Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 9000UZS
Размер 546.7KB
Покупки 0
Дата загрузки 20 Январь 2024
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Автоматлаштирилган ахборот-кутубхона тизими. ALEPH

Купить
Автоматлаштирилган ахборот-кутубхона тизими. ALEPH Режа: Кириш I-Автоматлаштирилган ахборот-кутубхона тизими. ALEPH. 1.1 Алефни давлатларда кулланилиши. 1.2 Алеф дастурининг функционал кулайликлари. II- ALEPH. Дастурини ишлаши ва шаклланиши. 2.1 Алеф дастурида хабарларга автоматик ишлов бериш. 2.2 Алеф да мижознинг урнатилиш тартиби. Хулоса. Кириш Автоматлаштирилган кутубхона тизимларининг ривожи ахборот технологияларининг умумий ривожини ўзида тўлиқ акс эттиради. Компьютер бажарадиган иши ва таркибига кўра одатдаги кутубхонага жуда ўхшаб кетади. Компьютер технологиясида ишлатиладиган баъзи бир атамалар, масалан: «бошланғич модуллар кутубхонаси, «каталог», «юкланадиган модуллар кутубхонаси» ва бошқалар, шулар жумласидандир. Шахсий компьютер орқали истеъмолчига хизмат кўрсатиш жараёни, китобхонларга кутубхонада кўрсатилаётган хизмат жараёнига ўхшаб кетади. Каталогдан маълумотлар қидириш, маълумотларни сақлаш жараёни, каталоглаштириш параметрларини таснифлаш ва бошқа жараёнлар бир-бирига ўхшаш. Буларнинг ҳаммаси кутубхона жараёнларини формаллаштириш мумкинлигини кўрсатади, бу эса ўз навбатида кутубхонадаги асосий жараёнлар: маъл шаклларини ўзлаштира борган кутубхоналар ўз кучларини электрон ҳужжатлар ва Интернет ресурсларидан фойдаланишга йўналтирдилар. Бундай мақсадга эришиш учун бир қатор ҳуқуқий ва технологик масалаларни ечиш ва кутубхона иши концепциясини қайта кўриб чиқиш зарур эди. Натижада «Электрон кутубхона» атамаси пайдо бўлди. Электрон кутубхона яратувчиларга шу нарса аниқ бўлиб қолдики, мақсадга эришиш учун манфаатдор томонлар кучини бирлаштириш зарур экан. Натижада электрон кутубхоналар яратиш ишига дастлаб алохида ташкилотлар киришган бўлса, сўнгра бу иш миллий ва халқаро даражадаги ишга айланди. Электрон кутубхоналар яратишда АҚШ даги кутубхоналар ва информацион марказлар фаоллик кўрсатишмоқда. Лойиҳалар ичида кўзга кўринарлиси: АҚШ Конгресси кутубхонаси томонидан амалга оширилган,1995 йилда 15 йири Автаматлаштирилган кутубхоналар программа (дастурий) таъминоти Программа таъминоти автоматлаштирилган кутубхона системаларининг жуда муҳим ташкил этувчиларидан бири ҳисобланади. Программа таъминотисиз техник таъминот оддий кераксиз темир уюмини ҳосил қилади, маълумотлар базасисиз, электрон каталогни яратиш ва керакли ахборотни қидиришни амалга ошириш мумкин бўлмайди. Ихтиёрий автоматлаштирилган системанинг программа таъминоти умумий ва махсус программа таъминотларига бўлинади. Умумий программа таъминоти деганда ҳисоблаш қурилмаси, система техника воситаларининг ўзини нормал ишлашини таъминловчи программалар тушунилади. У ўз ичига операцион система (ОС) ва бирор-бир аниқ предмет соҳасининг масалаларини ечишга мўлжалалланмаган умумий мақсадли бошқа программа воситаларини олади. Операцион сис Умумий программа таъминоти-бу ҳам махсус мақсадлардаги, ҳам умумий мақсадлардаги программаларни ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш билан шуғулланувчи мутахассислар ўрганадиган предметдир. Бу китобимиз асосан кутубхона соҳаси ходимларига мўлжалланганлиги учун қуйида биз кутубхона функцияларини автоматлаштириш учун мўлжалланган махсус программа таъминотларига тўхталамиз. Агарда автоматлаштириган кутубхона системаси мураккаб техник-программалар комплекси сифатида қаралса, у ҳолда уни автоматлаштирилган иш жойлари мажмуаси кўринишида тасвирлайди. Автоматлаштирилган иш жойи (АИЖ) бу аниқ кутубхона вазифалари (мисол учун, каталоглаш, жамлаш ва бошқалар) бажаришни автоматлаштириш учун мўлжалланган махсус программа модуллари, ташкилий техника ва ҳисоблаш техника воситаларининг керакли жамламасини ўз (диспетчерлик, алоҳида АИЖларнинг келишиб ишлаши, ташқи тармоқлар ва системалар билан алоқа, долзарб ҳолатларда умумий маълумотлар базасини таъминлаш ва ҳ.к.) ҳал қилиш ҳисобланади. Асосан бундай АИЖдан фойдаланадиган мутахассисга АКС нинг ҳам умумий, ҳам махсус программа таъминотини мукаммал билиш талаби қўйилади. "Каталоглаштирувчи"нинг АИЖ-бу асосий вазифаси электрон каталогни шакллантириш, маълумотларни библиографик ахборотларни тасвирлашнинг халқаро форматлари билан мослаштириб киритиш, ўзгартиришларни киритиш, маълумотлар базасини бойитиш кабилардан иборат бўлган мутахассиснинг техник программа комплексидир. Одатда, автоматлаштирилган кутубхонада ягона локал тармоққа бирлаштирилган бир нечта "Каталоглаштирувчи"нинг АИЖлари бўлиб, уларда каталогни шакллантиришга ихтисо Автоматлаштирилган кутубхона системасининг қуйидаги кўрсатгичлари кутубхоналар учун программа таъминотини танлаш кўрсатгичи ҳисобланади: 1. Системада бажариладиган функциялар мажмуаси (АИЖлари). Система қандай вазифаларни бажаришлигини, режалаштирилган кутубхона жараёнларини автоматлаштиришга имкон берадиган АИЖлари етарлими ва бу вазифаларнинг тўғри бажараётганлигини аниқлаш зарур. Афсуски, АКС ишлаб чиқиш билан кутубхоначилар жалб қилинмасдан, кутубхона иши тушунчаларидан анча узоқ бўлган программа тузувчилар шуғулланиши кенг тарқалган. Таҳлилларнинг кўрсатишича, малакали кутубхоначилар ҳамкорлигида етакчи кутубхоналарнинг автоматлаштириш бўлимларида ишлаб чиқилган АКС анча самарали системалар ҳисобланади. 2. Системаларнинг таннархи. Замонавий системаларнинг нархи бир неча минг долларда мураккаб ташкилий техника ва ҳисоблаш техникасини талаб қилувчи мураккаб ва қимматли АКС сотиб олишга шошилманг. 5.Системанинг техникавий характерискалари. (Система қайта ишлаши мумкин бўлган ахборотнинг максимал ҳажми, қайта ишлаш тезлиги, телекоммуникацион имконияти, мулоқот шакли ва ҳ.к.). Агарда кутубхонангиз унча катта бўлмаган кутубхона фондига эга бўлса (мисол учун 20-25 минг китоб ва журналлар), у ҳолда бу фондни қайта ишлашга мўлжалланган, анча арзон кичик АКСни сотиб олишингиз мумкин. Агарда чет эл системаларини сотиб олсангиз, бу системада мулоқот шакли чет тилида бўлади, у ҳолда таъминловчидан мулоқот шаклини маҳаллийлаштиришни талаб қилишингиз мумкин. Бамаъни компанияларда одатда, мулоқот шаклини маҳаллийлаштиришнинг махсус процедуралари кўзда тутилган бўлади. Автоматлаштирилг Унинг биринчи версияси 1980 йили ишлаб чиқилган. Бу дастур UNIX va Windows опрерацион системалари мос равишда ўрнатилади. Бу тизим Исроил мамлакатида ягона етакчи тизимлардан бири хисобланиб Исроилнинг барча кутубхоналарида ўрнатилган. Бундан ташқари бу тизим мамлакатдаги барча кирувчи китоб нашрларини назорат қилади. Aleph дастурида мижоз – сервер архитектураси хаётга татбиқ этилган бу орқали дунёдаги турли хил жойлардан дастурга кириш хуқуқини интернет орқали олса хам бўлади. Интернет орқали дастурга кириш учун Unicode лойхаси ишлаб чиқилган. Яъни кутубхонанинг электрон каталогига Интернет технологиясининг стандарт кўринишида кириш хуқуқини беради. Интернет орқали дастурнинг (Aleph) стандарт кўринишлари учун махсус Web сервер хам киритилган у орқали дастурнинг кутубхона тизими ва каталог 1.1. Алеф Россияда қўлланилиши. СНГ давлатлари орасида биринчи бўлиб Россия Давлат Кутубхонаси бу дастурдан фойдалана бошлаган унинг дистрибуцияси билан “ПрофСофт – М” компанияси шуғулланиб келмоқда. Дастур дастлаб Россияда хужжатларни қайта ишлашда қўлланилиб келган. Яъни 2002 йил 18 декабрга келиб Россиянинг Союз нашриётига тегишли бўлган 8 00000 яқин нашрни электрон каталоглаштирган. Алеф дастури ёрдамида фойдаланувчтга керакли бўлган хужжатларни аниқ манзили (хужжат қайердалиги) кўрсатилади. Бу эса кўпкина қоғозбозликдан хар хил статистик маълумотлардан қутилишга ёрдам беради. Алеф Украинада қўлланилиши. 1994 йили Алеф компанияси Украина давлатидаги бир неча кутубхоналарига ўз махсулотини бир йил бепул ишлатиш билан чиқади. Компания бу билан ўз махсулотини ишлаш самарадорлигини сифатин кўпкина стандарт операцион тизимларга мос келиши (Unix, Оракул, Windows, SQL ва бошқ.) энг асосий сабаблардан бири бўлган. Шундан сўнг Буюк Британиядаги бошқа академиялар хам Қироллик коллежи йўлидан бордилар. 1.2. Алеф дастурининг функционал қулайликлари. Фойдаланувчи учун тезкор рўхатга олиш. Тезкор рўхатга олиш учун Алеф дастурининг Алеф GU модулига кирилади. Турли хил типдаги фойдаланувчилар учун график цикл рўйхат келтирилган улардан фойдаланувчи ўзига тегишли сохани танлаб олган сўнг дастур икки хил кўринишдаги рўхатга олишни тавсия этади. - FastPatronRegistration = Y- агарда тезкор рўйхатга олишни хохласаангиз. - FastPatronRegistration = N агарда тезкор аммо ўхшаш сахифани рўйхатга олиш. Тезкор рўхатга олиш. - Эслатма: тезкор рўйхатга олишда қуйдагиларни тўлдириш лозим. - Фойдаланувчи типи - Фойдаланувчи манзили Фойдаланувчи учун Бош кутубхона sublibrary хисобланади. Алеф интерфейсида очиқ турдаги қидирув. Алеф дастурий тизмида 2 турдаги қидирур тизми мавжуд. • Z39.50 сервер SRU сервер У иккала сервер тизими фойдаланувчи учун кутубхона маълумотлар базасидан фойдаланишда қулайлклар яратиб беради. Имконияти бўлган вариантлар: • Z 39.50 сереверикўрпроқ фойдаланувчига кутубхона худудида ёрдам беради. • SRUсервери эса фойдаланувчига HTML5 дастурийтизим орқали мобил телефонлардан кидиришни ёрдам беради. Z 39.50 серевер Алеф тизмида Z 39.50 серевери асосий қидирув тизимларидан бири хисобланиб у Z 39.50 пратоколи ёрдамида ишлайди. Фойдаланувчи учун бу тизимдан фойдаланиш учалик қийинчилик туғдирмайди. Конфигурация Option По умолчанию значения CUNY URL-адрес сервера apps.appl.cuny.edu Порт 9909 Имя базы данных CUN01 Пароль Пароль не требуется Формат записи USMARC Агарда фойдаланувчи компютери бу дастурий тизимни очмаса ёки қандайдир муомолар юзага келса, унда дастур орқали HelpDeskбўлимига кирилади ва фойдаланувчини юзага келган саволларига жавоб бериши мумкин. Алефда фойдаланувчи учун нашр жараёни. Алеф дастурида фойдаланувчи нашр этиш жараёни ўқилаётган хар кунлик Алеф маълумотларини буларга, эски хабарномалар турли хил отчётлар, каталигизация муқоваси ва мулоқот чеки. Бундан ташқари фойдаланувчи учун дастурдан топилган маълумотларни ўзининг эмаилига почтасига қандай қилиб юклаш тўғрисида маълумотлар бериб ўтилган. Алеф дастурида хабарларга автоматик ишлов бериш. Бунинг учун дастур тизмида икки файлини янгилаб туриш лозим. Бу файллар қуйдагилар: - AL500 \\ alephcom \\ қўшимча варақа \\ alephcom.ini - AL500 \\ Цирк \\ вкладка \\ print.ini Автомати Алеф дастурида хабарларни автоматик ишлов бериш қуйдагиларбажарилиши шарт. C: \\ AL500 \\ ALEPHCOM \\ TAB \\ ALEPHCOM.ini буюруғи доимо янгилани туришилиши шарт. Бу қуйдаги рўйхатда кўрсатилган. Эътибор бериг Мақсад print_xx Общие примечания hold_xx Держите Уведомления court_xx Любезно Уведомления bckno_xx Резервное копирование уведомления Courtesy xx_pick CLICS Памятка overdue_xx Просроченной задолженности Алеф дастурида давр пакетлари. Эслатма: bckno_xx ва xx_bills факаткина танланган шахарларда яратилади. Алефда қарз мурожат шакллари Бунинг учун алефнинг қуйдаги берилган билетини тўлдириш лозим. 1) Статус пункти 2) Қарз олувчи статус 3) берилапётган муддат (кун) 4) имтиёзли кунлар 5) берилаётган муддат (соатларда) 6) Грейс соати 7) Бир неча тасвирий (кун ёки соатни кўрсатиш) 8) элементларнинг максимал кўриниши 9) трюмларнинг максимал кўриниши 10) хабарнома жвобларнинг берилаётган санаси 11) қарз беришнинг минимал кафолати 12) узйтиришнинг максимал санаси 13) янгилашнинг максимал санаси 14) жариманинг максимал кўриниши. Алеф GUIда мижознинг ўрнатилиши тартиби. Бунинг учун мижоз компютери қуйдаги хусусиятларга тегишли бўлиши лозим. - Операцион тизим Windows 2000, XP, Seven - Pentiun - Хотира (камида) 64 мб Процессор оператив хотира 128 мб (тавчия этилади). - Энг кераклиги (бепул) дискнинг очи Алеф 18 мижоз файлини юклаб олиш (gui500-u.exe, Размер: 19045 KB]) Юклаб олинган файлни вақтинча яратилган файлга киритиш. Эклиберс файлига кириб у ердан gui500-u.exe сичқонча билан икки марта босган холда Windows Explorer ни ишга тушуриш. Юклаб олинган файлда setup.exe дастурни ўрнатувчи драйвр мавжуд бўлиб уни икки марта босамиз. Дастур янгилангандан сўнг ёки ўрнатилгандан сўнг фойдаланувчи ўзи хохлаган мижоз модулини яратиши мумкин. Алеф нашриёт тарихи. Бу бўлимнинг ўзига хос фойдаланувчи учун бир қанча қулайликлари мавжуд. Фойдаланувчимаълум сабабларга кўра йўқотган маълумотларини ўзи юборган сана орқали қайта тиклаб олиши. бу қуйдаги расмда бериб ўтилган. Хулоса Хулоса шуки, ривожланиб келаётган Ўзбекистонда хозирги пайтда нафақат бошқа сохаларда, балки айнан кутубхоначилик сохасида хам катта ўзгаришлар бўлмоқда. Автоматлаштирилган кутубхоналарда дастури таьминотлар билан ишлаш кенг иўлга қўиилмоқда. Автоматлаштиришга мўлжалланган дасткрлар маьлумотларни қидириш, маьлумотни ёзиш, маьлумотни қаита ишлаш, маьлумотни босмага чиқариш, интернетга кириш, сичқонча манипуляторини бошқариш, саралашнинг бир қатор умумии амалларини, алоқанинг телекоммуникацион каналлари бўиича хизмат кўрсатиш ва бошқалар амалга оширилади. “Алеф” дастурий тизимини кўриб чиқдик. Бу дастур асосан Россия, Украина, Буюк Британияда қўлланилади. Алеф дастури ёрдамида фойдаланувчтга керакли бўлган хужжатларни аниқ манзили (хужжат қайердалиги) кўрсатилади. Бу эса кўпкина қоғоз
Купить
  • Похожие документы

  • Operatsion tizimlarda journaling file system
  • I/O scheduling algoritmlari
  • O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
  • Funksiyalar va arrow function
  • Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha