Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 15000UZS
Размер 4.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 24 Февраль 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

Yangibozor tuman arxivining tarixi

Купить
Yangibozor tuman arxivining tarixi
KIRISH
I BOB. YANGIBOZOR TUMAN ARXIVINING TASHKIL ETILISHI
1.1. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivi tashkil topishi tarixi, 
tuzilishi, vazifalari va faoliyati. 
1.2. Arxiv hujjatlardan foydalanish tartibi va qoidalari.
II BOB. YANGIBOZOR TUMANIDA SAQLANAYOTGAN HUJJATLAR 
2.1. Arxivlarda hujjatlarni saqlovini ta’minlash tartibi. 
2.2. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivida saqlanayotgan noyob va 
qimmatli hujjatlar.
XULOSA. 
1 KIRISH
Mavzuvning dolzarbligi:  Arxiv- so‘zining ma’nosi hukumat uyi, hukumat
binosi   degan   ma’nolarni   anglatadi.   Arxiv   hujjatlarni   jamlash   xisobga   olish   va
ulardan   foydalanishni   amalga   oshiruvchi   muassasa   xisoblanadi.   Mazkur   kurs
ishida   Xorazm   viloyati   Yangibozor   tuman   davlat   arxivining   qachon   tashkil
topganligi,   maqomi,   funksiyalari,   vakolatlari   va   faoliyatining   tashkiliy   asoslari
arxiv   sohasi   rivojiga   o‘z   hissalarini   qo‘shgan   rahbar   xodimlar,   arxivning   asosiy
vazifalari   va   uning   saqlovidagi   yig‘majildlar   va   ularning   soni,   saqlanishi,
muqovalash   va   ta’mirlash,   hozirgi   kunda   hujjatlarni   raqamlashtirish   ishlarining
olib borilishi, alohida qimmatli hujjatlar, arxivda faoliyati va vazifalari, erishilgan
yutuqlari   to‘g‘risidagi   ma’lumotlar   to‘liq   ko‘rsatib   o‘tilgan.   Xorazm   viloyati
Yangibozor   tuman   Davlat   arxivi   o‘z   faoliyatida   O‘zbekiston   Respublikasi
Konstitutsiyasi   va   Qonunlariga,   O‘zbekiston   Respublikasi   Oliy   Majlisi
palatalarining   qarorlariga,   O‘zbekiston   Respublikasi   Prezidentining   Farmonlari,
Qarorlari   va   Farmoyishlariga,   O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar   Mahkamasining
Qarorlari   va   Farmoyishlariga,   O‘zbekiston   Respublikasi   Adliya   Vazirligi
huzuridagi   “O‘zarxiv”   agentligi   va   Boshqarma   buyruqlari,   farmoyishlari,
ko‘rsatmalari   shuningdek,   boshqa   qonun   hujjatlariga   hamda   o‘z   Nizomiga   amal
qiladi.  
Kurs   ishining   maqsadi:   Xorazm   viloyati   Yangibozor   tumani   arxivi
faoliyati bilan tanishish. 
Kurs   ishining   vazifasi:   Yangibozor   arxivi   tarixi,   unda   saqlanayotgan
hujjatlar va ularning saqlanish tartibi bilan tanishish.
            Kurs ishining obekti:  Yangibozor tuman arxivining tarixi
  Kurs ishining predmeti:  Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivi
tashkil topishi tarixi, tuzilishi, vazifalari va faoliyati.
    Kurs   ishining   tuzilishi:   Kirish,   ikki   bob,   to’rt   bo’lim,   xulosa,
foydalanilgan adabiyotlar  va ilovalar. 
2 I BOB. YANGIBOZOR TUMAN ARXIVINING TASHKIL ETILISHI
1.1. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivi tashkil topishi tarixi,
tuzilishi, vazifalari va faoliyati.
O‘zbekiston   SSR   Ministrlar   Sovetining   1962-yil   2   iyundagi   №   400-son
qaroriga hamda Xorazm oblast soveti ijroiya komitetining 1963-yil 28 noyabrdagi
№ 380-son qaroriga asosan oblast  davlat arxivlari tasarrufida rayonlararo arxivlar
tuzilgan.   Xorazm   oblast   bo‘yicha   Gurlan   rayonlararo   davlat   arxivi   (hozirgi
Yangibozor   tuman   davlat   arxivi)   unga   Gurlan,   Urganch,   Shovot,   Qo‘shko‘pir
tumanlari   arxivlari   asosida   tashkil   etilgan.   Gurlan   rayonlararo   davlat   arxiviga
ilgarigi Yangibozor rayon partiya komitetining sobiq xodimi Bobojonov Bekchan
rahbar qilib tayinlangan. O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1965-yil 26 mart
№ 172-son Farmoni bilan Xorazm oblast Ijroiya Komitetining 1965-yil 22 aprel №
141-son qaroriga asosan rayonlararo davlat arxivlari oblast davlat arxivining filiali
deb   atala   boshlagan.   Xalq   deputatlari   Gurlan   tuman   soveti   ijroiya   komitetining
1977-yil 26 dekabrdagi № 493-son qarori bilan bo‘linma qoshida xo‘jalik xisobida
ishlovchi   guruh   tashkil   qilingan.   Xo‘jalik   hisobidagi   guruh   Urganch,   Gurlan,
Shovot,   Yangibozor   tumanlaridagi   tashkilotlarning   hujjatlariga   ishlov   berib
hujjatlarni   davlat   arxiviga   topshirganlar.   Arxivning   birinchi   rahbari   Bekchan
Bobojonov   1917-yil   Urganch   rayon   G‘aybu   qishlog‘ida   hunarmand-temirchi
oilasida tug‘ilgan. U 1963-yildan 1990-yillargacha arxivga rahbarlik qilgan. 1963-
yilda shtatlar jadvali tasdiqlangan bo‘lib, direktor-1, 1-shtat birligi, arxivchi-1 shtat
birligi,   fond   saqlovchi-1   shtat   birligida   xodimlar   faoliyat   olib   borgan.Rahbarlik
qilgan yillarida hujjatlarni yig‘ish, ro‘yxatga olish, foydalanish va davlat saqloviga
olishda   ibratli   ishlarni   amalga   oshirgan,   300   dan   ziyod   fond   ochilib,   davlat
saqloviga   olingan   hujjatlar   sonini   57   mingdan   oshirgan.   Har   yiliga   1000-1300
atrofida   davlat   saqloviga   hujjatlar   olingan. 1
  Hujjatlar   ekspertizasi   mutassil
o‘tkazilib  borilgan.  Tushgan  so‘rovlarga   vaqtidan  javob  berilib,  arxiv  hujjatlarida
1
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
3 qayd   qilib   borilgan.   Xorazm   oblast   davlat   arxivi   Gurlan   filialining   (hozirgi
Yangibozor   tuman   davlat   arxivi)   inspektori   Korekinaning   arxiv   hujjatlarini
varaqlar   ekanman   bugungi   kun   arxiv   ishini,   faollashtirishda   yetakchi   vosita
bo‘ladigan hujjatlar borligining shohidi bo‘ldim. O‘sha davrlarda hujjatlarga ishlov
berish jarayonlaridan namunalar. 
1.1.1 – jadval.
№ Rayonlar Nazoratdagi korxonalar Ishlov berilgan %
1 Gurlan rayon 47 5 12
2 Shovot rayon 36 14 42
3 Urganch rayon 38 8 24
Jami: 121 27 33
Hujjatlarga ishlov berish 1966-yil 1 iyul holati
 
Yangibozor   tuman   hokimining   1994-yil   14   aprel   №   119-son   qarori   bilan
Xorazm   viloyat   davlat   arxivi   Gurlan   filiali,   Yangibozor   tumani   markazda
joylashgani   va   boshqaruvda   Yangibozor   tuman   hokimligi   tizimiga   kirishi   sababli
Xorazm   viloyat   davlat   arxivi   Yangibozor   filialiga   aylantirilgan.   2012-yilda
Xorazm viloyat arxiv ishi hududiy boshqarmasi tasdiqlagan va Yangibozor tuman
hokimi   bilan   kelishilgan   O‘zbekiston   Respublikasi   Xorazm   viloyati   Yangibozor
tuman davlat arxivi to‘g‘risidagi Nizomga asosan Yangibozor tuman davlat arxivi
maqomi berilgan. Yangibozor tuman davlat arxivi 1962-1990 yillarda Yangibozor
tuman   mashina   traktor   parkining   eski   binosida,   1991-2000   yillarda   Yangibozor
tuman   kasb-hunar   kolleji   yotoqxonasida,   2001-2011   yillarda   esa   Yangibozor
tuman dorixonasi binosida o‘z faoliyatini olib borgan. 2
2
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
4 Yangibozor   tuman   davlat   arxivi   saqlovida   526   fond   mavjud   bo‘lib,   112
mingdan   ortiq   saqlov   birligi   mavjud.   Hujjatlarning   boshlanish   sanasi,   ya’niy
chegara   yillari   1925-2018   yillardan   iborat.   Saqlovda   asosan   1925-yildan   ya’niy
O‘zbekiston   SSR   tashkil   bo‘lishidan   boshlab   hujjatlar   saqlanmoqda.   Vakf   fondi,
okrug   ijroiya   komiteti,   okrug   Xalq   ta’limi   bo‘limi   fondlari   o‘zida   qimmatdor   va
ilmiy-tarixiy hujjatlarni jamlaganligi bilan ajralib turadi. 
1.1.1 –rasm. Arxiv binosi 2018-yil budjetdan tashqari mablag‘lar
xisobidan joriy ta’mirlangan.
Yangibozor   tuman   davlat   arxivida   jami   1   dan   547   gacha   fondlar   mavjud
bo‘lib,   shundan   525   ta   fondda   hujjatlar   saqlanmoqda.   Berib   yuborilgan   fondlar
soni   22   ta.   Xisob   bo‘limida   fondlar   ro‘yxati   kitobi,   saqlovga   kelib   tushgan
hujjatlarni   ro‘yxatga   olish   kitobi,   ro‘yxatlar   yig‘majildlari,   fondlar   yig‘majildlari,
fond varaqchalari va fond varaqlari, alohida qimmatli hujjatlar ro‘yxatlari, alohida
qimmatli hujjatlar fond varaqchalari, har yillik nomenklaturalar, fondlar tarkibi va
hajmi o‘zgarishi to‘g‘risidagi ma’lumotlar, yillik statistik hisobotlar saqlanmoqda.
Xorazm   viloyat   Yangibozor   tuman   davlat   arxivining   asosiy   jamlash   manbai
5 ro‘yxatiga   153   ta   tashkilot   kiritilgan   bo‘lib,   mulkchilik   shakli   bo‘yicha   davlat,
nodavlat tashkilotlardan iborat. 3
 
Yangibozor   tuman   davlat   arxivi   dastlabki   ish   faoliyati   uning   hududiga
qarashli   tumanlarda   faoliyat   yuritgan   tashkilotlarning   hujjatlarni   saqlovga   qabul
qilishdan   iborat.   Yangibozor   tuman   davlat   arxivi   faoliyati   Urganch,   Shovot,
Gurlan,   Yangibozor   tumanlari   hududlarida   arxiv   ishi   va   ish   yuritish   sohasida
yagona davlat siyosatini amalga oshirish; 
  O‘zbekiston   Respublikasi   Milliy   arxiv   fondi   hujjatlarini   shakllantirish,
ularning saqlanishini, davlat hisobi yuritilishini ta’minlash va ulardan foydalanish;
arxivshunoslik   va   arxeografiya,   ish   yuritish,   elektron   hujjat   aylanishi   sohasida
ilmiy   va   metodik   ishlarni,   ilmiy   tadqiqotlar   natijalarini   hamda   ilmiy-texnika
yutuqlarini arxiv ishi va ish yuritish sohasiga qo‘llash; 
  O‘zbekiston   Respublikasi   Milliy   arxiv   fondiga   tegishli   bo‘lgan   axborot
resurslarini   saqlashni   ta’minlaydigan   elektron   arxivlarni   tashkil   etish   va   faoliyat
ko‘rsatishini tashkillashtirish;
3.  Arxiv hujjatlari saqlovini ta’minlash va hisobini yuritish bo‘yicha: arxiv
saqlovidagi hujjatlarni belgilangan tartib asosida xavfsiz saqlovini tashkil qilish; 
  hujjatlar   saqlovini   ta’minlash   uchun   zarur   shart-sharoitlarni   yaratish,
hujjatxonalarni   zamonaviy   talablar   asosida   harorat-namlik,   yorug‘lik,   sanitariya-
gigiyena, qo‘riqlash va yong‘inga qarshi uskunalar bilan jihozlash; 
  arxiv   saqlovidagi   hujjatlarning   hisobini   olib   borish,   ularning   saqlanish
holatini   monitoring   qilish,   belgilangan   muddatlar   va   zarur   hollarda   hujjatlarning
mavjudligi hamda holatini tekshirish; 
  doimiy   saqlovdagi   hujjatlarning   sug‘urta   fondi   va   elektron   foydalanish
nusxalarini yaratish; 
 arxiv fondlari ro‘yxati, alohida qimmatli hujjatlar ro‘yxati, yig‘majildlar va
hujjatlar   ro‘yxatlari,   hujjatlarning   sug‘urta   fondi   ro‘yxati   hamda   boshqa   hisob
hujjatlarini shakllantirish va yuritish; 4
 
3
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
4
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
6   saqlovdagi   hujjatlarni   fondlashtirish   va   qayta   fondlashtirish,   hujjatlarga
ilmiy- ma’lumotnoma apparatini yaratish; 
  O‘zbekiston   Respublikasi   Milliy   arxiv   fondi   hujjatlari   shakllanadigan
tashkilotlarga guvohnomalar berish;
 4. Arxiv hujjatlaridan foydalanishni tashkil qilish bo‘yicha: 
  arxiv   saqlovidagi   hujjatlardan   maqsadli   va   oqilona   foydalanish   ishlarini
tashkil qilish; 
  davlat   hokimiyati   va   boshqaruvi   organlari,   idoralar,   tashkilotlar,
korxonalar va muassasalar hamda fuqarolarni ularning so‘rovlariga asosan mavzuli
va ijtimoiy-huquqiy toifadagi ma’lumot bilan ta’minlash; 
 Davlat arxivi ijobiy imijini shakllantirish va ilgari surish, ijtimoiy so‘rovlar
o‘tkazish va boshqa shakllarda jamoatchilik fikrini o‘rganish; 
  Xonqa   tuman   Davlat   arxivifaoliyatiga   aloqador   matnli,   foto-,   audio-   va
videomateriallardan iborat ma’lumotlar bazasini shakllantirish va yangilab borish; 
 axborot makoni monitoringini olib borish va tahlil qilish, tanqidiy va keng
muhokama   qilinayotgan   axborot   hurujlari   yuzasidan   Agentlik   Axborot   xizmati
hamda hududiy boshqarmaga xabar berish, ommaviy axborot vositalari va Internet
tarmog‘ida   Agentlik   faoliyatiga   aloqador   axborotni   tarqatish   bo‘yicha   ishlarni
tashkil qilish;
ommaviy   axborot   vositalari   hamda   internet   tarmoqlarida   arxiv   hujjatlari
asosida maqolalar chop etish, teleko‘rsatuvlar va radioeshittirishlar tashkil qilish; 
  jamoat   joylarida,   tashkilotlar,   ta’lim   muassasalarida   arxiv   materiallari
asosida  ko‘rgazmalar  tashkil   qilish,   davra  suhbatlari  va  boshqa   tadbirlarni  tashkil
etish; 
  arxiv   o‘quvxonasida   foydalanuvchi   va   tadqiqotchilarni   arxiv   saqlovidagi
fondlarning   tarkibi   hamda   mazmuni   bilan   tanishtirish.   Ularga   buyurtma   asosida
zarur arxiv materiallarini taqdim qilish; 5
 
  arxiv   hujjatlarini,   shu   jumladan,   O‘zbekiston   Respublikasi   Milliy   arxiv
fondi   hujjatlarining   tarkibi   va   mazmuni   to‘g‘risidagi   ma’lumotnoma-axborot
5
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
7 adabiyotlarini   nashr   etish,   retrospektiv   axborotlarga   bo‘lgan   ijtimoiy   ehtiyojlarni
va hujjatlardan foydalanish samaradorligini o‘rganish;
  jismoniy   va   yuridik   shaxslarga   xizmatlar   nomenklaturasi   asosida,
qonunchilikda belgilangan tartibda arxiv ishi va ish yuritish sohasiga oid xizmatlar
ko‘rsatish; 
  arxiv   ishini   rivojlantirish   bo‘yicha   Boshqarmaga   choraklik   va   yillik
hisobotlarni taqdim qilib borish; 
 Boshqarmaga O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi Davlat katalogi
uchun ma’lumot taqdim etish; 
  arxiv   ta’minotiga   oid   talab   va   takliflarni   Davlat   budjeti   loyihasi   uchun
Boshqarmaga o‘rnatilgan tartibda kiritish; 
  idoraviy   arxivlar,   viloyat,   tuman   (shahar)   korxonalari,   muassasalari   va
tashkilotlarining ish yuritish xizmatlari xodimlarini qayta tayyorlash hamda ularni
malakasini oshirish yuzasidan seminar-treninglarni tashkil etish; 
  O‘zbekiston   Respublikasi   Milliy   arxiv   fondining   axborot   resurslari   va
elektron hujjatlari himoya qilinishini ta’minlash;
Jismoniy   va   yuridik   shaxslarning   so‘rovlari,   takliflari,   arizalari   va
shikoyatlarini   o‘z   vaqtida   ko‘rib   chiqish.   Yangibozor   tuman   Davlat   arxivi   qonun
hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa funksiyalarni ham bajaradi.
5.   Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivi fondida saqlanayotgan
noyob   va   qimmatli   hujjatlar.   Xozirgi   kunda   tashkilotlar   va   fuqarolarga   arxiv
xujjatlari   asosida   beriladigan   ma’lumotlarga   extiyoj   kuchligili   sezilarli   darajada
oshib borayotganligi sababli shunga ko‘ra talab va takliflardan kelib chikib Milliy
arxiv fondi xisobiga kiritilgan doimiy saqlovdagi xamda xar bir qayta takrorlanmas
o‘ta noyob qimmatli xujjatlarni saqlovini ta’minlab kelgusi avlodlarga yetkazishni
maksad kilib ko‘yilgan. Turli tuman mavzularga oid bo‘lgan mavjud xujjatlarning
elektron   nusxalari   yaratilib,elektron   nusxalari   server   papkalarda   asl   nusxalari   esa
maxsus javonlar va qutilarda talab darajasida saqlanmoqda. 6
 
6
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
8  Milliy arxiv fondi O‘zbekiston xalqining moddiy va ma’naviy xayotini aks
ettirgan   tarixiy   ,milliy   va   madaniy   axamiyatiga   ega   bo‘lgan   arxiv   xujjatlari   bilan
boyitildi.   Shuning   bilan   birga   taxlil   va   o‘rganishlar   natijasida   arxiv   ishi   va   ish
yuritish   soxasida   zamonaviy   axborot   kommuniqatsiya   texnologiyalarini   joriy
qilish,davlat   arxivlarini   moddiy   texnika   bazasini   yaxshilash,arxiv   xujjatlarin
jamlash,   davlat   xisobiga   olish,saqlash   va   ulardan   foydalanishni   zamonaviy
mexanizmlarini qo‘llash zarurati mavjudligidan dalolat berdi. 
1.1.2 jadvali. 
Hujjatlar xisoboti
Ko‘rsatkichlar Satr kodi Jami Boshqaruv hujjatlar
soni
Saqlanish birligi
soni 101 112221 111982
Sovet davriga oid 103 57130 57915
Mustaqillik
davriga oid 104 64091 54067
Alohida qimmatli
hujjatlar 105 7198 7198
Arxiv
hujjatlarining
elektron nusxasini
yaratish 106 6272
513538 6272
513538
Arxivlarni   yana   bir   jixati   2-jaxon   urushi   davrida   evakuatsiya   qilinganlar,
mukofotlanganlar,   mexnat   va   urush   faxriylari,   yer   uchastkasi   berish   va   shaxsiy
kelib chikish xujjatlari kerakli vaktda fuqarolar tomonidan foydalanilmoqda. 7
 
  Yangibozor   tumani   davlat   arxivi   saqlovidagi   hujjatlar   asosan   4   turga
bo‘linadi. 
 1- Doimiy saqlov hujjatlari; 
7
 https://archive.uz/source/images/xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
9  2- Alohida qimmatli hujjatlar; 
  3-   Uzoq   muddatga   saqlanadigan   hujjatlar   (10   yildan   ortiq   muddatga
saqlanadigan hujjatlar); 
  4-   Vaqtincha   saqlanadigan   hujjatlar   (5   yildan   10   yilgacha   muddatga
saqlanadigan hujjatlar); 
  Yangibozor   tuman   davlat   arxivida   aloxida   qimmatli   hujjatlar   saqlanish
birligi soni jami 7198 ta.
Soxadagi   qiyinchiliklarga   qaramasdan   jamoamiz   doimo   o‘z   maqsadi
yo‘lidan   borib,   arxiv   saqloviga   noyob   va   aloxida   qimmatli   xujjatlarni   tarkibini
qabul   qilish,   ko‘paytirish,   avaylab   asrash,   ularni   ta’mirlash   orqali   fizik   axvolini
yaxshilab bugungi kungacha saqlab kelmoqdalar.
Mustaqillik kelgach g‘ayrat bo‘lakcha,
            Qaytadan tug‘ildi hur arxivchilar.
Buyuk o‘tmishdan buyuk kelajakka,
Yo‘lni yoritguvchi nur arxivchilar.
            Biror hujjat issiz yo‘qolib ketmas,
Chunki unga mas’uldir arxivchilar.
Kecha bilan bugunni bog‘lab turgan,
Go‘yoki miloli ko‘prikdir arxivchilar. 8
1.2. Arxiv hujjatlardan foydalanish tartibi va qoidalari.
 Xizmatning tavsifi (pasporti) 
 Xizmatning nomi 
 Arxiv hujjatlaridan foydalanish. 
  1.Xizmat turlari: 
  shartnoma asosida amalga oshiriladigan arxiv ishi va xizmatlarini bajarish
jarayonida arxiv saqlovxonasidan yig‘majildlar, ro‘yxatlar, mikrofilmlar, kino, 
foto, fono hujjatlarni olib berish; 
turar joylar, tashkilotlar tarixi bo‘yicha tarixiy ma’lumotnomalar 
tayyorlash; 
8
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
10 mulkiy huquqlar, evakuatsiya, nasl-nasablarni aniqlash (tasdiqlash) 
bo‘yicha so‘rovlarni arxiv ma’lumotnomasi berish orqali ijro etish; 
10-yildan ortiq davr uchun ish haqini tasdiqlash to‘g‘risida arxiv 
ma’lumotnomasini berish (10 yilgacha bepul); 
  hujjatlarni mavzuli tanlab olish va to‘liq tayyorlab berish; 
 hujjatlarni mavzuli aniqlash, shu jumladan davriy nashrlar, kino, foto, fono
hujjatlar asosida; 
alohida faktlar, voqealar, ma’lumotlarni aniqlash (tasdiqlash) bo‘yicha 
mavzuli so‘rovlarni bajarish, shu jumladan kino, foto, fono hujjatlar asosida 
ma’lumotnomalar tayyorlash; 
kino, foto, fono hujjatlar bo‘yicha axborot mazmunidagi (yozma 
ko‘rinishda) ma’lumotnoma berish; 
talab asosida mavzuli fotoalbomlar va videotasvirlar tayyorlash; 
radio, teleko‘rsatuvlar, ko‘rgazmalar tayyorlash; 
davlat arxivida ekskursiya o‘tkazish; 
foydalanuvchilarga montaj varaqlarini o‘quv zalida ko‘rib chiqish uchun 
berish va qabul qilib olish; 
kinohujjatlarning kinozalda namoyishini tashkil etish; 
fonohujjatlarni maxsus uskunada eshittirish; 
turli negativlardagi plonka va oyna, kinoplonkalardan ularning foto 
nusxalarini ko‘chirib tayyorlash; 
hujjatlardan nusxa tayyorlash; 
talab asosida ma’lumotlarni ko‘rsatilgan manzilgacha yetkazib berish. 9
 
Xizmatning natijasi: 
davlat,   jamiyat   va   fuqarolarning   axborotga   bo‘lgan   ehtiyojlarini   qondirish
maqsadida tegishli shaklda arxiv hujjatidan ko‘chirma nusxalar, ma’lumotnomalari
va hujjatlar tavsifi tayyorlanib ma’lumotnoma beriladi. Muddati - cheksiz. 
Xizmat ko‘rsatuvchi organ va blankalar olish joyi 
9
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
11   O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar   Mahkamasi   huzuridagi   “O‘zarxiv”
agentligi   (keyingi   o‘rinlarda   Agentlik   deb   yuritiladi)   tizimidagi   xizmatlar
nomenklaturasida mazkur xizmat turi kiritilgan davlat arxivlari. Arxiv hujjatlaridan
foydalanish   to‘g‘risidagi   so‘rov,   jismoniy   yoki   yuridik   shaxsning   nomi   va
tashkiliy-xukukiy   shakli,   uning   joylashgan   yoki   yashash   joyi   (pochta   manzili),
bank muassasasining nomi va bankdagi hisob raqami, yuridik yoki jismoniy shaxs
hujjatlardan   foydalanishni   mo‘ljallayotgan   faoliyat   turi   ko‘rsatilgan   holda,
ixtiyoriy ravishda tuzilgan shaklda taqdim etiladi. 
Huquqiy asoslari: 
  O‘zbekiston   Respublikasining   2010-yil   15   iyundagi   “Arxiv   ishi
to‘g‘risidagi” qonuni; 
O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 3 dekabrdagi “Jismoniy va yuridik
shaxslar murojaatlari to‘g‘risida”gi qonuni; 
  O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar   Mahkamasining   2012-yil   5   apreldagi
“O‘zbekiston   Respublikasida   arxiv   ishini   takomillashtirish   to‘g‘risida”gi   101-son
qarori; 
O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar   Mahkamasining   2014-yil   22   apreldagi
“Arxivlarning   asosiy   ish   turlari   bo‘yicha   vaqt   va   ishlab   chiqarish   namunaviy
normalari to‘g‘risida”gi 100-son qarori; 
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2014-yil 12 sentabrda
2615-son   bilan   davlat   ro‘yxatidan   o‘tkazilgan   “Arxivlar   va   idoraviy   arxivlar
tomonidan   pulli   asosda   ko‘rsatiladigan   xizmatlar   nomenklaturasini   tuzish   va
tasdiqlash tartibi to‘g‘risida”gi Nizom; 10
 
Arxivning   barcha   xonalari   (   binolar,   qavatlar,   saqlovxonalar,   xonalar)   ,
shuningdek   stellajlar,   seyflar,   shkaflar   va   tokchalari   raqamlashtiriladi.   Har   bir
alohida xonada stellajlar va shkaflar xonaga kirishdan chapdan o‘nga qarab alohida
raqamlashtiriladi.   Stellaj   va   shkaflardagi   tokchalar   yuqoridan   pastga   va   chapdan
o‘ngga   qarab   raqamlashtiriladi.   Hujjatlarning   saqlovxonada   joylashuvi   va
qidiruvini   takomillashtirish   maqsadida   fondlar   va   stellajlarning   topografik
10
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
12 ko‘rsatkichlari yuritiladi. Topografik ko‘rsatkichlar kartochka yoki varaq shaklida,
zarur     miqdorda tuziladi. Fondlar  bo‘yicha  topografik ko‘rsatkichning  kartochkasi
har   bir   arxiv  fondi   uchun   alohida   tuziladi.   Ushbu   kartochkalar   arxiv  fondlarining
tartib   raqami   bo‘yicha   joylashtiriladi.   Stellajlar   bo‘yicha   topografik
ko‘rsatkichning   kartochkasi   har   bir   stellaj   uchun   alohida   tuziladi.   Ushbu
kartochkalar   har   bir   saqlovxonadagi   stellajlar   tartib   raqami   bo‘yicha   yuritiladi.
Topografik ko‘rsatkichlarning bir nusxasi hisob uchun mas’ul xodimda, ikkinchisi
–   saqlovxonada   saqlanadi.   Topografik   ko‘rsatkichlarni   qog‘ozli   manbada   yoki
avtomatlashtirilgan   ravishda,   belgilangan   rekvizitlarga   muvofiq   yuritish   mumkin.
Arxiv   hujjatlarining   joylashishidagi   o‘zgarishlar   o‘z   vaqtida   topografik
ko‘rsatkichlarning   har   bir   nusxasida,   shuningdek   arxiv   fondlarini   joylashtirish
rejasi (sxemasi)da ko‘rsatiladi. Arxiv hujjatlarining har bir birlamchi vositasi (quti,
papka va boshqalar) uchun arxiv fondining nomi va raqami, hujjatlarning ro‘yxati,
yig‘majildning   tartib   raqami   ko‘rsatilgan   yorliq   yopishtiriladi.     Yorliqlardagi
yozuvlar   topografik   usulda,   tush   yoki   suvga   chidamli   maxsus   qora   siyoh   bilan
yoziladi. Shtamplar va shu kabi vositalardan foydalanishga ham yo‘l qo‘yiladi. 11
II BOB. YANGIBOZOR TUMANIDA SAQLANAYOTGAN
HUJJATLAR
2.1. Arxivlarda hujjatlarni saqlovini ta’minlash tartibi.
N I Z O M
I. Umumiy qoidalar
1.   Arxiv   hujjatlarini   jamlash,   davlat   hisobiga   olish,   saqlash   va   ulardan
foydalanish   tartibi   to‘g‘risidagi   mazkur   Nizom   (keyingi   o‘rinlarda   Nizom   deb
ataladi)   “Arxiv   ishi   to‘g‘risida”gi   O‘zbekiston   Respublikasi   Qonuniga   muvofiq
11
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
13 ishlab   chiqilgan   va   arxiv   hujjatlarini   jamlash,   ularning   hisobini   yuritish,   but
saqlanishini   ta’minlash   hamda   ulardan   foydalanishni   tashkil   etishning   yagona
tartibini   belgilaydi.   Ushbu   Nizom   davlat   va   nodavlat   arxivlariga   (keyingi
o‘rinlarda arxivlar deb ataladi), shuningdek idoraviy arxivlarga tatbiq etiladi.
II. Asosiy tushunchalar
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
arxiv   -   arxiv   hujjatlarini   jamlash,   hisobga   olish,   saqlash   va   ulardan
foydalanishni amalga oshiruvchi davlat yoki nodavlat muassasasi, idoraviy arxiv;
arxiv   ko‘chirmasi   –   arxiv   hujjati   matnining   muayyan   bir   fakt,   voqea,
shaxsga   tegishli   qismi   so‘zma-so‘z   bayon   etilgan,   arxiv   shifri   va   saqlov   birligi
varaqlarining raqamlari ko‘rsatilgan, arxiv blankida tuzilgan arxiv hujjati;
arxiv hujjatlari   - fuqarolar, jamiyat va davlat uchun ahamiyatliligi sababli
saqlanishi   lozim   bo‘lgan   matnli,   qo‘lyozma   va   mashinada   o‘qiladigan   hujjatlar,
ovozli yozuvlar, videoyozuvlar, kinotasmalar, fotosuratlar, fotografiya plyonkalari,
chizmalar, sxemalar, haritalar, shuningdek boshqa moddiy manbalardagi yozuvlar;
arxiv   kolleksiyasi   -   bir   yoki   bir   nechta   belgilari   (mavzusi,   qimmatliligi,
ob’ekti, muallifligi, davriyligi va boshqalar)ga ko‘ra birlashtirilgan, kelib chiqishi
turlicha bo‘lgan alohida hujjatlar yig‘indisi;
arxiv nusxasi   – tegishli tartibda tasdiqlangan, arxiv shifri va saqlov birligi
varaqlarining   raqamlari   ko‘rsatilgan   arxiv   hujjatining   so‘zma-so‘z   bayon   etilgan
nusxasi; 12
arxiv   ma’lumotnomasi   -   yuridik   kuchga   ega   bo‘lgan   va   surovnoma
asosidagi hujjatli ma’lumotga ega bo‘lgan, berilayotgan hujjatlarning shifri, saqlov
birligi varaqlarining raqamlari ko‘rsatilgan, arxiv blankida tuzilgan     arxiv hujjati;
arxiv fondi   - yuridik yoki jismoniy shaxslar faoliyati natijasida yaratilgan,
tarixiy yoki mantiqiy jihatdan o‘zaro aloqador arxiv hujjatlari majmui;
kelib chiqishi shaxsiy (oila, urug‘)   arxiv fondi   -   ayrim shaxs,  oila, urug‘
hayoti va faoliyati jarayonida shakllangan hujjatlardan tarkib topgan arxiv fondi;
saqlov birligi/hisob birligi   – jismoniy ixtisoslashgan arxiv hujjati;
12
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
14 arxivni   jamlash   manbai   –   arxiv   hujjatlari   bilan   fondga   tegishligigiga
ko‘ra jamlanib boruvchi arxivning fond tashkil etuvchisi;
arxiv   hujjatlaridan   foydalanish   –   arxiv   hujjatlarini   xizmat,   ishlab
chiqarish,   ilmiy,   madaniy,   ma’rifiy,   ta’lim   maqsadida   va   qonun   hujjatlarida
taqiqlanmagan boshqa maqsadlarda arxivlar tomonidan foydalanuvchilarga taqdim
etish;
kataloglar   –   arxiv   fondlari,   saqlov   birligi/hisob   birligi,   arxiv   hujjatlari
(yoki   ularning   qismlari)   mazmuni   to‘g‘risidagi   ma’lumotlar   mavzu   yoki   soha
bo‘yicha   belgilangan   tasniflash   sxemasi   asosida   joylashtirilgan   arxivning
fondlararo arxiv ma’lumotnomasi;
jamlash   –   arxivni   arxiv   hujjatlari   bilan   muntazam   to‘ldirib   borish
maqsadida   amalga   oshiriluvchi   arxiv   fondi   doirasida   arxiv   hujjatlarini
fondlashtirish hamda tashkil etish va jamlash manbalaridan ularni qabul qilib olish
maqsadida   yo‘nalishi   va   darajasi   bo‘yicha   zaruriy   arxiv   hujjatlari   bilan   to‘ldirib
borishga doir ishlar majmui; 13
ilmiy-ma’lumotnoma   apparati   (IMA)   –   arxiv   hujjatlarining   tarkibi   va
mazmuni to‘g‘risidagi yagona ilmiy-uslubiy asosda tuzilgan, bir-biri bilan bog‘liq,
o‘zaro   to‘ldiruvchi   arxiv   ma’lumotnomalari   majmui   (arxivning   ilmiy-
ma’lumotnoma tizimi);
sharhlar   –   arxiv   hujjatlarining   alohida   komplekslari   tarkibi   va   mazmuni
to‘g‘risidagi   tizimlashtirilgan   ma’lumotlardan   iborat   bo‘lgan,   ularning
manbashunoslik tahlili bilan to‘ldirilgan arxiv ma’lumotnomalari;
birlashtirilgan   arxiv   fondi   –   bir-biri   bilan   tarixiy   va/yoki   mantiqiy
aloqalarga ega bo‘lgan ikki yoki undan ortiq tashkilotlar, shuningdek o‘zaro tarixiy
va/yoki mantiqiy bog‘liq aloqalarga ega bo‘lgan fuqarolarning faoliyati jarayonida
paydo bo‘lgan arxiv hujjatlaridan iborat arxiv fondi;
yig‘majild   (hujjat)lar   ro‘yxati   –   saqlov   birliklari/hisob   birliklari   tarkibi
va   mazmunini   ochib   berish,   ularning   fondlar   ichida   tizimlashtirilishi   va   hisobini
mustahkamlash uchun mo‘ljallangan arxiv ma’lumotnomasi;
13
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
15 foydalanuvchi   –   arxiv   hujjatlaridan   zarur   ma’lumotlarni   olish   va   ulardan
foydalanish uchun arxivga murojaat etuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
arxiv   hujjatlarning   mavjudligi   va   holatini   (mavjudligini)   tekshirish   –
saqlanayotgan   arxiv   hujjatlarining   xaqiqatda   mavjudligini   aniqlash   va   yo‘qolgan
hujjatlarni topishni tashkil etish uchun ularni aniqlash,   konservatsion-profilaktik va
texnik     ishlash   lozim   bo‘lgan   arxiv   hujjatlarini   hisobga   olishdagi   kamchiliklarni
aniqlash va bartaraf etish maqsadida amalga oshiriladigan ishlar majmui;
yo‘l   ko‘rsatkich   –   muayyan   tartibda   foydalanuvchining   arxiv   fondlari
tarkibi   va   mazmuni   bilan   umumiy   tanishtirishga   mo‘ljallangan   arxiv   fondlari
to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud bo‘lgan arxiv ma’lumotnomasi;
sug‘urta   nusxa   -   alohida   qimmatli   yoki   noyob   hujjatning   boshqa   moddiy
manbadagi,   asl   nusxada   mavjud   bo‘lgan   axborotni   o‘qish   yoki   ko‘rish   (eshitish)
imkonini beruvchi ko‘chirma nusxasi;
arxiv   hujjatlarining   mavzuli   sharhi   –   foydalanuvchining   so‘rovi   yoki
arxivning   tashabbusiga   ko‘ra   ma’lum   mavzu   bo‘yicha   arxiv   hujjatlari,   saqlov
birliklari/hisob   birliklarining   sanasi   va   arxiv   shifrlari   ko‘rsatilgan   holda   tuzilgan
qisqa yoki izohlangan sarlavhalari ro‘yxati; 14
topografik   ko‘rsatkichlar   –   arxiv   saqlovxonasida   hujjatli   materiallarning
joylashtirilishi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ro‘yxati;
ko‘rsatkichlar   –   arxiv   hujjatlarida   keltirilgan   predmet   nomlarining   ular
haqidagi ma’lumotlar arxiv shifrini ko‘rsatgan holda, alifboli, tizimli yoki boshqa
biron-bir belgisiga qo‘ra tuzilgan arxiv ma’lumotnomalari;
tartibga keltirish   – arxiv ro‘yxatlarini tuzish, yig‘mjildlarni shakllantirish
va rasmiylashtirish, hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini o‘tkazishni
o‘z   ichiga   olgan   hujjatlarni   ilmiy-texnikaviy   ishlash   va   arxivlarda   saqlash   uchun
tayyorlash, shuningdek arxiv ro‘yxatlarini tuzish     bo‘yicha ishlar majmui;
arxiv hujjatlarining hisobi   – arxivlar tomonidan arxiv hujjatlari  va arxiv
fondlarining muntazam ravishda kelib tushishi, mavjudligi va holatini     belgilangan
14
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
16 birliklar   asosida   aniqlash   hamda   ularni   hisob   hujjatlarida   aks   ettirish   bo‘yicha
tizimli monitoring olib borish;
fondlashtirish   –   arxiv   hujjatlarining   fondlarga   tegishliligini   va   arxiv
fondlarining davriy chegaralarini aniqlash bo‘yicha ishlar majmui;
e kspert   komissiyasi   (EK)   –   korxonalar,   muassasalar   va   tashkilotlar
hujjatlarining,   shu   jumladan   boshqaruv   (ish   yuritish),   ilmiy-texnika   va   boshqa
maxsus   hujjatlarning   qimmatliligi   ekspertizasini   tashkil   etish   va   ularni   arxivda
saqlash   uchun   topshirishga   tayyorlash   bo‘yicha   ishlarni   tashkil   etish   va   amalga
oshirish uchun tashkil etiladigan doimiy faoliyat yurituvchi komissiya;
e kspert-tekshiruv   komissiyasi   (ETK)   –   davlat   arxivlari,   hududiy   arxiv
ishi   boshqarmalarida   boshqaruv   (ish   yuritish),   ilmiy-texnika   va   boshqa   maxsus
hujjatlar   qimmatliligi   ekspertizasini   tashkil   etish   va   hujjatlarni   arxivlarga   saqlash
uchun topshirishga tayyorlash bo‘yicha uslubiy va amaliy ishlarni o‘tkazish hamda
davlat   arxivlarining   jamlash   manbai   bo‘lgan   tashkilot,   muassasa,   korxonalarning
Markaziy   ekspert   komissiyalari   (MEK)   va   ekspert   komissiyalari   (EK)   faoliyatiga
rahbarlik   qilish   va   uni   muvofiqlashtirish   uchun   tuziladigan   doimiy   faoliyat
yurituvchi komissiya; 15
arxiv   hujjatlarini   saqlash   –   arxivlarda   arxiv   hujjatlarining   but
saqlanishini ta’minlashga doir chora-tadbirlar majmui.
Arxivlarni   arxiv   hujjatlari   bilan   jamlash .   1.   Arxiv   hujjatlarini
fondlashtirish   3.   Fondlashtirish   bo‘yicha   ishlar;   arxivlarning   arxiv   hujjatlarini
jamlash   manbalarida   –   yig‘majildlar   nomenklaturasi   asosida   yig‘majildlarni
shakllantirish   jarayonida   va   hujjatlarni   arxivga   topshirish   uchun   tanlab   olishda;
arxivlarda   –   tartibga   keltirilmagan   holda   topshirilgan   arxiv   hujjatlarini
ro‘yxatlashda,   qoniqarsiz   tuzilgan   ro‘yxatlarni   qayta   ishlashda,   birlashgan   arxiv
fondlari   va   arxiv   kolleksiyalari   tuzishda,   fondlashtirishdagi   xatolarni   tuzatishda
amalga oshiriladi.
4.   Arxiv   hujjatlarining   fondga   mansubligini   aniqlash   ularni   tegishli   fond
tashkil etuvchining arxiv fondiga kiritishdan iborat.
15
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
17 Kiruvchi arxiv hujjatlari ularni qabul qilgan fond tashkil etuvchining arxiv fondiga
tegishli   bo‘ladi.   Chiquvchi   (beriladigan)   nusxalar   hisoblanadigan   arxiv   hujjatlari
ularning muallifi bo‘lgan fond tashkil etuvchisining arxiv fondiga tegishli bo‘ladi.
Ichki   muomaladagi   arxiv   hujjatlari   ular   tashkil   etilgan   fond   tashkil   etuvchining
arxiv fondiga tegishlidir.  
5. Tashkilot qayta tashkil etilganda yoki tugatilganda uning vazifalari yangi
tashkil etilgan tashkilotga berilganda ish yuritishda tugallangan yig‘majildlar qayta
tashkil   etilgan   yoki   tugatilgan   tashkilot   fondi   tarkibiga   kiritiladi,   tugatilmagan
yig‘majildlar   esa   uning   vorisi   bo‘lgan   tashkilot   fondiga   kiritiladi.   Shaxsiy   kelib
chiqish   arxiv   fondlari   tarkibidan   tashkilotning   arxiv   hujjatlari   tegishli   arxiv
fondlariga,   agar   mazkur   arxiv   fondi   tegishli   arxivda   saqlanayotgan   bo‘lsa   va
tashkilotning   arxiv   hujjatlari   shaxsiy   kelib   chiqish   arxiv   fondini   tashkil   etuvchi
fuqaroning   faoliyatiga   bog‘liq   bo‘lmasa,   ajratiladi   va   tegishli   arxiv   fondiga
qo‘shiladi. 16
6. Tashkilotning arxiv hujjatlaridan iborat yagona arxiv fondini quyidagilar
tashkil qiladi:   vakolatxonalar va filiallarning arxiv hujjatlari;
tashkilot   tarkibida   tuzilgan   maslahat   organlarining   arxiv   hujjatlari;
boshlang‘ich   jamoat   tashkilotlarini   tuzishda   yaratilgan   arxiv   hujjatlari;   tugatuvchi
tashkilotning arxiv hujjatlari.
Tashkilot   huzurida   faoliyat   yurituvchi   jamoat   tashkilotlari   (kasaba
uyushmalari   va   boshqalar)ning   arxiv   hujjatlari   ushbu   jamoat   tashkilotining
ro‘yxatdan   o‘tkazilgan   davridan   boshlab   arxivga   topshirilgan   hujjatlari   mustaqil
arxiv   fondini   tashkil   etadi   yoki   tegishli   tashkilotning   arxiv   fondi   tarkibiga
birlashgan arxiv fondini tashkil etgan holda kiritiladi.
7.   Birlashgan   arxiv   fondi   quyidagi   arxiv   hujjatlaridan   shakllanadi:
muayyan   hududda   faoliyat   yuritayotgan   maqsad   va   vazifalari   bir   turdagi
tashkilotlar;   muayyan   hududda   faoliyat   yuritayotgan   rahbarlik   organi   va   unga
bo‘ysunuvchi   tashkilotlar;   faoliyat   ob’ekti   bo‘yicha   birlashgan   tashkilotlar;   bir-
birini   ketma-ket   almashtirgan   tashkilotlar,   agar   avvalgi   tashkilotning   funksiyalari
16
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
18 vorislariga   to‘liq   yoki   qisman   o‘tkazilgan   va   o‘tkazilayotgan     bo‘lsa;   ikki   yoki
undan   ko‘p   bo‘lgan   shaxsiy   kelib   chiqish   arxiv   fondlari,   agar   fuqarolar   o‘zaro
qarindoshlik, kasbiy, ijodiy, mehnat faoliyati bo‘yicha bog‘liq bo‘lsa.
8.   Arxiv   kolleksiyasi   umumiy   xususiyatga   ega   bo‘lgan,   alohida   ajratilgan
arxiv   hujjatlaridan   iborat   holda   arxivga   kelib   tushadi   yoki   arxivda
shakllanadi.     Boshqa   bir   arxiv,   tashkilot   yoki   fuqaro   tomonidan   topshirilgan,
tarixiy tarkib topgan arxiv kolleksiyasi qayta fondlashtirilmaydi.
9.   Arxiv   fondi,   birlashgan   arxiv   fondi   yoki   arxiv   kolleksiyasi   tarkibiga
kiritilgan   arxiv   hujjatlari   qayta   fondlashtirilmaydi.   Fondlashtirish   jarayonida
xatoga   yo‘l   qo‘yilganda,   arxiv   hujjatlarini   qidirib   topish
ishlarini     murakkablashtiruvchi   alohida   hollarda   arxiv   hujjatlari   qayta
fondlashtirishga istisno tariqasida yo‘l qo‘yiladi. 17
10.   Arxiv   hujjatlari   jamlash   manbaining   tashkil   topish   davri   va   huquqiy
mavqeidan   kelib   chiqqan   holda   arxivlarga   mavjud   arxiv   fondining   to‘ldiruvchi
qismi yoki yangi arxiv fondi sifatida qabul qilinadi.
Fuqarolar   yig‘ini   raisi   (oqsoqoli)   yoki   uning   maslahatchilari   saylov
komissiyalarining   arxiv   hujjatlaridan   birlashgan   arxiv   fondlarini   shakllantirishga
yo‘l qo‘yiladi.  
11.Yagona arxiv fondini quyidagi arxiv hujjatlari tashkil etadi:
davlat   boshqaruvi   va   davlat   hokimiyati   organlarining   joylardagi   tarmoq
boshqarmalari   va   bo‘limlarining   arxiv   hujjatlari;   sud   hokimiyati   va
prokuratura   organlarining arxiv hujjatlari.  
Ma’muriy   tuzilmalarning   o‘zgarishi   (ularning   birlashtirilishi,   ajratilishi,
shuningdek   shahar   joylashuvi   mavqeining   o‘zgarishi)   munosabati   bilan   tashkil
etilgan   davlat   hokimiyatining   arxiv   hujjatlari   yangi   arxiv   fondini   tashkil   etadi.
Hududiy   tashkilotlar   chegaralarining   o‘zgarishi   tegishli
davlat   hokimiyati   organlarining   arxiv   hujjatlari   tarkibidan   yangi   arxiv
fondini   tashkil etishga asos bo‘lmaydi.
17
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
19 12.   Tashkilotlar   qayta   tashkil   etilganda   yangi   arxiv   fondlari
tashkil   qilish   quyidagi   hollarda   amalga   oshiriladi:   tashkilotlarning
maqsadli   yo‘nalishlari,   faoliyat   ixtisosligi   va   vazifalari   o‘zgarganda;   tashkilotlar
ularning   mulkchilik   shaklini   o‘zgartirgan   holda   qayta   tashkil
etilganda   (xususiylashtirish,   aksiyadorlashtirish,   davlat   mulkiga   aylantirish   va
h.k.).
Mulkchilik   shakli o‘zgargan tashkilotlarning mulki va yangi tashkil etilgan
tashkilot(lar)  –  huquqiy voris(lar)ning  arxiv  hujjatlaridan,  huquqiy voris  sanalgan
tashkilot(lar)   arxiv   hujjatlarini   davlat   mulkiga   topshirgan   holatlarda,   birlashgan
arxiv fondlarini shakllantirishga yo‘l qo‘yiladi. 18
13.   Quyidagi   holatlarda   yangi   arxiv   fondini   tashkil   etishga   yo‘l
qo‘yilmaydi:
tashkilot   faoliyati   yoki   funksiyalarining   hududiy
chegarasi   kengayganda     yoki   qisqarganda;   tashkilotdan   bir   nechta   yangi   tashkilot
ajralib chikqanda   va ularga birinchi tashkilotning   alohida funksiyalari berilganda;
tashkilotning   bo‘ysunishi,   uning   tuzilishi,   qayta   nomlanishi   yoki   nomiga
o‘zgartirish   kiritilishi   birlamchi   funksiyalarining   o‘zgarishiga   olib   kelmaganda;
tashkilotning   mulkchilik   shakli   o‘zgarmasdan   uning   muassisi   (muassislari)
o‘zgarganda.
14. Tugatilish natijasida, shu   jumladan, favqulotda   holatlar va tabiiy ofatlar
natijasida   o‘z   faoliyatini   to‘xtatgan   tashkilotlarning   arxiv   hujjatlari,   keyinchalik
ular oldingi   funksiyalari bilan qayta tashkil etilganda,   yagona arxiv fondini tashkil
etadi.
15.   Quyidagilar   arxiv   fondining   davriy   chegaralari   hisoblanadi:   davlat
boshqaruv organi, davlat hokimiyati   organi, tashkilotlar tashkil etilishi (ro‘yxatdan
o‘tkazilishi)   va   tugatilishining   normativ-huquqiy   hujjatlar   asosida   belgilangan
rasmiy   sanalari.   Davlat   organi,   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi,
tashkilotning   tashkil   etilishiga   oid     rasmiy   sanalar   belgilangan   bir
nechta   normativ   hujjatlar   mavjud   bo‘lganda   tashkil   etilganlik   sanasi   sifatida   eng
18
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
20 avval   qabul   qilingan   hujjatda   ko‘rsatilgan   sana   qabul   qilinadi;   birlashgan   arxiv
fondi   –   birlashgan   arxiv   fondi   tarkibiga   hujjatlari   kiritilgan   tashkilotlarning   eng
ilgari   tuzilgan     (ro‘yxatdan   o‘tkazilgan)   va   eng   oxirgi   tugatilgan   faoliyat
davri   sanasi;   shaxsiy   kelib   chiqish   arxiv   fondlari   –   fuqaro,   oila   yoki   urug‘
a’zolarining tug‘ilgan va   vafot  etgan   sanalari  (birlashgan  arxiv fondiga o‘xshash);
arxiv kolleksiyasi – eng qadimgi va eng oxirgi hujjat sanalari. 19
  Arxiv   hujjatlarini   saqlashning   normativ   rejimlari .   Arxiv   joylashgan
bino,   arxiv   saqlovxonalaridagi   yong‘inga   qarshi   rejim   O‘zbekiston
Respublikasining   yong‘in   xavfsizligiga   oid   tegishli   me’yoriy-huquqiy   hujjatlari
bilan tartibga solinadi.   Arxivni qo‘riqlash tartibi muhandis-texnik mustahkamligini
ta’minlash,   arxiv   binosini   (xonasini)     signalizatsiya   vositalari   bilan   jihozlash,
xonalarni   muhrlash,   xizmat   xonalarining   kalitlarini   saqlashni   ta’minlash   bo‘yicha
kompleks   choralar   orqali   ta’minlanadi.   Arxiv   saqlovxonalari   va   arxiv   hujjatlari
doimiy   yoki   vaqtincha   saqlanadigan   xonalar,   shuningdek   moddiy   boyliklar,
binodan   avariya   va   zaxira   chiqish   yo‘llari,   kunu-tun   qo‘riqlash   posti   bo‘lmagan
hollarda   esa   -   asosiy   kirish   yo‘li   qo‘riqlash   signalizatsiyalari   bilan     albatta
jihozlanishi   va   muhrlanishi   lozim.   Arxiv   saqlovxonalaridan   vaqtincha   berilgan
arxiv   hujjatlari,   hisob   hujjatlari,   ilmiy-ma’lumot   apparati   saqlanadigan   xonalar
muhrlanmaydigan   bo‘lsa   -   shu   hujjatlar   saqlanadigan   metall   shkaflar,   seyflar
muhrlanishi   lozim.   Arxiv   hujjatlari   doimiy   yoki   vaqtincha   saqlanadigan   arxiv
saqlovxonalari   va   boshqa   xonalar     buzib   ochilishga   qarshi,   texnik   jihatdan
mustahkam, yuqori  maxfiylikka ega  qulflar  o‘rnatilgan eshiklar  bilan jihozlanadi.
Kalitlarning   hamma   nusxalari   (maxsus   maxfiylik   tartibi   o‘rnatilgan   xonalardan
tashqari)   arxiv   xonalari   qulflariga   mo‘ljallangan   kalitlarni   hisobga   olish   jurnalida
hisobga   olinadi,   uni   yuritish   arxiv   rahbarining   buyrug‘i   bilan   mas’ul   mansabdor
shaxsga  yuklanadi.  Mazkur   jurnalda  xonalarning  har   biriga   mansub  kalitlar   qaysi
xodimda   borligi   o‘sha   xodimning   mazkur   kalit   nusxasini   olganligi   to‘g‘risidagi
tilxati bilan belgilanadi.   Arxivning barcha xonalari kalitlari ikki komplekt bo‘lgan
qulflar   bilan   ta’minlanishi,   kalitlarning   bittasi   arxivning   qo‘riqlash   xizmatida
19
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
21 doimo bo‘lishi  kerak.   Ish vaqtida va ishdan tashqari  vaqtda kalitlarning saqlanish
tartibi,   qo‘riqlash   xizmatidan   kalitlarni   olish,   qo‘riqlash   xizmatiga   kalitlar   va
xonalarni   topshirish   belgilangan   tartibda   tasdiqlangan   arxivni   qo‘riqlash   tartibi
haqidagi   yo‘riqnomada   belgilanadi.   Ish   vaqtida   xodimlar   arxiv   saqlovxonasida
ishlamayotgan   bo‘lsa   saqlovxonalar   qulflangan   bo‘lishi   kerak.   Ish   vaqtida   arxiv
saqlovxonalarining kaliti saqlovxona mudiri yoki uning o‘rnidagi shaxsda bo‘ladi.
Arxiv   saqlovxonasiga   ushbu   arxiv   saqlovxonasi   mudiri   va   xodimlari,   shuningdek
arxiv rahbari va uning o‘rinbosarlari, fondlarning bosh saqlovchisi kirish huquqiga
ega.   Kerak   bo‘lganda   yangilanadigan,   arxiv   saqlovxonasiga   kirish   huquqiga   ega
shaxslar   ro‘yxati   qo‘riqlash   postida   bo‘lishi   kerak.   Arxivning   boshqa   xodimlari
arxiv   saqlovxonasiga   faqat   bo‘lim   mudiri   yoki   uning   o‘rnidagi     shaxs
kuzatuvida     kiritiladi.   Boshqa   shaxslar,   istisno   hollarda,   faqat   arxiv   rahbarining
yozma   ruxsati   va   bo‘lim   mudiri   yoki   uning   o‘rnidagi   shaxs   kuzatuvida   kiritiladi.
Arxiv   hujjatlarini,   qimmatli   materiallar,   ilmiy-ma’lumotnoma   kutubxonasi
kitoblari,   shuningdek   ilmiy-ma’lumotnoma   apparatini   arxivdan   olib   chiqishga
faqat   belgilangan   tartibda     beriladigan   maxsus   ruxsatnoma   bilan   ruxsat
etiladi. 20
  Havo   almashinish   tizimlari   bilan   jihozlangan   qog‘oz   asosidagi   arxiv
hujjatlari   saqlanadigan   arxiv   saqlovxonalarida   me’yordagi   harorat   va   namlik
ta’minlanadi: harorat 17 - 19 °C, havoning nisbiy namligi 50 - 55%. Audiovizual
va   elektron   hujjatlarni   vaqtinchalik   saqlash   uchun   amal   qilinishi   shart   bo‘lgan
havoning  harorat-namlik   ko‘rsatkichlari     quyidagi   jadvaldagi   normalarga   muvofiq
bo‘lishi kerak:
2.3. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivida saqlanayotgan noyob
va qimmatli hujjatlar.
“O‘zbosharxiv” boshqarmasi va O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi
tomonidan   1999-yil   26   iyulda   tasdiqlangan   “Davlat   arxiv   jamg‘armasi   arxiv
hujjatlaridan   foydalanish   bo‘yicha   ishlar   va   xizmatlar   asosiy   turlarining   bahosi”
Preyskurant U-18-04-71 III-qism (26.07.1999). 
 Xizmatni oluvchilar: 
20
 https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/9582/6983
22   jismoniy   va   yuridik   shaxslar   (keyingi   o‘rinlarda   buyurtmachilar   deb
yuritiladi).
 So‘rov taqdim etish muddati: 
  arxiv   hujjatlaridan   foydalanish   uchun   so‘rov   takdim   etish   muddati
belgilanmagan.
             So‘rovni ko‘rib chiqish muddati: 
  jismoniy   va   yuridik   shaxslardan   tushgan   rasmiy   va   yozma   xatlar   davlat
arxiviga kelib tushgan kundan e’tiboran 15 kun ichida ko‘rib chiqiladi; 
  qo‘shimcha   o‘rganish   va   (yoki)   tekshirish,   qo‘shimcha   hujjatlarni   so‘rab
olish talab etilganda esa 1 oygacha bo‘lgan muddatda ko‘rib chiqiladi. 21
Tasdiklovchi hujjat berish muddati: 
  davlat   arxivlari   tomonidan   arxiv   hujjati   nusxasi,   arxiv   ma’lumotnomasi
yoki   hujjatlar   tavsifi   buyurtmachiga   bevosita   yoxud   olinganligi   to‘g‘risidagi
bildirishnoma   bilan   pochta   aloka   vositasi   orkali   yetkazib   beriladi;   buyurtmachi
tomonidan   taqdim   etilgan   hujjatlar   davlat   arxivlari   tomonidan   ro‘yxat   buyicha
kabul     kilinadi,   ruyxatning   nusxasi   hujjatlar   kabul   kilib   olingan   sana   to‘g‘risida
belgi quyilgan holda so‘rov beruvchiga yuboriladi (topshiriladi).
Yangibozor tuman davlat arxivi saqlovidagi Urganch tuman Xalq
sudining 1927-yilga oid hujjatlari
21
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
23 Xizmat oluvchilarni xabardor qilish. 
 2.1. Ma’lumot tarkibi va hajmi: 
  har   bir   murojaat   qilgan   shaxsga   quyidagi   ma’lumotlar   taqdim   etilishi
kafolatlanadi: 
davlat arxivining joylashgan joyi, uning ish vaqti jadvali, hujjatlarni qabul
qilish tartibi; 
xizmat olish uchun zarur bo‘lgan hujjatlar ruyxati; ko‘rsatilayotgan davlat xizmati
uchun   yig‘im   to‘lash   tartibi;   xizmat   olish   tartibi;   xizmat   ko‘rsatish   muddati;
xizmatning reglamenti mavjudligi va reglament bilan tanishish usullari. 22
 
Keng   xabardor   qilish:   arxiv   hujjatlaridan   foydalanish   tartibi   haqidagi
ma’lumotlarni   hamda   normativ-huquqiy   hujjatlarning   elektron   shakllarini
Agentlikning   rasmiy   veb-saytidan   (www.archive.uz)   va   davlat   arxivlarining
jismoniy   va   yuridik   shaxslarni   qabul   qilish   xonalari   e’lonlar   taxtasidan   olish
mumkin. 
22
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
24 So‘rov   bo‘yicha   xabardor   qilish:   xizmat   oluvchi   yoki   uning   vakili
ma’lumot   olish   uchun   qo‘yidagi   usullarda   murojaat   qilishi   mumkin:   yozma
ravishda: soat 9-00 dan 17-00 gacha dushanbadan jumagacha bevosita yoki pochta
aloka vositasi orkali. Xat yoki so‘rov shakli, zarur ma’lumotlar tarkibi ko‘rsatilgan
xolda, ixtiyoriy ravishda tuziladi; telefon orkali: soat 9-00 dan 18-00 gacha xizmat
olish   buyicha   savollar   yuzasidan   og‘zaki   xabardor   qilish   (5   dakikadan   ortik
bulmagan xolda); 
tushlik vakti  soat  13-00 dan 14-00 gacha;    elektron pochta orqali 9-00 dan 17-00
gacha   (dushanbadan   juma   kunlarigacha)   turli   xil   yozma   (DOC,   RTF,   PDF)
shaklda. 
Xizmat   ko‘rsatish   joyida   xabardor   qilish:   manzil:   100043,   Toshkent   shahri,
Chilonzor   2;   mo‘ljal:  “O‘zbekfilm”  kinostudiyasi   binosi   oldida;   jamoat   transporti
bekati: Chorsudan 84 va 103-son avtobuslar “Kinostudiya” avtobus bekati, "Milliy
bog‘" metro bekati. 23
 
Foydalaniladigan   hujjatlar   blankalari   (shakllari).   Agentlik   tizimidagi
tegishli   davlat   arxivi   direktori   buyrug‘i   bilan   tasdiqlangan   shakl   bo‘yicha
shartnoma rasmiylashtiriladi.
 Xizmat ko‘rsatish 
 Ish vaqti: 
 ish kunlari soat: 9-00 dan 18-00 gacha, dushanbadan jumagacha. 
 tushlik vaqti soat: 13-00 dan 14-00 gacha. 
 Kutish shartlari: kelishuv asosida belgilanadi.  Xizmat ko‘rsatish tartibi 
 4.1. Zarur hujjatlar: 
 buyurtmachi davlat arxiviga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi: 
  a)   yuridik   shaxslar   uchun:   rasmiy   xat   bilan   murojaat   etish;     yuridik
shaxsning   nomi   va   tashkiliy-hquqiy   shakli;   tashkilot   joylashgan   joyi   (pochta
manzili);   bank   muassasasining   nomi   va   bankdagi   hisob   raqami;   yuridik   shaxs
tartibga   keltirilishi   mo‘ljallayotgan   hujjat   turlari   va   miqdori   ko‘rsatilgan   rasmiy
xat; 
23
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
25 b) jismoniy shaxslar uchun: yozma so‘rov orqali murojaat qilish; jismoniy
shaxslarning yashash joyi (pochta manzili); telefon raqami;  elektron pochtasi; 
tartibga keltirilishi rejalashtirilayotgan shaxsiy arxiv hujjatlarining miqdori, turi va
davri   ko‘rsatilgan   ma’lumotlar   to‘g‘risida   so‘rov;   jismoniy   shaxsning   pasport
nusxasi.   Ushbu   bandning   "a"   va   "b"   kichik   bandlarida   ko‘rsatilgan   hujjatlar   bir
nusxada takdim etiladi. 24
 
4.2.   Xizmat   to‘lovi:   O‘zbekiston   Respublikasining   2010-yil   15   iyundagi
“Arxiv ishi to‘g‘risida”gi Qonunning 22-moddasi; Vazirlar Mahkamasining 2012-
yil   5   apreldagi   “O‘zbekiston   Respublikasida   arxiv   ishini   takomillashtirish
to‘g‘risida”gi   101-son   qarori;   O‘zbekiston   Respublikasi   Adliya   vazirligi
tomonidan  2014-yil  12  sentabrdagi   2615-son   bilan   davlat   ro‘yxatidan  o‘tkazilgan
“Arxivlar   va   idoraviy   arxivlar   tomonidan   pulli   asosda   ko‘rsatiladigan   xizmatlar
nomenklaturasini   tuzish   va   tasdiqlash   tartibi   to‘g‘risida”gi   Nizomga   muvofiq
buyurtmachi   davlat   arxivini   xizmat   ko‘rsatishni   rad   etish   to‘g‘risidagi   qarori
ustidan,   shuningdek   davlat   arxivi   mansabdor   shaxsining   harakati   (harakatsizligi)
ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilishga haqli. 
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 26 avgustdagi
“O‘zbekiston Respublikasida  arxiv ishini  yanada rivojlantirishga  doir  qo‘shimcha
chora-tadbirlar   to‘g‘risida”gi   194-son   qarori;   O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar
Mahkamasining   2012-yil   5   apreldagi   “O‘zbekiston   Respublikasida   arxiv   ishini
takomillashtirish   to‘g‘risida”gi   101-son   qarori;   O‘zbekiston   Respublikasi   Adliya
vazirligi   tomonidan   2014-yil   12   sentabrdagi   2615-son   bilan   davlat   ro‘yxatidan
o‘tkazilgan   “Arxivlar   va   idoraviy   arxivlar   tomonidan   pulli   asosda   ko‘rsatiladigan
xizmatlar nomenklaturasini tuzish va tasdiqlash tartibi to‘g‘risidagi Nizom” hamda
davlat   arxivlari   direktorlari   tomonidan   tasdiqlangan   Preyskuranti   asosida
ko‘rsatilgan tartibda to‘lov undiriladi. To‘lov pul mablag‘larini davlat arxivlarining
tegishli   bank   hisob   raqamiga   o‘tkazish   yo‘li   bilan   quyidagi   rekvizitlar   buyicha
amalga oshiriladi; oluvchining nomi; oluvchining hisob raqami: oluvchining banki
nomi; oluvchining bank kodi; shaxsiy xisob rakam: 
24
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
26 To‘lov maqsadi: buyurtmachining arxiv hujjatlaridan foydalanish bo‘yicha
davlat xizmatini amalga oshirganligi uchun to‘lov. 
Davlat   xizmatini   ko‘rsatish   bosqichlari   davlat   arxiviga   taqdim   etilgan
hujjatlar   15   kun   ichida   ko‘rib   chiqiladi;   murojaat   buyicha   davlat   xizmatini
ko‘rsatish uchun shartnoma tuzish yoki rad etish to‘g‘risida rasmiy javob beriladi;
davlat   xizmatini   ko‘rsatish   uchun   shartnoma   tuzish   to‘g‘risida   qaror   qilinganligi
yuzasidan   buyurtmachiga   bank   hisob   raqami   rekvizitlari,   davlat   boji   to‘lash
muddati,   xizmat   turi   va   bajarish   shartlari   ko‘rsatilgan   holda   yozma   shaklda
shartnoma imzolash uchun (topshiriladi) yuboriladi. 25
 
  Davlat   xizmatini   ko‘rsatish   bo‘yicha   ichki   idoraviy   jarayon   jarayon:
buyurtmachining   barcha   zarur   hujjatlar   bilan   so‘rov   qabul   qilib   olingan   kunda
davlat   arxivi   rahbariyati   tomonidan   tegishli   mutaxassislarga   ko‘rib   chikish   uchun
kiritiladi.   jarayon:   kelib   tushgan   hujjatlar   ro‘yxatga   olinganidan   so‘ng,   davlat
arxivi rahbariyati uch kun muddatda tegishli mutaxassislar xulosasi asosida xizmat
ko‘rsatish yoki rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.
  4.5.   Rad   etish   asoslari:   xizmat   ko‘rsatishni   rad   etish   uchun   qo‘yidagilar
asos   bo‘ladi:buyurtmachi   tomonidan   hujjatlarni   o‘rnatilgan   tartibda
rasmiylashtirilmagan   holda   taqdim   etishi;   taqdim   etgan   hujjatlarda   noto‘g‘ri   yoki
buzib   ko‘rsatilgan   ma’lumotlarning   mavjudligi;   hujjatlarni   tartibga   keltirish
to‘g‘risidagi   shartnoma   talablari   va   shartlariga   nomuvofiqligi.   Qonun   hujjatlarida
ko‘rsatilgan   boshqa   sabablarga   ko‘ra.   Boshqa   asoslarga   ko‘ra,   shu   jumladan
hujjatlarni   tartibga   keltirish   maqsadga   muvofiq   emas   degan   vaj   bilan   xizmat
ko‘rsatishni   rad   etishga   yo‘l   qo‘yilmaydi.   Buyurtmachi   davlat   arxivining   xizmat
ko‘rsatishni   rad   etish   to‘g‘risidagi   qarori   ustidan,   shuningdek   mansabdor
shaxsining harakati (harakatsizligi) ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda
shikoyat   qilishga   haqli.   Xizmat   ko‘rsatishni   rad   etilishi   to‘g‘risida   qaror   qabul
qilingan taqdirda rad etish to‘g‘risidagi bildirishnoma buyurtmachiga rad etishning
aniq sabablari va buyurtmachi ko‘rsatib o‘tilgan sabablarni bartaraf etib, hujjatlarni
takroran ko‘rib chiqishga taqdim etishi uchun yetarli bo‘lgan muddat ko‘rsatilgan
25
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
27 holda   yozma   shaklda   yuboriladi   (topshiriladi).   Xizmat   ko‘rsatishni   rad   etish
haqidagi   xabarnomada   ko‘rsatilgan   muddat   kamchiliklarni   bartaraf   etish   uchun
zarur   bo‘lgan   vaqtga   mutanosib   bo‘lishi   kerak.   Buyurtmachi   xizmat   ko‘rsatishni
rad   etilishiga   asos   bo‘lgan   sabablarni   bartaraf   etgan   taqdirda,   hujjatlarni   takroran
ko‘rib   chiqish   buyurtmachining   so‘rovsi   barcha   zarur   hujjatlar   bilan   birgalikda
olingan   kundan   boshlab   o‘n   kundan   ortiq   bo‘lmagan   muddatda   ko‘rib   chiqiladi.
Buyurtmachining   so‘rovi   qayta   ko‘rib   chiqilgan   taqdirda   xizmat   ko‘rsatishni   rad
etish to‘g‘risidagi bildirishnomada ilgari ko‘rsatilmagan yangi asoslar bo‘yicha rad
etilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. 26
 
№ Қонун хужжатининг номи Санаси
1 Ўзб.Республикасида архив иши ва иш юритишни
такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида ПФ-5834 2019 йил 
20 сентябрь
2 Ўзб.Р. “Ўзархив” агентлиги фаолиятини 
такомиллаштириш тўғрисида ПҚ-4463 2019 йил 
20 сентябрь
3 “Архив иши тўғрисида”ги Қонун ЎРҚ-252 2010 йил 15 июнь
4 Ўзбекистон Республикасида Архив ишини 
такомиллаштириш тўғрисида  ВМҚ-101 2012 йил 5 апрель
5 Ўзб.Р да Архив ишини бошқаришна янада 
такомиллаштириш тўғрисида ВМҚ-49 2004 йил 03 февраль
6 Архив иши бўйича меъёрий хужжатларни 
тасдиқлаш хақида. ВМҚ-482 1999 йил 30 октябрь
7 Ўзб.Р.да архив ишини янада ривожлантиришга 
доир қўшимча чора- тадбирлар тўғрисида. ВМҚ-194 2008 йил 24 август
8 Архив хужжатлари давлат архивларига 
топширилиши лозим бўлган корхоналар , 
муассасалар ва ташкилотларнинг рўйхатини 
тузиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш 
хақидаги АВ-2360 2012 йил 12 май
(2012 йил 9 апрель № 
29)
9 “Архивлар, идоравий архивлар томонидан пулли 
асосда кўрсатиладиган хизматлар 
номенклатурасинитузиш ва тасдиқлаш тартиби” 
тўғрисидаги низомни тасдиқлаш хақида. АВ-2615 2014 йил 12 сентябрь
(2014 йил 25 август
 № 62)
10 Хужжатларнинг қимматдорлигини 
экспертизасини ўтказиш тартиби” тўғрисидаги 
низомни тасдиқлаш тўғрисида АВ-2347 2012 йил 29 март
(2012 йил 14 февраль 
№10)
11 Ўзб Р. Давлат архивлари ўқувхоналаридан 
фойдаланувчилар иш қоидаларини тасдиқлаш  
хақида АВ-1053 2001 20 июль
(2001 йил 29 июнь 
№11)
12 Ижро интизомини мустахкамлаш чора-
тадбирлари тўғрисида ВМҚ-12 1999 йил 12 январь
13 Архивларнинг асосий иш турлари бўйича вақт ва 
ишлаб чиқариш намунавий нормаларини  ВМҚ-100 2014 йил 22 апрель
26
 https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-
foydalanish&prev=search&pto=aue
28 тасдиқлаш тўғрисида
14 Ташкилий –фармойиш хужжатлар тизими 
хужжатларни расмийлаштиришга бщлган 
талаблар. Ўз.ДС-
1157 2008
15 Давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари 
фаолияти тўғрисидаги ахборотни ахборот-
кутубхона ва архив муассасаларига тақдим этиш 
тўғрисидаги низомни тасдиқлаш хақида. АВ-2806 2016 йил 7 июль
(2016 йил 20 июнь № 
44)
16 Давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари 
томонидан ахборот-кутубхона ва архив 
муассасаларига тақдим этилган хужжатлар билан
ишлаш тартиби   АВ-2807 2016 йил 7 июль
(2016 йил 20 июнь № 
45)
17 Электрон архив тўғрисидаги намунавий низомни 
тасдиқлаш хақида АВ-2317 2012 йил 23 январь
(2011 йил 22 декабрь № 89)
18 ЭК тўғрисидаги низом АВ-897 2000 йил 21 февраль
Архивлар тўғрисидаги Қонун      (Ўз кучини 
йўқотган) 1999 йил 15 апрель
19 Ўзбекистон Республикаси давлат герби 1992 йил 2 июль
20 Ўзбекистон Республикаси давлат байроғи 1991 йил 18 ноябрь
21 Ўзбекистон Республикаси давлат мадҳияси 1992 йил 10 декабрь
22 Ўзбекистон Республикаси Конститутцияси 1992 йил 8 декабр.
6 бўлим 128 моддадан иборат
Ахборот ресурсларининг архив нусхаларини 
яратиш ва уларни давлат сақловига 
топшириш тартиби бўйича йўриқномани 
тасдиқлаш тўғрисида АВ-1703 2007 йил 13 август
 
29  
 
XULOSA.
  Mening   kelgusida   arxiv   sohasini   rivojlantirish   uchun   hozirgi   kundagi
hujjatlarni   elektronlashtirish   tizimi   zamon   talablaridan   kelib   chiqib,   mukammal
ravishda   chet   el   tajribasiga   tayangan   holda   hujjatlarni   butkul   elektronlashtirish
tizimini joriy qilish, arxivlarni yangi rusmdagi zamonaviy kompyuter va skanerlar
jihozlari  bilan ta’minlash, kelgusi  avlod vakillariga ulkan tariximizni o‘zgarishsiz
yetkazishda   o‘tmish   va   kelajak   o‘rtasidagi   poydevorini   qurish,   arxiv   xodimlarini
bilim va ko‘nikmalarini oshirish, ularning mehnatini qadrlash, ularga to‘lanadigan
ish haqi miqdorini bilim va tajribasiga asoslangan holda amalga oshirilishini taklif
bildiraman.
Arxiv   saqlovxonalari   va   arxiv   hujjatlari   doimiy   yoki   vaqtincha
saqlanadigan   xonalar,   shuningdek   moddiy   boyliklar,   binodan   avariya   va   zaxira
chiqish   yo‘llari,   kunu-tun   qo‘riqlash   posti   bo‘lmagan   hollarda   esa   -   asosiy   kirish
yo‘li   qo‘riqlash   signalizatsiyalari   bilan     albatta   jihozlanishi   va   muhrlanishi   lozim.
Arxiv saqlovxonalaridan vaqtincha berilgan arxiv hujjatlari, hisob hujjatlari, ilmiy-
ma’lumot   apparati   saqlanadigan   xonalar   muhrlanmaydigan   bo‘lsa   -   shu   hujjatlar
saqlanadigan metall shkaflar, seyflar muhrlanishi lozim.
30 Yangibozor   tumani   davlat   arxivi   binosi   2012   yilda   qurib,   foydalanishga
topshirilgan.   Bugungi   kunda   davlat   arxivida   1925   yildan   boshlab   jami   521   fond,
108015   saqlov   birlikdagi   hujjatlar   saqlanadi.   Davlat   arxivi   Yangibozor,   Gurlan,
Shovot   va   Urganch   tumanlari   fuqarolari,   tashkilot,   korxona   va   muassasalariga
xizmat   ko‘rsatib   kelmoqda.   Milliy   arxiv   fondi   xisobiga   kiritilgan   doimiy
saqlovdagi   xamda   xar   bir   qayta   takrorlanmas   o‘ta   noyob   qimmatli   xujjatlarni
saqlovini ta’minlab kelgusi avlodlarga yetkazishni maksad kilib ko‘yilgan.
Davlat   arxivlari   har   bir   viloyat,tuman   yoki   shahar   arxivlarida   arxiv
hujjatlarining   mavjudligi   va   holatini   tekshirishni,qoidaga   ko’ra,ikki   nafar   xodim
o’tkazadi.Ushbu amaliyotni amalga oshirishda hujjatlarning mavjudligi va holatini
tekshirishda   arxivlarning   jovonlarda   va   birlamchi   saqlov   vositalaridagi   joylashuv
tartibini   saqlash,tekshirilayotgan   vaqtda   mazkur   arxiv   fondining   noto’g’ri
qo’yilgan   saqlov   birliklarini   joylariga   qo’yish,mog’or   yoki   boshqa   biologic
zararkunandalar   bilan   `   103   «Zamonaviy   dunyoda   innovatsion   tadqiqotlar:
Nazariya   va   amaliyot»   nomli   ilmiy,   masofaviy,   onlayn   konferensiya   zararlangan
saqlov birliklarini tezda ajratish uchun chiqarib olish kabi ishlar amalga oshiriladi. 
Xulosa   o’rnida   shuni   ta’kidlash   lozim   har   bir   arxiv   muassasasida   arxiv
hujjatlarining   texnik   va   fizikaviy-kimyoviy   holatini   tekshirish,hamda   aynan   shu
uslubda   texnikaviy   ishlov   berish   ishlari   amalga   oshirilishi   lozimdir.Bu   orqali
hujjatlarning uzoq muddat  saqlovi,yaxshi  sharoitda saqlanishiga,ko’p  vaqt  xizmat
qilishiga   erishish,ayni   damda   dolzarb   hisoblangan   arxiv   hujjatlarining   saqlovi
masalasida salmoqli natijalarga erishish mumkinlig ayni haqiaqatdir.
31 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
1. Янгибозор туман давлат архиви тарихи китоби. М.Шержанов 2006 й
2. Ўзбекистон архиви тизими 100 ёшда китоби. Наврўз нашрёти 2019 й
3. Архив тарих кўзгуси (Архив иши ва иш юритишга оид меъёрий-ҳуқуқий 
ҳужжатлар тўплами) Фарғона нашрёти 2021 й.
4. Ўзбекистон Архивлари китоби. Тасвир нашрёти уйи 2021 й 
5. I.A.Alimov.Arxivshunoslik.Toshkent-2015.
 6. U.Jumayev.O’zbekistonda arxiv ishi tarixi.Toshkent.’’Turon-iqbol’’-2016
 7. M.M.Is`hoqov,I.B.Xudaynazarov,“Yordamchi tarixiy fanlar”T.:“Noshir”.2019.
Internet ma’lumotlari:
1. https://archive.uz/source/images/   
xorazm_viloyati_hududiy_arxiv_ishi.pdf
2. https://translate.google.com/translate?hl=ru&sl=uz&u=https://   
archive.uz/arxiv-xujjatlaridan-foydalanish&prev=search&pto=aue
32 3. https://www.in-academy.uz/index.php/zdit/article/download/   
9582/6983
ILOVALAR.
1 – ilova
2 – ilova.
33 MUNDARIJA:
KIRISH....................................................................................................................2
I BOB. YANGIBOZOR TUMAN ARXIVINING TASHKIL ETILISHI
1.3. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivi tashkil topishi tarixi, 
tuzilishi, vazifalari va faoliyati........................................................................3
1.4. Arxiv hujjatlardan foydalanish tartibi va qoidalari.......................................10
II BOB. YANGIBOZOR TUMANIDA SAQLANAYOTGAN HUJJATLAR 
2.1. Arxivlarda hujjatlarni saqlovini ta’minlash tartibi...........................................14
2.2. Xorazm viloyati Yangibozor tuman davlat arxivida saqlanayotgan noyob va 
qimmatli hujjatlar....................................................................................................23
XULOSA................................................................................................................31
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR..............................................................33
ILOVALAR............................................................................................................34
34

Yangibozor tuman arxivining tarixi

Купить
  • Похожие документы

  • Shahobiddin Muhammad an – Nasaviy. Sulton Jaloliddin Manguberdi hayoti
  • Rossiya bilan O’zbekistonning iqtisodiy aloqalari
  • O‘zbekistonning YUNESKO ro‘yxatidagi tarixiy shaharlari va ularning turizm sohasidagi roli
  • Janubiy va markaziy Qozog’iston ilk o’rta tosh davri manzilgohlari
  • Ispaniyaning mustamlakachilik siyosati

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026. Created by Foreach.Soft

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha