Aholining zamonaviy migratsiya harakatlari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Aholining zamonaviy migratsiya harakatlari

Купить

• Mavzu;Aholining zamonaviy migratsiya
harakatlari.
•
Reja:
•
1.Migratsiya tushunchasi.
•
2.Migratsiya turlari va hususiyatlari.
•
3.Aholi migratsiyasining yuzaga kelish
sabablari.

Aholining mexanik harakati aholining tabiiy
harakatidan farq qilib, aholining mexanik harakati
yoki migratsiya aholining yashash joyini doimiy
yoki vaqtincha(BMT me’yori bo‘yicha 6 oydan kam
bo‘lmagan vaqt davomida) 2 o‘zgartirish
maqsadida bir joydan ikkinchi joyga ko‘chishiga
aytiladi. Aholi migratsiyasi bu ijtimoiy jarayon
bo‘lib, u ishlab chiqarish kuchlarining joylashishi
va aholi sonining o‘sishi bilan bevosita bog‘liq.
Migratsiya aholining joylashuvi va uning hududiy
tarkibiga katta ta’sir ko‘rsatadi. SHu bilan birga
aholi migratsiyasi chuqur geografik jarayon
hisoblanib, regionlarni ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanish sharoitlarni ifodalaydi .

Aholi migratsiyasi ichki, ya’ni bir mamlakat doirasida, yoki tashqi,
ya’ni bir mamlakatdan boshqa mamlakatga aholining ko‘chishi
tushiniladi. Bundan tashqari migratsiya doimiy yoki vaqtincha
bo‘ladi. SHuningdek aholi bir yorig‘lik kun davomida, ya’ni
shahardan qishloqqa yoki qishloqdan shaharga ishga borib kelishi
mayatniksimon harakat deyiladi. Bu jarayon mayatniksimon
migratsiya emas, balki mayatniksimon harakat, chunki aholi yashash
joyini o‘zgartirgani yo‘q. Ilmiy adabiyotlarda aholining bir joydan
ikkinchi joyga ko‘chib yurishini aholi migratsiyasi yoki aholining
mexanik harakati deyiladi. Dunyoning turli mamlakatlarida ko‘chib
kelgan va ko‘chib ketgan aholini har xil nomlaydi. Ba’zi
mamlakatlarda ko‘chib kelganlarni migrantlar, ba’zilarida
immigrant, ba’zi joylarda emigrantlar deb ataladi. Aholining mexanik
harakati demografik jarayon hisoblanib, mamlakatlarning ijtimoiy-
iqtisodiy va siyosiy holatiga tez ta’sir etadi. SHu bilan birga, aholi
migratsiyasi-aholi sonining ko‘payishi yoki kamayishiga, aholining
yosh tarkibi va jinsiy tarkibining o‘zgarishiga, ba’zi mamlakatlarda
jamiyatning rivojlanishiga ijobiy ta’sir etadi

Aholi migratsiyasi har xil sabablarga ko‘ra
yuzaga keladi. Ularning eng asosiylari
quyidagilar: - iqtisodiy sabablar, aholining
hayot darajasini yaxshilash maqsadida
boshqa rivojlangan mamlakatlarga yoki
qishloqlardan shaharga ish qidirib borishi
va h.k; - siyosiy sabablar, urushlar, davlat
to‘ntarishlari, revolyusiya paytida aholi
boshqa joyga ko‘chishga majbur bo‘lishi; -
ekologik sabablar, aholi hayotiga xavf
bo‘lish;

- demografik
sabablar, masalan,
oilaviy sharoit tufayli
erining yashash
joyiga xotinining
ko‘chib o‘tishi; - diniy
sabablar, masalan,
Hindistondan
musulmonlarning
Pokistonga ko‘chishi;
- milliy sabablar,
davlatlar o‘rtasidagi
chegaralar
o‘tkazishda o‘zining
davlatiga aholining
o‘tishi va h.k.

XXI asr boshlarida dunyo hududlarida xalqaro
migratsiya jarayoni kuchaydi. Mutaxasislar
xalqaro migratsiyada ishtirok etayotgan
aholini asosan 6 guruhga ajratganlar. 1. Oilaviy
va boshqa sabablarga ko‘ra, doimiy yashash
maqsadida bir davlatdan boshqa davlatga
ketgan immigrantlar. 2. Migrant-
mehnatkashlar. 3. Nolegal-immigrantlar. 4.
Qochoqlar. 5. Talabalar, stajyor-tadqiqotchilar,
ilmiy xodimlar va o‘qituvchilar. 6. Turli
maqsadda ko‘chib yuruvchilar-turistlar, dam
oluvchilar, anjumanlarda qatnashuvchilar va
h.k (Bo‘rieva, 2011).

Aholi migratsiyasi har 100 kishi yoki 1000 kishi
hisobida hisoblab boriladi. Migratsiya saldosi deganda,
bir yil davomida ko‘chib kelgan aholi bilan, ko‘chib
ketgan aholining nisbati(ayirmasi)ga tushuniladi.
Migratsiya saldosi musbat va manfiy bo‘ladi. Masalan,
O‘zbekistoda 2013 yilda 155084 kishi kelgan, shu yili
189650 kishi ketgan. YUqorida aytilganidek, kelganlar
sonidan ketganlar sonini ayiramiz, ya’ni 155084-
189650=-34566 .

Dunyo mamlakatlari ichida aholi migratsiya saldosi manfiy
bo‘lgan mamlakatlar ham mavjud bo‘lib, eng yuqori
ko‘rsatkichlar bilan Mikroneziya federal shtatlari -20.95‰,
Suriya-19,79‰, Nauru-13,63‰, Iordaniya-13,24‰, Maldiv
respublikasi-12,68‰, Maldaviya-9,67‰ bilan ajralib turadi.
SHu bilan birga, Gayana, Salvador, Lesoto va Somalida ham
aholi migratsiyasi manfiyligi yuqoridir. 19-jadvalda faqatgina
rivojlanayotgan mamlakatlar nomi keltirilgan. Bu
mamlakatlarda qariyb hammasida aholining tug‘ilishi va
tabiiy o‘sishi yuqori bo‘lib, mehnat resurslarining bir qismi,
ba’zi mamlakatlarda esa, asosiy qismi ishsiz hisoblanadi.
SHuning uchun ular boshqa rivojlangan mamlakatlarga
yaxshi hayot kechirish uchun, ishlab oilasini boqish uchun
boradi. Ba’zi mamlakatlar, jumladan Afg‘oniston, Suriya
fuqarolari urushdan qochib, tinch yashash uchun yashash
joyini o‘zgartirishga majbur bo‘ladilar .

Aholining zamonaviy migratsiya harakatlari

Купить

Похожие документы
Aholi va uni ro‘yhatga olish jarayoni
Aholini ro‘yxatga olish
Aholining hududiy joylashuviga ta'sir etuvchi omillar
Aholining turmush darajasi va uning daromadlari
Aleksandr sergeyevich pushkin