Аёллар жинсии аъзоларининг специфик яллиғланиш касалликлари - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	94.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	20 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Аёллар жинсии аъзоларининг специфик яллиғланиш касалликлари

Купить

Аёллар жинсии аъзоларининг специфик яллиғланиш касалликлари

Аёллар жинсий аъзолари туберкулёзи • Аёллар асосан туберкулёз касаллиги билан нафас йўли орқали (ҳаво- томчи, алиментар йўл, эмбрионал даврида зарарланиш) касалланадилар. Одам организмида туберкулёз жараёни ривожланишига туберкулёз мико-бактерияси (МусоЬасterium tuberculosi) тушиши ва асосийси организмнинг қаршилик кучининг пасайиб кетганлиги сабаб бўлади. Жинсий аъзоларда туберкулёз инфекциясининг ривожланиши ва пайдо бўлиши, бирламчи туберкулёз пайдо бўлиши асосан гематоген генерализация босқичига боғ-лиқ. Генитал силининг клиник кечиши асосан жинсий ҳаёт билан боғлиқ. Туберкулёз жараёнининг кечишида сурункали кам симптомли шакли ўт- кир жараёнгача ривожланади. Касалларда гениталий туберкулёзи таҳли-лида кўпинча сероз қаватда эрта туберкулёзга олиб келадиган яллиғлани-шлар (перитонит, пл

Туберкулёзнинг клиник шакли бўиича таснифи ва аёллар жинсий аъзоларида силдан кейинги ўзгаришлар • А. Фаол белгиси бўйича сил (Vа ва Vб гуруҳ диспансер назоратида). • Аёллар жинсий аъзоларининг сили асосан сурункали кечади ва кам белгили бўлади. Учрашига қараганида кўпроқ бачадон найларида, кейин бачадонда, камроқ - тухумдонда ва жуда кам қин ва ташқи жинсий аъзо-лари сили кузатилади. • Ҳар бир шаклга хос бўлади: кечиш характери бўйича (ўткир, ўртача ўткир, сурункали), тарқалиши бўйича (бачадон, бачадон бўйни, вульва, қин жа-роҳатланиши ва қорин пардаси ҳамда қўшни аъзоларда асцит билан бирга), фазаси бўйича (инфильтрация, сўрилиш, оҳакланиш, чандиқланиш), бацил-ла тарқатувчи (БК+ ва БК- ҳайз қони экмасида, ҳайзлараро даврда жинсий йулдан ажралган ажралмалар).

• Б . Бачадон ортиқларининг орттирилган сили (Vв гуруҳи, диспансер назоратида бўлади), периоофорит ва оофорит шаклида (23расм). • Чандиқли-битишма тури (чандиқ ва ички гениталий ва аъзолараро ясси суякли битишмалар). • Бачадон сили. • А. Фаол белгиси бўйича сил • 1. Ўчоқли эндометрит • 2. Эндометрийнинг таркоқ жароҳатланиши • 3. Метроэндометрит • Жараённинг кечиш характери бўйича: ўткир, ўртача ўткир, сурункали бўлиши мумкин. • Тарқалиши бўйича (бачадоннинг чегараланган сили ва туберкулёзнинг ортиқлар, вульва, бўйин, қинга тарқалиши). Бацилла ташувчилик: эндо-метрийдан суртма ва ҳайзлар орасидаги даврда ажралган ажралмаларни экиш натижасида - БК (-), БК (+).

Бачадон ортиқлари сили • Бачадон ортиқлари силида бачадон найи макроскопик текширилганда қалинлашган, яллиғланиш белгилари, тухумдон билан бирикиш. Битиш-малар баъзан яққол кўринади. Бачадон найи сероз қаватида казеоз ўчоқлар кўринади. Най пайпасланганда зичлашганлиги аниқланади. Микроско-пик текширувда специфик ўзгаришлар майда, чегараланган ўчоқлар бўлиб аниқланади (продуктив, казеоз характерли кальцинацияланган соҳалар). Бу ўзгаришлар носпецифик яллиғланиш реакциялари билан бирга ўтади. • Тўқиманинг яллиғланиш реакцияси бачадон найининг қалинлаши-шига олиб келади. Агар жараён қорин бўшлиғига ўтса, у ҳолда атрофини ўраб турган аъзоларда битишмалар ва оғриқ юзага келади. Ҳайз цикли бузилиши мумкин. Бачадон ортиғи яллиғланган ҳосилага айланади. Бу шаклда яққол анатомик ўзгаришлар ва умумий

Бачадоннинг туберкулёзли жароҳатланиши • Туберкулёзли эндометрит бачадондан қиринди олиб цитологик текши-рилганда топилади, улар ҳайз цикли бузилса ва бепуштлик келиб чиққан ва шикоятлари бор пайтда ўтказилганда аниқланади. Касаллик авж олса, патологик жараён эндометрийнинг барча қаватларига тарқалиб кетади. Ҳайз кўриш бузилади (қон кетиш, ҳайзнинг бошқарилиши бузилади, ик- киламчи аменорея), касалнинг умумий ҳолати эса қониқарли бўлади. • Гистологик - ўртача сил ўсимталари, эндометрийнинг меъёрида бўл-маслиги аниқланади. Генитал сили фибромиомани даволашдан сўнг ке-либ чиқади. Антибактериал терапиядан кейин бачадон бўйни, вульва ва қин сили камроқ учрайди.

Диагностикаси: • Рентгенологик усул (гистосальпингография) • Лаборатор усул (эндометрийни цитологик ва туберкулин синамаси асосида текшириш)

Даволаш: • Комплекс кимётерапия • Антибиотикотерапия (рифампицин) • Симптоматик яллиғланишга қарши даво • 4. Хирургик даво

Сўзак • Сўзакнинг чақирувчиси гонококк (Neisseria gonorrhoеае). Уни 1879 йилда А.Neisser Bumm биринчи бўлиб гонококк культурасини ажратиб олган ва ка- салликнинг патологик кўринишини тасвирлаган. Диплококк шаклида бўлиб, чўзилиб кетган (буйрак шакли), гонококк узунлиги 1,6-1,8 мкм, эни 0,6-0,8. Оралиғида чуқурчаси бор, ташқаридан капсуласимон ҳосила ўраб туради.

Лаборатор диагностикаси • Асосий усул бактериологик (гонококк ҳужайра ичи шакли кузатилади, грамманфий). Сўзакда орттирилган иммунитет бўлмайди. Организмнинг реактивлиги ўзгариши хозирги вақтда аниқланган. Сўзакнинг 2та форма-си бор: янги (узоғи билан 2 ой кечади) ва сурункали. • 1. Янги формаси ўз навбатида: -ўткир • ўртача ўткир бўлади • янги торпид (кам симптомли) шаклида сўзак клиник кўриниши ривожланмаса ҳам гонококклар топилади. 2. Сурункали сўзак 2 ой ва ундан кўпроқ вақтдан кейин тўсатдан бошланади. Бу жараён қўзғалишсиз кузатилиши ҳам мумкин.

Аёлларда сўзакнинг кечиш хусусиятлари • Сўзак умумий инфекцион жараён бўлиб, кўп ўчоқли махаллий жадал кечади. Сўнгги йилларда сўзак клиник кўриниши касаллик эпидемиоло-гиясида асосий ўринни эгаллайди. Ҳозирги вақтда аёлларда сўзак яширин ҳолда бошланиб, субъектив бузилишларсиз кечади, шунинг учун узоқ вақт аниқланмай қолади. Юқиш йўллари асосан жинсий йўл билан, камроқма-иший йўл. Яширин даври - 14- 15 кунгача. Тарқалиш йўли (24-расм) лимфа томирлари орқали, гонококк қонга тушиши мумкин, қоннинг бактерицид таъсири остида нобуд бўлиб, гонотоксин ажратади. Гонотоксин таъсирида бош оғриғи, анемия, бўғимлар шикастланиши ва бошқалар кузатилади.

Аёллар жин- сий аъзолар сўзагининг тарқалиши.

Қуйи бўлим сўзаги • Вульванинг яллиғланиши — вульвит, иккиламчи ривожланади, кў-пинча инфантилизмда, ҳомиладорликда ва климакс даврида кузатилади. Клиник кўриниши: ташқи жинсий аъзолар шишган, қизарган, крипталар йиринг билан қопланган. Шикоятлари қичишиш, ачишиш, оғриқ ва аж-ралмалар келишига бўлади. • Вестибулит юқоридаги касаллик каби ривожланади. Сурункали ҳолат-ларда клиник кўриниш яққол лакуналарда бўлмайди, без оғизчаларида ҳам нуқтали қизариш кўринишида бўлади (майда ҳужайрали инфильтратлар периваскуляр ва перигландуляр жойлашган). • Уретра яллиғланиши 71,2% сўзакли беморларда кузатилади. Бу асосан уретра безлари касаллиги ҳисобланади. • Клиникаси: тез-тез ва оғриқли сийиш ва симилловчи оғриқларга ши-коятлар бўлади. • Кўрик пайтида уретра лаблари қизарган ва шишган, гардиш кўриниши

Парауретрит • Парауретрал йўлларининг безлари уретрага кириш паст-ки ярим доирасида жойлашган ва уретранинг жинсий деворларига очила-ди. Клиникаси: йўллар оғизчаси шишган, қизарган, тугунча кўринишида аниқланади, оғриқли.

Катта вестибуляр безларнинг яллигланиши • Касаллик вульвага, уретра-га бачадон бўйнидан йиринг тушиши оқибатида ривожланади. Бу чиқарув йўлларининг яллиғланиши шиллиқ қават юзасида қизил доғ кўринишида бўлади. Чиқарув йўлларининг кириш қисми ёпилиб қолади ва йиринг йи-ғилиб сохта абсцесс ҳосил бўлади. Катта жинсий лабларнинг пастки 1/3 қисмида флюктуация аниқланади. Сўзакда бартолинит кўпинча икки то-монлама бўлади, абсцесс йирингли ҳосила бўлиб, без паренхимаси капсула қисми илвираб туради ва бириктирувчи тўқима билан ўралади. Регионар лимфа тугунлари оғриқли, яллиғланган жойда тери гиперемияланган, без яқиндаги тўқима билан бирикади. Ўсма бирдан оғриқли, ҳаракатсиз ва аниқ чегарали бўлиб қолади. • Яллиғланиш жараёни сурункали босқичига ўтганида чиқарув найла-ри ёпилиб бартолин безининг к

Икки томонлама сактосальпинкс

Юқорига кўтарилувчи сўзак • Эндометрит 60% сўзакли касалларда бачадон шиллиқ қаватида яллиғ-ланқш келиб чиқади. Касаллик пайдо бўлгандан сўнг йирингли ажралма-лар оқади. Иккала қўл билан текширилганда бачадон оғриқли, катталаш-ган, юмшоқ консистенцияли. Навбатдаги ҳайзда эпителий регенерацияси тез юзага чиқади, баъзан ҳайз орасида қон ажралиши (12-14 кун) кузати-лади ва бу оғриқли бўлади.

• Салъпингоофорит . Кўтарилувчи инфекция бачадондан бачадон найига, тухумдонга, қорин пардага тарқалади. Сўзакли жароҳатланиш найда асосан икки томонлама бўлади. Бошланғич даврида най шиллиқ қавати шишган, қизарган, қалинлашган. Бурмалар стромасида инфильтратлар, лейкоцит, плазматик ҳужайралар, лимфоцитлар кузатилади. Эпителийнинг ҳар хил қисмларида жароҳатланиш кузатилади, бурмалар ёпишади. Бўшлиқда экс-судат йиғилади. Фимбриялар ёпишади ва найнинг ампуляр қисми ёпилади. Йирингли жараёнда найнинг ампуляр ва истмик қисми ёпилади. Най 20 см га катталашади, ретортасимон шаклга киради ва ичида йиринг йиғилади.

Пелъвиоперитонит • Гонококк қорин бўшлиғига каналикуляр йўл билан йиринглаган найдан ва лимфоген йўл орқали тушади. Клиник кўрини-ши: қорин пастки қисмида бирданига оғриқ, ҳаракатланганда кучайиши, бош айланиши, кўнгил айниши, қусиш, ахлат тутилиши, газ ушланиши. • Ҳарорат 40 даражагача ва ундан юқори, доимий иситмалаш. Иштаҳа йў-қолади, тил оқаради, қуруқлашади. Қорин пайпасланганда гипогастрал соҳада оғриқли бўлади. Касаллик ҳайз, аборт, туғруқдан кейин, жисмоний зўриқишдан кейин пайдо бўлади. Йирингли пельвиоперитонит ўз вақтида даволанса оқибати ижобий.

Даволаш • Иммунотерапия специфик - гоновакцина носпецифик - пирогенал аутогемотерапия • Маҳаллий терапия (УФО) • 3. Физиотерапия (диатермия, электрофорез, УВЧ) Кўтарилувчи сўзакда: • Антибиотиклар (зитроцин 500мг, ифицеф, нолицин 400мг-1 табл. 2 махал 3-7 кун, ципринол 500мг, вибромицин 0,2-0,5 г суткасига, тромбицин 2 г м/и 1 марта, цефтриаксон еки лендацин 250 мг м/и, рокситромицин 150 мг 2 махал 7-10кун) • Дезинтоксикацион терапия • В, С, Р витамин гуруҳлари • Иммунокоррекция ва физиотерапия.

Трихомониаз • 1836 йили Донне қиндан бир хужайрали хивчинли паразитни топди. 1870 йилда И.П. Лазерович қиннинг шиллиқ қаватидаги айрим яллиғла-ниш касалликларида Тrichomonas vaginalis бор эканлигини исботлади. Трихомонада бирламчи локализация бўйича жойлашади, яхши шароитда кўпаяди ва шиллиқ қаватда ўзига хос яллиғланиш реакциясини чақиради. Трихомонада инфекцияси юққандан кейин қуйидаги клиник белгилар ку- затилади: қичишиш, вульва соҳасида ачишиш, кўпикли оқчил келиши. • Трихомонадали кольпит. Ўткир кольпитда беморлар узоқ вақт келув-чи суюқ, кўпикли, оқ-сариқ ва сарғиш рангли оқчил оқишидан шикоят қиладилар. Узоқ вақт эпителий бирикиши ҳисобига шиллиқ қават ушоқ-симон, йирингли хужайралар қаймоқсимон бўлиб қолади. Оқчил бадбўй ҳидли ва емирувчи характерга эга. Баъзи беморлар қорин пасти

Жинсий аъзолар хламидиози • Хламидиялар (Сhlamydia trahomatis) — грам манфий бактериялар бўлиб, иккита ҳаёт шаклига эга: инфекцион, ҳужайрадан ташқари жойлашган (элементар танача) ва ҳужайра ичида жойлашган ноинфекцион босқичи (ретикуляр танача). Инкубацион даври 5-30 кун. Эмбрионларга инфекция узатилиши исботланган. • Охирги ўн йиллик давридаги изланишлар яллиғланиш касалликлари-ни чақирувчилар ичида хламидиялар аҳамияти тобора ошиб боришини кўрсатмоқда. Хламидияли яллиғланиш касалликлари эркакларда (урет-рит, эпидидимит, орхиэпидидимит, простатит), аёлларда бўлиши мумкин (кольпит, цервицит, эрозиялар, уретрит, сальпингит ва бошқалар), ҳатто чақалоқларда (конъюктивит, отит, пневмония) инфекцияланган туғруқ йўллардан туғилганида касаллик пайдо бўлиши мумкин.

Уреаплазмоз ва микоплазмоз • Ташқи муҳитда кенг тарқалган ва жуда хилма-хил микоплазмалар-дан фақат олти тури одам организмига зиён етказиши мумкин. Булардан икки хили Мусорlasma hominis ва Ureaplasma urealyticum жинсий тизим аъзоларида яллиғланиш касалликларига олиб келиши мумкин. Патоген фаоллигини микоплазмалар организмда қаршилик кучлари ва иммуни-тет пасайганда кўрсатади. Кўпинча уреаплазма ва микоплазмалар бошқа микроблар билан бирга аниқланади. • Ташхис қўйиш учун қонда специфик антитаначалар IgM ва IgG аниқла-нади ёки бачадон бўйнинг цервикал каналидан культурал цитологик усул ёрдамида аниқланади. Микоплазмалар қин ажралмасида «қовурилган ту-хум» колониялари кўринишида аниқланади. • Ташқи жинсий аъзолар зарарланиши суст кўринишда бўлади. Кўпинча сийдик системаси бирламчи зарарланад

Оддий герпес вируси (ОГВ) • Жинсий аъзолар касалликларини қўзғатадиган вируслардан энг кўп учрайдигани оддий герпес вируси. Вирус ҳаво-томчи ва жинсий йўл билан тарқалади. Бирламчи инфекциялангандан кейин ОГВ латент формасига айланади ва кейинчалик иммунитет пасайган ҳолларда (грипп, юқумли касалликлар ва бошқалар) реактивацияга учрайди. Умумий ҳолат ўзга-ради, бош оғриғи, бир хилда баланд тана ҳарорати бўлиши мумкин. Шу-ниндек, тери ва шиллиқ қаватларда герпетик тошмалар пайдо бўлади. Гер-петик касаллик кўп хил клиник кўринишлар билан ифодаланади: ўткир ёки сурункали формаларида кўз, милклар, оғиз бўшлиғи, тери, шиллиқ қаватлар, ички аъзолар, марказий нерв тизими ва айниқса жинсий ва пе-шоб чиқарувчи аъзолар касалликлари. • ОГП ҳомиладор аёлда йўлдош орқали осон ўтиб, ҳомиланинг инфек- ци

Текшириш усуллари • : иммунофермент анализи специфик антитана- чаларни IgM ва IgG аниқлаш йўли билан, ПЦР қонда ва жинсий йўл-ларда. Даволаш учун герпесга қарши препаратлардан ацикловир, зови-ракс, виролекс, улкарил 200 мг ҳар 3 соатда 5 маҳал кечасидан ташқари 7-12 кун давомида, циклоферон 2мл мушаклар ичига 8-10 маротаба, иммуномодуляторлардан иммуномодулин, тимоген, тималин, виферон суппозиториялари икки маҳал перректал 10 кун давомида, умумий қув- ватлантирувчи терапия, витаминлар. Маҳаллий даволаш учун герпетик тошмаларга зовиракс ёки ацикловир креми 3-5 маҳал қўлланилади.

Цитомегаловирус • Сўнги йилларда жинсий тизим аъзолари касалликларининнг этиоло-гик сабабларидан цитомегаловирус (ЦМВ) ва оддий герпес вируси (ОГВ) аҳамияти аниқланган. ЦМВ йўлдош орқали ҳомилага ўтиб, турли ҳил нуқсонларга олиб келиши мумкин. Биринчи ўринда нерв тубининг нуқ-сонларига ва ҳомила нобуд бўлишига ёки касал бўлиб туғилишига (микро-цефалия, кўрлик, эпилепсия, церебрал фалаж ва бошқалар) сабабчи бўла-ди. Касаллик ҳаво-томчи ва жинсий йўл билан тарқалади. • Клиник кечиши асосан латент кечувчи ва субклиник, сурункали саль-пингоофорит, эндометрит, кольпит бўлиб ўтади. Ҳомиладорлик даврида ўткир формаси ва сурункали ЦМВ ўткирлаши (аеосан ЎРВИ клиникаси мавжуд бўлади) ҳомила касалланишига олиб келиши мумкин.

Ташҳис қўйиш • учун қонда специфик антитаначалар IgM ва IgG имму-нофермент анализи билан ёки ПЦР усулида аниқланади. Цервикал канал-дан цитологик усул ёрдамида топилади

Даволаш асослари • Дунёнинг 80 % аҳолисида қонда ЦМВга қарши ан-титаначалар мавжуд. Шунинг учун организмнинг иммун тизими фаоли-ятини яхшилаш ва вирусларга қарши даволаш натижасида қонда антиген миқдори камайиб, антивирус антитаначаларининг сони ҳам нисбатан ка-майишига олиб келади. Даволашни ҳомиладорликдан олдин ва ҳомила-дорлик даврида 12 ҳафтасидан кейин ўтказиш сарур. • Антивирус препаратлардан циклоферон, зовиракс, виролекс, ацикло-вир, улкарил қўлланилади. Иммунокоррекция учун виферон перректал суппозиторийлар 2 маҳал 10 кун давомида, виусид 1 пор 2 махал 10 кун давомида, иммуномодулин 1,0 мушаклар ичига 10 кун давомида, тимоген, тимолин, тимоптин каби носпецифик иммуномодуляторлар, балиқ ёғи (рмбий жир) витаминлар қўлланилади. Даволашда плазма ферез, АУФОК (аутоқонни ультрабинафша

Одам иммунтанқислиги вируси • Ортирилган иммун танқислик синдромининг (ОИТС) чақирувчиси би-ринчи марта 1983 йилда Франциядаги Пастер институтининг олими Люк • Монтанье томонидан аниқланган. Касаллик асосан жинсий йўл билан ва контакт- маиший йўл билан юқиши мумкин. • Синдромнинг ривожланишига асосий сабаблардан бири иммун тизим Т-хелпер лимфоцитларининг (антитаначалар ишлаб чиқаришдаги ёрдам-чилар) жароҳатланиши бўлади. Бирламчи белги бўлиб дерматоз пайдо бў-лади, ундан кейин тарқалган лимфоаденопатия камида 3 ой давомида. Ушбу ҳолат 1,5 — 3 йилгача ягона белги бўлиши мумкин. Лекин баъзан, айниқса касалликнинг охирги босқичида ҳолсизлик, субфебрилитет, тун-да терлаш, миалгия, артралгия, спленомегалия, неврологик симптомлар, Т-хелперлар сонининг камайиш белгилари қўшилади. • Одам иммунтанқ

Ташхис Даволаш • Ташхис қонда иммунофермент усули билан специфик антитаначаларни аниқлаш ва иммун тизимидаги ўзгаришларга асосан аниқланади. • Даволаш учун вирусга қарши эффектив чоралар йўқ. Даволашда имму- ностимуляторлар: изопринозин, тимозин, индометацин, циклоспорин А, интерферонлар, азидотимидин ва ламивудин қўлланилади

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar