Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to‘ldirish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	30.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to‘ldirish

Купить

Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to’ldirish
REJA:
1. Arxivlarni komplektlash tushunchasi. Arxivlarni yangi
hujjatlar bilan to’ldirish manbalari
2. Arxivlarni yangi hujjatlari bilan to’ldirishni tashkil etish

Arxivlarni komplektlash tushunchasi. Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to’ldirish manbalari
Arxivshunoslikda «arxivlarni komplektlash» deganda ularni yangi hujjatlar
bilan to’ldirish tushuniladi. Davlat arxivlari sistemali ravishda yangi hujjatlar
bilan to’ldirib boriladi. Arxivlarni komplektlash tartibi qonunda, O’zR Bosh
arxiv boshqarmasining nizomlarida hamda rejalarda belgilab beriladi.
Idoraviy arxivlar ham doimiy tarzda yangi hujjatlar bilan to’ldiriladi.
Bu arxivlarga har yili yangi hujjatlar qabul qilinadi. Idoraviy arxivlarda
hujjatlar vaqtincha, ma’lum muddat davomida saqlanadi. Belgilangan
muddatdan so’ng ilmiy ahamiyatga molik hujjatlar doimiy ravishda saqlash
uchun davlat arxivlariga topshiriladi, qolganlari esa dalolatnoma tuzilib, yo’q
qilinadi.
Davlat arxivlarini komplektlash murakkab va mas’uliyatli ish bo’lib, u
hujjatlar manbasini aniqlash, hujjatlarni tanlab olish va ularni davlat arxivlari
shoxobchalariga taqsimlashni o’z ichiga oladi. Hujjatlar va yig’majildlarni
idoraviy arxivlardan davlat arxivlariga o’tkazish ham arxivlarni komplektlash
bilan bevosita bog’liqdir.
Davlat arxivlarini komplektlashdan asosiy maqsad har bir arxivda
uning yo’nalishiga mos keladigan hujjatlarni imkon qadar to’liqroq
yig’ishdir. Bu esa hujjatlarni to’g’ri tashkil etish, ularni ilmiy-ma’lumotnoma
apparatini yaratish, ulardan har tomonlama foydalanish imkoniyatini beradi.
DAF hujjatlarini davlat arxivlari shoxobchalariga taqsimlash har bir
arxiv fondining bo’linmasligini hamda hujjatlarni turkumlashning asosiy
belgilarini inmobatga olgan holda amalga oshiriladi. Му ам м ол и савол : Д авл ат архивл арини
к ом пл е к тл ашдан асосий м ақ сад ним а?

O’zR DAF hujjatlari respublika ahamiyatiga va mahalliy ahamiyatga
molik bo’lgan materiallarga bo’linadi. Respublika ahamiyatiga molik
hujjatlar qatoriga Turkiston general-gubernatori mahkamasi, Muvaqqat
hukumatning Turkiston Komiteti, TASSR va O’zSSR MIK va XKS, O’zSSR
Oliy Soveti iva Ministrlar Soveti, O’zR Prezidenti Devoni, Oliy Majlis va
Vazirlar Mahkamasi, respublika vazirliklari va muassasalari fondlari
markaziy ahamiyatga molik hujjatlardir. Bunday hujjatlar ularning mazmuni,
yaratilish texnikasini hisobga olgan holda markaziy davlat arxivlari – O’zR
MDA, O’z ITMH MDA, O’zR KFFH MDA yoki O’zR Prezidenti Devoni
arxivida joylashtiriladi.
Mahalliy ahamiyatga ega bo’lgan hujjatlar respublikaning ma’muriy-
siyosiy tuzilishi asosida tuzilgan Qoraqalpog’iston Respublikasi MDA,
viloyat davlat arxivlari va ularning filiallari hamda Toshkent shahar davlat
arxiviga taqsimlanadi.
Davlat arxivlarini yangi hujjatlar bilan to’ldirishning asosiy manbalari
quyidagilardir:
1. Idoraviy arxivlar;
2. Shaxsiy arxivlar;
3. Kutubxonalar va muzeylarning qo’lyozmalar bo’limlari;
4. Xorijiy mamlakatlar arxivlari va chet el fuqarolarining shaxsiy
arxivlari.
Ko’rsatib o’tilgan manbalar ichida eng muhimi idoraviy arxivlardir.
Chunki ulardan davlat arxivlariga hujjatlar muntazam ravishda kelib turadi. Му ам м ол и савол : Д авл ат архивл арини янги
ҳ у ж ж атл ар бил ан тў л диру вчи қ андай м анбал арни

Qolgan manbalardan hujjatlar ahyon-ahyonda va uncha ko’p bo’lmagan
miqdorda qabul qilinadi. Turli davrlarda O’zbekistondan chetga olib ketilgan
arxiv hujjatlarini qaytarish xalqaro shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to’ldirishni tashkil etish Davlat arxivlarini yangi hujjatlar
bilan to’ldirib borish ishiga O’zR Vazirlar Mahakamasi qoshidagi Bosh arxiv
Boshqarmasi rahbarlik qiladi. Bosh Arxiv Boshqarmasi (BAB) markaziy
davlat arxivlarining yo’nalishlarini belgilab, ularning fondlarida qanday
mazmundagi hujjatlar saqlashni aniqlab beradi. BAB markaziy va viloyat
davlat arxivlari o’rtasida hujjatlarning taqsimlanishini ta’minlaydi, ma’lum
bir hujjatni bir arxivdan boshqasiga o’tkazilishiga ko’rsatma beradi.
Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to’ldirish viloyat hokimliklari arxiv bo’limlari
faoliyatida ham muhim o’rin tutadi.
Davlat arxivlarini muntazam ravishda yangi hujjatlar bilan to’ldirib
borish maqsadida arxiv muassasalari hujjatlari davlat arxivlarida doimiy
tarzda saqlanishi zarur bo’lgan tashkilotlar va muassasalarning ro’yxatini
tuzadilar. Bunday ro’yxatlar O’zR Vazirlar Mahkamasi hamda viloyat va
shahar hokimliklari bilan kelishilgan holda tuziladi.
Arxiv bo’limlari arxivlarga hujjatlarni o’z vaqtida qabul qilinishini
nazorat qilishlari kerak. Ular hujjatlar tarkibining to’liqligiga alohida e’tibor
berishlari lozim. Bosh arxiv boshqarmasi va viloyat arxiv bo’limlari arxiv
muassasalarining hujjatlarni fondlarga bo’lishlari va hisobini qanday yo’lga
qo’yganliklarini nazorat qilishlari, yo’qolgan va nobud bo’lgan hujjatlar
haqida ma’lumotga ega bo’lishlari va imkon qadar ularning o’rnini
to’ldirishga harakat qilishlarilozim. Arxiv muassasalari mazkur arxiv
sohasiga mos keladigan, lekin boshqa joylarda (masalan, kutubxona va
muzeylarning qo’lyozmalar bo’limlarida) saqlanayotgan hujjatlar hisobini

olib borishlari zarur.
Arxiv muassasalari taniqli shaxslar va arboblarning shaxsiy arxivlarida
saqlanayotgan va ilmiy ahamiyatga molik bo’lgan hujjatlarni ham
aniqlashlari, ularni hisobga olishlari kerak. Arxiv xodimlari bunday
hujjatlarni davlat arxivlariga topshirish zarurligi haqida tushuntirish ishlarini
olib borishlari lozim. Shaxsiy arxivlar hujjatlari qonunda belgilangan tartibda
ikki tomonlama shartnoma asosida mulkchilik huquqi saqlangan holda davlat
arxivlarida saqlanishi mumkin.

Manbalar va adabiyotlar
Alimov I va b. Arxivshunoslik. O’quv qo’lanma. Toshkent, 1997.
Teoriya i praktika arxivnogo dela v SSSR. Moskva, 1980.
Arxivlar to’g’risida: O’zbekiston Respublikasining 1999 yil 15 aprelp
Qonuni // O’zbekistonning yangi qonunlari. 21-son. –Toshkent, 1999.

Arxivlarni yangi hujjatlar bilan to‘ldirish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish