Aminokislotalar – kofermentlar,garmonlar va vitaminlarning tarkibiy qismi sifatida - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Aminokislotalar – kofermentlar,garmonlar va vitaminlarning tarkibiy qismi sifatida

Купить

α-Aminokislotalar – kofermentlar,garmonlar va vitaminlarning tarkibiy qismi sifatida.Oqsi tabiatli peptid va gormonlar.Proteinopatiyalar.Sun’iy oqsil ozuqa moddalarining ishlab chiqarilishi va kelgusidagi imkoniyatlar.

α-Aminokislotalar Aminokislotalar — molekulasida amin va karboksil guruhi boʻlgan organik birikmalar, oʻsimlik hamda hayvon oqsilining asosiy elementi hisoblanadi. A- rangsiz, suvda eruvchan kristall moddalar. 200 ta tabiiy Aminokislotalar ma'lum. Lekin oqsillar tarkibida faqat 20 Aminokislotalar va ularning 2 ta amidi uchraydi. Qolganlari oqsillar tarkibiga kirmaydi. Aminokislotalarning D-yoki L-qatorga tegishligini N va NH2 guruhning uglerod atomida qanday joylashganligi koʻrsatadi. Deyarli barcha tabiiy A L-qatoriga kiradi. D-qatorga mansub Aminokislotalar tabiatda kamdan-kam boʻlib, mikroorganizmlar tarkibida topilgan. Aning L-formasi oʻsimliklar tomonidan yaxshi oʻzlashtiriladi va u moddalar almashinuvining barcha jarayonlarida qatnashadi, lekin D-formalarini oʻsimliklar oʻzlasht

α-Aminokislotalar • Aminokislotalar — molekulasida amin (~NH2) va karboksil (-SOON) guruhlari bor organikalik qoʻshlishlar: • H2N-CH2-COOH (aminsirka kislotasi (glitsin)) • Barcha oqsillarning asosiy qurish elementlari aminokislotalar ekanligi koʻpdan beri maʼlum boʻlsa ham, toʻla aminokislota tarkibi faqat XX asrning 30-yillaridagina batamom belgilanadi. Buning sababi, bir tomondan aminokislatalar hali yahshi oʻrganilmagani, oqsil tarkibiga qaysi aminokislotalar kirganligi aniq maʼlum boʻlmaganligi boʻlsa, ikkinchidan, ularning ayrim vakillarini sifat va miqdor analizi usullari hali mukkalmal boʻlmaganligi edi. Bu muammo faqat 40-yillarning boshlarida qogʻoz xromotografiyasi usuli qoʻllanilishi bilan hal qildi. Tabiatda 300 ga yaqin aminokislotalar uchraydi. Ularning yarmidan ortigʻi, um

Aminokislotalarning klassifikatsiyasi Kimyoviy tuzulishi boʻyicha aminokislotalar aminkarbon kislotalar boʻlib, ular tarkibida karboksil — COOH va amino — NH2 guruhlari mavjud. Amino gruppa hamda proteinogen aminokislotalarda a-uglerod atomida joylashganligidan, a-aminokislotalar qatorini tashkil qiladilar. Peptidlar va, umuman oqsil molekulalarining aminokislota tarkibi yozilganda, ularning nomi boshlangʻich uch harfdan tuzilgan qisqartmalaridan foydaniladi. Masalan: Alanin — Ala, Fenilalanin — Fen. Nomlari va izomerlari Aminokislotaning oddiy vakili — aminosirka kislotasi NH2-SN2-SOON. Aminokislotalarning koʻpincha shakllanib ketgan trivialli nom bilan, masalan, aminosirka kislotasini glitsinlei nomlaydi. Aminokislotalarning izomerlanishi uglerodning izomerlanishi bilan va amin guruhinin

Peptidlar va, umuman oqsil molekulalarining aminokislota tarkibi yozilganda, ularning nomi boshlangʻich uch harfdan tuzilgan qisqartmalaridan foydaniladi. Masalan: Quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin. Glitsin Gly G Glycine Gli Alanin Ala A Alanine Ala Valin Val V Valine Val Izoleytsin Ile I Isoleucine Ile Leytsin Leu L Leucine Ley Prolin Pro P Proline Pro Serin Ser S Serine Ser Treonin Thr T Threonine Tre Tsistein Cys C Cysteine Tsis Metionin Met M Methionine Met Asparagin kislotasi Asp D asparDic acid Asp Asparagin Asn N asparagiNe Asn Glutamin kislotasi Glu E gluEtamic acid Glu Glutamin Gln Q Q-tamine Gln Lizin Lys K before L Liz Arginin Arg R aRginine Arg Gistidin His H Histidine Gis Fenilalanin Phe F Fenylalanine Fen Tirozin Tyr Y tYrosine Tir Triptofan Trp W tWo rings Tri

KOFERMENTLAR - [lot. so (cum) – birgalikda va fermentlar] , koenzimlar — baʼzi fermentlar tarkibiga kiradigan, oksil xossasiga ega boʻlmagan quyi molekulali organik moddalar. Kofermentlar apofermentlar bilan birikib, katalitik faol komplekslar hosil qiladi. Kimyoviy tarkibiga koʻra, Kofermentlar alifatik, aromatik, geterotsiklik va turli organik moddalarga xos; koʻpchilik Kofermentlar vitaminlar (V,, V2, V6, RR va b.) va nukleotidlarning hosilalaridir. Kofermentlar hayvon va oʻsimlik organizmlari hujayralarida, mikroorganizmlarda bor. Nikotinamidadenindinukleotid (NAD), nikotinamidadenindinukleotidfosfat (NADF), tiaminpirofosfat (TPF), flavina-denindinukleotid (FAD), koenzim A (KoA), lipoid kislota, adenozintrifosfat kislota (ATF) va b. tabiatda eng koʻp tarqalgan Kofermentlar dir Kofermen

Kofermentlar. • Kofermentlar-ko’pchilik fermentlarni aktivlashishi uchun zarur bo’lgan quyi molekulyar spetsifik birikalar kiradi.Hozirgi vaqtda kimyoviy tarkibi va tuzilishi har xil 20 dan ortiq modda topilgan bo’lib,ular fermentlarning prostetik gruppalari yoki kofermentlar deb ataldi.Kofermentlar nisbatan kichik molekulyar massali organik moddalar.Keyingi tekshirishlar natijasidan kelib chiqib,bir qancha kofermentlar tarkibiga vitamilar kirishi aniqlandi.V1,V2,V6,RR,S,biotin,pantotenat kislota,folot kislota,V12,lipoat kislota va boshqalar kiradi.Lekin yog’da eruvchi vitaminlarni kofermentlik hususiyatlari aniqlanmagan.Yuqorida keltirilgan biologik aktiv moddalar fermentlarni aktivligini oshiruvchi kofermentlardir. • Fermentlarning aktivligiga nihoyatda kuchli ta’sir qiluvchi fizik va k

Fermentlar kimyoviy reaaksiyalar tezligini oshiradi,shuning uchun anorganik katalizatorlarni eslatadi.Bu biokatalizatorlar anorganik katalizatorlardan farqi,fermentlar-yumshoq sharoitda (past temperatura,normal bosim,ma’lum rN qiymatga ega bo’gan sharoitida) eng yuqori aktivlikka ega.Masalan temir ionlari vodorod peroksidini va kislorodgacha parchalaydi.Tarkibida temir tutuvchi katalaza fermenti esa bu substatni 10 milliard marta katta tezlikda parchalay oladi. Biologik maanbalardan ajratib olingan fermentlar alohida sharoitda saqlanganda, uzoq vaqtgacha o’z aktivligini yo’qotmaydi.Ularning bu hususiyati meditsina,sanoat va xalq xo’jaligining turli sohalarida keng foydalanishga imkon beradi.

Fermentlarning klassifikatsiyasi Fermentlar asosiy belgilariga ko’ra 6 ta katta infga bo’linadi: • Oksidoreduktazalar – oksidlanish – qaytarilish reaksiyalarini katalizlovchi fermentlar.Transferazalar- tashuvchi (molekulalar ichida va molekulalararo ko’chishni katalizlovchi) fermentlar. • Gidrolazalar – suv ishtirokida organik birikmalarning parchalanish reaksiyasini tezlashtiruvchi fermentlar. • Ligazalar (sintetaza) – ikki molekula ATF ishtirokida uch pirofosfat bog’ining uzilishi hisobiga birikishini ta’minlovchi fermentlar. • Liazalar – nogidolitik ravishda moddaning parchalanishini ta’minlovchi fermentlar. • Izomerazalar – izomerlanish reaksiyalarini ta’minlovchi fermentlar.Ular molekulalar orasidagi ko’chish,oksidlanish-qaytarilish,kimyoviy bog’lanishni qayta taqsimlanishi hisobiga,

Fermentlar aktivligiga temperaturani ta’siri, - temperatura ko’taririlishi bilan fermentlarning aktivligi ma’lum darajada ortadi.Lekin temperatura 40̊S dan oshganda ferment aktivligi pasayadi.Ba’zi fermentlar 60-80̊S da aktivliginini butunlay yo’qoqtmaydi.Lekin ayrim fermentlar yuqori temperaturada ham butunlay aktivligini yo’qotmaydi.Ayrim fermentlar past temperaturada ham,aktivligini ham yo’qotmaydi.Masalan katalaze fermenti uchun 0-10̊S optimal temperatura hisoblanadi. Vodorod ionlari kontsentratsiyasining ta’siri, - organizmdagi ko’pchilik fermentlar rN-7 atrofida yuqori aktivlikka ega bo’ladi.Muhitning kislotali yoki ishqorli tomonga o’zgarishi ular aktivligining pasayishiga olib keladi.Masalan, alfa amilaza fermenti kislotali muhitda o’z aktivligini yo’qotadi,betta amilaza fermenti

• Gormonlar ( qadimgi yunoncha : ὁρμάω - hormanino — qoʻzgʻataman) — ichki sekretsiya bezlari ( endokrin bezlar )da ishlanib chiqib, qonga va toʻqima suyuqligiga oʻtadigan biologik faol moddalar. Ular butun organizmga tarqalib, turli aʼzo hamda toʻqimalarning faoliyatini boshqaradi. • Baʼzilari muayyan aʼzolarga, masalan: Tireotrop gormon — asosan qalqonsimon bezda, Adrenokortikotrop gormon (AKTG) — buyrak usti bezlarining poʻstloq qavatiga, Estrogen lar bachadonga taʼsir etadi va hokazo. • Boshqalari (qalqonsimon bez gormonlari, kortikosteroidlar, oʻsish gormoni va boshqalar) organizmning hamma toʻqimalariga (umumiy) taʼsir koʻrsatadi. • Gormonlarning oʻziga xos taʼsir etishi turlicha kimyoviy tuzilganligiga bogʻliq, masalan: Insulin , uglevodlar almashinuv

Gormonlar hujayraning genetik apparatini stimullash, fermentlarni faollashtirish va fermentativ reaksiyalar tezligini oʻzgartirish yoʻli bilan moddalar almashinuviga taʼsir koʻrsatadi. Ular oqsilning tuzilishini belgilab beradigan informatsion ribonuklein kislotasining hosil boʻlishini kuchaytirib, oqsillar biosinteziga taʼsir etadi. Oʻsish va jinsiy gormonlar organizmning oʻsishini, balogʻatga yetishini boshqaradi. Zarur paytda organizm imkoniyatlari gormonlar ishtirokida safarbar qilinadi. Masalan, xavf- xatar tahdid qilganda va shu munosabat bilan muskullarga zoʻr kelganda adrenalin koʻproq chiqarilib, qondagi glyukozani koʻpaytiradi, yurak va miyaga qon borishini kuchaytiradi; organizmga zararli taʼsir ortganda AKTG koʻproq chiqadi. Organizm normal yashab, ishlab turishi uchun gormonla

Vitaminlar (lotincha: vita — hayot),darmon dori — tirik organizmning hayot faoliyati va normal moddalar almashinuvi uchun zarur boʻlgan organik birikmalar. Ular turli xil kimyoviy tuzilishga ega. Oziq moddalar tarkibida qandaydir moddalar yetishmasligi natijasida odamlar kasal boʻlishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar qadimiy Xitoy kitoblarida, keyinchalik Gippokrat asarlarida qayd etilgan. V.ni ilmiy nuqtai nazardan oʻrganish XVIII asrda boshlangan. Ingliz vrachi J. Lind (1757), fransuz fiziologi F. Majandi (1816), rus vrachi N. I. Lunin (1880), golland vrachi Eykman (1897), ingliz olimi F. Xopkins (1906)lar V.ni oʻrganishga juda katta hissa qoʻshdilar. Organizmda V. sintez qilinmaydi, kishi oʻzi uchun zarur V.ni turli ovqat moddalari bilan oladi. Ovqatda V. yetishmaganda gipovitaminoz, mutlaqo

Vitamin B1 yoki tiamin haqida. Vitamin B1 yoki tiamin( Tiamin), 1912 yilda K.Funk tomonidan o‘rganilgan, uning nomi tiamin grekcha “tion-oltingugurt” atamasidan olingan. Tiamin— ko‘pgina oziq-ovqat mahsulotlari tarkibiga kiradi. U asosan donning murtagi va qobig‘i (kepagi)da bo‘ladi. Tiamin organizmda uglevodlar almashinuvida muhim ahamiyatga ega; ovqat uglevodlarga serob bo‘lsa, ularni o‘zlashtirish uchun tiamin ko‘proq talab qilinadi. Tiamin bo‘lmasa, polinevrit kasalligi ro‘y beradi. Organizmda bu vitamin bo‘lmasa yoki yetishmasa, nerv sistemasining og‘ir kasalligi — beri- beri paydo bo‘ladi, shuningdek ichak peristaltikasi susayadi, qabziyat, muskullar bo‘shashishi, jismoniy va ruhiy ish qobiliyatining pasayishi kuzatiladi. Vitamin B1 vazifasi Vitamin B1 (tiamin) organizmning oqsil va

Vitamin B2 yoki riboflavin Vitamin B2 vazifasi Vitamin B2 (riboflavin) — hujayralar almashinuvi jarayonini va terining yuza qatlamidagi jarayonda muvozanatga keltiruvchi vazifani bajaradi, undan tashqari nafas olish jarayonida ham ishtirok etadi. Riboflavin— o‘sish jarayonida qatnashadi va o‘stiruvchi omillarga kiradi. Oqsil, yog‘ va uglevodlar almashinuvida ishtirok etadi. Markaziy nerv sistemasi holatini rostlaydi, ko‘z gavharidagi moddalar almashinuviga ta’sir etadi, yorug‘likni sezish va rang ajratishga yordam beradi. B2 vitamini yetishmasa… Bu vitamin yetishmasa, yuzingizda husnbuzar paydo bo‘ladi. Riboflavin organizmga oziq-ovqat bilan kiradi, ovqatda riboflavin yetishmasa og‘iz burchagi, lab yoriladi, soch to‘kiladi, kon’yunktivit va blefarit kuzatiladi, shilliq qatlamlarning yallig

Vitamin P yoki rutin Vitamin P (Rutin, Kversetin, Gesperidin) — ushbu vitamin flavonoidov guruhiga mansubdir. O‘simliklarda u asosan C vitamini bilan odatda qo‘shni bo‘la oladi. P vitamini qon tomirlariga ijobiy ta’sir etadi, C vitaminining ta’sir kuchini oshiradi, qon tomirlarining devorlarini baquvvatlashtiradi. Natijada ularning yallig‘lanishini oldini oladi va qon to‘xtatish xususiyatini oshiradi. Kversetin o‘sma hujayrasini o‘sishini sekinlashtiradi. Ayniqsa ko‘krak bezi raki va qon raklarida qo‘llaniladi. Gesperidin varikoz kengaygan venalarda (varikoz, gemorroyda) qon tomir devorini mustahkamlashda keng qo‘llaniladi. Ushbu vitamin na’matak, buzina, lipa, qora smorodina, limon po‘stlog‘ida mavjuddir. Sutkalik organizm talabi: Rutin — 30 mg, Kversetin — 15 mg, Gesperidin- 100 mg. Vita

Oqsillar. • Oqsillar , proteinlar — molekulalari aminokislotalar qoldigʻidan tuzilgan (bir-biri bilan, asosan, amin va karboksil guruxlari orqali birikkan) moddalar. Suvda va tuzli eritmalarda eruvchanligiga koʻra, P.ga tegishli oqsillar 7 xilga ajratiladi: albulinlar, globulinlar, glutaminlar, gistonlar, prola-minlar, protaminlar, skleroprote-inlar. Pepsin, tripsin, ximotrip-sin, papain kabi proteolitik fermentlar ham P.ga taalluqli. P. termini, koʻpincha, oqsillar sinoni- mi sifatida qoʻllanadi. • Oqsillar , proteinlar — hamma tirik mavjudotlar tarkibiga kiradigan murakkab, azot tutuvchi organik moddalar. O. tirik materiyaning tuzilishida, shuningdek, uning hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. Hujayra tarkibida bir necha ming xil O. mavjud boʻlib, ularning har biri maʼlum bir vazifan

Oqsillar.da ketma-ket joylashgan aminokislota qoldiqlari uzun zanjirni yoki Oqsillarning birlamchi tuzilmasini tashkil etadi. Oʻz navbatida, Oqsil.ning har xil joyida joylashgan aminokislota qoldiqlari tarkibidagi kimyoviy moddalar oʻzaro har xil boglar bilan bogʻlanishi natijasida O.ning murakkab ikkilamchi, uchlamchi va toʻrtlamchi tuzilmalari qosil boʻladi. Yuqorituzilishdagi tuzilmalar fizik va kimyoviy omillar (yukrri harorat, kislota, ishqor va boshqalar) taʼsirida quyi tuzilishdagi shakllarga qaytadi (bu hodisa Oqsil. denaturatsiyasi deb ataladi), natijada ular oʻz biologik faolligini yoʻqotadi. Ammo ayrim hollarda ta-shqi taʼsir yoʻqotilsa, Oqsil. yuqori koʻrinishdagi shakllariga qaytadi. Oqsil. tuzilishi va vazifalari boʻyicha xilma-xil. Tuzilishiga koʻra, 2 katta guruhga boʻlish

• Organik moddalar ichida shunday birikmalar ham borki, ular tarkibi, tuzilishi, xossalari jihatidan biror organik modda sinfiga tegishli bo’lmay, alohida turni tashkil etadi. Bular oqsillardiri. α — Aminokislotalarning polikondensatsiyalanishidan hosil bo’lgan va polipeptid bog’lari saqlagan tabiiy yuqori molekulyar moddalar oqsillar deyiladi. • Oqsillar tirik organizmlarhayotini ta’minlab turuvchi asosiy moddalar bo‘lib, ulaming tuzilishi juda murakkabdir. • Ayrim oziq-ovqat mahsulotlaridagi oqsil moddalarning miqdori (% hisobida) • Har qanday oqsilning o’ziga xos eng asosiy qismi uning — C(O) — NH— peptid bog’idir. • Oqsillar-polipeptidlardir, ya’ni. ko‘p sonli (200—10000000 gacha) α- aminokislotalaming qoldiqlaridan tashkil topgan polimer moddalardir. Umumiy holda polipeptidlarni quyid

Oqsillarning tuzilishi • Oqsillaming tuzilishi ularning gidrolizlanish mahsulotlarini o’rganish bilan aniqlangan. Gidrolizlanish oqsillaming eng asosiy xossalaridan biri bo‘lib, oqsillardagi peptid bog‘lari suv molekulalari ta’sirida uzilib, reaksiya mahsulotlari sifatida α — aminokislotalar hosil bo’ladi. • Oqsillaming birlamchi tuzilishini F.Senger kashf etgan. U birinchi marta 1951-1953-yillarda C 254 H 377 N 66 O 75 S 6 tarkibli insulin oqsilining aminokislotalar ketma-ketligini aniqladi. Insulin sulfid bog’lari bilan tutashgan 2 ta polipeptid zanjiridan tuzilgan, 1-zanjirda 21 ta,-2-zanjirda 30 ta aminokislota qoldig’i, jami 51 ta aminikislota bor. Keyinchalik oqsilnmg birlamchi tuzilishini avtomatik aniqlaydigan analizatorlar va shu axborot bo’yicha tegishli aminokislotalardan oqsil

• Birlamchi tuzilish • Birlamchi tuzilish —oqsillaming kimyoviy tuzilishi bo’lib, oqsil peptid bog’lari orqali bog’langan ko’p sonli a — aminokislotalar qoldiqlaridan iborat uzun zanjirli molekulalar ekanligini ko’rsatuvchi tuzilishdir. Agar bu zanjirdagi aminokislotalar qoldiqlari 100 ta gacha bo‘Isa polipeptidlar deyiladi, undan ko’p bo‘Isa oqsil deyiladi. Birlamchi tuzilishni tashkil etgan polipeptid zanjirini rentgen tuzilish usuli bilan o’rganish natijalari asosida L. Poling (1930 y.) oqsil konformatsiyasi (oqsil molekulasi tarkibidagi atomlarning fazoviy joylashuvi) to’g’risida dastlabki quyidagi aniq xulosalarga keldi: • — Oqsillaming xossalari polipeptid zanjiridagi aminokislotalaming tarkibi va ulaming o’zaro ketma-ketligiga bog’liqdir; • — peptid gruppasi “qattiq” tekis (planar)

Uchlamchi tuzilish Ikki yoki undan ortiq α— spirallar bir-biri atrofida “o’rama” holatda joylashib, oqsillarning uchlamchi tuzilishini tashkil etadi. Bu spirallar yonaki zanjimi tashkil etgan funksional gruppalar ishtirokida o’zaro tuz ko’priklari (>NH+2…–OOC—), vodorod bog’lari (>NH…O=C<) va disulfid (—S—S—) bog’lari orqali bog’lanadilar. Bunday tuzilishli oqsillarga soch tolasi keratini, miozin, muskullar, teri epidermasi, fibroin, elastin,qon qotishmasi kiradi. Ko’p sonli spirallaming “o‘ram”lari organizmda tolasimon to’qimalaming asosini, mexanik harakatni ta’minlovchi tolqimalami tashkil etadilar. Bundan tashqari, oqsilning uchlamchi tuzilishi ularning biologik va o’ziga xos xususiyatlarini aniqlab beruvchi asosiy sababchisidir. Keyingi yillarda(L. Poling va R. Kori) olib borilgan tad

Peptidlar (yun. peptos — qaynatilgan, oʻta qaynatilgan) — birbiriga amid (peptid) bogʻ bilan bogʻlangan 2 va undan ortiq aminokislotalar qoldigʻidan iborat birikmalar. Tarkibidagi aminokislota qoldigʻining soniga qarab P. dipeptidlar, tripeptidlar, tetrapeptidlar va boshqa deb ataladi. Molekulasida 10 tagacha aminokislota qoldigʻi boʻlgan P. — oligopeptidlar, 10 tadan ortiq aminokislota qoldigʻi tutgan P. — polipeptidlar, massasi 6000 dan yuqori boʻlgan tabiiy polipeptidlar — oqsillar deb ataladi. P. hayvon va oʻsimliklar organizmida oqsillarning parchalanishidan hosil boʻladigan mahsulotlardir. Oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarda erkin holda uchraydi.[1]

Proteinopatiyalar • "Proteinopatiya" so'zi, aslida organizmning bir qismidagi proteinlarning normal ishlashining qobiliyati bo'yicha muammoni ifodalaydi. Bu turiy kasalliklar, genetik xatoliklar yoki boshqa sabablarga asoslangan o'zgarishlar tufayli paydo bo'ladi. Proteinopatiyalar o'z ichiga, hayvonot, o'rganmaviy kasalliklar, va nevrologik kasalliklar kabi turli turlarni o'z ichiga oladi. • Quyidagi bir nechta mashhur proteinopatiya turklari mavjud: • Alzheimer kasalligi: Bu kasallik, asosan neyronlar orasidagi amyloid beta proteinining o'zgarishlari bilan bog'liq. Bu o'zgarishlar, beyin ichidagi qayd etishni va komunikatsiyani buzadi, natijada kafiyatga asoslangan hayot o'zgaradi. • Huntington kasalligi: Huntington kasalligi genetik x

"Sun’iy oqsil ozuqa" tabiri, aslida "kunniy yoki tabiiy yirik oqsil ozuqa" degan ma'noni anglatadi. Bu so'zlar "sun'iy" (yani, insonlar tomonidan yaratilmagan) va "oqsil ozuqa" (yani, o’zi yirik o'zgaruvchilarni o'zida saqlaydigan) kabi qismlardan tashkil topgan. Sun’iy oqsil ozuqlar, aslida ishlab chiqarilgan, yani insonlar tomonidan yaratilmagan oqsil ozuqalarni anglatadi. Bu, aksariyat bilan laboratoriya sharoitlarida yaratilgan va tadqiqot uchun ishlatiladigan organizmlarni ma'nosini anglatadi. Bu turiy ozuqalar genetik muhiti modifikatsiya qilingan va ba'zi tadbirlar bilan o'zgarib turiladi. Sun’iy oqsil ozuqlar, tibbiyot, oziq-ovqat sanoati, hayvonot bog'i, ekologiya va boshqa sohalarida tadqiqot va faydali loyihalar

Sun’iy oqsil ozuqalar modifikatsiya qilingan organizmlardir, ya'ni ularning genetik strukturasida o'zgarishlar qilingan va ularni laboratoriya sharoitlarida yaratish orqali iste'mol qilish mumkin. Bu organizmlar hayvonlar, o'simliklar yoki mikroorganizmlar bo'lishi mumkin. Suniy oqsil ozuqalar, turli sohalarda foydalaniladigan moddalar yaratishda va tadqiqotda ishlatiladi. Quyidagi bir nechta sun’iy oqsil ozuqa moddalarining ishlab chiqarilishi va kelgusidagi imkoniyatlari mavjud: 1. Insulin moddalari: Insulin, qandli shakar (glucose) miqdorini boshqarishda muhim bo'lgan hormon. Suniy oqsil ozuqlar, insulin moddalari ishlab chiqarishda qo'llaniladi. Bu moddalar, diabet kasallari kabi hodisalarga doirasida shifokorlar tomonidan ishlatiladi. 2. Eritropoyetin (EPO)

Foydalanilgan adabiyotlar [1] N. S. Entelis Aminoatsil-tRNK-sintetazi: dva klassa fermentov // Sorosovskiy obrazovatelniy jurnal, 1998, № 9, s. 14-21 [2] OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil. [3] Turakulov Ya. X., Tireoidnie gormoni, T., 1972: [4] Reznikov A. Gormonlar, Polovie gormoni i differensiatsiya mozga, Kiyev, 1982; [5] Korn ye va Ye. A., Gormoni i immunnaya sistema, L., 1988; [6] Konoplya Ye. F., Membrannie mexanizmi gormonalnoy regulyatsii. Minsk, 1991. [7] Sohibov D., Vitaminlar va ularning hayot uchun ahamiyati, T., 1991. [8] Internet manbaalari.

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar