Банкларда лизинг операциялари хисоби - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	68.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Банкларда лизинг операциялари хисоби

Купить

БА Н К Л А РД А Л И З И Н Г
О П Е РА Ц И Я Л А Р И Х И С О Б И

T I J O R A T B A N K L A R I D A L I Z I N G O P E R A T S I Y A L A R I N I
A M A L G A O S H I R I S H VA U L A R N I N G B U X G A LT E R I Y A
H I S O B I N I Y U R I T I S H T A R T I B I T O ‘ G ‘ R I S I D A
N I Z O M N I T A S D I Q L A S H H A Q I D A
•
O‘zbekiston Respublikasining “ O‘zbekiston
Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida” gi, “
Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida” gi, “ Lizing
to‘g‘risida” gi, “ Mikromoliyalash to‘g‘risida” gi va “
Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida” gi qonunlariga muvofiq,
Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladi:
•
1. Tijorat banklarida lizing operatsiyalarini amalga
oshirish va ularning buxgalteriya hisobini yuritish
tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

U S H B U M AV Z U D A G I A S O S I Y
T U S H U N C H A L A R D A F O Y D A L A N I L A D I
•
LIZING( MOLIYAVIY IJARA)-Bir tarafd( liing beruvchi
ikkinchi tarafninig (lizing oluvchining topshirig’ga
binoan uchinchi tarafdan ( sotuvchidan)lizing
shartnomada belgilangan shartlarda haq evaziga
egalik qilish va foydalanish uchun lizing oluvchiga
o’n ikki oydan ortiq muddatga berishni nazarda
tutadigan ijara munosabatlarining alohida turi:
•
MIKROLIZING- tadbirkorlik faoliyatini amalga
oshirish uchun lizing to’g’risidagi qonunchilik
hujjatlariga muvofiq 600 mln so’mdan
oshmaydigan summada beriladigan lizing:

•
lizing obyektlari — tadbirkorlik faoliyati uchun foydalaniladigan iste’mol
qilinmaydigan har qanday ashyolar, shu jumladan korxonalar, mulkiy komplekslar,
binolar, inshootlar, uskunalar, transport vositalari hamda boshqa ko‘char va ko‘chmas
mulk (yer uchastkalari va boshqa tabiiy obyektlar, shuningdek muomaladan
chiqarilgan yoki muomalada bo‘lishi cheklangan boshqa mol-mulklar bundan
mustasno);
•
lizing subyektlari — lizing beruvchi, lizing oluvchi hamda sotuvchi.
•
lizing beruvchi — lizing shartnomasi bo‘yicha lizing oluvchiga kelgusida
topshirish maqsadida lizing obyektini mulk qilib oluvchi bank;
•
lizing oluvchi — lizing shartnomasi bo‘yicha lizing obyektini egalik qilish va
foydalanish uchun olayotgan shaxs;
•
sotuvchi — lizing obyektini lizing beruvchiga sotadigan shaxs;
•
lizing shartnomasi muddati — lizing shartnomasi bo‘yicha tomonlar
majburiyatlarining to‘la bajarilgungacha bo‘lgan davr;
•
lizing muddatining boshlanishi — lizing shartnomasiga muvofiq lizing
oluvchining lizing obyektiga egalik qilish va foydalanish huquqini amalga oshirishni
boshlagan sana, ya’ni lizing obyektini dastlabki (boshlangich) tan olish sanasi;
•
lizing to‘lovlari — lizing beruvchining lizing obyektini olish uchun qilgan
xarajatlarining hammasi yoki ko‘p qismi, shuningdek lizing obyektini yetkazib berish
va belgilangan maqsadda foydalanish uchun uni yaroqli holga keltirish bilan bog‘liq
bo‘lgan boshqa xarajatlarining lizingga oluvchi tomonidan qoplanishi hamda lizing
beruvchi daromadi yig‘indisi;

L I Z I N G S H A R T N O M A S I M U D D AT I T U G A G A N I D A N S O ‘ N G
L I Z I N G T O ‘ L O V L A R I N I T O ‘ L A S H S H A R T L A R I T O ‘ L I Q
B A J A R I L G A N TA Q D I R D A 1 5 6 0 0 L I Z I N G ( M O L I YAV I Y I J A R A ) VA
1 6 3 2 3 L I Z I N G B O ‘ Y I C H A O L I S H U C H U N H I S O B L A N G A N
F O I Z L A R H I S O B VA R A Q L A R I Q O L D I G ‘ I N O L G A T E N G B O ‘ L A D I .
. Lizing obyekti lizing oluvchi tomonidan lizing shartnomasi shartlari
buzilganligi sababli qaytarib olinganida, lizing beruvchi ushbu aktivning
taqdirini hal etgunga qadar uni o‘z balansiga quyidagi buxgalteriya
o‘tkazmalari orqali qabul qiladi:
Dt 16705 Bankning boshqa ko‘chmas mulklari;
Kt 15600 Lizing (moliyaviy ijara) (mos hisobvaraq).

. L I Z I N G S H A R T N O M A S I N I R A S M I Y L A S H T I R I S H T A R T I B I VA S H A R T L A R I
•
. Lizing oluvchi lizing shartnomasini tuzish uchun uning asosiy depozit hisobvarag‘iga
xizmat ko‘rsatayotgan bankka quyidagi hujjatlarni taqdim etishi lozim:
•
lizing buyurtmasi;
•
lizing obyektining texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlari va uning sotuvchisi to‘g‘risidagi
ma’lumotnoma;
•
lizingning butun davrini ichiga olgan pul oqimi tahlili ko‘rsatilgan biznes-reja;
•
tegishli davlat soliq inspeksiyasiga oxirgi hisobot davri uchun buxgalteriya balansi (1-
son shakl), 90 kundan ortiq muddatdagi qarzlarga doir solishtirish dalolatnomalari,
moliyaviy natijalar to‘g‘risida hisobot (2-son shakl), yangi tashkil etilgan yuridik
shaxslar hamda yakka tartibdagi tadbirkorlar, yuridik shaxs tashkil etmagan holda
faoliyat yuritayotgan dehqon xo‘jaliklari bundan mustasno.

. B U Y U R T M A L I Z I N G B E R U V C H I B A N K T O M O N I D A N
K O ‘ R I B C H I Q I L AY O T G A N D A Q U Y I D A G I L A R N I N G
TA H L I L I A M A L G A O S H I R I L A D I :
B U Y U R T M A B E R U V C H I D A R O M A D L A R I N I N G L I Z I N G
T O ‘ L O V L A R I N I A M A L G A O S H I R I S H U C H U N
Y E TA R L I L I G I ;
B U Y U R T M A D A B AY O N E T I L G A N M A’ L U M O T L A R N I N G
B I R - B I R I G A Z I D E M A S L I G I ;
L I Z I N G B E R U V C H I B A N K O L D I D A G I
M A J B U R I YAT L A R N I B U Y U R T M A B E R U V C H I
T O M O N I D A N O ‘ Z VA Q T I D A B A J A R I S H
I M K O N I YAT I N I N G M AV J U D L I G I .
•
. Lizing oluvchining buyurtmasi bo‘yicha lizing beruvchi
bank tomonidan lizing operatsiyasini amalga oshirish yoki
oshirmaslik to‘g‘risida qaror qabul qilish muddati buyurtma
bankka kelib tushgan kundan boshlab 30 ish kunidan,
mikrolizing operatsiyasini amalga oshirish bo‘yicha esa 10
ish kunidan oshmasligi lozim.

L I Z I N G T O ’ G ’ R I S I D A” G I Q O N U N G A
M U V O F I Q , L I Z I N G S H A R T N O M A S I
Q U Y I D A G I S H A R T L A R D A N B I R I G A
J AV O B B E R I S H I K E R A K
•
a) lizing shartnomasining muddati tugagach, lizing
obyekti lizing oluvchining mulki bo‘lib o‘tsa;
•
b) lizing shartnomasining muddati lizing obyekti xizmat
muddatining 80 foizidan ortiq bo‘lsa yoki lizing obyektining
lizing shartnomasi tugaganidan keyingi qoldiq qiymati uning
boshlangich qiymatining 20 foizidan kam bo‘lsa;
•
v) lizing shartnomasining muddati tugagach, lizing
oluvchi lizing obyektini uning bozor qiymatidan past narxda
sotib olish huquqiga ega bo‘lsa, bunda ana shu huquqni
amalga oshirish kunidagi lizing obyekti qiymati asos bo‘ladi;
•
g) lizing shartnomasi amal qiladigan davr uchun lizing
to‘lovlarining umumiy summasi lizing obyekti qiymatining 90
foizidan ortiq bo‘lsa.

Lizing beruvchi bank har bir lizing operatsiyasi bo‘yicha lizing
yig‘ma jildini shakllantiradi.
Lizing yig‘ma jildda quyidagi hujjatlar bo‘lishi lozim:
lizing oluvchining buyurtmasi;
lizing shartnomasi;
lizing oluvchining oxirgi hisobot sanasiga buxgalteriya balansi;
lizing oluvchining lizing bo‘yicha biznes-rejasi;
lizing oluvchining to‘lov qobiliyati va uning biznes-rejasining
samaradorligi to‘g‘risida lizing beruvchi bankning xulosasi;
sug‘urta kompaniyasining lizing obyektini sug‘urta qilinganligi
to‘g‘risidagi sug‘urta polisi;
lizing beruvchining lizing obyektini lizing oluvchiga yetkazib
berilishi to‘g‘risidagi buyurtmasi;
lizing obyektining oldi-sotdi shartnomasi;
lizing obyektini foydalanishga qabul qilish dalolatnomasi;
lizing obyektiga sotuvchi tomonidan berilgan texnik kafolat;
lizing operatsiyasi hamda ta’minoti xarakteridan kelib chiqqan holda
olingan boshqa hujjatlar.
Lizing shartnomasi yuzasidan qo‘shimcha kelishuv tuzilgan
taqdirda, u ham lizing oluvchining lizing yig‘ma jildiga tikib qo‘yiladi.

Lizing beruvchi bank lizing obyekti uchun to‘lovlarni sotuvchiga
oldindan to‘lab berib lizing obyekti to‘g‘ridan to‘g‘ri lizing oluvchiga
yetkazib berilsa, lizing beruvchi bank foydalanishga qabul qilish
dalolatnomasiga asosan memorial order to‘ldirib, quyidagi buxgalteriya
amallarini bajaradi:
Dt 19909 Tovar-moddiy qimmatliklari uchun to‘langan mablag‘lar;
Kt Bankning vakillik hisobvarag‘i;
Dt 15600 Lizing (moliyaviy ijara) (tegishli mos hisobvaraq);
Kt 19909 Tovar moddiy qimmatliklar uchun to‘langan mablag‘lar.
27. Lizing obyekti avval lizing beruvchi bank balansiga kirim qilinib,
so‘ngra lizing oluvchiga lizingga berilsa quyidagi buxgalteriya
o‘tkazmalari beriladi:
Dt 16500 Asosiy vositalar (tegishli mos hisobvarag‘i);
Kt 19909 Tovar-moddiy qimmatliklari uchun to‘langan mablag‘lar;
Dt 15600 Lizing (moliyaviy ijara) (tegishli mos hisobvarag‘i);
Kt 16500 Asosiy vositalar (mos hisobvaraq).
28. Lizing beruvchi bank tomonidan amalga oshirilgan va lizing
shartnomasiga muvofiq lizing oluvchi tomonidan qoplanadigan dastlabki
bevosita xarajatlar lizing obyektining qiymatiga qo‘shiladi.

L I Z I N G S H A R T N O M A S I D A L I Z I N G B E R U V C H I VA L I Z I N G
O L U V C H I L I Z I N G T O ‘ L O V L A R I J A D VA L I ( T A R T I B I ) N I
K E L I S H I B O L A D I . L I Z I N G T O ‘ L O V L A R I J A D VA L I D A L I Z I N G
B E R U V C H I B A N K N I N G D A R O M A D I ( F O I Z I ) N I T O ‘ L A S H H A M D A
L I Z I N G O B Y E K T I Q I Y M AT I N I Q O P L A S H B O ‘ Y I C H A L I Z I N G
O L U V C H I N I N G M A J B U R I YAT L A R I VA U L A R N I N G L I Z I N G
M U D D AT I D AV O M I D A T A Q S I M L A N I S H I K O ‘ R S AT I L A D I .
•
Lizing to‘lovlari jadvalida lizing beruvchining
daromadi lizing shartnomasi muddati davomida
muntazam ravishda davrlar bo‘yicha teng
taqsimlanishi aks ettirilishi lozim. Bunda, lizing
shartnomasining har bir davrida qoplanmagan
majburiyatlar qoldig‘iga doimiy foiz stavkasi
qo‘llaniladi.
•
33. Lizing beruvchi bankning daromadi lizing
oluvchi tomonidan lizing to‘lovlarining amalga
oshirilishidan qat’i nazar, tegishli hisobot
davrlarida lizing to‘lovlari jadvaliga muvofiq
hisoblanadi .

Lizing beruvchi bank tomonidan lizing bo‘yicha foizli
daromadlar hisoblanganda quyidagi buxgalteriya o‘tkazmalari
beriladi:
Dt 16323 Lizing bo‘yicha olish uchun hisoblangan foizlar;
Kt 45100 Lizing (moliyaviy ijara) bo‘yicha foizli daromadlar
(tegishli mos hisobvaraq).
35. Lizing to‘lovlari kelib tushgan hollarda quyidagi
buxgalteriya o‘tkazmalari beriladi:
Dt Kassadagi naqd pul va boshqa to‘lov hujjatlari yoki
mijozning depozit yoki bankning vakillik hisobvarag‘i (umumiy
summaga);
Kt 15600 Lizing (moliyaviy ijara) (tegishli mos hisobvaraq)
(asosiy qarz summasining qaytarilgan summasiga);
Kt 16323 Lizing (moliyaviy ijara) bo‘yicha olish uchun
hisoblangan foizlar (foizli daromad summasiga).
36. Lizing shartnomasi muddati tugaganidan so‘ng lizing
to‘lovlarini to‘lash shartlari to‘liq bajarilgan taqdirda 15600 Lizing
(moliyaviy ijara) va 16323 Lizing bo‘yicha olish uchun hisoblangan
foizlar hisobvaraqlari qoldig‘i nolga teng bo‘ladi.

Э Ъ Т И Б О Р И Н Г И З У Ч У Н РА Ҳ М АТ ! ! !

Банкларда лизинг операциялари хисоби

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish