Антенналарнинг асосий параметрлари. Мобил алоқа тизимларнинг антенналари

Антенналарнинг асосий параметрлари.Антенналарнинг асосий параметрлари. Мобил алоқа тизимларнинг антенналариМобил алоқа тизимларнинг антенналари ..  Антенна – бу узатиш ҳолатида юқори частотали ток энергиясини Антенна – бу узатиш ҳолатида юқори частотали ток энергиясини радиотўлқинларни электромагнит энергиясига айлантириб, уларни радиотўлқинларни электромагнит энергиясига айлантириб, уларни эфирга нурлатиш учун, қабул қилиш ҳолатида эса, радиотўлқин эфирга нурлатиш учун, қабул қилиш ҳолатида эса, радиотўлқин электромагнит энергиясини юқори частотали ток энергиясига электромагнит энергиясини юқори частотали ток энергиясига айлантириш учун қўлланиладиган қурилмадир. Узатиш ва қабул айлантириш учун қўлланиладиган қурилмадир. Узатиш ва қабул қилиш антенналари ўзаро алмашиниш принципига эга, я  Фазонинг ихтиёрий нуқтасидаги майдон кучланганлигини Фазонинг ихтиёрий нуқтасидаги майдон кучланганлигини аниқлаш учун антеннани чексиз кўп элементар кесмаларга аниқлаш учун антеннани чексиз кўп элементар кесмаларга бўлинади. Натижавий майдон алоҳида кесмалардаги бўлинади. Натижавий майдон алоҳида кесмалардаги майдонлар йимайдонлар йи ғғ индиси бўлади. 2l << индиси бўлади. 2l <<  ўлчамли, токи текис ўлчамли, токи текис тақсимланган вибратор элементар вибратор ёки Герц тақсимланган вибратор элементар вибратор ёки Герц вибратори дейилади. Элементар вибратор йўналтириш вибратори дейилади. Элементар вибратор йўналтириш характеристикаси қуйидагича бўлади:характеристикаси қуйидагича бўлади: www.arxiv.uzwww.arxiv.uz  Ўта узун тўлқин ва узун тўлқин диапазон антенналариЎта узун тўлқин ва узун тўлқин диапазон антенналари  Ўта узун тўлқин ва узун тўлқин (ЎУТ ва УТ)Ўта узун тўлқин ва узун тўлқин (ЎУТ ва УТ) диапазонда диапазонда носимметрик вибраторлар қўлланилади. ЎУТ узатиш носимметрик вибраторлар қўлланилади. ЎУТ узатиш қуввати бир неча минг кВт гача бўлиши мумкин. Реал қуввати бир неча минг кВт гача бўлиши мумкин. Реал антенналар устун антенналар ва минора антенналар антенналар устун антенналар ва минора антенналар кўринишида бажарилади.кўринишида бажарилади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz 2.3-расм. УТ диапазонида узатувчи антеннада нурлатувчи сим – бу 10 мм диаметрга эга бронзали кўпсимли хивич (многожильный прут), қабул қилувчи антенна эса таянчга осиб қўйилган 3 мм диаметрга эга бронза ёки пўлат арқонни ташкил қилади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz  УТ ва ЎТ диапазонлар чегарасида 2.5-расмда УТ ва ЎТ диапазонлар чегарасида 2.5-расмда кўринишидаги антенналар қўлланилади.кўринишидаги антенналар қўлланилади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz  Ультра қисқа тўлқин диапазон антенналари (телевизион Ультра қисқа тўлқин диапазон антенналари (телевизион антенналар)антенналар)  Бу тўлқин диапазонидаги антенналарнинг асосий афзалликлари Бу тўлқин диапазонидаги антенналарнинг асосий афзалликлари қуйидагилар ҳисобланади:қуйидагилар ҳисобланади:  ФИК юқорилиги ва йўналтирилганлик диагрФИК юқорилиги ва йўналтирилганлик диагр аа ммамма сиси нинг тор нинг тор характеристикасини олиш эҳтимоллиги. Бу хусусиятлар антенналар характеристикасини олиш эҳтимоллиги. Бу хусусиятлар антенналар ўлчамининг тўлқин узунлигидан катта ёки тенг қилиб ясалиши билан ўлчамининг тўлқин узунлигидан катта ёки тенг қилиб ясалиши билан асосланади. асосланади. ҚҚ оидага биноан ушбу антенналар диапазонли бўлиши оидага биноан ушбу антенналар диапазонли бўлиши керак.  Телевизион узатувчи антенналарТелевизион узатувчи антенналар  Телевизион узатувчи антенналар энергиянинг горизонтал текисликда Телевизион узатувчи антенналар энергиянинг горизонтал текисликда бир меъёрда нурланишини таъминлаб бериши лозим. Антенналар бир меъёрда нурланишини таъминлаб бериши лозим. Антенналар кенг полосали бўлиши керак, тўғри кўриниш масофасини ошириш кенг полосали бўлиши керак, тўғри кўриниш масофасини ошириш учун улар баланд устунларга ўрнатилади.учун улар баланд устунларга ўрнатилади.  Узатувчи антенналар сифатида Узатувчи антенналар сифатида штирьштирь тизими қўлланиши мумкин. тизими қўлланиши мумкин. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz  Параболали антенна Параболали антенна  ПА фокусида нурлантиргич ва айланиш параболоидаси жойлашган ПА фокусида нурлантиргич ва айланиш параболоидаси жойлашган акслантиргич (кўзгу)дан ташкил топган. Нурлантиргич муҳитга акслантиргич (кўзгу)дан ташкил топган. Нурлантиргич муҳитга сферик тўлқинни нурлатади, параболали акслантиргич тўлқиннинг сферик тўлқинни нурлатади, параболали акслантиргич тўлқиннинг сферик фронтини яссига тўғирлайди.сферик фронтини яссига тўғирлайди.  Дециметрли диапазонда нурлаткич сифатида коаксиал линиядан Дециметрли диапазонда нурлаткич сифатида коаксиал линиядан таъминланувчи вибраторлар қўлланилади. Сантиметрли диапазонда таъминланувчи вибраторлар қўлланилади. Сантиметрли диапазонда рупорлар ёки очиқ ўтазгичлар ишлатилади ва спиралли нурлаткичлар рупорлар ёки очи Икки кўзгули антенналарИкки кўзгули антенналар Антенналарни фидер билан мослашувини яхшилаш учун гиперболали Антенналарни фидер билан мослашувини яхшилаш учун гиперболали қайтанурлагичли антенналар ва эллипссимон қайтанурлагичли қайтанурлагичли антенналар ва эллипссимон қайтанурлагичли антенналар қўлланилади.антенналар қўлланилади. Бу антенналар қуйидагича кўринишга эга (2.12 ва 2.13-расм).Бу антенналар қуйидагича кўринишга эга (2.12 ва 2.13-расм). Гипербола кўзгули икки кўзгули антенна. 1- параболик кўзгу; 2- гипербола кўзгунинг мавҳум фокуси; 3- рупорли нурлат к ич; 4- гиперболали кўзгу; 5- параболали антеннанинг фокуси. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz 2.13-расм. Эллипссимон конусли икки кўзгули антенна. 1- параболик кўзгу; 2- рупор; 3- рупорнинг фаза маркази; 4- эллипссимон конус; 5- нурланмайдиган ҳажм; F - эллипссимон конуснинг параболик акслантиргичларнинг биргаликдаги фокуси; d- эллипссимон конуснинг катта диаметри. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz  Рупор – параболали антенна Рупор – параболали антенна  РПА ўзидан юқори юзаси пирамидали рупор билан РПА ўзидан юқори юзаси пирамидали рупор билан айланиш параболоид сегменти комбинациясидан ташкил айланиш параболоид сегменти комбинациясидан ташкил топган шаклдаги кўринишга эга бўлган металл кўзгуни топган шаклдаги кўринишга эга бўлган металл кўзгуни ташкил қилади. Рупорнинг чиқишидаги тўлқиннинг ташкил қилади. Рупорнинг чиқишидаги тўлқиннинг сферик фронтини ясси фронтга айлантиради ва бунинг сферик фронтини ясси фронтга айлантиради ва бунинг натижасида кўзгунинг нурлаткичга таъсири бўлмайди, натижасида кўзгунинг нурлаткичга таъсири бўлмайди, чунки нурлатгич кўзгу майдонидан чиқарилган. Бу эсачунки нурлатгич кўзгу майдонидан чиқарилган. Бу эса ,, антеннани фидер билан яхши мослашиш имко  Фидер трактнинг элементлариФидер трактнинг элементлари  Энергияни узаткичдан антеннага ва антеннадан қабул қилгичга Энергияни узаткичдан антеннага ва антеннадан қабул қилгичга узатиш фидер тракти орқали амалга оширилади.узатиш фидер тракти орқали амалга оширилади.  Унга қуйидаги талаблар қўйилади:Унга қуйидаги талаблар қўйилади:  Фидер энергияни қабул қилмаслиги ва нурлатмаслиги керак;Фидер энергияни қабул қилмаслиги ва нурлатмаслиги керак;  Энергияни узатиш энг кам миқдордаги йўқотиш билан амалга Энергияни узатиш энг кам миқдордаги йўқотиш билан амалга оширилиши керак;оширилиши керак;  Фидерда аксланиш минимал бўлиши керак;Фидерда аксланиш минимал бўлиши керак;  10 см дан қисқа бўлган тўлқинларда диэлектрик ва симларда 10 см дан қисқа бўлган тўлқинларда диэлектрик ва симларда йўқо Тўлқин ўтказгичлар мис ва биметалл бўлиши мумкин. 2, 4 ва 8 ГГц частоталарда сўниш 0,02 дБ/м дан ёмон эмас. Силлиқ эллипссимон тўлқин ўтказгичлар алюминийдан тайёрланади: 4 ГГц диапазон учун ЭВГ-2, сўниш 0,04 дБ/м дан ёмон эмас, 4 ГГц диапазон учун ЭВГ-2, сўниш 0,04 дБ/м дан ёмон эмас, асосий тўлқин тури Hc11. Тўғри бурчакли кўндаланг кесмага эга бўлган тўлқин ўтказгичлар: асосий тўлқин тури H10, Hmn, бу ерда m-тўлқин ўтказгичнинг кенг девори бўйича ярим тўлқинлар сони; n-тўлқин ўтказгичнинг тор девори бўйича ярим тўлқинлар сони. Сўниш 0,025  0,06 дБ/м дан ёмон эмас. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz