2007 yilda toshkent- islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilinis - Педагогика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	289.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Педагогика

2007 yilda toshkent- islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilinis

Купить

Reja:
Kirish.
N azariy qism.
1. Toshkent- islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilinishi
2.Usmon Mus’hafi qanday qilib o’zbekistonga kelgan.
3.Toshkent -Islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilingandan
keyingi o’zgarishlar va o’tkazilgan tadbirlarning qonuniy asosi.
X ulosa
Foy dalanilgan adabiy ot lar.
2

KIRISH
Mustaqillikka erishgan dastlabki kunlardanoq O'zbekistonda mamlakatni
modernizatsiya qilish va faol demokratik islohotlarni amalga oshirish bo'yicha
keng ko'lamli islohotlar amalga oshirildi. Ushbu ulkan o'zgarishlar davomida
xalqimizning boy tarixi, noyob milliy qadriyatlari, bebaho ilmiy va madaniy
merosi tiklandi va butun insoniyatning noyob mulkiga aylandi. Vatanimiz tarixini
birlamchi manbalarga asoslangan holda har tomonlama va chuqur o'rganish yosh
avlodni barkamol shaxslar etib tarbiyalashda muhim ahamiyatga ega.
O'zbekistonning eng yangi tarixi darsligi bakalavriatning barcha yo'nalishlari
uchun mo'ljallangan. Ushbu kurs doirasida uning maqsadi, vazifalari, mazmuni va
malaka talablari, mamlakatimizni yanada rivojlantirish strategiyasi, fuqarolik
jamiyatini shakllantirish va rivojlantirish tamoyillari, ustuvor yo'nalishlari va
shakllari, islohotlarni amalga oshirishning zamonaviy kontseptsiyalari va
mexanizmlari aniqlandi.
Modernizatsiya qilingan o'zgarishlar, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, siyosiy
sohalardagi islohotlar to'g'risidagi bilimlarni davlat va jamiyat qurilishini
rivojlantirish uchun tarkibiy va tarmoq o'zgarishlari orqali o'zlashtirish muhimdir.
Ushbu darslikda yangi taraqqiyot bosqichida O'zbekistonning milliy rivojlanish
masalalari ko'rib chiqiladi.
Tarixni o'qitishning maqsadi yosh avlod ongiga milliy g'ururni singdirish,
tarixiy xotira, tarixiy fikrlashni rivojlantirish, yuksak axloqiy fazilatlarni
shakllantirish, shuningdek ularning ma'naviy dunyosini boyitishdir.
O'z xalqiga va vataniga sodiq bo'lish, ongli va ulkan bunyodkorlik
ishlarining faol ishtirokchisi bo'lishdan ortiqroq baxt yo’q. Darslikning asosiy
vazifalariga tarixiy manbalarga asoslangan tarixiy va madaniy jarayonlarni
xolisona tahlil qilish, ularning sabablari va mohiyatini tushuntirish, yoshlarda
o'zlikni anglash, vatanparvarlik, tarixiy qadriyatlarga va boy tariximizga hurmat
kabi fazilatlarni shakllantirish kiradi.
3

Shuningdek, yoshlarning ongiga mamlakatimizda huquqiy demokratik
davlat va fuqarolik jamiyatini barpo metish jarayonini, turli sohalardagi islohotlar
to'g'risida, tarixiy jarayonlar, voqealar va hodisalar to'g'risida jahon hamjamiyatiga
integratsiyalashuv tamoyillari asosida yetkazish maqsadida barcha oliy va o'rta
maxsus o'quv yurtlarida ushbu fanni o'qitishga alohida e'tibor berilmoqda.
4

1. Toshk ent - islom madaniy at i poy t axt i deb e’lon
qilinishi «TOSHKENT – ISLOM MADANIYATI POYTAXTI» –
mamlakatimizda islom madaniyati hamda ma’naviy qadriyatlarni
tiklash va saqlab qolish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ezgu ishlarning
xalqaro ko‘lamdagi e’tiroflaridan biri. 2007 yil yanvarda Islom
konferensiyasi tashkiloti tarkibidagi muassasalardan biri – Ta’lim, fan
va madaniyat masalalari bo‘yicha xalqaro islom tashkiloti (ISESCO)
Toshkentni islom madaniyatining poytaxti, deb e’lon qildi. Toshkent
bilan bir qatorda Fes (Marokash), Tripoli (Liviya), Dakar (Senegal)
shaharlari ham «Islom madaniyatining poytaxti», deb e’lon qilindi.
Birinchi prezident Islom Karimov bu e’tirofni «o‘zbek xalqining islom
madaniyati rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasiga berilgan munosib
baho», deb ta’rifladi. 1
Shu munosabat bilan shaharda bunyodkorlik ishlari yanada avj
oldirildi. Jumladan, qisqa muddatlarda Hazrati Imom majmuasi tubdan
qayta ta’mirlandi, yangi minora, masjid, xiyobonlar bunyod etilib, unda
ko‘plab shaharliklar o‘z beminnat mehnatlari bilan hissa qo‘shdilar.
Ko‘kaldosh madrasasi (16-asr), Shayx Zayniddinbobo (13–19-asrlar),
Zangiota (14–20-asr), Xo‘ja Alambardor (19-asr), Shayx Xovandi Tohur
(15-asr), Yunusxon (15-asr) maqbaralari, Abulqosim madrasasi (19-asr)
va boshqalar ta’mirlandi. 2007 yil 14–15 avgustda Toshkent,
Samarqand shaharlarida «O‘zbekistonnning islom sivilizatsiyasi rivojiga
1
Мирзиёев Ш.М. Выступление на видеоселекторном совещании по
вопросам кардинального совершенствования системы духовно-
просветительской работы, усиления взаимодействия государственных и
общественных организаций в этом процессе кторое состоялось.
5

qo‘shgan hissasi» mavzuida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi
o‘tkazildi.
Islom k onferent siy asi t ashk ilot i (OIK ) t ark ibidagi muassasalardan
biri — Ta’lim, fan v a madaniy at masalalari bo‘y icha X alqaro islom
t ashk ilot i (ISESCO) Toshk ent ni 2007 y ilda Islom madaniy at ining
poy t axt i, deb e’lon qildi.
Islom konferentsiyasi tashkiloti (OIK) tarkibidagi muassasalardan biri
— Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha Xalqaro islom tashkiloti
(ISESCO) Toshkentni 2007 yilda Islom madaniyatining poytaxti, deb
e’lon qildi. Butun Osiyo qit’asining vakili bo‘lgan Toshkent bilan bir
qatorda arab dunyosidan Fes (Marokash) va Tripoli (Liviya) shaharlari,
shuningdek, Afrika qit’asidan Senegal poytaxti — Dakar shaharlari ham
Islom madaniyatining poytaxtlari, deb e’lon qilindi. O‘zbekistonning
islom madaniyati va ilmi oldidagi, islom merosi va yodgorliklarini
asrash va yanada boyitish borasidagi mislsiz xizmatlari uchun Toshkent
shunday yuksak va faxrli unvonga sazovor bo‘ldi.
Haqiqatan ham, mustaqil O‘zbekistonning poytaxti musulmon
dunyosida o‘ziga xosligi, mahobatli madrasa va masjidlarining binolari,
minglab nodir qo‘lyozmalarga boy bo‘lgan kutubxonalari, islom
uyg‘onishi davrining buyuk ustalari, alloma va me’morlari ijodiga
mansub namunalari ko‘z qorachig‘iday avaylab-asralayotgan muzeylari
bilan butun dunyodan kelayotgan mehmonlarini hayratga soladi.
Toshkentda Imom al-Buxoriy nomli Toshkent islom instituti, Ko‘kaldosh
6

nomidagi madrasa va Birinchi prezident I.Karimov tashabbusi bilan
barpo etilgan Toshkent islom universiteti faoliyat ko‘rsatmoqda. Bu
ta’lim muassasalari diniy ulamolar, dinshunoslar, islom huquqi va
manbashunoslik, jahon iqtisodiyoti va informatika mutaxassislarini
tayyorlaydi.
O‘z yo‘nalishi bo‘yicha MDH hududidagi yagona oliy o‘quv yurti bo‘lgan
Toshkent islom universitetida juda ko‘p marotalab din va siyosat,
bag‘rikenglik hamda zamonaviy dunyoda tinchlik va barqarorlikni
saqlashning dolzarb mavzulariga bag‘ishlangan xalqaro
konferentsiyalar, seminar va davra suhbatlari bo‘lib o‘tgan.
Jahondagi minglab shaharlar orasidan aynan Toshkent 2007 yilda
Islom madaniyatining umumjahon poytaxti, deb tanlandi. Toshkent
nomzodining tanlanishida ISESCO birinchi galda respublika
rahbariyatining o‘zbek xalqi madaniy va ma’naviy qadriyatlarini qayta
tiklashga yo‘naltirilgan siyosati, shuningdek, O‘zbekiston hukumati
tomonidan islom tsiviliza¬tsiya¬si yodgorliklarini himoya qilish va ko‘z
qorachig‘iday asrash bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar e’tiborga
olindi.
Shuningdek, ISESCOning bunday to‘xtamga kelishi Osiyo qit’asidagi
eng ko‘hna shaharlardan biri — boy madaniyatga ega bo‘lgan
Toshkentning dunyo taraqqiyoti tarixida alohida o‘rin tutishi bilan
izohlanadi.
7

TOSHKEN T SHA HRI “ ISLOM MA DA N IY A TI POY TA X TI ” DEB E’LON
QILIN GA N LIGI MUN OSA BA TI BILA N O‘TKA ZILA DIGA N TA DBIRLA R
TO‘G‘RISIDA
Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha Islom tashkiloti —
AYSESKO (ISESCO) tomonidan Toshkent shahri “Islom madaniyati
poytaxti” deb e’lon qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2007-yil 3-mart kunidagi topshirig‘i ijrosini
ta’minlash, tashkiliy-amaliy, madaniy-ma’rifiy tadbirlar hamda targ‘ibot-
tashviqot ishlarini amalga oshirish, mamlakatimiz, xususan
poytaxtimizning dunyo sivilizatsiyasi, islom fani va madaniyati rivojiga
qo‘shgan ulkan hissasi, yurtimizdagi ko‘lamli tarixiy o‘zgarishlarni
xalqimiz va jahon jamoatchiligi o‘rtasida keng targ‘ib etish,
8

vatandoshlarimiz, ayniqsa yosh avlod qalbi va ongiga Vatanga
muhabbat va sadoqat tuyg‘usini yanada chuqurroq singdirish
maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 2

1. Toshkent shahri “Islom madaniyati poytaxti” deb e’lon qilinganligi
munosabati bilan amalga oshiriladigan tashkiliy-amaliy, madaniy-
ma’rifiy tadbirlar Dasturi 1-ilovaga, respublika tashkiliy qo‘mitasi
tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Tashkiliy qo‘mita Dasturda belgilangan tadbirlar keng jamoatchilik va
chet ellardagi yirik olimlar va mutaxassislarning faol ishtirokida amalga
oshirilishini ta’minlasin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi:
Fanlar akademiyasi bilan birgalikda bir oy muddatda xalqaro ilmiy-
amaliy konferensiyaga taklif etiladigan xorijiy olimlar ro‘yxati va
ularning ma’ruzalari yuzasidan aniq takliflar kiritsin.
3. Ma’naviyat targ‘ibot markazi Madaniyat va sport ishlari vazirligi
hamda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bilan birgalikda Dasturda
belgilangan targ‘ibot-tashviqot ishlarini yuqori saviyada tashkil etsin.
4. O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi, O‘zbekiston milliy
teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, “Jahon”
axborot agentligiga Toshkent shahrining 2007-yilda “Islom madaniyati
poytaxti” deb e’lon qilinganligi munosabati bilan amalga oshiriladigan
tadbirlarning mohiyati va ijrosini keng ko‘lamda yoritib borish tavsiya
etilsin.
5. Toshkent shahar hokimligi:
2
Мирзиёев Ш.М. Послание Президента Республики Узбекистан Олий
Мажлису.
9

Toshkent shahriga “Islom madaniyati poytaxti” maqomi berilishi
munosabati bilan shahardagi islomiy obidalar, ziyoratgohlarda va
ularning atrofida obodonchilik-ta’mirlash ishlarini;
shaharning diqqatga sazovor joylari, markaziy ko‘chalar, xiyobonlar,
tadbirlar o‘tkaziladigan hamda tadbir ishtirokchilarining yashash
joylarida bezash ishlarini amalga oshirish chora-tadbirlarini ko‘rsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligiga tadbirlar o‘tadigan
joylar va ishtirokchilarning yashash joylarida Vazirlar Mahkamasining
2003-yil 13-yanvardagi 15-son qarori talablariga rioya etilishini
ta’minlash topshirilsin.
7. Dasturda belgilangan tadbirlarni amalga oshirishda homiy sifatida
qatnashish istagini bildirgan nodavlat va jamoat tashkilotlari, xorijiy va
xalqaro tuzilmalarning tashabbuslari qo‘llab-quvvatlansin. 3
3
Каримов И.А. Узбекистан на пороге обретения независимости. – Т.: Узбекистан, 2011. – 372
с.
10

(8-band O‘zbek ist on Respublik asi Vazirlar Mahk amasining 2007-y il
2-av gust dagi 162-sonli qarorga asosan o‘z k uchini y o‘qot gan)
9. Mazk ur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbek ist on
Respublik asi Bosh v azirining o‘rinbosari R.Qosimov zimmasiga
y uk lansin.
Toshk ent shahri 2007-y ilda “ Islom madaniy at i poy t axt i” deb e’lon
qilinganligi munosabat i bilan amalga oshiriladigan t adbirlar
11

DA STURI
№ Tadbir Muddat i Mas’ullar
1. “ Toshk ent — islom
madaniy at i poy t axt i”
risolasini o‘zbek , rus v a
ingliz t illarida t ay y orlash
v a chop et ish 2007-y il mart Toshk ent islom
univ ersit et i, Tashqi
ishlar v azirligi
2. O‘zbek ist onning chet
ellardagi diplomat ik
v ak olat xonalarida
t aqdimot v a k o‘rgazmalar,
dav ra suhbat lari, folk lor
guruhlarining chiqishlari,
o‘zbek xalqining ma’nav iy -
madaniy merosi v a uning
jahon madaniy at iga
qo‘shgan hissasi bo‘y icha
t adbirlar o‘t k azish Y il dav omda Tashqi ishlar v azirligi,
Madaniy at v a sport
ishlari v azirligi, Do‘st lik
jamiy at lari k engashi,
Badiiy ak ademiy a,
“ Tasv iriy oy ina”
uy ushmasi
3. Toshk ent shahridagi
mashhur islom
mut afak k irlari — Shay x
Zay niddin, Shay x X ov and
Tohur, Qaff ol Shoshiy ,
X oja A lambardor,
Y unusxon, Baroqxon,
Zangiot a me’moriy
obidalari asosida
ziy orat chilar uchun
say y ohlik y o‘nalishlarini
ishlab chiqish
2007-y il mart
12

“ O‘zbek t urizm”
milliy
k ompaniy asi, Din
ishlari bo‘y icha
qo‘mit a,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi
4. Toshk ent t arixiga
oid t emat ik , nodir
k it oblar v a
qo‘ly ozma
manbalar
k o‘rgazmalarini
t ashk il et ish 2007-y il
mart —
dek abr O‘zbek ist on
Fanlar
ak ademiy asi
Temuriy lar
dav lat i t arixi
muzey i, Toshk ent
islom
univ ersit et i,
Tashqi ishlar
v azirligi
5. Toshk ent
shahrining islom
madaniy at i
poy t axt i, deb
e’t irof et ilishiga
bag‘ishlangan
t urk um maqolalar
t ay y orlab, rus,
ingliz v a arab
t illariga t arjima
qilish v a
int ernet da e’lon
qilish 2007-y il
munt azam Tashqi ishlar
v azirligi, Oliy v a
o‘rt a maxsus
t a’lim v azirligi,
“ J ahon” axborot
agent ligi
6. O‘zbek , rus, ingliz
v a arab t illarida 2007-
y ilning III Din ishlari
bo‘y icha qo‘mit a,
13

O‘zbek ist on
Respublik asi
Prezident i
I.Karimov ning din
v a ma’nav iy at
masalalariga
bag‘ishlangan
maqola v a
ma’ruzalar
t o‘plamini
nashrga
t ay y orlash choragi O‘zbek ist on
musulmonalari
idorasi, Mat buot
v a axborot
agent ligi, Tashqi
ishlar v azirligi
7. “ Toshk ent - islom
madaniy at i
poy t axt i” nomli
hujjat li fi lmni
y arat ish v a uning
t aqdimot ini
o‘t k azish
2007-y ilning I
choragi
“ O‘zbek k ino”
milliy agent ligi,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi, Toshk ent
islom
univ ersit et i,
“ J ahon” axborot
agent ligi
8. Diniy v a duny ov iy
ilmlar riv ojiga
hissa qo‘shgan
mashhur islom 2007-
y ilning I—
III
chorak lari O‘zek ist on Fanlar
ak ademiy asi, Din
ishlari bo‘y icha
qo‘mit a, Toshk ent
14

allomalarining
hay ot i v a ilmiy
faoliy at iga
bag‘ishlangan
k it oblar, risolalar
v a ilmiy -ommabop
maqolalarni chop
et ish islom univ ersit et i,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi
9. “ Toshk ent —islom
madaniy at ining
durdonasi”
fot oalbomini
nashr et ish v a
t aqdimot ini
o‘t k azish (o‘zbek ,
rus, ingliz v a arab
t illarida) 2007-
y ilning III
choragi O‘zbek ist on
mat buot v a
axborot agent ligi,
Fanlar
ak ademiy asi Tarix
inst it ut i, Din
ishlari bo‘y icha
qo‘mit a, Toshk ent
islom univ ersit et i,
Tashqi ishlar
v azirligi,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi
10. Toshk ent islom
univ ersit et ida
“ Merosimiz—
faxrimiz”
mav zuida
t adqiqot chi v a
t alabalar
anjumanini
o‘t k azish 2007-y il
aprel Toshk ent islom
univ ersit et i,
Toshk ent dav lat
sharqshunoslik
inst it ut i,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi
11.
“ Buy uk Y il
15

ajdodlarimiznin
g islom
siv ilizat siy asiga
qo‘shgan
hissasi” ruk ni
ost ida
k o‘rsat uv lar
t ay y orlash dav omid
a
O‘zbek ist on milliy
t eleradiok ompaniy
asi, Din ishlari
bo‘y icha qo‘mit a,
Toshk ent islom
univ ersit et i
12. “ Hazrat i Usmon
mushafi ” ,
“ Imom
Buxoriy ” ,
“ Hazrat i Imom
majmuasi:
k echa v a
bugun” hujjat li
fi lmlarini
y arat ish 2007-y il
may “ O‘zbek k ino” milliy
agent ligi,
O‘zbek ist on milliy
t eleradiok ompaniy
asi, O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi
13. “ Shahrim —
faxrim” ,
“ O‘zbek ist on —
bag‘rik eng
diy or” , “ Mehr—
muruv v at —
oliy fazilat ” ,
“ O‘zbek ist on
jav ohirlari”
mav zularida munt aza
m O‘zbek ist on milliy
t eleradiok ompaniy
asi
16

ijt imoiy
v ideorolik lar
t ay y orlash
14. “ Islom
madaniy at i
rav naq t opgan
y urt ”
mav zusida
t aniqli
musav v irlar v a
xalq amaliy
san’at i
ust alarining
ijodiy ishlari
k o‘rgazmasini
t ashk il et ish 2007-y il
iy un Madaniy at v a sport
ishlari v azirligi,
Badiiy ak ademiy a,
“ Olt in meros”
jamg‘armasi
15. “ Mark aziy Osiy oda
islomiy qadriy at lar:
bag‘rik englik v a
insonparv arlik ”
mav zuiga oid
xalqaro anjuman
o‘t k azish 2007-y il
iy un
O‘zbek ist on
Fanlar
ak ademiy asi
Tarix inst it ut i,
Mark aziy Osiy oni
t adqiq qilish
Fransiy a inst it ut i
v a Y UN ESKOning
Mark aziy Osiy oni
17

t adqiq qilish
xalqaro inst it ut i
(Samarqand),
Toshk ent islom
univ ersit et i
16. Toshk ent shahrida
“ O‘zbek ist onning
islom siv ilizat siy asi
rav naqiga qo‘shgan
hissasi” mav zuida
xalqaro ilmiy -
amaliy
k onferensiy a
o‘t k azish 2007-y il
sent y abr Tashqi ishlar
v azirligi, Din
ishlari bo‘y icha
qo‘mit a, Fanlar
ak ademiy asining
Tarix v a
Sharqshunoslik
inst it ut lari,
Toshk ent shahar
hok imligi,
Toshk ent islom
univ ersit et i,
Toshk ent dav lat
sharqshunoslik
inst it ut i,
Respublik a Imom
Buxoriy ilmiy -
ma’rifi y mark azi
17. Toshk ent islom
univ ersit et i
manbalar
xazinasida
saqlanay ot gan
qo‘ly ozmalar
k at alogining
elek t ron v ariant ini
t ay y orlab, v eb-
say t da joy lasht irish 2007-y il
sent y abr Toshk ent islom
univ ersit et i
18. Toshk ent dav lat
18

k onserv at oriy asida
Toshk ent “ Islom
madaniy at i
poy t axt i” deb e’l � n
qilinishiga
bag ‘ ishlangan
maxsus k onsert
dast urini t ashk il
et ish
2007-y il sent y abr
Madaniy at v a
sport ishlari
v azirligi,
Toshk ent shahar
hok imligi,
“ O‘zbek nav o”
est rada
birlashmasi
19. “ Shosh v odiy si
allomalarining
ilmiy -ma’rifi y
merosi” t o‘plamini
nashr et ish 2007-y il
sent y abr Toshk ent islom
univ ersit et i
20. O‘zbek ist on
huk umat i
t omonidan
ajdodlarimizning
madaniy v a
ma’nav iy
boy lik larini qay t a
t ik lash, t a’mirlash
v a asrab av ay lash
bo‘y icha
qilinay ot gan Y il
dav omida Mat buot v a
axborot
agent ligi, Tashqi
ishlar v azirligi,
Toshk ent islom
univ ersit et i
19

ishlarni mahalliy v a
xorijiy OA Vda k eng
y orit ish
21. O‘zbek ist onda
must aqillik dan
so‘ng din v a v ijdon
erk inligi,
jamiy at dagi
t inchlik v a diniy
bag‘rik englik ,
millat lararo
do‘st lik v a
hamjihat lik
mav zulariga
bag‘ishlangan
ilmiy -ommabop
maqolalarni
respublik a v a
xorijiy OA Vda chop
et ish Y il
dav omida Mat buot v a
axborot
agent ligi, Tashqi
ishlar v azirligi,
Din ishlari
bo‘y icha qo‘mit a,
O‘zbek ist on
musulmonlari
idorasi,
Respublik a
ma’nav iy at
t arg‘ibot
mark azi, Milliy
g‘oy a v a mafk ura
ilmiy -amaliy
mark azi
22.
Talaba v a
o‘quv chilarni
Toshk ent
shahridagi
me’moriy v a
t arixiy
y odgorlik lar bilan
t anisht irish
maqsadida
ek sk ursiy alar
uy usht irish Y il dav omida
Madaniy at v a
sport ishlari
20

v azirligi, Oliy v a
o‘rt a maxsus
t a’lim v azirligi,
X alq t a’limi
v azirligi
23. A Y SESKO say t ida
Toshk ent
shahrining islom
siv ilizat siy asi
rav naqiga
qo‘shgan hissasi
haqida hik oy a
qiluv chi muhim
t arixiy , ilmiy v a
adabiy
ma’lumot larni
joy lasht irish 2007-
y ilning III
choragi Tashqi ishlar
v azirligi,
A Y SESKO
k ot ibiy at i
24. O‘rt a asrlarda
y arat ilgan “ Tarixi
jadidi Toshqand”
(“ Toshk ent ning
y angi t arixi” )
qo‘ly ozmasi
asosidagi risolani
nashrga
t ay y orlash 2007-
y ilning IV
choragi O‘zbek ist on
Respublik asi
Fanlar
ak ademiy asi
25. Toshk ent islom
univ ersit et i
say t ida “ Toshk ent
— islom
madaniy at i
poy t axt i” nomli
ruk n ochib, u
y erda mazk ur Y il
dav omida Toshk ent islom
univ ersit et i
21

mav zuga oid
mat eriallarni
jamlash
26. O‘zbek ist on t arixi
dav lat muzey ida
“ Toshk ent : k echa
v a bugun” nomli
k o‘rgazma t ashk il
et ish 2007-
y ilning III -
IV
chorak lari O‘zbek ist on
Fanlar
ak ademiy asi,
O‘zbek ist on
t arixi dav lat
muzey i,
Madaniy at v a
sport ishlari
v azirligi, Din
ishlari bo‘y icha
qo‘mit a
Toshkent shahrining “Islom madaniyati poytaxti” deb e'lon qilinishi va
uning ahamiyati.
Mustaqillikning ilk kunlaridanoq dinga munosabat tubdan o‘zgarib, davlat
va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi aloqalarni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yishga alohida e'tibor
qaratildi. O‘zbekiston dunyoviy davlat , binobarin diniy tashkilotlar davlat va
maktabdan ajratilgan. Din, shu jumladan, islom dini ham xalqning dunyoqarashi va
ma'naviy olamining mazmunini tashkil etadi. “Biz, - deydi I. Karimov, - o‘z
millatimizni mana shu muqaddas dindan ayri holda aslo tasavvur qila olmaymiz.
Diniy qadriyatlar, islomiy tushunchalar hayotimizga shu qadar singib ketganki,
ularsiz biz o‘zligimizni yo‘qotamiz”. Diniy qadriyatlarning tiklanishi, eski masjid
va madrasalarning ta'mirlanishi, yangilarining barpo etilishi, diniy adabiyotlarning
nashr etilishi, musulmonlarning Haj va Umra amallarini ado etishi uchun davlat
tomonidan imkoniyatlarning yaratilishi va boshqa chora-tadbirlar respublikamizda
vijdon erkinligini ta'minlamoqda. Mustaqillik sharofati bilan mo‘tabar Qur’oni
Karim va Hadislarni chop etish imkoniyati paydo bo‘ldi. Jumladan, 1991-yilda
Qur’oni Karim ilk bor o‘zbek tilida Alouddin Mansur tarjimasi vaImom al-
22

Buxoriyning Sahihi Buxoriy” – 4 jildlik hadislar to‘plami o‘zbek tiliga tarjima
qilinib , nashr etildi. 1991-yil 14-iyulda O‘zbekiston huquqiy tajribasida birinchi
bor “Vijdon er kinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi Qonun qabul qilindi.
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi qabul qilingach, vijdon er kinligi,
davlat va din o‘rtasidagi munosabatlar konstitutsion tamoyillar asosida tartibga
solindi. 1998-yil 1-may kuni ushbu qonunning yangi tahriri qabul qilindi. Qur'oni
Karimning va Hadislar to‘plamining o‘zbek tiliga tarjima qilinishi va nashr etilishi
ma'naviy hayotimizda katta voqea bo‘ldi.
Islom ta'limoti va falsafasini keng o‘rganish, o‘zbek xalqining diniy va madaniy
merosini chuqur tadqiq etish maqsadida Prezidentimizning 1992-yil 7-martdagi
Farmoni bilan islom dini omilidan, uning ma’naviy imkoniyatlaridan keng
foydalanish maqsadida Vazirlar Mahkamasi huzurida Din ishlari bo‘yicha qo‘mita
tashkil etildi. Uning tasarrufida Xalqaro islom instituti va 10 ta madrasa faoliyat
ko‘rsatmoqda. Ularda 1000 dan ortiq talaba-yoshlar ta’lim olmoqda. 1995-yilda
Toshkentda Xalqaro islom tadqiqot markazi tashkil etilib, unga ilmiy tekshirish
instituti maqomi berildi. Diqqatga sazovor tomoni, davlatimiz rahbari tashabbus
bilan islom ta’limotini keng o‘rganish, o‘zbek xalqining diniy va tarixiy-madaniy
merosini tadqiq etish, yuqori malakali dinshunos va iqtisodchilarni tayyorlash
maqsadida 1999-yil 7-aprelda Toshkent islom universiteti tashkil etildi..
Mustaqillik yillarida 32 mingdan ortiq o‘zbekistonliklar Makka va Madinada Haj
safarida bo‘ldilar. Yuzlab masjidlar musulmonlarga qaytarildi, yangilari barpo
etildi. “Islom nuri” gazetasi va “Hidoyat” jurnali nashr etilmoqda.
Istiqlol sharofati bilan ulug‘ qadamjolardan biri bo‘lmish buyuk vatandoshimiz
Imom Buxoriy hazratlari ziyoratgohi qayta tiklandi. Prezidentimiz qaroriga
muvofiq, 1998-yilda Samarqandda hadis ilmining sultoni Imom Buxoriy hazratlari
sharafiga yodgorlik majmuasi barpo etildi , 2008-yilda majmua qoshida Imom
Buxoriy xalqaro markazi tashkil etildi. Mazkur markazda diniy xodimlarning kasb
malakasi oshirilishi bilan bir qatorda, yurtimizdan yetishib chiqqan allomalar
hayoti va ularning boy ilmiy-ma’naviy, diniy merosi chuqur o‘rganilib, xalqimizga
yetkazilmoqda, ular merosini nafaqat yurtimizda, balki xorijda ham keng targ‘ib
23

qilishga qaratilgan tadbirlar tashkil etilmoqda.
2007 yil – Islom konferensiyasi tashkilotining Ta’lim, fan va madaniyat masalalari
bo‘yicha muassasasi – AYSESKO (ISESCO) tomonidan Toshkent shahri Islom
madaniyatining 2007-yildagi poytaxti deb e’lon qilindi. 2007-yil 14-15-avgust
kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida Toshkent shahrining “Islom
madaniyati poytaxti” deb e’lon qilinishiga bag‘ishlangan “O‘zbekistonning islom
sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan hissasi” mavzusida xalqaro konferensiya
o‘tkazilib, unda 30 dan ortiq davlatlardan kelgan olimlar qatnashdi.
Bugungi kunda respublikamizda 16 ta diniy konfessiya ro‘yxatga olingan va
rasman faoliyat ko‘rsatmoqda. 170 dan ortiq diniy tashkilotlar ishlab turibdi.
Shuningdek, 1,7 mingdan ortiq masjidlar, xristian ibodatxonalari va boshqa diniy
markazlar ta’mirlandi va yangidan qurildi. Umuman olganda, turli dinlarga e'tiqod
qiluvchilar o‘zaro tinch-totuv yashamoqdalar. Buning zamirida davlat va din
o‘rtasidagi munosabatlarni belgilovchi tamoyillar katta ahamiyat kasb etadi. Bu
tamoyillar quyidagilardan iborat: 1) dindorlarning diniy tuyg‘ularini hurmat qilish;
2) diniy e'tiqodlarni fuqarolarning yoki ular uyushmalarining hususiy ishi deb tan
olish ; 3) diniy qarashlarga amal qiluvchilar va qilmaydiganlarning huquqlarini teng
kafolatlash hamda ularni ta'qib qilishga yo‘l qo‘ymaslik; 4) dindan buzg‘unchilik
maqsadlarida foydalanishga yo‘l qo‘ymaslik; 5) diniy tashkilotlarni hokimiyat
uchun kurashiga, siyosat, iqtisodiyot, qonunchilikka aralashishga yo‘l qo‘ymaslik;
6) ma'naviy tiklanish, umuminsoniy qadriyatlarni qaror toptirishda diniy
uyushmalar bilan hamkorlik qilish.
Lekin, shuni ham e'tirof etishimiz kerakki, so‘nggi paytlarda dinimizdan g‘arazli
maqsadlar yo‘lida foydalanuvchilar paydo bo‘la boshladi. Ular xorijdan yurtimizga
kirib kelgan turli xil buzg‘unchi oqimlar, din niqobi ostida o‘z shaxsiy manfaatini
ko‘zlovchi kimsalardir. Bizning fuqarolarimiz, ayniqsa yoshlarimiz “haqiqiy” va
“soxta” dindorlik nima ekanligini aniq tasavvur qilishlari lozim. O‘zlarini chin
musulmon, din uchun kurashuvchi deb hisoblaydigan vahhobiylar, xizbut
tahrirchilar, diniy ekstremistik guruhlar xalqimizga mudhish tasavvurlarni qabul
qilishni istaydigan terrorchilikni, jangarilikni yoqlashga urinadilar. Ba'zi
24

ekstremistik guruhlarning jinoiy harakatlarini 1999-2004-yillarda Toshkentda ,
Surxandaryo, Buxoro viloyatlarida ro’y bergan voqealar misolida ko‘rish mumkin.
Aqidaparastlarning tinch hayotimizga rahna solishi mumkin bo‘lgan tahdidlarining
oldini olish uchun mafkuraviy, madaniy, ma'rifiy tarbiyaviy ishlarni izchil ravishda
olib borish zamon talabi bo‘lib qolmoqda. Din siyosat emas, balki imon, e'tiqod
ekanligini unutmagan holda, diniy-axloqiy qadriyatlardan, islom dinida mavjud
bo‘lgan imkoniyatlardan mustaqilligimizni mustahkamlashda oqilona ijodiy
foydalanish, turli madaniyatlarnig yonma-yon tinch yashashi , ekstremizm,
fundamentalizm xavfining oldini olish uchun respublikamizda zarur tadbirlar
amalga oshirilmoqda.
Ma’rifatparvar allomalar Beruniy, Ibn Sino, al-Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Imom
Buxoriy, Imom Termiziy, Xoja Ahmad Yassaviy, Najmiddin Kubro , Bahovuddin
Naqshband, Mahmud Zamaxshariy, Abu Mansur Moturidiy, Burhoniddin
Marg‘inoniy, Nasafiy, Abdulxoliq G‘ijduvoniy, Mahdumi A’zam va boshqa
bobokalonlarimizning boy ma’naviy meroslari, ma’rifat va madaniyat ravnaqi
borasidagi dunyoqarashi, nazariy qarashlari, jamiyat taraqqiyoti yo‘lidagi
xizmatlari hozirda mustaqil O‘zbekistonimizda yashayotgan millat va elat
vakillarini ezgu orzular sari yetaklamoqda, xalqlar o‘rtasida birodarlik va
hamjihatlik ruhini kuchaytirmoqda. Shu bois , buyuk ma’rifatparvar
allomalarimizning ijodiy meroslarini tadqiq etish va hozirgi zamon o‘zbek tiliga
ko‘chirish muhum ahamiat kasb etmoqda. Zero, buyuk vatandoshlarimiz bo‘lmish
olimu fuzalo va mutafakkirlarning boy madaniy merosini o‘rganish va targ‘ib
qilishni yo‘lga qo‘yish hozirgi jamiyatimiz uchun g‘oyaviy jihatdan yetuk, ilmli,
barkamol milliy kadrlarni yetishtirishni ta’minlashga ko‘mak berishi bilan ham
muhim ahamiyat kasb etadi.
Insoniyatning ko‘p ming yillik tajribasi shundan dalolat beradiki, dunyodagi
zo‘ravon va tajovuzkor kuchlar qaysi bir xalq yoki mamlakatni o‘ziga tobe qilib,
bo‘ysundirmoqchi, uning boyliklarini egallamoqchi bo‘lsa, avvalambor, uni
qurolsizlantirishga, ya’ni eng buyuk boyligi bo‘lmish milliy qadriyatlari, tarixi va
ma’naviyatidan judo qilishga urinadi. Bunga tarixdan ko‘plab misollar topiladi.
25

Chunki har qaysi millat yoki xalqning ma’naviyati uning bugungi hayoti va
taqdirini, o‘sib kelayotgan farzandlarining kelajagini belgilashda shak-shubhasiz
hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Binobarin , ma’naviyatga qarshi qaratilgan har
qanday tahdid o‘z-o‘zidan mamlakat xavfsizligini, uning milliy manfaatlarini,
sog‘lom avlod kelajagini ta’minlash yo‘lidagi jiddiy xatarlardan biriga aylanishi va
oxir-oqibatda jamiyatni inqirozga olib kelishi mumkin.
26

Xulosa
Bugungi kunda dunyoning ayrim hududlarida ana shunday harakatlar
natijasida katta ma’naviy yo‘qotishlar yuz berayotgani, millatning asriy
qadriyatlari, milliy tafakkuri va turmush tarzi izdan chiqayotgani, axloq-odob, oila
va jamiyat hayoti, ongli yashash tarzi jiddiy xavf ostida qolayotganini kuzatish
mumkin. Eng yomoni , bunday xurujlarning pirovard oqibati odamni o‘zi tug‘ilib
o‘sgan yurti va xalqidan tonishga, vatanparvarlik tuyg‘ularidan mahrum etishga va
hamma narsaga loqayd bo‘lgan shaxsga aylantirishga qaratilganida namoyon
bo‘lmoqda. Bunday tajovuzkorona harakatlar bizlar uchun mutlaqo begona
mafkura va dunyoqarashni, avvalo, beg‘ubor yoshlarimizning qalbi va ongiga
singdirishga qaratilgani bilan xatarlidir.
27

Foydalanilgan adabiyot.
1. Мирзиёев Ш . М . Выступление на видеоселекторном совещании по
вопросам кардинального совершенствования системы духовно-
просветительской работы, усиления взаимодействия государственных и
общественных организаций в этом процессе кторое состоялось.
2. Мирзиёев Ш.М. Послание Президента Республики Узбекистан Олий
Мажлису.
3. Мирзиёев Ш.М. Выступление на церемонии открытия 43-й сессии Совета
Министров иностранных дел ОИС. // Народное слово. 2016. 19 октября.
4. Мирзиёев Ш.М. Указ «О стратегии действий по дальнейшему
развитию Республики Узбекистан» (7.02.2017.).
5. Мирзиёев Ш.М. Постановление «О мерах по дальнейшему
совершенствованию деятельности Академии наук, организации,
управления и финансирования научно-исследовательской деятельности»
(17.02.2017.).
6. Мирзиёев Ш.М. Постановление “О дополнительных мерах по повышению
качества образования в высших образовательных учреждениях и
обеспечению их активного участия в осуществляемых в стране
широкомасштабных реформах” от 06.06.2018 г. № ПП-3775
7. Каримов И.А. Собрание сочинений в 21-ти т. – Т.: Узбекистан, 1996-2012.
8. Каримов И.А. Узбекистан на пороге XXI века: угрозы безопасности,
условия и гарантия прогресса. – Т.: Узбекистан, 1997. – 315 с.
Каримов И.А. Узбекистан устремленный в XXI век. – Т.: Узбекистан, 1999.
9. Каримов И.А. Узбекистан на пороге достижения независимости. – Т.:
Узбекистан, 2011. – 383 с.
10. Каримов И.А. Узбекистан на пороге обретения независимости. – Т.:
Узбекистан, 2011. – 372 с.
28

2007 yilda toshkent- islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilinis

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish