Axborotga nisbatan xavf-xatar tasnifi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	639.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Axborotga nisbatan xavf-xatar tasnifi

Купить

Mavzu:Axborotga
nisbatan xavf-xatar tasnifi
REJA:
1. AXBOROTLARGA NISBATAN XAVF-XATARLAR TASNIFI
2. XAVFSIZLIKNING ASOSIY YO NALISHLARI
ʻ
3. AXBOROTNI HIMOYALASH TIZIMI
4. AXBOROT TIZIMLARIDA MA’LUMOTLARGA NASBATAN
XAVF-XATARLAR

Axborotlarga nisbatan xavf-xatarlar tasnifi
•
Axborot
xavfsizligi deb , ma‘lumotlarni yo qotish va ʻ
o zgartirishga yo naltirilgan tabiiy yoki sun‘iy xossali
ʻ ʻ
tasodifiy va qasddan ta‘sirlardan har qanday
tashuvchilarda axborotning himoyalanganligiga
aytiladi.
Ilgarigi xavf faqatgina konfidensial (maxfiy) xabarlar
va hujjatlarni o g’irlash yoki nusxa olishdan iborat
ʻ
bo lsa, hozirgi paytdagi xavf esa kompyuter
ʻ
ma‘lumotlari to plami, elektron ma‘lumotlar, elektron
ʻ
massivlardan ularning egasidan ruxsat so ramasdan
ʻ
foydalanishdir.
Bulardan tashqari , bu harakatlardan
moddiy foyda olishga intilish ham rivojlandi.

Tar moqdagi eng k at ta x avfl ar
•
Ilmiy v a amaliy t ek shirishlar nat ijalarini umumlasht irish
nat ijasida ax borot larga nisbat an xav f x at arlarni quy idagicha
t asnifl ash mumk in.
X av fsizlik siy osat ining eng asosiy v azifalaridan biri himoy a
t izimida pot ensial xav fl i joy larni qidirib t opish v a ularni
bart araf et ish hisoblanadi.
•
Tek shirishlar shuni k o’rsat adik i, t armoqdagi eng k at t a xav fl ar
— bu rux sat siz k irishga mo’ljallangan maxsus dast urlar,
Komp’y ut er v iruslari v a dast urning ichiga joy lasht irilgan
maxsus k odlar bo’lib, ular Komp’y ut er t armoqlarining barcha
obhek t lari uchun k at t a x av f t ug’diradi.

Xavfsizlikning asosiy yo nalishlariʻ
o
Axborot xavfsizligi
o
Iqtisodiy xavfsizlik
o
Mudofaa xavfsizligi
o
Ijtimoiy xavfsizlik
o
Ekologik xavfsizlik

Axborot xavfsizligi
•
Axborot xavfsizligi deb , ma‘lumotlarni yo qotish va ʻ
o zgartirishga yo naltirilgan tabiiy yoki sun‘iy xossali
ʻ ʻ
tasodifiy va qasddan ta‘sirlardan har qanday
tashuvchilarda axborotning himoyalanganligiga
aytiladi.
Ilgarigi xavf faqatgina konfidensial (maxfiy) xabarlar
va hujjatlarni o g’irlash yoki nusxa olishdan iborat
ʻ
bo lsa, hozirgi paytdagi xavf esa kompyuter
ʻ
ma‘lumotlari to plami, elektron ma‘lumotlar, elektron
ʻ
massivlardan ularning egasidan ruxsat so ramasdan
ʻ
foydalanishdir.
Bulardan tashqari , bu harakatlardan
moddiy foyda olishga intilish ham rivojlandi.

Iqtisodiy xavfsizlik
•
Iqtisodiy xavfsizlik . Milliy iqtisodda axborotlarni
yaratish ,
tarqatish , qayta ishlash va foydalanish
jarayoni hamda vositalarini qamrab olgan yangi
tarmoq vujudga keldi. «Milliy axborot resursi»
tushunchasi yangi iqtisodiy kategoriya bo lib xizmat
ʻ
qilmoqda. Davlatning axborot resurslariga
keltirilayotgan zarar axborot xavfsizligiga xam ta‘sir
ko rsatmoqda. Mamlakatimizda axborotlashgan
ʻ
jamiyatni shakllantirish va uning asosida jahon yagona
axborot maydoniga kirib borish natijasida milliy
iqtisodimizga turli xildagi zararlar keltirish xavfi
paydo bo lmoqda
ʻ

Mudofaa xavfsizligi
•
Mudofaa xavfsizligi . Mudofaa
sohasida
xavfsizlikning asosiy
ob’yektlaridan bo lib, mamlakatning
ʻ
mudofaa potensialining axborot tarkibi va
axborot resurslari hisoblanmoqda. Hozirgi
kunda barcha zamonaviy qurollar va harbiy
texnikalar juda ham kompyuterlashtirilib
yuborildi. Shuning uchun xam ularga
axborot qurollarini qo llash ehtimoli katta.
ʻ

Ijtimoiy xavfsizlik , Ekologik xavfsizlik
•
Ijtimoiy xavfsizlik. Zamonaviy axborot
– kommunikatsiyalar
texnologiyalarining milliy iqtisod barcha
tarmoqlarida keng qo llanishi inson ʻ
psixologiyasi va jamoa ongiga
«yashirin» ta‘sir ko rsatish
ʻ
vositalarining samaradorligini
yuksaltirib yubordi. •
Ekologik xavfsizlik .
Ekologik xavfsizlik
– global masshtabdagi muammodir.
«Ekologik toza»,
energiya va resurs
tejaydigan , chiqindisiz texnologiyalarga
o tish faqat milliy iqtisodni
ʻ
axborotlashtirish hisobiga qayta qurish
asosidagina yo lga qo yish mumkin.
ʻ ʻ

Axborotni himoyalash tizimi
•
Axborotning himoyasi deb , boshqarish va ishlab chiqarish faoliyatining axborot
xavfsizligini ta‘minlovchi va tashkilot axborot zaxiralarining yaxlitliligi, ishonchliligi ,
foydalanish osonligi va maxfiyligini ta‘minlovchi qat‘iy reglamentlangan dinamik
texnologik jarayonga aytiladi.
Axborotning egasiga, foydalanuvchisiga va boshqa shaxsga zarar yetkazmoqchi bo lgan
ʻ
nohuquqiy muomaladan har qanday hujjatlashtirilgan, ya‘ni identifikatsiya qilish
imkonini beruvchi rekvizitlari qo yilgan holda moddiy jismda qayd etilgan axborot
ʻ
himoyalanishi kerak.

Axborot tizimlarida Ma’lumotlarga nasbatan xavf-xatarlar
• Komp’yuter tizimi (tarmog’i) ga ziyon yetkazishi mumkin bo’lgan sharoit, harakat va jarayonlar
Komp’y ut e r t izimi (t armog’i) uchun xavf-xatarlar deb hisoblanadi.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlariga tasodifiy ta’sir ko’rsatish sabablari tarkibiga quyidagilar kiradi.
Ma’lumki, Komp’yuter tizimi (tarmog’i) ning asosiy komponentlari – texnik vositalari, dasturiy-
matematik tahminot va Ma’lumotlardir.
•
Nazariy tomondan bu komponentlarga nisbatan to’rt turdagi xavflar mavjud, ya’ni uzilish, tutib qolish ,
o’zgartirish va sohtalashtirish.

Axborot tizimlarida Ma’lumotlarga nasbatan xavf-xatarlar
•
Uzilish - qandaydir tashqi harakatlar (ishlar, jarayonlar) ni
bajarish uchun hozirgi ishlarni vaqtincha markaziy
protsessor qurilmasi yordamida to’xtatishdir, ularni
bajargandan so’ng protsessor oldingi holatga qaytadi va
to’xtatib qo’yilgan ishni davom ettiradi. Har bir uzilish tartib
raqamiga ega, unga asosan markaziy protsessor qurilmasi
qayta ishlash uchun qism-dasturni qidirib topadi.
Protsessorlar ikki turdagi uzilishlar bilan ishlashni vujudga
keltirishi mumkin: dasturiy va texnik. Biror qurilma
favqulodda xizmat ko’rsatilishiga muhtoj bo’lsa, unda texnik
uzilishlar paydo bo’ladi. Odatda bunday uzilish markaziy
protsessor uchun kutilmagan hodisadir. Dasturiy uzilishlar
asosiy dasturlar ichida protsessorning maxsus buyruqlari
yordamida bajariladi. Dasturiy uzilishda dastur o’z-o’zini
vaqtincha to’xtatib, uzilishga taalluqli jarayonni bajaradi. •
Tut ib olish – jarayoni oqibatida g’arazli
shaxslar dasturiy vositalar va axborotlarning
turli magnitli tashuvchilariga kirishni qo’lga
kiritadi. Dastur va Ma’lumotlardan noqonuniy
nusxa olish , Komp’yuter tarmoqlari aloqa
kanallaridan nomualliflik o’qishlar va hokazo
harakatlar tutib olish jarayonlariga misol
bo’la oladi.

Axborotga nisbatan xavf-xatar tasnifi

Купить

Похожие документы
Afaziya va uning turlari
Affikslarda shakl va ma’no munosabati
Afg‘on urishi
Afrika geografik o‘rni va siyosiy xaritasi
Afrika mamlakatlarining aholisi va ho‘jaligi