Abdulla Avloniy va uning faoliyati - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Abdulla Avloniy va uning faoliyati

Купить

Abdulla Avloniy
va uning faoliyati

Mashhur o‘zbek ma’rifatparvari, shoiri va
jamoat arbobi Abdulla Avloniy 1878 yil 12
iyulda Toshkentda hunarmand oilasida
tug‘ilgan. Eski maktabda savod chiqardi,
madrasada tahsil oldi. Oiladagi moddiy
qiyinchiliklar tufayli bolaligidan odamlar
eshigida mehnat qildi, g‘isht quyish,
suvoqchilik, pechkachilik, duradgorlik,
binokorlik kabi kasblar bilan shug‘ullandi,
«Imoratchi usta» degan nom oladi.
1878-1934

U tarjimai holida bu haqda shunday yozgan: «12
yoshimdan O‘qchi mahallasidagi madrasada dars
o‘qiy boshladim. 13 yoshimdan boshlab yoz kunlari
mardikor ishlab, oilamga yordam qilib, qish kunlari
o‘qir edim. 14 yoshimdan boshlab, o‘sha zamonga
muvofiq har xil she’rlar yoza boshladim. Bu
zamonlarda «Tarjumon» gazetasini o‘qib, zamondan
xabardor bo‘ldim».
Avloniy madrasani bitirib, maktabdorlik
bilan shug‘ullandi. O‘qish va o‘qitish
usuliga isloh kiritib, yangi tipdagi maktab
tashkil etdi va yosh pedagog-o‘quvchilarga
zamonaviy bilimlar berish, Sharq va G‘arb
tillarini o‘rgatish kabi muhim ta’lim-
tarbiyaviy ishlarni amalga oshirdi.

Abdulla Avloniy maktab o‘quvchilari uchun «Birinchi
muallim», «Ikkinchi muallim» (1912), «Tarix», «Turkiy
Guliston yoki axloq» (1913) kabi zamonasi uchun
hodisa bo‘lgan darsliklarni yozgan. 1895 yildan ijodiy
faoliyati boshlangan Avloniy «Qobil», «Shuhrat»,
«Hijron», «Avloniy», «Surayyo», «Abulfayz»,
«Indamas» taxalluslari bilan she’r, hikoya, feleton va
kichik hajmli dramatik asarlar yaratgan. Shoir o‘z
asarlarida zamonasidagi qoloqlikni, johillikni tanqid
qiladi va kishilarni bilimga, ma’rifatga chaqiradi.

Abdulla Avloniy 1917 yilgacha
mahalliy xalq orasidan yetishib
chiqqan noshir va jurnalist sifatida
Toshkentda «Shuhrat», «Osiyo»
kabi gazetalarni tashkil etadi. U
«Advokatlik osonmi?», «Ikki
muhabbat», «To‘y», «S’ezd»,
«Layli va Majnun», «O‘liklar»
kabi dramatik asarlarni yozib,
ularda jaholat, bid’at,
bilimsizlikning fojeali oqibatlarini,
qo‘pol va yaramas urf-odatlarni
fosh etadi. Abdulla Avloniy shoir
sifatida ko‘plab she’rlar bitgan.

Jumladan, «O‘z mamlakatimizda» she’rida maishat uchun
pul-boylikni mo‘l-ko‘l isrof etgan, ammo bola tarbiyasi
uchun sariq chaqani ravo ko‘rmagan xasislarni «Ilm uchun
pulni ko‘zlari qiymas», deb qoralaydi. Ayniqsa, uning
«Adabiyot» (1915) kitobi bu jihatdan alohida ajralib turadi.

Avloniy 1913 yili «Turon» teatr truppasini tashkil etdi va shu teatr uchun original
sahna asarlarini yaratish bilan birga qardosh dramaturglarning pesalarini o‘zbek tiliga
tarjima ham qildi.

Abdulla Avloniy 20-yillarda o‘zbek xalqi maorifi va madaniyati taraqqiyotida ishtirok
etibgina qolmay, qo‘shni afg‘on xalqining ijtimoiy-siyosiy hayotida ham muayyan rol
o‘ynagan. U ma’lum muddat Afg‘oniston xalq maorifi vaziri, so‘ng Sho‘rolar Ittifoqining
Afg‘onistondagi konsul-elchisi vazifalarida xizmat qilgan.

Avloniy umrining so‘nggi yillarida O‘rta Osiyo Kommunistik universitetida dars berish
bilan birga o‘zbek adabiyotidan qator darsliklarni yaratgan. U 1934 yil 24 avgustda 56
yoshida vafot etgan.

Adulla Av loniy

E’tiboringiz uchun rahmat
✅

Abdulla Avloniy va uning faoliyati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish