Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 137.9KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет География

Продавец

Bohodir Jalolov

1924-1925-yil Turkistonda milliy davlat chegaralanishi

Купить
1924-1925-YIL TURKISTONDA MILLIY DAVLAT CHEGARALANI SHI. Markaziy Osiyo, jumladan, Turkiston, Buxoro va Xorazm davlatlarining tubxalqlari necha asrlar davomida turmush tarzi va an'analari jihatidan bir-biriga yaqinbo'lib keldilar. Buxoro va Xorazm XX asr 20- yillariningboshiga qadar mustaqil davlatlar bo'lgan. Bu mintaqayagona zamini, o'z xo'jaligi, an'analari, dini, madaniya- tining mushtarakligi bilan ajralib turgan.  O'rta Osiyodavlatlaridan har birining ko'p millatli ekanligi, o'z- beklar, turkmanlar, tojiklar, qoraqalpoqlar, qirg'izlar, , qozoqlar va boshqa yerli xalqlarning uchala davlathududlarida tarqalib yashashii tarixan an'anaviy bo'lgan.Mana shu davlat tuzilmalari doirasida har bir xalq yoki alohida urug'lar xo'jalik hayoti tizimidagi o'z o'rniniegallab, o'zining ishlab chiqarish va xo'jalik faoliyatibilan davlat va mintaqa ijtimoiy hayotining yaxlit zan- jiridagi uzilmas halqani tashkil etgan. Turkistonmintaqasining xalqlari shu zaminni qadimdan o'zlari-ning asl vatanl deb bilganlar. Vatan yagonaligi hissi xalqijodiyotida, an'analarida, madaniyatida o'z aksini topganva shu mintaqada yashashb turgan barcha xalqlarningabadiy qadriyat Bu mintaqaning xalqlari birdir degan g'oya avloddan- avlodga o'tib, milliy yetakchilar, jamoat arboblari vamilliy ziyolilarning qaraslilari hamda amaliy faoliyatla- rida aks etdi. Hudud yaxlitligiga, xalqning birligiga xavf-xatar tug'ilgan kezlarda ana shu g'oya xuddi bir qalqon-dek bo'lib turdi, xalqlarning bir-biridan ajralib, uzoq-lashib ketishining oldini oluvchi omil bo'lib qoldi. Tarixan tarkib topgan uchtadavlatni tugatib turib, ular- ning o'rniga yangi davlatlartuzish fikri o'lka va markaz-ning rahbar xodimlaridanchiqdi. 1920-yilning boshlaridayoq TSRni bo'lib Tashlash va milliy til belgisiga qarabmuxtor (avtonom) respublikalar tuzish masalasi qo'yil-gan edi. Bu g'oya Turkkomissiya raisi Ya.RudzutakTashabb usi bilan 1920-yil 15- yanvarda qabul qilingantezislarda aytiladi.  Bu tezislar o'sha yilning iyun oyidaRKP(b) Markaziy Komitetining «Partiyaning Turkistondagi vazifalari haqida» degan qarori loyihasiga kiritil-di. Bu taklifni V.I. Lenin qo'llab-qu vvatladi. Loyihagabildirgan o'z mulohazalarida u Turkistonning «O'zbe- kiya, Qirg'iziya, Turkmaniya»ga bo'lingan kartasinituzish zarur deb ko'rsatdi. V.I. Lenin birmuncha keyin-roq o'zi tayyorlagan boshqa bir loyihada o'z nuqtainazarini o'zgartirib: «Respublikani (ya'ni Turkistonni) 3qismga bo'lish oldindan hal qilib qo'yilmasin», debuqtirdi.  Turkistonning ma'muriy-hududiy kartasini qaytadanko'rib chiqish bolsheviklarning qaytadan tuzish siyosati-dan o'lkada norozilik kuchayib borgan, mustaqiUik 01 2B 141B 0B 31 09 22 1D 1D 09 30 22 0B 31 01 0B  Milliy respublikalar va viloyatlar tuzishga ko'r-satma berilishi va uningsiyosiy jihatdan asoslanishi uchun harakat ko'lami kengayib kelayotgani, milliymasala yuzasidan Kavkazortida boshlangan kurash akssadosi va boshqa sabablarga ko'ra orqaga surilib turdi.1920-yilga kelib O'rta Osiyoda TSRdan Tashqari Buxorova Xorazm Xalq Sovet respublikalari tuzilganligi hammuhim omil bo'ldi. Bu respublikalar tuzilganidan keyinma'lum rahbarlar guruhi ularni ham hududiy qaytabichish doirasiga tortish rejalarini ilgari surdilar. Rudzutak, Stalin va boshqalar O'rta Osiyoda milliy mojaromavjudligini uqtirdilar. Milliy masala sun'iy ravishdabo'rttirib yuborildi va davlatlar hududini tubdan qaytabelgilash uchun hal qiluvchi asosiy dalil sifatida ilgarisurildi.Rahbar xodimlarorasidagi yevropaliklar bilan tub xalqlar vakillario'rtasidagi ixtiloflar, shuningdek, ayrim guruhbozlikko'rinishlari mexanik tarzda O'rta Osiyo mintaqasixalqlari o'rtasidagi munosabatlarga ko'chdi.Hududlarni qaytadan belgilash va chegaralashtarafdorlari til tafovutlari, milliy tafovutlarga diqqatniko'proq qaratib, ho'jalikka oid, iqtisodiy omillarni, mavjud suv resurslari, sug'orish tizimlarining umumiyekanligini kamroq hisobga oldilar. Umuman, siyosiyjihatlar birinchi darajali hisoblandi. Bu mojarolarda  1924-yilgi milliy-hududiy chegaralash O'rta Osiyoni chegaralab bo'lish va milliy respublikalar tuzish g'oyasi 1924-yilda amalga oshirila boshlandi. Biroq bu masalaga doir zid- diyatlar ayni davrda ham davom etaverdi. Bu kampaniyada ishtirok etishdan bo'yin tovlashga ochiq-oydinintilish hollari takrorlanaverdi, yangi loyihalar taklif etil-di. Lekin Markaz, O'rta Osiyo byurosi qattiq turib oldi. Ammo O'rta Osiyo respublikalaridagi hukumat vapartiya organlarining nuqtai nazarlari yakdil emas edi. Turkiy xalqlar bir-biriga yaqin, degan fikr o'rtagaqo'yilar, boshqa dalillar keltirilardi. 1924- yil fevralidaBuxoro Kompartiyasi chegaralanish masalasini ko'ribchiqdi. Unda O'rta Osiyoning ma'muriy tuzih'shi yuzasi- dan taldif etilayotgan, barcha turkiy xalqlarning ildizibirligini hisobga olmaydigan siyosat o'tmish istilochilarisiyosati bilan aslida bir deb aytildi. O'rta Osiyo byurositezislardagi bu fikrlarni xato deb e'lon qilib, qattiq tan-qid ostiga oldi. Turkiston Markaziy Ijroiya Komiteti vaTurkiston kompartiyasining 10- martdagi birlashgan ken- gasliida atoqli partiya xodimlari S.Xo'janov, S.Asfandiyorov, N.Paskutskiy O'rta Osiyodagi Xorazm rahbarlarida ham alohida fikrlar mavjud edi.1924-yil martida ular respublika doirasida: turkmanlar, o'zbeklar, qirg'izlarning «sud ishlari... shariat bo'yichaolib boriladigan, milliy tillardagi... maktablari bo'lgan»muxtor viloyatlarini tuzishni takhf etdilar. 8-may kunibir guruh Xorazm rahbarlari RKP(b) MarkaziyKomitetiga «Xorazmda milliy masalani hal qilishto'g'risida maktub» yuborib, unda Xorazmni chegarala-nishga qo'shmashkni iltimos qildilar. Ular o'zlariningshu nuqtai nazarlarini respublikaning olisda joylashgan-ligi, iqtisodiy jihatdan ajralib turganligi bilan asosladilar. Bu nuqtai nazarni Xorazm Kompartiyasi MarkaziyKomiteti, jumladan, Qalandar Odinayev (1897— 1938)ham qo'llab-qu vvatladi. Qalandar Odinayev 1922- yiloktabriga qadar Amudar
Купить
  • Похожие документы

  • Belgilar, chiziqli belgilar, izoliniyalar, sifatli va miqdorli fon, nuqtalar, areallar, bir joyga taalluqli diagrammalar usuli
  • O'zbekiston aholisi va uning joylashuvi
  • Geodezik asosni yaratishda poligonometrik yo‘lni loyihalash va aniqligini baholash
  • O‘rta Osiyoning yirik suv omborlari
  • O’zbekiston yoqilg’i-energetika balansi

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha