iqtisodiyotning barcha ʻ turdagi tijorat va notijorat xizmatlarini o z ichiga ʻ olgan qismidir; korxonalar, tashkilotlar va jismoniy shaxslar tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlarning turli turlarini takror ishlab chiqarishni o‘z ichiga olgan jamlangan umumiy toifa. Iqtisodiyotning qolgan qismi ishlab chiqarish - sanoat va qishloq xo'jaligi hisoblanadi. Madaniyat, ta lim, sog liqni saqlash, maishiy ʼ ʻ xizmat ko rsatish sohalarini xizmat ko rsatish ʻ ʻ sohasiga kiritish odat tusiga kirgan

Bozor munosabatlari sharoitida xizmat ko‘rsatish iqtisodiyotning asosiy tarmoqlaridan bo‘lib, iqtisodiyotni yanada rivojlantirishda vositachi rolini o‘ynamoqda. Bozor munosabatlari sharoitida xizmat ko‘rsatish iqtisodiyotning asosiy tarmoqlaridan bo‘lib, iqtisodiyotni yanada rivojlantirishda vositachi rolini o‘ynamoqda.

Xizmatlar sohasi bu – korxonalar, tashkilotlar, shuningdek, jismoniy shaxslar tomonidan ko rsatiladigan turli ʻ xil xizmat turlarini takror ishlab chiqarishni o z ichiga olgan ʻ umumlashtiruvchi kategoriyadir. Bu tijorat, professional va iste mol ʼ xizmatlarini ko rsatishga ixtisoslashgan ʻ mamlakatning iqtisodiy sektoridir.

Xizmatlar sohasining mamlakat iqtisodiyotidagi ulushini oshirish, joylarda xizmatlar sohasidagi mavjud imkoniyatlardan to‘liq foydalanish, xizmat turlarini kengaytirish va sifatini oshirish, tadbirkorlik subyektlarini yanada qo‘llab-quvvatlash maqsadida, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021- yil 11-maydagi PQ-5113- son qarori bilan “O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasini rivojlantirishning maqsadli parametrlari” tasdiqlandi va ularning monitoringini olib borish joriy etildi.

Ko‘rsatkichlar 2010 2015 2020 2021 2022 Xizmatlar – jami 27 126,8 78 530,4 219 978,5 284 388,1 357 554,5 axborot va aloqa sohasidagi xizmatlari 2 080,2 5 181,5 13 852,3 17 755,1 22 917,6 moliya xizmatlari 2 643,7 8 206,7 45 783,0 59 733,3 80 431,0 transport xizmatlari 10 524,4 26 817,3 53 662,9 67 202,9 81 006,6 shu jumladan: avtotrasport xizmati 5 124,0 16 032,1 28 474,1 36 253,3 41 318,3 yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlar 292,7 890,6 5 431,7 8 375,4 11 322,8 savdo xizmatlari 6 620,8 21 366,9 57 572,7 72 483,2 88 847,9 ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar 809,3 2 757,3 6 016,9 8 081,1 9 674,3 ta’lim sohasidagi xizmatlar 763,1 2 681,4 8 539,4 12 102,6 15 395,7 sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmatlar 258,0 1 100,4 3 386,7 5 105,9 6 384,2 ijara va lizing bo‘yicha xizmatlar 548,0 1 801

Xizmat ko'rsatish sohasi 1. Uy-joy kommunal xo'jaligi 2. Qurilish xizmatlari (muhandislik tarmoqlari va boshqalar) 3. Texnik yordam 4. Quvvatlantirish manbai 5. Gaz ta'minoti 6. Issiqlik ta'minoti 7. Suv ta'minoti va kanalizatsiya 8. Transport xizmatlari va transportga texnik xizmat ko'rsatish 9. Aloqa va telekommunikatsiya xizmatlari va raqamli va maishiy texnikani ta'mirlash xizmatlari 10. Savdo xizmatlari 11. Ovqatlanish xizmatlari 12. Maishiy xizmatlar (tikuvchilik, sartaroshlik, tozalash va boshqalar) 13. Sug'urta

Ijtimoiy xizmatlar turlari 1. Ijara xizmatlari 2. Tibbiy va sanatoriy-kurort xizmatlari 3. Ta'lim va ma'rifat xizmatlari 4. Axborot xizmatlari (IT konsalting va boshqalar) 5. Yuridik xizmatlar 6. Moliyaviy xizmatlar 7. Tarjima xizmatlari 8. Mehmonxona xizmatlari 9. Yetkazib berish xizmati 10. Xavfsizlik xizmatlari 11. Turistik xizmatlar 12. O'yin-kulgi va dam olish

Jamiyatda kengaytirilgan takror ishlab chiqarish mavjud. Bu degani mahsulot (tovar) ishlab chiqarish kengaytirilgan hajmda va assortimentda takrorlanib turadi. CHunki bir tomondan aholi soni ko‘payib borayotgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan uning ehtiyoji kengayib, yangidan-yangi tovarlar ishlab chiqarilib, do‘konlar (bozorlar) to‘ldirilmoqda. Bularga mobil telefonlarni, kompyuterlarni misol keltirsak bo‘ladi.

Ulgurji savdoning asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichi – ulgurji savdo aylanmasidir. Ulgurji savdo aylanmasi - tovarlarni qayta sotish uchun xaridorlarga sotishdir. Bularga ishlab chiqarish korxonalarining tayyor mahsulotlarini savdo tashkilotlariga, savdo tashkilotlari omborlaridan boshqa savdo, ovqatlanish va boshqa korxonalarga, tadbirkorlarga sotish kabilar kiradi.Ulgurji savdoning asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichi – ulgurji savdo aylanmasidir. Ulgurji savdo aylanmasi - tovarlarni qayta sotish uchun xaridorlarga sotishdir. Bularga ishlab chiqarish korxonalarining tayyor mahsulotlarini savdo tashkilotlariga, savdo tashkilotlari omborlaridan boshqa savdo, ovqatlanish va boshqa korxonalarga, tadbirkorlarga sotish kabilar kiradi.

CHakana savdo aylanmasi hajmiga oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlarini sotish summasidan tashqari, quyidagilar ham kiradi:  kitob, gazeta, jurnallar sotishdan tushgan tushum;  avtomobillarni va boshqa madaniy buyumlarni ta’mirlashdan tushgan tushum;  dori-darmonlarni sotishdan (dorixonalarda va boshqa muassasalarda) tushgan tushum;  poyabzal, kiyim-kechaklarni ta’mirlashdan tushgan tushum;  prokat punktlari tushumi;  kreditga sotilgan tovarlar qiymati (to‘liq qiymati, sotilgandan);  mayda-ulgurji savdo aylanmasi (kasalxona, dam olish uylari, bolalar bog‘chasi va shu kabilar).

CHakana savdo aylanmasi hajmi muhim ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkich bo‘lib, uning mohiyatini quyidagilarda ifodalash mumkin :  chakana savdo aylanmasi tovarlarning kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayonining oxirgi iste’mol jarayoniga o‘tib, harakatini tugatganini bildiradi.  ishlab chiqilgan tayyor mahsulot tovar sifatida sotilib oxirgi iste’molchisini topsagina (summasi – chakana tovar aylanmasi) ishlab chiqaruvchi mahsulotni ishlab chiqarish uchun qilgan xarajatlarini haqqiqatdan qoplab, daromad olgan hisoblanadi.

Kengaytirilgan takror ishlab chiqarish to‘rt jarayoni mahsulotlarni ishlab chiqarish ularni taqsimlash ayirboshlash iste’mol

Savdo xizmatlarining ahamiyati quyidagilarda namoyon bo‘ladi: * ayirboshlash jarayonida ishlab chiqarish korxonalari (korxonalar deganda barcha mahsulot ishlab chiqaruvchilarni tushinish lozim) mahsulotlari sotilib, bu mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun sarflagan xizmatlari (mablag‘lari) qoplanadi. Natijada korxonalarda mablag‘ paydo bo‘lib, xom ashyo va boshqa kerakli narsalar sotib olib, mahsulot ishlab chiqarishni davom ettirish uchun imkoniyat yaratiladi; * savdo orqali jamiyat a’zolarining moddiy va madaniy ehtiyojlari (talablari) qondiriladi. SHuning uchun ham savdoning qanday tashkil etilganligi, narx-navoning holati muhim ijtimoiy-iqtisodiy xodisadir. SHu bilan bir vaqtda savdo tovar ishlab chiqaruvchining va iste’molchilar (aholi) o‘rtasidagi vositachidir. Savdo talabi ko‘p tova

Savdo xizmatlarining ahamiyati quyidagilarda namoyon bo‘ladi: * savdo orqali aholi o‘zlarining pul daromadlarini iste’mol tovarlarga almashtirib, hayotlarini davom ettirishga, ishchi kuchini qayta tiklashga ko‘maklashadi. Bunda savdo tashkilotlari aholiga sifatli va ekologik toza tovarlarni etkazib bersalar, aholining salomatligiga katta ta’sir qilgan bo‘ladilar; * savdo aholining pul daromadlarini kerakli tovarlarga almashtiribgina qolmay, aholiga turli madaniy-maishiy tovarlar (kir yuvish mashinasi, muzlatgich, televizor, tikuv mashinasi, engil mashinalar va shu kabilar) taklif qilib, ularning turmush faravonligining oshishiga, madaniy saviyasining ko‘tarilishiga ko‘maklashadi; * savdo aholining pul daromadlarini iste’mol tovarlariga almashtirar ekan, bu bo‘yicha muomaladagi pul massasig

Transport xizmatlarining hajmi amaldagi narxlarda transport turlari bo‘yicha transport jarayoniga (yuklarni tushirish va yuklash ishlari, transportekspeditorlik xizmatlari, transport xizmati va boshqalar) bevosita bog‘liq bo‘lgan tashish va boshqa faoliyatdan olingan daromad summasi sifatida aniqlanadi.

Transport xizmatlari bajargan ishlari bo‘yicha asosiy ko‘rsatkichlari kuyidagilardir: * tashilgan yuk – yuk tashuvchi transportlarda barcha turdagi tashilgan yuklarning og‘irligi tonnalarda ko‘rsatiladi; * yuk aylanmasi – tashilgan yuklarni tashish masofasini (kilometr) hisobga olgan holda ifodalaydi. Bu ko‘rsatkich har bir qatnov bo‘yicha yukni ushbu qatnov masofasiga (yuk bilan bosib o‘tilgan masofa) ko‘paytirib aniqlanadi va tonna – kilometlarda (t/km) ifodalanadi; * tashilgan yo‘lovchi – passajir tashuvchi transportlarda tashilgan yo‘lovchilar soni bilan ifodalanadi; * yo‘lovchi aylanmasi – tashilgan yo‘lovchini tashish masofasini hisobga olgan holda ifodalaydi. Bu ko‘rsatkich tashilgan yo‘lovchilar sonini har bir qatnov bo‘yicha tashish masofasiga ko‘paytirib aniqlanadi; * avtomobilni

Transport xalq xo‘jaligining muhim tarmog‘idir. Transport ishlab chiqarish tarmoqlari korxonalariga xomashyo, materiallar, asbob- uskunalar, etkazib berib, ular ishlab chiqargan tayyor mahsulotlarni iste’molchilarga etkazib beradi. Aholiga turli transport xizmatlari ko‘rsatadi.

Sug‘urta xizmatlari deyilganda turli noxush xodisalar oqibatida (tabiiy ofatlar, yong‘in, suv toshqini, zilzila va transport falokatlari va shu kabilar) yo‘qotiladigan zararlarni qoplash uchun maqsadli pul zaxiralarni (fondlarini) shaqqillantirish va ulardan foydalanish bilan bog‘liq iqtisodiy-ijtimoiy munosabatlar tushuniladi.

Turizm sohasida quyidagi ko‘rsatkichlar qo‘llaniladi. Sayyohlarga xizmat ko‘rsatish kishi-kunlarda ifodalanib Qabul qilinganlar, shu jumladan chet elliklar va O‘zbekiston fuqarolari; Jo‘natilganlar , shu jumladan MDH mamlakatlariga Uzoq xorijiy mamlakatlarga Sayyohlarni joylashtirish vositalari quyidagicha guruhlanadi: - maxsus joylashtirish vositalari; - dam olish tashkilotlari; - dam olish pansionatlari; - dam olish uylari; - dam olish bazalari; - sayyohlar bazalari; - boshqa dam olish tashkilotlari.

Купить