Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 7.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Respublikasi davlat milliy kutubxonasi va unga oid muhim ma’lumotlar

Купить
Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat milliy kutubxonasi va unga oid muhim ma’lumotlar O zbekistondagi eng yirik kutubxona; kutubxonashunoslik va ʻ bibliografiya bo yicha O zbekiston Respublikasining ilmiy-uslubiy ʻ ʻ markazi. Respublikaning ma naviy-madaniy markazi sifatida ʼ jamiyatning ma naviy va axborot ehtiyojlarini qondirish, fan, maorif, ʼ milliy madaniyatni boyitishga xizmat qiladi, mamlakatdagi barcha kutubxonalar uchun kutubxonachilik, bibliografiya, ilmiy tekshirish metodika va axborot ishlarini amalga oshiradi. O zbekiston milliy ʻ kutubxonasi Xalqaro kutubxonalar assotsiatsiyasiga a zo. ʼ Toshkent shahrida 1870-yilda Toshkent ommaviy kutubxonasi nomi bilan asos solingan. 1886-yildan Turkiston ommaviy kutubxonasi, 1919-yildan Turkiston xalq kutubxonasi deb atalgan. 1925-yildan O zbekiston davlat kutubxonasi, 1929-yildan ʻ O rta Osiyo davlat ommaviy kutubxonasi, 1934-yildan O zbek davlat ommaviy ʻ ʻ kutubxonasi. 2002-yilda kutubxona fondi kitob palatasi tugatilganligi sababli, uning fondiga qo shildi va Milliy maqomini oldi. O zbekiston Respublikasi Vazirlar ʻ ʻ Mahkamasi tasarrufida. 1948-yilda Alisher Navoiy tavalludining 500 yilligi munosabati bilan kutubxonaga shoir nomi berilgan. O zbekiston milliy kutubxonasi ʻ Respublika ilmiy-texnika kutubxonasi va O zbekiston milliy kitob palatasini o zida ʻ ʻ birlashtirgan yirik bilim maskanidir. Fondida 6,5 mlnga yaqin kitob bor (2005); shundan 5,2 mln. kitob va davriy nashrlar, 541,7 ming mikrofilmlar, 2,073 mln. Ilmiy- texnika adabiyoti, 364,8 ming chet tillardagi adabiyot, 33,9 ming texnik normativ hujjatlar tashkil qiladi. Ular orasida o zbek va Sharq mumtoz adabiyoti namunalari ʻ (to plami), jahonning 75 dan ortiq tillaridagi kitoblar mavjud. 300 o rinli 9 ta ʻ ʻ qiroatxona, 20 o rinli internet markaz, media markaz, 10 o rinli internetga ulangan ʻ ʻ o quv kompyuter markazi bor. Kitobxonlarning o rtacha qatnovi yiliga 500 mingni, ʻ ʻ kitob berilishi 1,7 mln. nashrni tashkil etadi; 13 mingdan ziyod turli xususiyatga ega bo lgan ma lumotlar berish amalga oshiriladi. ʻ ʼ Oʻzbekiston milliy kutubxonasida quyidagi boʻlimlar mavjud: kitobxonlarga xizmat koʻrsatish; fondni butlash; adabiyotlarga ishlov berish va kataloglar boʻlimi, kitob saqlash; ilmiy-uslubiy; milliy bibliografiya; axborot; oʻsmirlar boʻlimi; madaniyat va sanʼat boʻyicha ilmiy axborot; chet el adabiyotlari; kutubxonalararo abonement (KAA); avtomatlashtirish va axborot texnologiyasi; ilmiy tadqiqot markazi; nashriyot- tahririyat; nodir va qadimiy nashrlar; depozitar saqlash fondi; nazorat-dispetcher, maʼmuriy xoʻjalik boʻlimi. 1998-yildan kutubxonachilik jarayonlarini avtomatlashtirish, 1999-yildan vatan va chet el nashrlariga yangi elektron katalog tuzishga kirishilgan. 2000-yilda Oʻzbekiston milliy kutubxonasining 130 yilligi keng nishonlandi. Kutubxona adabiyotlar targʻibotining turli anʼanaviy va noanʼanaviy shakl va usullaridan unumli foydalanar edi. 2012-yildagi qarorga muvofiq an'anaviy katalog faoliyati toʻxtatilib, elektron dasturlar: "UzNEEL, IRBIS, KADATA" lar faoliyati mavjud. Kitob-rasmli koʻrgazmalar, adabiy-badiiy kompozitsiyalar, tasviriy sanʼat asarlari koʻrgazmalari va boshqalar tashkil qiladi. Yiliga 30 nomda metodik bibliografiya qoʻllanmalari, koʻrsatkichlar, yangi adabiyotlar katalogi, yoʻriqnoma qoʻllanmalari („Mustaqil Oʻzbekistonning muhim va unutilmas sanalari taqvimi“, „Oʻzbekiston Respublikasi madaniy hayoti koʻrinishi“, „Kutubxonachilik dunyosi“, „Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati“ga oid yangi adabiyotlar va boshqalar) va boshqalar nashr etadi. O zbekiston Milliy kutubxonasida foydalanuvchilarga jahon ʻ andozalari darajasida xizmat ko rsatish uchun keng ʻ imkoniyatlar yaratilgan. Jumladan, 800 o rinli 13 ta o quv ʻ ʻ zaliga axborot-kutubxona faoliyatini yuqori darajada olib borishga mo ljallangan zamonaviy asbob-uskunalar va texnik ʻ vositalar o rnatilgan, Wi-Fi tizimi yo lga qo yilgan. Bunday ʻ ʻ ʻ sharoitlar kitobxonlar tashrifi yildan-yilga oshib borishiga imkon bermoqda. “ Oʻzbekiston”, “Adolat”, “Istiqbol”, “Jahon”, “Tafakkur” oʻquv zallarida tashkil qilingan ochiq fondlar foydalanuvchilarni kitob javonlari oralab oʻziga zarur boʻlgan kitoblarni bemalol izlashi va buyurtma berishi, shuningdek, kutubxona fondiga yangi olingan manbalar bilan yaqindan tanishish imkonini berdi. Kutubxona tomonidan 2013-2014-yillar davomida kutubxona fondlaridagi ilmiy jihatdan boy adabiyotlarni targʻib qilish va foydalanuvchiga masofadan tezkor xizmat koʻrsatish maqsadida 7 ta texnik loyiha, jumladan, “ISBN, ISSN va UOʻK, KBK” raqamlarini berish” interaktiv onlayn xizmati, “Nodir nashr va qoʻlyozmalar maʼlumot bazasini yaratish, saqlash va aniq taqdim qilish jarayonini avtomatlashtirish”, “Milliy kutubxonaning yagona bazasi asosida kitob va jurnallarning statistik hisobotini avtomatlashtirish”, “Dissertatsiya va ilmiy ishlarning yagona bazasi”, “Shaxsiy kabinet”, “Imidj katalog” dasturlari amalga oshirilmoqda. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash, shuningdek, uning faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2017-yil 30-dekabrdagi qarori asosida Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi Agentlik tuzilmasi tarkibiga kiritildi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-fevraldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”gi qarori bilan Agentlikka axborot- kutubxona faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab- quvvatlash boʻyicha vakolatli organ maqomi berildi. Natijada Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi oldiga yangi vazifalar qoʻyildi. Ushbu kutubxona hozirda mamlakatimizdagi barcha axborot- kutubxona muassasalari uchun muvofiqlashtiruvchi va uslubiy markaz vazifasini oʻtamoqda. Kutubxona huzurida tashkil etilgan Respublika uslubiy kengashi kutubxonalar faoliyatini axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan taʼminlash, alohida kutubxonalar uchun namunali nizomlar, uslubiy- bibliografik qoʻllanmalarni joriy etishga doir tavsiyalarni ishlab chiqish bilan shugʻullanmoqda. Kutubxona o’z nashriyot va bosmaxonasiga ega bo’lib, noshirlik hamda matbaa faoliyati bilan shug’ullanadi.Kutubxona 1923 yildan boshlab bosma asarlardan majburiy nusxa ola boshlagan. 1948 yilda kutubxonaga Alisher Navoiy nomi berilgan. Kutubxona 1956 yildan buyon xalqaro kitob almashuvini amalga oshirib, uning sheriklari jahonning 24 mamlakatidan 30 dan ortiq tashkilotlardir. Kutubxona yirik xalqaro kutubxonachilik tashkilotlari: IFLA, Yevroosiyo kutubxonalar Assotsiatsiyasi, elektron kutubxonalar va yangi axborot texnologiyalarini ishlab chiqaruvchilar hamda foydalanuvchilar xalqaro Assotsiatsiyasining a’zosi. Kutubxona ko’plab xalqaro tashkilotlar va jamg’armalar bilan, shuningdek, O‘zbekistonda akkreditatsiya qilingan chet mamlakatlarning elchixonalari bilan mustahkam ijodiy aloqalar o‘rnatgan bo‘lib, madaniyati, diniy qarashlari va tarixiy ildizlari turlicha bo’lgan xalqlarning yaqinlashishiga o’zining hissasini qo‘shmoqda. Hozirgi kunda kutubxona fondi jahonning 75 tillarida deyarli 10 mln. nusxaga etgan. Kutubxonaning kitoblar fondidan har yili 20 mingdan ortiq kitobxonlar foydalanadilar. Kutubxona roppa-rosa soat 10da ochiladi. Dastlabki kitobxonlar o‘z o‘quv chiptalarini ko‘rsatgan holda navbatchidan nazorat qog‘ozlarini olib umumiy zalga yo‘l oladilar. Bir vaqtning o‘zida ilmiy, o‘smirlar, periodik, xorijiy adabiyotlar zallari, qo‘lyozmalar, nodir kitoblar bo‘limlari hamda mikrofilmlar zali ish boshlaydi. Kutubxonaga har kuni yuzlab kitoblar, jurnallar, broshura, gazeta va jadvallar keltiriladi. Kataloglar bo‘limida 70 tilda yozilgan kitoblarning nomi yozilgan kartochkalar yig‘ilgandir. Ularda kitoblarning muallifi, nomi, nashriyot nomi, nashr qilingan yili hamda betlar miqdori ko‘rsatilgan. Ba’zi o‘rinlarda kartochkada kitobning qisqacha mazmuni, ya’ni annotatiya ham berilgan. Katalogda kartochkalar turli sohalar: falsafa, iqtisod, matematika, fizika, kimyo, texnika, badiiy adabiyot bo‘yicha ajratilgan holdadir. Biror kitob bo‘yicha buyurtma berish uchun katalogdan shu kitobning shifrini topish kifoya qiladi. Bugungi kun foydalanuvchilari (ayniqsa, 25 yoshgacha bo‘lganlar) kompyuter texnikasini yaxshi o‘zlashtirgan. O‘quv va mehnat faoliyati bilan band bo‘lgan bu yoshlar uchun vaqt juda qimmatlidir. “Istalgan axborot, istalgan joyda va istalgan vaqtda” shioriga amal qilayotgan bugungi zamon foydalanuvchilari uchun kutubxonalar veb-saytlari orqali virtual kirishni yo‘lga qo‘ygan. http://www.natlib.uz rasmiy saytimiz shunday maqsadlarga xizmat qilmoqda. Unda muassasa haqida to‘liq ma’lumot, xizmatlar va faoliyat yo‘nalishlari, yangiliklar, tashkil qilinadigan tadbirlar anonsi kabi axborotlar bilan tanishish imkoni mavjud. Shu bilan birga, kutubxonamizda an’anaviy kutubxonalararo abonement xizmatini takomillashtirish, resurslarni masofaga yetkazib berish xizmatini tatbiq etish, elektron-pochta orqali xizmatni rivojlantirish kabi jarayonlar ham yo‘lga qo‘yilgan. Ayniqsa, kutubxonada kitob berish jarayonining avtomatlashtirilishi kitobxon uchun “Buyurtma-onlayn” xizmatidan foydalanish imkonini berdi. Kitobxon elektron katalogda zarur bo‘lgan resursni izlab topib, unga buyurtma berishi va kutubxona o‘quv zallarida o‘ziga qulay vaqtda kelishi va undan foydalanishi, buyurtma bergan kitoblarini bajarish uchun ketadigan vaqtini tejashi mumkin. Eng muhimi, bunday foydalanuvchilar uchun ularning so‘rovlari tezlikda bajarilishi, to‘liqligi va haqqoniyligi katta ahamiyatga egadir.Hozirgi zamon kutubxonalar foydalanuvchilarida jonli muloqotga kirishish ko‘nikmalarining kamligi e’tiborga olinib, bu yerda kutubxona va undagi resurslar haqida ma’lumot beruvchi infokiosklar o‘rnatilgan. Shuningdek, 2013 yildan e’tiboran turli yo‘nalishlarda aynan jonli muloqot qilish, fikr almashish, u yoki bu masala bo‘yicha o‘z nuqtai nazarini bemalol bildirish, omma oldida o‘zini tutishga qaratilgan iqtidorli ijodkorlar, ingliz tili va koreys tili so‘zlashuv klublari faoliyat ko‘rsatmoqda. Yana e’tiborli jihati shundaki, kutubxonamiz eng ko‘p xorijiy ilmiy- ta’limiy elektron bazalarga obunani amalga oshirib kelmoqda. Ushbu bazalardagi axborotlarning hajmi millionlab nusxani tashkil etishi, dunyo miqyosida fanning barcha sohalari bo‘yicha olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar va ixtirolarni aks ettiruvchi eng yangi nashrlar bilan tezkor ravishda tanishish imkonini beruvchi asosiy manba ham ushbu maskan hisoblanadi. Mamlakatimizda Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi, 14 ta hududiy axborot-kutubxona markazi hamda 12 mingdan ziyod axborot-kutubxona muassasasi tomonidan aholiga axborot-kutubxona xizmatlari ko‘rsatish yo‘lga qo‘yilgan. Yaqinda kutubxonamiz tomonidan “Infolib O’zbekiston” VI milliy axborot- kutubxona haftaligi o‘tkazildi. Haftalik doirasida 50 dan ziyod turli tadbir bo‘lib o‘tdi. Prezidentimizning 2017-yil 13-sentabrdagi “Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g‘risida”gi qarori ijrosi axborot-kutubxona muassasalari fondlarini to‘ldirishdagi qiyinchiliklar, axborot-kutubxona muassasalarining rivojlanish sur’ati, hududlarda kitob merosini saqlashda axborot-kutubxona markazlarining roli, zamonaviy ijtimoiy hamkorlikning tarkibiy qismi sifatida kutubxona sherikchiligi, kutubxonalarni qayta qurish va resurslarni raqamli formatlarda saqlash kabi dolzarb masalalarni hal etish hamda sohani chuqur tanqidiy tahlil qilish, bu boradagi muammolar yechimini topishga keng yo‘l ochmoqda. Rumiy hazratlari ta’kidlaganidek, kitob chindan mo‘jizadir. Negaki, dunyoda hamma narsa eskirishi, uning o‘rnini yangisi egallashi mumkin. Lekin kitoblarning asl mazmuni, mohiyati hech qachon o‘zgarmaydi. Aksincha, ulardan olgan taassurotlar ma’naviyatimizning, qalbimizning go‘zal obidasiga aylanib boraveradi. Ko‘nglimiz nuri, hamrohi, dardu tashvishimiz malhami, hayot yo‘limiz ustozi bo‘lgan kitoblar biz bilan hamisha birgadir.

Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Respublikasi davlat milliy kutubxonasi va unga oid muhim ma’lumotlar

Купить