Arablar tomonidan O‘rta Osiyoning istilo etilishi dars ishlanma - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	4.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Arablar tomonidan O‘rta Osiyoning istilo etilishi dars ishlanma

Купить

1Sana: Sinf: 7 Fan:O’zbekiston tarixi
Mavzu: “Arablar tomonidan O’rta Osiyoning istilo etilishi”
Darsning shiori:
Darsning maqsadi:
Ta`limiy maqsad : O ‘ quvchilarga Xuroson va Movorounnahrda sodir bo’lgan jarayonlar,arab
xalifaligida Ummaviylarning taxtdn ag’darilishi va Abbosiy larning hokimiyatga kelishi haqida
bilim berish;FK:o’rganilgan tarixiy davrga munosabat bildirib, xulosa chhiqara oladi; tarixiy
voqealar yuzasidan munosabat bildiradi, umumlashtiradi, bayon qiladi.
Tarbiyaviy maqsad : - o‘quvchilarga Vatanimiz va arab xalqlarining bosqini davrida boshidan
kechirgan g‘oyat murakkab va mashaqqatli hayoti haqida tushuncha berish va bundan saboq
olishni o‘rgatish,vatanga muhabbat hislarini yanada kuchaytirish;
Rivojlantiruvchi maqsad : -o‘quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, tarixiy
bilimlarini rivojlantirish;
Tayanch kompetensiyalar: Kommunikativ ( ijtimoiy vaziyatlarda ona tilida hamda birorta
xorijiy tilda o‘zaro muloqotga kirisha olishni, muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni,
ijtimoiy moslashuvchanlikni, hamkorlikda jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini
shakllantirishni nazarda tutadi) , o‘zini-o‘zi rivojlantirish ( doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy,
ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayot davomida
mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda
muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila
olish ko‘nikmalarini egallashni nazarda tutadi )
Fanga oid kompetensiyalar: 1. Tarixiy voqelikni tushunish va uni mantiqiy izchillikda
tushuntira olish kompetensiyasi (tarixiy-geografik makon haqida ma’lumot bera oladi;
o‘rganilgan tarixiy davrlarga munosabat bildirib, xulosa chiqara oladi)
2.Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi (o’rta asr boshlaridan bugungi
kungacha kechgan tarixiy voqelikni bayon qilishda muhim bo‘lgan tarixiy toponomik atamalar
mazmunini tushuntira oladi)

2Darsning uslubi: Aqliy hujum, “Xatolar oroli”, kichik ma’ruza, qiziqarli topshiriqlar;
Darsning turi: Bilim va ko’nikmalarni rivojlantiruvchi;
Darsning jihozi:darslik, mavzuga oid xarita, tarqatma materiallar, AKT, slaydlar
Tashkiliy davr: navbatchi axborotini tinglash, sinfda ish muhitini yaratish, kun yangiliklari bilan
tanishtirish

3Dars davomida o’quvchilarni nisbiylik asosida baholash dolzarb muammolarimizdan
bieridir.Shunda sizga “Historiy bank” deb nomlangan baholash jadvalimiz as qotadi.Bunga guruh
sardorlariga tarixiy tangalar to’lami beriladi.Guruh sardorlari har to’g’ri berilgan javob uchun
guruh a’zolarini shu tangalar bilan taqdirlab boradilar va u pullar historiy bankda guruhlarning
jamg’armasini tashkil etadi.Dars yakunida bankda eng ko’p mablag’ jamg’argan o’quvchi va
guruh aniqlanib, taqdiranadilar.
Baholash:
Darsning borishi :
T/r Dars bosqichlari Ajratilgan daqiqa
I Tashkiliy qism. 5 daqiqa
II O’tgan mavzuni takrorlash. 10daqiqa
III Yangi mavzu bayoni. 10 daqiqa
IV Yangi mavzuni
mustahkamlash. 15 daqiqa
V O’quvchilarni baholash 3 daqiqa
VI Uyga vazifa berish. 2 daqiqa
I . Tashkiliy qism : O ’ quvchilar bilan salomlashish , dunyo yangiliklarini so ’ rash , navbatchi
axborotini tinglash , o ’ quvchilar bilim darajalariga ko ’ ra guruhlarga bo ’ linadi va nomlanadi : I -
guruh “ VATANPARVAR ”, II - guruh “ MILLAT ”,
III - guruh “ OZODLIK ”, IV - guruh “ ERK ” guruh sardorlariga baholash jadvallarini topshiriladi
va baholash usuli tushuntiriladi . O ’ quv qurollarining va maktab formasining mavjudligiga ko ’ ra
har bir o ’ quvchiga 2 balldan beriladi va baholash jadvaliga tushiriladi , qolgan ballar dars
davomida to ’ planadi . O ’ quvchilarning yakka tartibda to ’ plagan bali baholash jadvalida aks
etsa , guruh bo ’ lib to ’ plagan har bir ballari evaziga mavzudagi buyuk shaxslarning oltin fikrlari

4yozilgan tarqatmalarga ega bo ’ ladilar va bu fikrlar ularda hayotda o ’ z o ’ rinlarini topishlariga
yordam beradi . Shu tariqa darsdagi “ Eng faol guruh ”, va “ Eng zukko o ’ quvchi ” aniqlanadi va
rag ’ batlantiradi .
II : O ’ tilgan
mavzuni
takrorlash :
Bu
jarayonda
biz sinfni 4
guruhga
bo ’ lib
olganmiz . H
ar bir
guruhga
o ’ tilgan
mavzuni mustahkamlash uchun alohida - alohida topshiriq beriladi . Bajarish uchun 2 daqiga
javob berish uchun ham 2 daqiqadan jami 10 daqiqa sarflanadi .
1- Guruhga topshiriq . Xaritadan qizil bilan belgilangan joylardagi shaharlarning nomini toping,
ularni zamonaviy nomi bilan solishtiring

5 Jamoalarga bo‘linib, olgan bilimlaringizni quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha tahlil qiling va
umumlashtiring.
Arablarning kirib kelishi Turon hududida yashovchi xalqlar hayotiga qanday ta’sir ko‘rsatdi?

6III.Yangi mavzu bayoni: mavzu slaydlar yordamida ma’lumotlar “Yozma dumaloq stol”metodi
yordamida o’quvchi va o’qituvchi tomonidan yoritib boriladi.
Yangi mavzu“Kichik ma‘ruza” shaklida tushuntiriladi.
Mavzuni tushuntirishda qo‘shimcha ma’lumotlardan ham foydalaniladi
VIII asrning 40-yillarida xalifalikda toj-u taxt uchun kurash kuchayadi. Bu davrda hukmronlik
qilgan umaviylarga qarshi umumiy norozilik, ayniqsa, xalifa Marvon Muhammad hukmronlik
qilgan davrda nihoyatda kuchaydi. Bunga xiroj solig‘I miqdorining oshirib yuborilgani hamda
aholining muttasil hasharlarga majburan jalb etilishi sabab bo‘ldi. Umaviylarga qarshi kurashga
da’vat qilish uchun abbosiylar turli viloyatlarga ko‘plab targ‘ibotchilarni yuboradi. Shunday
targ‘ibotchilardan biri kufalik Abu Muslim edi. U Xurosonga kelib, aholini payg‘ambar (s.a.v.)
avlodlarini quvvatlashga chaqiradi . Abu Muslim boshliq qo‘shinlar xalifalikning markaziy

7viloyatlari tomon yo‘l oladi va xalifalikning poytaxti Damashq shahrini qo‘lga kiritadi. Taxtga
abbosiylar xonadonidan bo‘lgan Abul Abbos Saffoh ko‘tariladi. Abu Muslim Bag‘dodda davlat
va harbiy kuchlarning yuqori lavozimiga tayinlanadi. Biroq abbosiylar uning xalq orasidagi
obro‘yining tobora ortib borishiga xayrixoh emas edilar. Oqibat Abu Muslim poytaxtdan
uzoqlashtirilib, Xuroson va Movarounnahrga noib qilib yuboriladi. Aholi o‘rtasida abbosiylarga
qarshi qo‘zg‘olon ko‘tarish kayfiyati paydo bo‘ladi. Bunday qo‘zg‘olonlardan biri Buxoroda
sodir bo‘ldi. Abu Muslim mahalliy kuchlar yordami bilan qo‘zg‘olonni zo‘rg‘a bostiradi.
1-topshiriq. “Xatolar oroli” metodi bu jarayonda o’quvchilarga yangi mavzu
yuzasidan ma’lumotlar taqdim etiladi.O’quvchilar agar ma’lumotdagi xatolikni
topa olsa,o’z manziliga yetib boradi, agar topa olmasa o’sha orolda qolib ketadi.
Masalan:
1. VIII asrning 60-yillarida xalifalikda toj-u taxt uchun kurash kuchayadi.
2. Abu Muslim aholini umaviylarga qarshi kurashgan da’vat etadi. Tez orada Abu Muslim
Xurosonning markazi Balx shahrini egallaydi.
3. Abu Muslim — lug‘aviy ma’nosi «Muslimning o’g’li» deb tarjima qilinsa-da, mohiyati «eng
yaxshi musulmon» demakdir.
4. Farg‘ona ixshidi va Choch ixridi o‘rtasidagi ixtilofdan foydalangan Xitoy 751-yilda Turonga
yurish boshlaydi. Abu Muslim esa ularga qarshi Ziyod ibn Ahmad boshchiligida arab va
turonliklardan iborat qo‘shin jo‘natadi.
5. X asrga kelib, qog‘oz ishlab chiqarish shahar hunarmandchiligining eng muhim jabhalaridan
biriga aylandi.

8 “O‘ZBEK PALOVI”
METODI
Ma’lumotlarni o‘quvchiga yetkazishda dars
jarayonini kundalik hayotimiz,milliy
an’analarimiz bilan bog‘liq holatda olib
borsak,natija yanada samarali
bo‘ladi.Chunki o‘quvchi maktabga kelguniga qadar ham oilada an’analarning
guvohi bo‘lib ulg‘ayadi.Kundalik hayot bilan bog‘langan dars o‘quvchiga erkin
fikrlashga va dars jarayonida yanada faol bo‘lishiga imkoniyat yaratadi.Ushbu
metoddan aynan shu maqsad ko‘zlangan!
Qo‘llanishi: takrorlash, umumlashtiruvchi va yakunlovchi darslarda 10 ta
bosqich asosida milliy taomimiz palovni pishirish jarayoni orqali mavzular
umumiy takrorlanadi. Ovqat tarkibidagi har bir mahsulot mavzuning ma’lum bir
muhim jihatini o‘zida aks ettiradi.Sinf o‘quvchilari 2guruhga bo‘linadi.Kichik
guruhlarga “retsept” o‘rgatilib boriladi. O‘qituvchi retseptdagi mahsulotlarning
mavzudagi qaysi jihatni ifodalashini aytib,savollar orqali osh pishirish jarayonini
ketma-ketligini ta’kidlab turadi.Guruhlar to‘liq holda “mahsulotlar”ni
”qozon”ga solib “ovqat’ni tayyorlashlari lozim.
Raqib jamoalar “PISHIRGAN PALOV” “tarkibi va ta’mi” o‘yin oxirida
aniqlanib “BOSH OSHPAZ” tomonidan baholanadi.
1.(qozonga nazar solamiz va olovni yoqamiz) 1. Abu Muslim Xurosonga kelgach
dastlab uni kimlar va so‘ngra kimlar qo‘llab-quvvatlaydilar. .?
2.(yog‘ni solami) Abu Muslim Xuroson va Movorounnahr aholisini kimlarga qarshi kurashga
da’vat etadi?
3.(go ‘shtni solamiz ) . Abu Muslimni nima sababdan Bag’doddan Xuroson va Movorounnahrga
qaytib jo’natib yuborishdi?

94.(piyozni solamiz) .Abu Muslimning taqdiri nima bo’ldi?
5.(Sabzini solamiz) Abbosiylarga qarshi dastlab qayerda qo’zg’alon ko’tarildi va u kim
tomonidan bostirildi?
6.( Guruchni soldik) “Oq kiyimlilar qo’zg’aloni” qachon va kim boshchiligida boshlandi?
7.(Tuzni solamiz) . . Muqanna qarorgohi qayerda ?
8.(Suvni solamiz .) .Qo’zg’alon qanay natija bilan yakunlandi va MUqannaning taqdiri nima
bo’ldi?
9.(Oshni damladik ) 806-yilda kim boshchiligida yana bir qo’zg’alon boshlandi va natijasi
qanday bo’ldi?
10.Palovimiz tayyor! Muqanna hayot faoliyati haqida qanday ma’lumotlarga
ega bo’ldiz?
Guruhlar bajargan ishlari tekshirilib “ PALOVGA BAHO BERILADI”

10SABR ILA KUTGANINGIZ UCHUN RAHMAT PALOVXON TO‘RAGA
MARHAMAT!
“Rasmlarda aksetgan tarix” Bu jarayonda o’quvchilar rasmlarda aks etgan
jarayonlarni tasvirlashlari va qog’ozlar nomi va navlarini aytib berishlari lozim.

11V.O’quvchilarni baholash :Dars yakuniga ko’ra darsning barcha bosqichlarida
to’plagan ballari guruh hisobchisi tomonidan hisoblanadi va yakuniy xulosa
chiqariladi va ”Eng faol guruh”, ”Eng zukko o’quvchi”aniqlanadi.
VI.Uyga vazifa : Dars davomida baholash jadvaliga asosan 3 ballgacha to’plagan
o’quvchilar mavzu oxiridagi savollarga javob yozib keladilar,4 ball to’plagan
o’quvchilar mavzu oxiridagi savollarga javob yozadilar va qo’shimcha 5 ta test
tuzadilar,5 ball va undan yuqori ball to’plagan o’quvchilar mavzu oxiridagi
savollarga javob yozadilar va qo’shimcha 7 ta test tuzadilar.

Arablar tomonidan O‘rta Osiyoning istilo etilishi dars ishlanma

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish