“Zabarjad” asari tahlili - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	230.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

“Zabarjad” asari tahlili

Купить

“ Zabarjad” asari tahlili“ Zabarjad” asari tahlili

Adabiy turga mansubligi, janri, janrning o’ziga xos spetsifik xususiyatlari • Epik turga mansub. • Janri-qissa. • Hayot murakkabliklarini hikoyaga nisbatan kengroq, xarakter hamda voqelik ko’lamini romanga qaraganda kamroq qamrab oladi.Adabiy turga mansubligi, janri, janrning o’ziga xos spetsifik xususiyatlari • Epik turga mansub. • Janri-qissa. • Hayot murakkabliklarini hikoyaga nisbatan kengroq, xarakter hamda voqelik ko’lamini romanga qaraganda kamroq qamrab oladi.

Asarning mazmun unsurlari • Problema - ijodkorni o’ylatgan va tashvishga solgan muammo. • Jamiyatdagi insonlarning ma’naviy-axloqiy qiyofasi. • Mavzu- ijodkor o’zini o’ylatgan va tashvishga solgan muammolarni badiiy idrok etish uchun qulay va keng imkon bergan hayot materiali. • Bir ayol taqdiri vositasida jamiyatdagi mansabdor shaxslar axloqidagi tubanliklar va oiladagi nosog’lom muhitning farzand tarbiyasiga salbiy ta’sir etishini ko’rsatish.Asarning mazmun unsurlari • Problema - ijodkorni o’ylatgan va tashvishga solgan muammo. • Jamiyatdagi insonlarning ma’naviy-axloqiy qiyofasi. • Mavzu- ijodkor o’zini o’ylatgan va tashvishga solgan muammolarni badiiy idrok etish uchun qulay va keng imkon bergan hayot materiali. • Bir ayol taqdiri vositasida jamiyatdagi mansabdor shaxslar axloqidagi tu

G’oya- asarda qo’yilgan problemaning qalamga olingan hayot materiali asosida idrok etilishi va baholanishi. G’oya : Jamiyatdagi insonlar o’rtasidagi munosabatda moddiy manfaat ustunlik qilayotgan bir paytda aql va ko’ngil uyg’unligi vositasida hayotga teran nigoh bilan qarashni targ’ib qilish. • Tendensiya- tasvirlanayotgan voqea-hodisaga muallifning g’oyaviy-hissiy munosabati, obrazlar sistemasi vositasida ifodalangan problematikaning badiiy idrok etilishi va baholanishi. • -Dada! Dadajonim! Nega bizni tashlab ketdingiz nega? Qo’ying endi, men cho’kib ketay edi o’shanda. Men o’lib ketay edi! Birga cho’ksak ham mayli edi. Joningizga zomin bo’lib sizga badal qolib nima qildim bu dunyoda, dadajon!G’oya- asarda qo’yilgan problemaning qalamga olingan hayot materiali asosida idrok etilishi va b

Badiiy konsepsiya “ Zabarjad “ qissasida moddiylik , pul-boylik emas, balki aql va his qahramonni to’g’ri yo’lga boshlaydi. Asarda bosh qahramon hech kimga past nazar bilan qaramaydi. Atrofidagi har bir ishga , har bir masalaga ko’ngil ko’zi bilan qaraydi. Asarda muallif har bir inson uchun g’urur, or-nomus moddiylikdan ustun emasligini ko’rsatishga harakat qilgan.Badiiy konsepsiya “ Zabarjad “ qissasida moddiylik , pul-boylik emas, balki aql va his qahramonni to’g’ri yo’lga boshlaydi. Asarda bosh qahramon hech kimga past nazar bilan qaramaydi. Atrofidagi har bir ishga , har bir masalaga ko’ngil ko’zi bilan qaraydi. Asarda muallif har bir inson uchun g’urur, or-nomus moddiylikdan ustun emasligini ko’rsatishga harakat qilgan.

Asarning kompozitsion qurilishi Asarning kompozitsion qurilishi

Matn kompozitsiyasi- rivoya, tavsif, dialog. Rivoya: Tajribaxona. Besh-o’n chog’liq oq halatli ayol uzunchoq shisha idishlarni ko’tarib u yoqdan bu yoqqa ivirsib yuribdi. O’zgacha bir vajohatda kirib kelgan Zabarjad ko’pchiligining e’tiborini tortadi. Odatdagi pichir-pichir, o’zaro ma’noli qarashlar. Zabarjad indamay joyiga o’tib, halati cho’ntagidan ruchka oladi-da, bir varaq qog’zoga allanima yoza boshlaydi.Matn kompozitsiyasi- rivoya, tavsif, dialog. Rivoya: Tajribaxona. Besh-o’n chog’liq oq halatli ayol uzunchoq shisha idishlarni ko’tarib u yoqdan bu yoqqa ivirsib yuribdi. O’zgacha bir vajohatda kirib kelgan Zabarjad ko’pchiligining e’tiborini tortadi. Odatdagi pichir-pichir, o’zaro ma’noli qarashlar. Zabarjad indamay joyiga o’tib, halati cho’ntagidan ruchka oladi-da, bir varaq qog’zog

Tavsif:Zabarjadning xonasi. To’rda yozuv stoli, stul. Stul taqalgan devor bo’ylab shiftgacha osma kitob javonlari. Bir yon devorga odmiroq gilam osilgan, ro’paradagisida- ota-onaning baxtiyor kelin-kuyovlik surati. Yozuv stolining bir burchagida otaning keyinroq olingan yana bir surati jajji qasnoqqa solib qo’yilgan. Xonaning berigi burchagi tikuv-bichuvga moslangan- chevarlik. Burchakdagi tikroq xontaxta ustida tikuv moshinasi.Tavsif:Zabarjadning xonasi. To’rda yozuv stoli, stul. Stul taqalgan devor bo’ylab shiftgacha osma kitob javonlari. Bir yon devorga odmiroq gilam osilgan, ro’paradagisida- ota-onaning baxtiyor kelin-kuyovlik surati. Yozuv stolining bir burchagida otaning keyinroq olingan yana bir surati jajji qasnoqqa solib qo’yilgan. Xonaning berigi burchagi tikuv-bichuvga moslangan

Dialog: -Chorbog’ sotilmaydi, aya! -Sotilmaydi?! Nega? -U-mulk! Buvamdan , dadamdan qolgan mulk!Uni har kimga sotib bo’lmas ekan. Ammam aytdilar. Qaydam, balki butunlay sotilmas. Sababini yaqin orada bilasiz. -Tavba-a! -”Er kishi yer sotmas, yer sotgan –er sanalmas”. Eshitganmisiz? -Buniyam ammajoning aytgandir? - Yo’q Azamatning dadasi aytgan.Dialog: -Chorbog’ sotilmaydi, aya! -Sotilmaydi?! Nega? -U-mulk! Buvamdan , dadamdan qolgan mulk!Uni har kimga sotib bo’lmas ekan. Ammam aytdilar. Qaydam, balki butunlay sotilmas. Sababini yaqin orada bilasiz. -Tavba-a! -”Er kishi yer sotmas, yer sotgan –er sanalmas”. Eshitganmisiz? -Buniyam ammajoning aytgandir? - Yo’q Azamatning dadasi aytgan.

Asar syujet kompozitsiyasi. • Syujet- badiiy shaklning eng muhim elementlaridan biri bo’lib, badiiy asardagi bir-biriga uzviy bog’liq kechadigan qahramonlarning xatti-harakatlaridan tarkib topuvchi voqealar tizimi. • Ekspozitsiya: Yoz kuni. Tushdan keyingi sokinlik.. • Ayqirib oqayotgan soy yoqalab o’ttiz besh-qirq yoshlar chamasi bir kishi yengil xirgoyi qilib kelmoqda. Vaqtichoq, qadam olishlaridan andak shirakayfligi bilinadi. • Narigi tomonda- quyuq daraxtzor chorbog’ etagidagi tikroq sohilda, oldida har xil qo’g’irchoq, o’yinga mashg’ul bo’lib o’tirgan olti-yetti yashar qizaloq soy yoqalab kelayotgan kishiga ko’zi tushib shodon qiyqirdi .Asar syujet kompozitsiyasi. • Syujet- badiiy shaklning eng muhim elementlaridan biri bo’lib, badiiy asardagi bir-biriga uzviy bog’liq kechadigan qahr

Tugun-asar voqealari boshlanishiga turtki bergan voqea, asar konflikti qo’yilgan joy. Syujetning zaruriy elementlaridan biri. “ Zabarjad” qissasida tugun- qahramon otasining qizini qutqarish jarayonida halok bo’lishi. Tugun-asar voqealari boshlanishiga turtki bergan voqea, asar konflikti qo’yilgan joy. Syujetning zaruriy elementlaridan biri. “ Zabarjad” qissasida tugun- qahramon otasining qizini qutqarish jarayonida halok bo’lishi.

Voqealar rivoji: Otasining o’limi tufayli vijdon azobida yashaydi. Ukasi nogiron bo’lib qoladi. Ilmiy tadqiqot institutiga ishga kirishi. Dilya dugonasi bilan “indamas” bilan tanishishi; Dadasining do’sti Vosil amaki unga kuyov topishi; Abdulaziz amaki bilan tanishish; Kulminatsiya: ilmiy tadqiqot instituti direktori dessertatsiyasini yoqlash bahonasida nomusiga tegmoqchi bo’lgani.Voqealar rivoji: Otasining o’limi tufayli vijdon azobida yashaydi. Ukasi nogiron bo’lib qoladi. Ilmiy tadqiqot institutiga ishga kirishi. Dilya dugonasi bilan “indamas” bilan tanishishi; Dadasining do’sti Vosil amaki unga kuyov topishi; Abdulaziz amaki bilan tanishish; Kulminatsiya: ilmiy tadqiqot instituti direktori dessertatsiyasini yoqlash bahonasida nomusiga tegmoqchi bo’lgani.

Yechim: Zabarjadning ota chorbog’ini sotish uchun qishloqqa kelgani va Azamatning otasi tilidan aytgan er kishi yer sotmasligi haqidagi ibratli fikri . Chorbog’dan shifobaxsh suvning chiqishi.Yechim: Zabarjadning ota chorbog’ini sotish uchun qishloqqa kelgani va Azamatning otasi tilidan aytgan er kishi yer sotmasligi haqidagi ibratli fikri . Chorbog’dan shifobaxsh suvning chiqishi.

Voqealarning o’zaro munosabatiga ko’ra • “ Zabarjad” qissasida xronikali syujet yetakchilik qiladi. • Shuningdek, asarda retrospektiv va parallel vaqtda sodir bo’lgan voqealar mavjud: • Retrospektiv vaqt: Zabarjad Mastura ammasinikiga borganda ammasining otasining o’limidan keyin uni boshqa soy bo’yiga bormasligini aytganini hikoya qilib beradi. • Parallel vaqt: Zabarjad qishloqqa borib chorbog’dan suv chiqishi voqealari yuz berayotgan paytda Vosil amakining o’limini yuz berishi.Voqealarning o’zaro munosabatiga ko’ra • “ Zabarjad” qissasida xronikali syujet yetakchilik qiladi. • Shuningdek, asarda retrospektiv va parallel vaqtda sodir bo’lgan voqealar mavjud: • Retrospektiv vaqt: Zabarjad Mastura ammasinikiga borganda ammasining otasining o’limidan keyin uni boshqa soy bo’yiga bormasligini

Obrazlar sistemasi • Bosh qahramon : Zabarjad. • Qahramonlar: Vazira xola, “indamas”. • Ikkinchi darajali qahramonlar : Vosil amaki, Zokir, Sur’atjon. • Epizodik qahramonlar : Abdulaziz amaki ,Dilya, Azamat, ammasi, Fozilboy, Adolat, direktor. Obrazlar sistemasi • Bosh qahramon : Zabarjad. • Qahramonlar: Vazira xola, “indamas”. • Ikkinchi darajali qahramonlar : Vosil amaki, Zokir, Sur’atjon. • Epizodik qahramonlar : Abdulaziz amaki ,Dilya, Azamat, ammasi, Fozilboy, Adolat, direktor.

Umumlashtirish darajasiga ko’ra • Xarakter obraz: • Azamat • Tipik obraz: • ilmiy Institut direktori • Individual obraz: • ZabarjadUmumlashtirish darajasiga ko’ra • Xarakter obraz: • Azamat • Tipik obraz: • ilmiy Institut direktori • Individual obraz: • Zabarjad

Predmetlik darajasiga ko’ra • Detall obrazlar : qo’g’irchoq, surat, stol, stul.. • Voqea-hodisalar obrazi: Qo’g’irchog’i bilan suvga sirpanib tushib ketishi bilan bog’liq hodisalar. • Xarakter va sharoit: dadasining do’sti Vosil amaki bilan munosabat va undan keyin yuz bergan voqelar. • Dunyo va taqdir : Otasining o’limi tufayli butun umr vijdon azobida yashashi .Predmetlik darajasiga ko’ra • Detall obrazlar : qo’g’irchoq, surat, stol, stul.. • Voqea-hodisalar obrazi: Qo’g’irchog’i bilan suvga sirpanib tushib ketishi bilan bog’liq hodisalar. • Xarakter va sharoit: dadasining do’sti Vosil amaki bilan munosabat va undan keyin yuz bergan voqelar. • Dunyo va taqdir : Otasining o’limi tufayli butun umr vijdon azobida yashashi .

Asarning tashqi kompozitsiyasi • Asar muallifi: Erkin A’zamov. • Asar nomi: “Zabarjad” • Asar janri: qissa • Epigraf:”Otim oriq, manzilimga yetolmaymanoo”. • Asar hajmi: asar 1 ta kitob, asar muqaddima bilan boshlangan.Asarning tashqi kompozitsiyasi • Asar muallifi: Erkin A’zamov. • Asar nomi: “Zabarjad” • Asar janri: qissa • Epigraf:”Otim oriq, manzilimga yetolmaymanoo”. • Asar hajmi: asar 1 ta kitob, asar muqaddima bilan boshlangan.

Konflikt turlari • Xarakterlararo konflikt: Zokir va Zabarjad, Vazira opa va Zabarjad. • Qahramon va muhit konflikti: Zabarjad va jamiyatdagi muhit. • Ichki psixologik konflikt:Men o’lib ketay edi. Birga o’lsak ham mayli edi. Joningizga zomin bo’lib, sizga badal qolib men nima qildim , dadajon! Shuncha yildan beri bu kasofatingizni nega yer yutmaydi, dada?!Konflikt turlari • Xarakterlararo konflikt: Zokir va Zabarjad, Vazira opa va Zabarjad. • Qahramon va muhit konflikti: Zabarjad va jamiyatdagi muhit. • Ichki psixologik konflikt:Men o’lib ketay edi. Birga o’lsak ham mayli edi. Joningizga zomin bo’lib, sizga badal qolib men nima qildim , dadajon! Shuncha yildan beri bu kasofatingizni nega yer yutmaydi, dada?!

So’z qo’llashda normadan og’ishlar • Fonetik: • Ji-iim o’tirsayam, gapirmasayam, yonidan ketging kelmaydi. • Hayvo-on! Direktor bo’lsang o’zingga! • Leksik sathdan og’ishlar: • Toje mne! Deb jahl qiladi-ya. • Yoshi ham bor “Diplomat”So’z qo’llashda normadan og’ishlar • Fonetik: • Ji-iim o’tirsayam, gapirmasayam, yonidan ketging kelmaydi. • Hayvo-on! Direktor bo’lsang o’zingga! • Leksik sathdan og’ishlar: • Toje mne! Deb jahl qiladi-ya. • Yoshi ham bor “Diplomat”

Xulosa • Muallif bejiz asar qahramoniga Zabarjad ya’ni qimmatbaho tosh deb nom qo’ymagan. Zabarjad bir qarashda o’jar, shaddod ko’rinsa ham o’z manfaati uchun nomusini sotmaydi.O’z qat’iy fikriga ega bo’lgan obraz. O’z g’ururini saqlab qoladi. Zabarjad uchun atrofdagilarning u haqidagi fikrlari muhim emas. Eng muhimi , u ichki axloqini saqlab qolgan. • Xulosa qilib aytganda, insonning tashqi ko’rinishi emas ko’ngil ko’zi ochiq bo’lishi kerak. Xulosa • Muallif bejiz asar qahramoniga Zabarjad ya’ni qimmatbaho tosh deb nom qo’ymagan. Zabarjad bir qarashda o’jar, shaddod ko’rinsa ham o’z manfaati uchun nomusini sotmaydi.O’z qat’iy fikriga ega bo’lgan obraz. O’z g’ururini saqlab qoladi. Zabarjad uchun atrofdagilarning u haqidagi fikrlari muhim emas. Eng muhimi , u ichki axloqini saqlab qolgan.

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar