Afaziya va uning turlari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	925.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Afaziya va uning turlari

Купить

MAVZU: AFAZIYA VA UNING
TURLARI

REJA:
•
NEYROLINGVISTIKA.
•
AFAZIYA VA UNING TURLARI.

Tilshunoslik tibbiyotning nevrologiya bo‘limi bilan ham uzviy
aloqada. So‘ngi davrlarda psixologiya, nevrologiya va tilshunoslik
fanlarining oralig‘ida nevrolingvistika nomi bilan yuritiluvchi yangi fan
tarmog‘i vujudga keldi.
Bu fan nutqiy faoliyat bosh miyaning mahsuli ekani, miya
kasallanishining nutqiy faoliyatga ta’siri masalalarini o‘rganadi. Sodda
qilib aytganda, neyrolingvistikaning o‘rganish obyekti afaziyadir.
Neyrolingvistika grek tilidan olingan bo‘lib, VЕÜVOV -
nerv, LINGUA – til degan ma’nolarini bildiradiradi

Afaziya yunoncha so‘z bo‘lib, a – inkor
qo‘shimchasi, phasis – gapira olmaslik degan
ma’noni anglatadi.
Afaziya – bu bosh miyaning shikastlanishi
natijasida nutqni to‘liq yoki qisman
yo‘qotishdir.

Afaziya bilan og‘rigan
bemorlar

Afaziya bilan og‘rigan bemorlar.

AFAZIYAGA BOSH MIYA PO‘STLOQ QAVATIDAGI SO‘ZLASHISH
MARKAZINING O‘ZGARISHI SABAB BO‘LADI. NUTQIY
KAMCHILIKLARINI O‘RGANUVCHI SOHA AFAZIOLOGIYA BO‘LIB, KENG
TADQIQOTLAR OLIB BORILGAN SOHALARDAN BIRI HISOBLANADI. O‘NG
QO‘LDA YOZADIGANLAR VA ISH QILADIGANLARDA NUTQIY ZONALAR
CHAP YARIMSHARDA JOYLASHGAN BO‘LADI. SHUNDAY EKAN
AFAZIOLOGIYA CHAP YARIMSHARNING TADQIQI BILAN
SHUG‘ULLANADI.

Afaziyaning turlari
Motor afaziya
Sensor afaziya Amnestik afaziya
Akustik-mnestik afaziya

Motor afaziya
Motor afaziya inson miyasidagi Broka markazi shikastlanishi
natijasida yuzaga keladi. Afaziyaning bu turida afaziyaga
chalinganlar nutqni tushuna oladi, lekin gapirmoqchi bo‘lganda
so‘zlarni topa olmasligi sababli gapira olmaydi. Bu bosh miya
o‘ng yarimshar maydonini harakatga keltiruvchi a’zolarning
shikastlanishi natijasida yuzaga keladi.

Akustik–mnestik afaziya – bu miyaning
ma’lumotni ushlab qolish hajmining buzilishi,
eshitish va nutqqa oid xotiraning tormozlanishidir. U
chap chakkaning o‘rta qismlarining shikastlanishida
yuzaga kelishi mumkin.
Optik-mnestik afaziya – bu ko‘rib eslab qolish
xotirasining buzilishi, so‘zlar obrazini ko‘rishning
susayishidir.U miya chap yarimshari chekka qismining
orqa ostki qismining shikastlanishida yuzaga keladi.

Kattalardagi nutq buzilishi

Amnestik afaziya – bosh suyagining chakka tepa
qismi atrofi shikastlanishi natijasida yuzaga keladi.
Kamchiligi ular narsalarning nomlarini qiyinchilik
bilan saqlab qoladi.
Semantik afaziyaning asosida nutqni simultan tahlil
qilish va uni sintez qilish yotadi. U miya chap
yarimsharining yuqori chekka, gardan qismlarining
uchlamchi zonalarining shikastlanishida yuzaga kelishi
mumkin. Semantik afaziya – bu grammatik murakkab
iboralar ma’nosini anglash, fleksiyalar yordamida
ifodalanuvchi so‘zlar o‘rtasidagi munosabatlar, atributiv
konstruksiyalar buzilishi bilan xarakterlanuvchi simptom
majmuidir.

Inson miyasi murakkab funksional sistema bo‘lib, eng kamida uchta asosiy
blok ishtirokida muttasil faoliyat ko‘rsatadi. Ulardan biri pardaning tetiklanishini
ta’minlaydi va tanlash, selektiv faoliyat shaklini uzoq amalga oshirish imkonini
beradi. Boshqasi axborotni olish, qayta ishlash va saqlashni ta’minlaydi.
Uchinchisi esa faoliyatni programmalashtirish, boshqarish va nazorat qilish
vazifasini bajaradi.
Yuqorida bayon qilingan bloklarning zararlanishi ularning bir me’yordagi
vazifasiga salbiy ta’sir etadi. Birinchi blokka mansub apparatlarning zararlanishi
psixik faoliyatnn tanlash, selektiv imkoniyatini cheklaydi. Ikkinchi blok
apparatlarining zararlanishi axborotni qabul qilish, qayta ishlash va saqlash
qobiliyatini yo‘qotadi. Uchinchi blokning zararlanishi esa programmalashtirish,
barqaror ravishda boshqarish va nazorat qilish imkonini cheklaydi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
•
NURMONOV A., YO‘LDOSHEV B. TILSHUNOSLIK VA TABIIY FANLAR.
– TOSHKENT: SHARQ, 2002.
•
NURMONOV A. O‘ZBEK TILSHUNOSLIGI TARIXI. – TOSHKENT:
O‘ZBEKIRTON, 2002.

E’TIBORINGIZ UCHUN
RAHMAT!

Afaziya va uning turlari

Купить