Abu Mansur Moturudiy ilmiy merosi Va fiqh ilmi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Abu Mansur Moturudiy ilmiy merosi Va fiqh ilmi

Купить

Abu Mansur Mot urudiy ilmiy
merosi Va fi qh ilmi
•
1 — Abu Mansur Mot urudiy hayot yóli, shax siyat i
• 2 — Abu Mansur Mot urudiy ilmiy merosi, asarlari
•
3 — Must aqillikdan sóng Motur udiy mer osiga
e’t ibor Reja

Abu Mansur Mot ur udiy
( 870-944)
•
Uning t o‘liq ismi Abu Mansur
Muhammad ibn Muhammad ibn
Mahmud Hanafi y Mot uridiy
Samarqandiydir. Buyuk kalom
imomi va fi qh olimi asli
Samarqandning Mot urid
qishlog‘idan bo‘lib, uning t ax allusi
shu qishloqqa nisbat an olingandir.
Abu Mansur Mot uridiy dast labki
t a’limni shu qishloqda olib,
keyinchalik Movarounnahrning
o‘sha davrdagi diniy va ma’rifi y
markazi bo‘lgan Samarqandda
davom et t iradi.

• Mot uridiy yashagan davr Somoniylar
hukmronlik qilgan davrga t o‘g‘ri
keladi.Ba’zi manbalar da uning
Samarqanddagi “ Iyoziy” madrasasi da
t a’lim olgani qayd et ilgan. Mot uridiy Abu
Bakr Ahmad Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad
Iyoziy, Imom A’zam mazhabidagi buyuk
olim Nasr ibn Yahyo Balx iy, Muhammad
ibn Fazl kabilar ni o‘zining ustozi deb
bilgan. Ust ozlar i

Abu Mansur Mot ur idiy umr i
davomida faqihlar, muhaddislar
bilan muloqot da bo‘lgan va
munozaralar olib bor gan. U islom
dinining hanafi y mazhabini
Movar ounnahr da t ar qat ish va
o‘zidan keyingi avlodlar ga qusur siz
yet kazish ishiga muhim hissa
qo‘shdi.
•
Mot ur idiy o‘z davr ining islomiy
ilmlar i sohasida eng yet uk bilim
sohibi hisoblanib, musulmon
dunyosi olimlar i t omonidan t an
olingan va hozir da ham t ur li diniy
asar larda zo‘r eht ir om bilan t ilga
olinadi.

Laqablar i
•
Motur idiyni ulug‘lab
•
“ Imom al-huda”
•
“ Imom al-mutakallimin”
•
“ Hidoyat yo‘li imomi va mut akallimlar imomi”
•
kabi nomlar bilan ham ataganlar.

•
Abu Mansur al-
Mot uridiyning
“Shar iat asoslar i”,
“Kit ob al-jadal”,
“Dialekt ika haqida
kit ob” kabi asarlar i
ham bo‘lgan. Bulardan
t ashqari
Mot uridiyning islom
huquqshunosligiga oid
“Usul kit obi” asari
ham ma’lum.

•
Mot ur idiyning yana bir
asar i “Ta’vilot ahli
sunna” yok i boshqa bir
nomi “Ta’vilot al-
Qur ’on” deb nomlanadi.
Mot ur idiy bu asar da
sunniy aqidaga
( t a’vilda) zid
qarashlar ni rad qilishga
harak at qiladi va Imom
Abu Hanifaning
qarashlar iga suyangan
x olda ish ko‘radi.

•
„ Kit ob at -Tavhid“ bilish nazariyasi bayon qilingan
musulmon ilohiyot shunosligining birinchi asari
hisoblanadi. Kit obning kalom ilmi taʼr ifi berilgan
muqaddimasida bilimning 3 manbai: hissiy ( sezgi)
aʼzolar i vosit asida, naql – rivoyat lar vosit asida va aql-
idr ok vosit asida ax borotlar olish mumkinligi haqida
gapir iladi.

Mot uridiy „Din yoʻlidagi barcha
adashuvlar ning sababi – riyokor k imsalar ga
koʻr-koʻrona ergashishdadir“, deb
taʼk idlagan edi.
„ Shar h al-fi qh al-akbar “ ( arab. Sẖr ḥ ạlfqh ạlạ̉kbr ) – Abu
Hanifa ning „Al-fi qh al-akbar “ r isolasining t afsir i .
„ Maʼax iz ash-shar ʼiya“ ( arabcha: mạkdẖ ạlsẖrạʿ ) fi qhga oid
kit ob.
1. „ Kit ob al-maqalat “ ( arab. Kt ạb ạlmqạt ) – kalom haqidagi
kit ob.

„ Radd awail al-adilla“ (arabcha: r d ạ̉wạṦl ạlạ̉dlẗ ) –
mo’’t aziliy Abu al-Qosim al-Kaabi al-Balx iy [de] ning
„Avoil al-adilla“ asar ining t anqidi .
„ Bayan vahm al-moʻt azila“ ( arab. Byạn whm ạlmʿt zlẗ ) –
moʻʼt aziliylar ning qarashlar ini t anqid qilish.
„ Ar-Radd ala usul al-karamit a“ ( arabcha: ạlrd ʿly̱ ạ̉ṣwl
ạlqrạmṷẗ ) – qar matiylar ning qarashlarini tanqid
qilish.
1. „ Radd kit ob al-imoma li-baʼd ar-ravofi da“ ( arab. Rd
kt ạb ạlạmạmẗ lbʿḶ ạlrwạfḶ ) – shialarning
qarashlar ini t anqid qilish.

Must aqillik davr ida
•
Oʻzbek istonda Mot ur idiy
mer osini oʻr ganishga faqat
mustaqillikdan keyingina
kir ishildi. Oʻzbekist on
R espublik asi Vazir lar
Mahk amasining qar or iga
binoan 2000-yilda Motur idiy
tavalludining 1130-yilligi
Oʻzbek istonda keng
nishonlandi. Oʻzbek iston
pr ezident I. A . Kar imov
tashabbusi bilan Samar qandda
alloma x otirasiga yodgor lik
majmui bunyod etildi.

•
Toshkent va Samar qandda Mot ur idiy taʼlimot i va
uning islom olamida t ut gan mavqeiga
bagʻishlangan x alqar o ilmiy anjumanlar
oʻt k azildi. Mot uridiy hayotining t ur li qir ralar ini
yor it uvchi maqolalar, r isolalar va t adqiqot lar
chop et ildi. Motur idiy mer osini oʻr gangan x or ijlik
olimlar bilan samarali hamkor lik aloqalar i
oʻr nat ildi. 2001-yilda G ött ingen ( G er maniya)
univer sit et ining pr ofessor i R udolf Ulr ich
qalamiga mansub „Al-Motur idiy va Samar qand
sunniylik ilohiyot i“ k it obi oʻzbek tilida nashr
et ildi.

Foydalanilgan adabiyot lar
S.Oqilov “Abu-l-Mu’in an-Nasafiy va uning moturidiya ta’limoti rivojiga
qo‘shgan hissasi” mavzusidagi tadqiqoti
“ Abu Mansur al-Moturidiy yozma merosi va uning “Kitob at-ta’vilot”
asari” nomli dissertatsiya
Tohirxoʻja “Samariya” asari manba sifatida
Rudolf U. Al-Moturudiy va Samarqand sunniylik ilohiyati. 2001,-397 b
Zohidov Sh. Al-Moturudiy hayoti va merosi
Usmon Turar “ Tasavvuf tarixi 1999.

Abu Mansur Moturudiy ilmiy merosi Va fiqh ilmi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish