Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 40.9KB
Покупки 0
Дата загрузки 06 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Barqarorlik shartlari Ma'naviy qadriyatlar va milliy o‘zlikni anglashning tiklanishi, davlat mudofa qobilyatining mustahkamlanishi,institutsional o‘zgarishlar

Купить
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI YURIDIK FAKULTETI Kafedra: Falsafa va milliy g’oya Fan: Geosiyosat asoslari KURS ISHI MAVZU: Barqarorlik shartlari:Ma'naviy qadriyatlar va milliy o zlikni anglashningʻ tiklanishi, davlat mudofa qobilyatining mustahkamlanishi,institutsional o zgarishlar ʻ Samarqand 202 1 1Satt o ro v H asan Mundarija Kirish: …………………………………………………………………………….3 1 bob O zbekiston -barqaror taraqiyot yo lida…………………………………….4ʻ ʻ 1.1 millatlararo totuvlikning- barqarorlik omili……………………………………7 1.2Ma anaviy qadriyatlar tiklanishi……………………………………………… ʼ 1.3milliy o zlikni anglashning tiklanishi ………………………………………….11 ʻ 1.4Davlat mudofa qobiliyatining mustahkamlanishi………………………………15 Asosiy qism 2 bob Instisional o zgarishlar……………………………………………………..16 ʻ 2.1 Fuqorolik Jamiyati asoslarini shakllantirilishi………………………………… 2.2 Bozor munosabatlarini qaror topishi……………………………………………. Xulosa:……………………………………………………………………………..22 Foydalanilgan adabiyotlar ro yhati………………………………………………...23 ʻ 2Satt o ro v H asan Kirish Ma vz un i n g d ol za rb l i gi Tarix fanidan yaxshi bilamizki,ozodlik va mustaqillikka erishgan har qanday mamlakat dunyodagi rivojlangan mamalakatlar qatoridan munosib o rin egallashiʻ uchun o ziga tiklanish yo lini bosib o tadi.O zbekiston ham davlat mustaqilliga ʻ ʻ ʻ ʻ erishganidan so ng hayotning barcha sohlarida tiklanish va islohat jarayonini amalga ʻ oshirish o tkir zaruratga aylandi.Birinchi navbatda mamalakat barqarorligini ʻ taminlash zarurati turar edi. Birinchi prezidentimiz Islom Karimov tomonidan 1993- yilda nashr etilgan "O zbekiston_bozor munosabatlariga o tishning o ziga xos yo li" nomli asarining ʻ ʻ ʻ ʻ nashr etilishi muhim bir qadam bo ldi. ʻ Shu bilan birga ma'naviy sohlarda ham o zgarishlar amalga oshirildi.sobiq ittfoq ʻ davrida tilimiz ,adabiyot ,san'at Buyuk allomalarimiz, ularning bebaho asarlari kamsitilgan,ularni o rganishga yo l quyilmas edi.Mana shunday achinarli holatga ʻ ʻ tushib qolgan holatlarga barham berish, milliy o zlikni anglashning tiklanishi zarur ʻ masala edi. Jamiyat hayotida bozor munosabatlarining joriy etilishi rivojlanishda bo lgam ʻ maqsad sari qadam baqadam , pog onama pog ana borishni anglatardi. ʻ ʻ K u r s i sh i n i n g ma qa s ad va v az i f al a ri Mustaqillikka erishganimizdan so ng yuzaga kelgan beqarorlikni barham berish ʻ uchun amalga oshirilgan keng ko lmali islohatlar,ma'naviy sohadagi o zgarishlar ʻ ʻ harbiy sohada amalga oshirilgan o zgarishlarni, fuqorlik jamiyati barpo etishda ʻ amalga oshirilgan ishlarni yoritishni maqsad qilib oldim. Ku rs i s hi ni ng t ar ki bi Kirish, 2 bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro yhatidan iborat ʻ I bob O zbekiston-barqaror taraqiyot yo lida ʻ ʻ 3Satt o ro v H asan 1.1 Millatlararo totuvlik - barqarorlik omili Millatlararo totuvlik-milliy istiqlol mafkurasining asosiy g oyalaridan biri;ʻ muayyan hudud, davlat turli millat vakllarining bahamjihat yashashi, hamkorlikda faoliyat yuritishini ifodalovchi tushuncha. Mamlakatimizda millatlararo totuvlik g`oyasini hayotga tatbiq etish va yoshlarni baynalmilal ruhda tarbiyalash uchun aholi orasida olib borilayotgan targ`ibot va tashviqot ishlari samaradorligini oshirish lozim. Zero, millatlararo totuvlikni mustahkamlash mamlakatda tinchlik va osoyishtalikni ta’minlashning garovidir. Millatlararo totuvlik, bag‘rikenglik – milliy mafkuramizning asosiy g‘oyalaridan biri sanaladi. 130 dan ziyod millat va elatlarning, diniy e’tiqodi turli insonlarning bir zamin, yagona Vatan, jannatmakon O‘zbekistonda oliyjanob g‘oya, orzu-umid, aniq maqsad va niyatlar yo‘lida hamkor, hamfikr va hamjihat bo‘lib yashayotganliklari – xalqimizning bebaho qadriyati bo‘lmish bag‘rikenglik natijasidir. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev 2019 yil 15- noyabrda PF-5876-sonli Millatlararo munosabatlar sohasida O zbekiston Respublikasi Davlat Siyosati Konsepsiyasini ʻ tasdiqlash to g risida farmoni e'lon qilindi. ʻ ʻ 1 "millatlararo munosabatlarni uyg‘unlashtirish — millatlar va elatlarning vakillari o‘rtasida konstruktiv va o‘zaro hurmatga asoslangan munosabatlarni shakllantirish; millatlararo munosabatlar sohasidagi davlat siyosati — jamiyatda millatlararo munosabatlarni takomillashtirish va tartibga solish sohasida davlatning tizimli faoliyatidan iborat bo‘lib, fuqarolarning Konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini, ularning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyidan qat’i nazar qonun oldida tengligini ta’minlashga qaratilgan; millatlararo bag‘rikenglik — fuqarolik jamiyatining ijtimoiy normasi bo‘lib, boshqa millat va elatlar vakillarining umuminsoniy qadriyatlarga zid bo‘lmagan nuqtai nazarlariga, dinlari, urf-odatlari, an’analari va madaniyatiga nisbatan murosai madorada namoyon bo‘ladi; 1 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 15-noyabrdagi PF-5876. Son Farmoni 1-ILOVAdan 4Satt o ro v H asan millatlararo munosabatlar — mamlakat hududida istiqomat qiladigan millatlar va elatlar o‘rtasidagi, jamiyat hayotining barcha sohalarini qamrab olgan munosabatlardir" Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamalakatlar bilna do stlik aloqalariniʻ yanada tahomillashtirish chor-tadbirilar to g risida O zbekiston Respublikasi ʻ ʻ ʻ Prezidentining farmonida aytilishicha, "Bugungi kunda respublikamizda faol xalq diplomatiyasi asosida chet eldagi vatandoshlarizmiz bilam muntazam va o zoro ʻ foydali munosabatlar yo lga quyish , xorijiy mamlakatlar bilan do stona ʻ ʻ munosabatlarni madaniy va ma'rifiy aloqalarni mustahkamlash orqali o z faoliyatini ʻ O zbekistonda yashab kelayotgan barcha millat va etnik diasiporalarning tarixi ʻ madaniyatini ma'mqviy qadriyatlarini milliy anana va qadriyatlarni, urf odatlarni saqlash hamda har tamonlama rivojlantirish tamoillariga asosan olib borilayaotgan Respublika baynalminal markazi,138 ta miliy madaniy markazlar , O zbekiston ʻ xorijiy mamalakatlar bilan do stlik va madaniy- ma'rifiy aloqalar jamiyatlari kengashi ʻ , shuningdek , 34 ta do stlik jamiyati muvaffiqiyatli faoliyat yuritib kelmoqda. ʻ O`zbеkiston dеb atalmish yurtning yagonaligi uning bеtakror tabiati, boy tarixi, mеhnatkash insonlari bilan bir qatorda bu zaminda turli millat va elat vakillarining yagona oila farzandlaridеk yashashlarida namoyon bo`lmoqda. Bunday ahillik, do`stlik va hamkorlik o`zining chuqur tarixiy ildizlariga va asosiga ham ega. Bu asoslar mamlakatimiz Konstitutsiyasida mustahkamlab qo`yilgan. Xususan, uning 18-moddasida barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega bo`lib, jinsi, irqi, millati, dini, ijtimoiy kеlib chiqishi, e'tiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqеidan qat'iy nazar, qonun oldida tеngdir»24, 2 - dеgan qoida ana shu bag`rikеnglikning zamonaviy siyosiy-huquqiy ifodasidir. Mazkur qoidada milliy hayotga, fuqarolarning milliy his-tuyg`u-lariga daxldor muhim ahamiyatga ega bo`lgan bir qator tamoyillar bеlgilab qo`yilgan. Birinchidan, fuqarolarning milliy mansubliklaridan qat'iy nazar qonun oldida tеngligi mustahkamlangan. 2 http://uchebnik-besplatno.com/uchebnik-geopolitika/chellen.html 5Satt o ro v H asan Ikkinchidan, fuqarolarning diniy e'tiqodidan qat'iy nazar bir xil huquq va erkinliklarga egaligi ta'kidlangan. Diniy qadriyatlar millat ma'naviyatining ajralmas qismi ekanini inobatga oladigan bo`lsak, mazkur qoidaning amaliy ahamiyati oydinlashadi. Uchinchidan, fuqarolarning irqiy tеngligi qayd etilgan. Irqchilik-dan g`ayriinsoniy mafkura va amaliyotning tariximizda umuman kuzatil-maganini alohida qayd etish lozim. Ammo ayrim mintaqalarda tajovuzkor millatchilik g`oyalari bilan qurollangan ayrim guruhlar diniy aqidapa-rastlik va irqchilik qarashlaridan o`z maqsadlari yo`lida foydalanishga urinayotganini ham unutmaslik zarur. Dеmak, muayyan hollarda ular uyushgan shaklda ham chiqishi mumkin. Islom dinini siyosatga aylantirayotgan, yovuzlik va tеrrorchilik mafkurasini yaratayotgan ko`plab radikal va ekstrеmistik markazlarning, birinchi navbatda, yoshlar ongini zaharlab, zombiga aylan-tirib, ulardan tеrrorchilar tayyorlash bo`yicha konvеyеr tashkil etayotgan, xalifalik tuzishdеk turli xomxayollarni amalga oshirishga urinayotgan qabih kuchlarning ildizini qirqib tashlash kеrak. 1.2 Milliy qadriyatlarning tiklanishi Qadriyat nima? Qadriyatlar ҳ amisha muayan faoliyatlar tarzida namoyon bo’lib kishilarning voqelikka bo’lgan munosabatlari mazmunini ifoda etadi ҳ amda ularning fe’l atvorlari, say ҳ arakatlari yo’nalishlarini ifodasidir. Qadriyatlar mahlum bir xalqning ko’p ming yillik tarixiy- madaniy tajribasi sifatida shakllangan turmush tarzi, tafakkur ma ҳ suli bo’lib, dunyoga kelgan. Xalqning azaliy udumlari, urf- odatlari ananalari insony va milliiy mansublik ifodasidir. Qadriyatlar muayan millat va xalqlarning shonli va musibatli o’tmishi, tarixiy, madaniy tajribalari, saboqlari, surur va baxtiyor damlarining ifodasidir. “Qadriyatlar — jamiyatda kishilar o’rtasida obro’ga, ehtiborga, hurmatga, nufuzga, ahamiyatga ega kishilar munosabatlar, holatlar, moddiy narsalar va ma’naviy boyliklar majmuasi”27 degan tahrif berilgan. Qadriyatlarni bunday tahriflash uning mohiyatini ancha yorqin ifodalasada, lekin qadriyatlarga berilgan tahriflar ichida o’zining ilmiyligi bilan boshqa tahriflardan ajralib turadi, degan fikrdamiz. Bizningcha, “umuminsoniy qadriyatlar tushunchasi butun jamiyat 6Satt o ro v H asan ahamiyatiga ega bo’lgan, insoniyatning mavjudligi, o’tmishi, buguni va kelajagini, yashashning asosiy yo’nalishlari, qonun-qoidalarini, talab va tartiblarini, odamlarning eng azaliy orzu-umidlari va ideallarini o’zida aks ettiradigan qadriyatlarining umumiy shakllarini ifodalaydi. Umuminsoniy qadriyat tushunchasining ob’ektiv asosi ijtimoiy munosabatlar va jarayonlar, insoniyatning uzluksiz xayotini va turmush tarzini umumlashtiradigan jamiyatdir”. Darxaqiqat “umuminsoniylik” tushunchasida qadriyatlarni tirik tabiatning bir qismi bo’lgan odam zotining hayoti va kamoloti uning tarixiy taraqqiyoti, siyosiy va boshqa birliklar uchun ahamiyati o’z ifodasini topishi kerak. SHu o’rinda insoniyatning eng umumiy jamoasi bo’lgan jamiyatgina, umuminsoniy qadriyatlarning yaratguvchisi va saqlab turuvchisidir. Umuminsoniy qadriyatlar nihoyatda keng ko’lamli va serqirra tushuncha. Uning zaminida eng avvalo ozodlik, erkinlik, tinchlik, demokratiya tufayli shakllangan inson baxt-saodati kabi umumijtimoiy mahno va mazmun kashf etadigan qadriyatlardan iborat, deyish mumkin. Qadriyatlarni faqat moddiy va ma’naviy boyliklar sifatida tushunish va uni shunday izohlash ham ilmiy nuqtai nazardan to’g’ri emas. Demak, «Qadriyat» 3 atamasi bizga arabcha «qadri» so’zidan kirib kelgan bo’lib, bugungi kunda bu tushuncha «borliq va jamiyatdagi biror bir narsa va hodisaning kishilar o’rtasidagi o’zaro ijtimoiy munosabatlardagi tutgan muhim ahamiyatni ifoda etish uchun qo’llanilmoqda. Bu masalaning bir tomoni. Uning ikkinchi tomoni shundan iboratki, «qadriyat» so’zi qadim zamonlarda paydo bo’lgan va barcha xalqlar tillarida mavjuddir. Demak, bu tushuncha bir necha ming yillik tarixga egadir. Fikrimizning isboti sifatida qadimgi dunyoda «aksiologiya» degan atamaning mavjud bo’lishidir. Aksiologiya aslida falsafaning muhim yo’nalishlaridan biridir. Faqat bu tushuncha XIX-XX asrlarga kelib, Yevropa mamlakatlari falsafasida rivojlantirildi. Uning tarixi demokratiya tarixi bilan bog’liqdir. Binobarin, Yevropa mamlakatlarida ham demokratik jamiyatni barpo etishda qadriyatlarga asoslanish ustuvor bo’lgan. Mustaqillikka erishganimizdan so ng adib P.Qodirovning Bobur va boburiylarʻ haqida hikoya qiluvchi “Yulduzli tunlar” romani e’lon qilindi, Boburning “Boburnoma”si yangitdan nashr qilindi. “Sharq yulduzi ” jurnalida “Temur 3 Karimov I.A. O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolotlari. –T.: O‘zbekiston, 1997. -360 b. O‘zbekiston XXI asrga intilmoqda. –T.: O‘zbekiston, 2001.-86 b. 7Satt o ro v H asan tuzuklari”ning to`la e’lon qilinishi keng jamoatchilikni behad quvontirdi. Bular albatta, yurtimiz tarixida o`chmas iz qoldirgan buyuk ajdodlarimiz shaxsiga yangicha munosabatlar qaror topayotganligini ko`rsatar edi. Endilikda mamlakat istiqloliga erishganidan so`ng, asrlar davomida ota- bobolarimiz yaratgan bu boyliklarini e’zozlash, avaylab-asrash, o`rganish va ko`paytirish imkoniyatiga ega bo`lindi. 1991-yil A.Navoiy tavalludining 550 yilligi barcha hurfikrli kishilar tomonidan keng nishonlandi. O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori bilan 1994-yil Ulug`bek yili deb qilindi va uning 600 yilligi mamlakat va jahon miqyosida keng nishonlandi. Bu tadbirlar buyuk alloma qoldirgan ilmiy merosning umuminsoniy qadriyatga aylanganligi nishonasidir. Al- Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Zahriddin Muhammad Bobur va boshqa ko`plab ajdodlarimiz milliy madaniyatimizni rivojlantirishga ulkan hissa qo`shgan allomalar sifatida xalqimizning milliy iftixori bo`lib qoldi. Samarqand, Buxoro va Xiva butun insoniyat uchun ziyoratgohga aylandi. O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qaroriga binoan 1998-yil 24- oktabr kuni Farg`onada Ahmad al-Farg`oniy tavalludining 1200 yilligi, 1999-yil 5- noyabrda Xorazmda Jaloliddin Manguberdi tavalludining 800 yilligiga, 1999-yil 17- dekabr kuni Xorazmda Muhammad Rizo Ogahiy tavalludining 190 yilligi, 1999-yil 18-dekabr kuni Nukusda Ajiniyoz Qasiboy o`g`li tavalludining 175 yilligi keng nishonlandi. Bulardan tashqari, mustaqillik yillarida Fitrat, Cho`lpon, Behbudiy, Berdaq, Fayzulla Xo`jayev singari madaniyat va jamoat arboblari yubileylarini o`tkazish yuzasidan ko`rilgan chora tadbirlar ham ma’naviy hayotdagi muhim qadamlardir. Tabiiyki, ma’naviy-ruhiy poklanish, qadriyatlarning tiklanishi bir kunda bo`ladigan jarayon emas, balki bu bizdan izchillik bilan ish olib borishimizni talab etadi. 2001-yilda hazrat A.Navoiyning 560 yilligi yana ham kengroq nishonlandi. 2001-yilda Xorazmda “Avesto”ning 2700 yilligi keng nishonlandi. Mo`tabar madaniy yodgorlik hisoblangan “Avesto” kitobi dunyoga kelganidan buyon birinchi marta o`zbek tiliga tarjima qilindi va nashr etildi. 2002-yilda Termiz shahrining 2500 yilligi, Shahrisabzning 2700 yilligi UNESKO ishtirokida keng bayram qilindi. 2003-yilda 8Satt o ro v H asan Abduholiq G`ijduvoniy tavalludining 900 yilligi nishonlandi. Ma’naviy poklanish o`zbek tiliga Davlat tili maqomining berilishi katta ahamiyatga ega bo`ldi. “O`zbekiston Respublikasining davlat tili haqida”gi qonuni ancha ilgari 1989-yil 21- oktabrda qabul qilingan edi. Bu qonun xalqimz milliy ongining rivojlanishiga, mamalakat mustaqilligining mustahkanlanishida, madaniy merosning tiklanishi va jamiyatning ma’naviy yangilanishida muhim rol o`ynaydi. Xalq turmush tarzi va ma’naviyatining tarkibiy qismini uning azaliy udumlari odat-marosim bayramlari tashkil qilindi. Shu bois, mustaqilik yillarida amalga oshirilgan ma’naviy tiklanish haqida gapirganda xalqning azaliy qadriyatlarini tiklash borasida olib borilgan ishlarini ham alohida ta’kidlash lozim. Mamlakatimizning birinchi prezidenti I.A.Karimovning Farmoni bilan 1991-yildan boshlab har yili 21-mart – “Navro`z” bayrami umumxalq 4 bayrami sifatida nishonlanadigan bo`ldi. Bu kun dam olish kuni deb e’lon qilindi.Xalqimizning azaliy qadriyati sevimli bayrami hisoblanmish “Navro`z” bayramining xalqimizga qaytarib berilishi mamlakat tarixida katta voqea bo`ldi. 1.3 Milliy o zlikni anglashning tiklanishiʻ Insoniyatning tarixiy taraqqiyoti o`z-o`zini anglash, eng avvalo, insoniy mavjudlikning mohiyatini ma`naviy voqelik, sha`ni, qadr-qimmat, obro`-e`tibor, or- nomus orqali namoyon bo`lishini ko`rsatadi.Hayotning ma`no-mazmunini, maqsadini tushinib etish, o`zlikni anglashdan boshlanadi. Milliy g’oyada uning negizlari mujassam bo`lganligi uchun ham o`zlikni anglashga xizmat qiladi va bir-biri bilan uzviy bog’liq deb o ylsyman ʻ “O`zlikni anglash deganda men tarixiy xotirani tiklash, nasl-nasabimiz kim ekanini, kimlarning vorisi ekanligimizni anglab etishni tushunaman” deydi I.A.Karimov. O`zbekistonda fuqarolik jamiyati asoslarini shakllantirish davlat va jamiyat hayotining barcha jabhalarini yanada demokratlashtirish, avvalambor, har bir fuqaroning va butun jamiyatning oliy maqsadlarini o`zida mujassam etgan. Milliy g’oya atrofida jipslasha olishi, o`zini xalq, millatning ajralmas qismi ekanligi anglab etishiga ham bog’liq. Zero, buyuk bobokolonimiz Amir Temur o`git berganlaridek: 4 Prezidentimiz Islom Karimov o`zining “Tarixiy xotirasiz kelajak yo`q” asarida “Tarixiy xotirasi bor inson – irodali inson tarix saboqlari insonni xushyorlikka o`rgatadi. O`zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi” deb ta`kidlaganlar 9Satt o ro v H asan “Birliksiz kuch bo`lmas” binobarin, “Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot” ko`rishdek ulug’ ish avvalo, o`zlikni anglamagan joyda amalga oshmaydi. Milliy birligida insonni o`zlikni anglash omili alohida o`ringa ega. Birinchi Prezident I.A.Karimov ta`kidlaganidek; “Chinakam insoniy fazilatlarga ega bo`lgan yoki ega bo`lishga intilgan odam demokrtiya ne`matlarining oddiy iste`molchisi emas, balki ularning faol yaratuvchisi va himoyachisiga aylandi. Demokratiya, fuqarolik jamiyati asoslarini amalda barpo etish, inson haq-huquqlari va erkinliklarini ta`minlashi mumkin bo`ladi. Shundagina inson o`z mamlakatning tom ma`nodagi munosib fuqarosi bo`la oladi”1. O`zlikni anglash “Milliy o`zlikni anglash” va nihoyat “Umumbashariy o`zlikni anglash” tushunchalari bir-biridan ayri emas, balki bir-biri bilan uzviy aloqador, bir-birini taqozo etadi. Zero, inson ota-ona, oila, millat, ahli bashar, boringki butun borliq bilan munosabatlar asosida o`zining kim ekanligini anglab boradi. Ayni shu munosabatlar zaminida shakllangan milliy va umuminsoniy qadriyatlar asosida milliy g’oya tamoyillari shakllangan va o`z navbatida, milliy g’oya ularni zamon talablari asosida boyitib beradi. Prezidentimiz Islom Karimov o`zining “Tarixiy xotirasiz kelajak yo`q” asarida “Tarixiy xotirasi bor inson – irodali inson tarix saboqlari insonni xushyorlikka o`rgatadi. O`zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi” deb ta`kidlaganlar. Demak, tarixni bilmasdan, yaxshi bilmasdan turib, yuksak ma`naviyatga erishish mumkin emas. Sobiq ittifoq davrida millatimiz ongiga shunday g’oya singdirildiki, u o`z yurtida boshini baland ko`tarib yurishi taqiqlangan edi. Xalqimizning shunday ahvolga tushib qolishiga asosiy sabablardan biri – uning tarixiy xotirasidan judo bo`lishi edi. Milliy g’oya xalqimizga nafaqat o`z tarixini odilona, ob`ektiv va xolisona o`rganish imkoniyatini yaratadi, balki Millat sifatida shakllanish davridagi murakkab sharoitlardan kelib chiqish sabablarini ko`rsatib beradi. Chunki, millat g’oya xalqimizning qadimiy va boy tarixidan, ulug’ alloma ajdodlarimizning hikmatlari va hayotiy o`gitlaridan, bunyodkor g’oyalaridan, yashash iboratidan ozuqa olgan. Shuning uchun ham, tarixni buyuk murabbiy, tarbiya va ibrat manbai deyiladi. Dono xalqimizning “Etti pushtingni bilgin – degan o`gitlari bekorga kelib chiqmagan. 10Satt o ro v H asan Shuning uchun ham qadimgi Sharq donishmandlari insonni gavdasi oldinga, yuzi esa ortga qaratgan holda tasvirlaganlar. Ya`ni, ularning nazdida insoniyat kelajak sari intilar ekan, o`tmishni doimo yodda saqlamog’i shart. Bu ko`hna haqiqatni teran anglagan Birinchi birinchi Prezidentimiz istiqboldagi vazifalarni belgilab berar ekan: “Tarix xotirasi, xalqning, jonajon o`lkaning, davlatimiz hududining xolis va haqqoniy tarixini tiklash milliy o`zlikni anglashni ta`bir joiz bo`lsa, milliy iftixorni tiklash va o`stirish jarayonida g’oyat muhim o`rin tutadi”1 deb ta`kidlaydi. Tarixiy xotira millatga kuch-qudrat bag’ishlaydi, hayotning og’ir sinovlarini munosib engib o`tishga, o`zligini saqlab qolishga yordam beradi. Shuning uchun ham o`zga xalqlarni tobe etishga uringan bosqinchilar xalqni ana shu qudrat manbaidan ayirishga, shahar va tarixiy obidalari, madaniy yodgorliklari va ajdodlarning ma`naviy-merosidan mahrum etish orqali tarixiy xotirasini zaiflashtirishga harakat qilganlar. Demak, jamiyat hayotida bunyodkor g’oyalarga tayansagina, taraqqiyotga erishadi. Ma`naviy jihatdan yuksaladi. Bunyodkor g’oyalar madaniy meros va tarixiy xotiraga tayanadi. I .A . Ka ri mo v“ O` zb ek i st on X X I as rb o` sa g’ as i d a. : X a vf si zl i k ka t ah di d, ba rq ar or l i k s ha rt l a ri va t ar aq qi yo t k af ol at l ar i ” 1.4 Davlat Mudofaa qobiliyatining mustahkamlanishi. Mustaqillik yillarida mamlakatimiz xavfsizligi va barqarorligi, uning sarhadlari dahlsizligini ta’minlash bo‘yicha taktik va strategik vazifalarni samarali hal etishga qodir bo‘lgan, zamonaviy, harakatchan, har tomonlama yaxshi qurollangan armiyani tashkil etish bo‘yicha o‘zining ko‘lami va miqyosiga ko‘ra ulkan ishlar tizimli va bosqichma-bosqich ravishda amalga oshirildi. 2018 yilning 9 yanvarida — O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Mudofaa doktrinasini qabul qilish orqali mamlakat mudofaa siyosatining shaffofligini ta’minlash ko‘zda tutilgan. 2017-2021 yillar uchun Harakatlar strategiyasi dasturida belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida qabul qilingan ushbu doktrinada mamlakatimizning harbiy qurilishi va Qurolli Kuchlarni rivojlantirish masalalari bo‘yicha asosiy 11Satt o ro v H asan yo‘nalish va zamonaviy yondashuvlar aks ettirilgan. Mudofaa doktrinasi, xavfsizlik va mudofaa sohasida boshqa chet davlatlar bilan samarali harbiy-siyosiy munosabatlar va hamkorlik qilish uchun tashkiliy-huquqiy sharoit yaratadi. Ushbu hujjat oshkora xususiyatga ega bo‘lib, shunga o‘xshash konseptual hujjatlar qabul qilish borasidagi chet el tajribasiga mos keladi. Mudofaa doktrinasi O‘zbekiston tashqi siyosatining ochiqligi, yaqin qo‘shnilarimiz — Markaziy Osiyo davlatlari bilan har tomonlama o‘zaro hamkorlik milliy xavfsizlikning asosiy shartlaridan biri ekanligini ko‘rsatadi. Xalqlarimizning tarixi, madaniyati, an’analari, diniy e’tiqodining mushtarakligi mamlakatlarimiz o‘rtasidagi amaliy hamkorlik va hamjihatlikning muhim poydevori hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasining mudofaa sohasidagi siyosati quyidagi prinsiplarga asoslangan: boshqa davlatlarga qarshi harbiy kuch ishlatmaslik, bundan harbiy tajovuzning oldini olish va uni daf etish hollari mustasno; xavfsizlikning bo‘linmasligi, o‘z xavfsizligini boshqa davlatlar xavfsizligi hisobiga mustahkamlashga yo‘l qo‘yilmasligi; boshqa davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik, ehtimol tutilgan nizolarni tinch yo‘l bilan hal etish; harbiy-siyosiy bloklarda ishtirok etmaslik, har qanday davlatlararo tuzilmadan, agar u harbiy-siyosiy blok etib o‘zgartirilsa, chiqib ketish huquqini o‘zida saqlab qolish; mudofaaning yetarli darajada bo‘lishi; harbiy qurilishning zamonaviy harbiy mojarolar xususiyatiga monand bo‘lishi; yadroviy va boshqa turdagi ommaviy qirg‘in qurolini ishlab chiqarish, olish, saqlash, tarqatish va joylashtirishdan voz kechish; Markaziy Osiyoda yadro qurolidan holi zona to‘g‘risidagi shartnoma prinsiplariga sodiqlik; o‘z hududida chet el harbiy bazalari va ob’ektlarining joylashtirilishiga yo‘l qo‘ymaslik; Qurolli Kuchlarning xorijdagi tinchlik o‘rnatish bilan bog‘liq operatsiyalarda va harbiy mojarolarda ishtirok etmasligi; xalqningma’naviy-axloqiy qadriyatlariga va o‘ziga xos madaniy urf-odatlariga tayanish. 5 5 k arimov I.A. Inson manfaatlarini ta‘minlash, ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish – ustuvor vazifamizdir. – T.: O‘zbekiston, 2007. – 3-b. 12Satt o ro v H asan O ‘ zbekiston Respublikasi tinchliksevar siyosatni olib borar ekan , harbiy mojarolarning oldini olishda faol ishtirok etishni ustuvor vazifalardan biri deb hisoblaydi . O ‘ zbekiston Respublikasining ushbu sohadagi siyosatining asosiy yo ‘ nalishlari quyidagilardan iborat : a ) milliy darajada : davlat harbiy tashkilotining o ‘ z maqsadiga muvofiq harakat qilishga shayligini saqlab turish ; o ‘ z mudofaa sanoati kompleksini va uning ilmiy - ishlab chiqarish bazasini rivojlantirish ; ijtimoiy institutlarga va hokimiyat organlariga bo ‘ lgan ishonchga putur yetkazishga , shuningdek davlatning ichki ishlariga aralashish maqsadida aholining ommaviy ongiga axborot - mafkuraviy ta ’ sir ko ‘ rsatish bilan bog ‘ liq xavflarni kamaytirishga qaratilgan ilg ‘ or texnologik yechimlarni va boshqa yechimlarni qo ‘ llash ; b ) mintaqaviy darajada : mintaqada tinchlik va barqarorlikni ta ’ minlash , mintaqaviy xavfsizlikning eng muhim muammolarini hal etish , shu jumladan Afg ‘ onistondagi vaziyatni tartibga solishga ko ‘ maklashish , transchegaraviy oqarsuv resurslaridan foydalanish masalalarini hal etish , chegaralarni delimitatsiya va demarkatsiya qilish jarayonlarini tugallash , ekologik barqarorlikni ta ’ minlash , favqulodda vaziyatlarga hamda tabiiy va texnogen xususiyatdagi transchegaraviy tahdidlarga e ’ tibor qaratish yuzasidan ta ’ sirchan chora - tadbirlarni kurish ; mintaqadagi tinchlik , barqarorlik va xavfsizlikka tashqi hamda ichki tahdidlar bo ‘ lishiga yo ‘ l qo ‘ ymaslik va ularni neytrallashtirish , ekstremizm , terrorizm , uyushgan hamda transchegaraviy jinoyatchilikka qarshi kurashish borasida Markaziy Osiyodagi barcha mamlakatlar bilan o ‘ zaro hamfikrlik va amaliy hamkorlikni mustahkamlash ; mintaqa davlatlari o ‘ rtasida harbiy sohadagi hamkorlikni kengaytirish , ishonch va xavfsizlikni mustahkamlash ; v ) xalkaro darajada : Birlashgan Millatlar Tashkilotining , boshqa xalqaro tashkilotlar va institutlarning xalqaro xavfsizlikni ta ’ minlash va hamkorlikni rivojlantirish borasidagi ishlarida ishtirok etish ; O ‘ zbekiston Respublikasi milliy xavfsizligining uzoq muddatli manfaatlaridan kelib chiqqan holda manfaatdor mamlakatlar bilan strategik sheriklik munosabatlarini o ‘ rnatish va saqlab turish hamda davlatlararo o ‘ zaro manfaatli , mustahkam aloqalarni yo ‘ lga quyish ; ommaviy qirg ‘ in qurollarini tarqatmaslik borasidagi global sa ’ y - harakatlarga ko ‘ maklashish ; 13Satt o ro v H asan ekstremizm va xalqaro terrorizm ko ‘ rinishlarining oldini olish va ularga chek qo ‘ yish ; xalqaro harbiy va harbiy - texnikaviy hamkorlikni rivojlantirish . Amalga oshirilgan va oshirilayotgan keng ko ‘ lamli islohotlar samarasi o ‘ laroq Qurolli Kuchlarimiz bugungi kunda , O ‘ zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirzieyov ta ’ biri bilan aytganda , " jamiyatimizning ajralmas bir qismiga , mamlakatimiz barqarorligi vataraqqiyotining kafolatiga , harbiy xizmatchilar va yoshlarni harbiy - vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning muhim institutiiga aylanmoqda . 14Satt o ro v H asan II bob Instisional o zgarishlar ʻ 2.1 Fuqorolik Jamiyati asoslarini shakllantirilishi Fuqarolik jamiyati — haqiqiy fuqarolardan, ya ni uzviy bog liqlikda bo lgan ʼ ʻ ʻ hamda axloqiy madaniyatga tayanadigan huquqiy va siyosiy madaniyatga ega odamlardan iborat jamiyatdir. O‘zbekistonda demokratik fuqarolik jamiyat asoslarini yaratilishi Mamlakatimiz yangi asrga kirar ekan, jamiyatda siyosiy, demokratik islohotlarni chuqurlashtirishda yangi, yuqori bosqichga ko‘tarildi. O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I.Karimov birinchi chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining o‘n to‘rtinchi sessiyasidagi ma’ruzasida (1999 yil, 14 aprel) O‘zbekistonning XXI asrdagi taraqqiyot strategiyasining asosiy yo‘nalishlarini ko‘rsatib berdi. Shulardan birinchi ustivor yo‘nalish-mamlakat siyosiy, iqtisodiy hayotini, davlat va jamiyat qurilishini yanada erkinlashtirish. Siyosiy sohani erkinlashtirish borasida: -avvalambor, aholining siyosiy faolligini kuchaytirish, jamiyatda manfaatlar va qarama-qarshi kuchlar o‘rtasida muvozanatni ta’minlaydigan kuchli mexanizmlarni shakllantirish zarur. Demokratiyaning eng muhim tamoyili-odamlarning saylov huquqini, o‘z xohish-irodasini erkin ifodalash, o‘z manfaatlarini ro‘yobga chiqarish va himoya qilish uchun haqiqiy shart-sharoit, qonuniy-huquqiyzamin yaratib berish lozim. 6 Davlat qurilish va fuqarolik jamiyatini shakllantirish jarayonlarini erkinlashtirish masalasi ham katta ahamiyat kasb etadi. Bu boradagi vazifalar hokimiyat barcha tarmoqlarini bir-biridan mustaqil holda ish yuritish tamoyillarini mustahkamlash, hokimiyat vakolatlarini nodavlat va jamoat tashkilotlariga, fuqarolarni o‘z-o‘zini boshqarish organlariga bosqichma-bosqich o‘tkaza borish, ularning haq-huquqlari va erkinliklarini muhofaza etishni kuchaytirishdan iborat. huquqlari davri boshlandi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1995-2005 yillarni kurramizda “Inson huquqlari o‘n yilligi” deb e’lon qildi. O‘zbekiston Respublikasi 6 Qarang: Karimov I.A. Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo‘lida. T.6.-T.:O‘zbekiston - 1998. – B. 31 15Satt o ro v H asan Birinchi Prezodenti Prezidenti I.A.Karimovning ma’ruzalarida inson huquqlari sohasida amalga oshirilishi lozim bo‘lgan quyidagi besh strategik yo‘nalish belgilab berilgan: inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilishning samarali mexanizmini ta’minlash; inson huquqlari bo‘yicha Xalqaro huquqning umume’tirof etilgan tamoyillari va normalari asosida milliy qonunchilikni takomillashtirish; qabul qilingan qonunlarga og‘ishmay amal qilish mexanizmini ishlab chiqish va ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida qonun ustuvorligini ta’minlash; sudlov islohotini amalga oshirish yo‘li bilan sud tizimini demokratlashtirish; aholi ayniqsa yoshlar va mansabdor shaxslar, huquq-tartibot idoralari xodimlari, o‘rtasida huquqiy tarbiya ishlarini tubdan yaxshilash, ularning huquqiy ongi va madaniyatini oshirish Fuqarolik jamiyati institutlari tushunchasi, uning ma’no va mazmuni. O‘zbekistonda olib borilayotgan islohotlarning bosh maqsadi – erkin bozor munosabatlariga asoslangan ochiq, huquqiy demokratik davlat qurish, adolatli fuqarolik jamiyatini barpo etish, odamlar turmush darajasini taraqqiy etgan davlatlar darajasiga ko‘tarish, mamlakatimizni jahon hamjamiyatida munosib o‘rin egallashidan iboratdir. Fuqarolik jamiyati muayyan hududda yashovchi, erkin va ozod kishilardan iborat aholi, millat va xalqning yashash tarzini anglatadei. Fuqarolik jamiyati demokratiyaga asoslangan davlatchilik sharoitida shakllanadigan va rivojlanadigan ijtimoiy muhitdir. Fuqarolik jamiyati shunday ijtimoiy muhitki, bunda fuqarolar o‘zaro hamkorlik asosida ijtimoiy va boshqa ehtiyojlarini qonuniy ravishda o‘zlari qondirib boradi. Fuqarolik jamiyati shakllanishining umumiy jihatlarini quyidagilar tashkil qiladi: birinchisi – xususiy mulkchilik. Rivojlangan demokratik davlatlarda aholining aksariyati xususiy mulk egalari hisoblanadi. O‘rta mulkdorlar sinfi – jamiyat umumiy aholisining ko‘pchiligini tashkil qiladi. Binobarin, xususiy mulk – fuqarolik jamiyati shakllanishi va funksionallashuvining dastlabki va muhim asosi sanaladi. 16Satt o ro v H asan Fuqarolik jamiyati amal qilishining ikkinchi muhim omili erkin bozor iqtisodiyotidir. Erkin bozor iqtisodiyoti sharoitidagina xususiy tadbirkorlik, ishbilarmonlik faoliyati uchun keng imkoniyatlar yaratilishi mumkin. Fuqarolik jamiyatining uchinchi muhim belgisi quyidagilardan iborat: har qanday demokratik davlat fuqarolarning ehtiyojlari va manfaatlarini yuqori darajada qondirib borishni nazarda tutadi. Ammo hozirgi zamonning o‘ta murakkab ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi sharoitida davlat tashkilotlarining fuqarolar ehtiyojlari va manfaatlarini aniqlash, ulardan xabardor bo‘lish imkoniyati tobora qiyinlashib bormoqda. Bu muammoni bartaraf etishning yagona yo‘li – davlat tashkilotlarining jamiyat hayotini boshqarib borishdagi ko‘plab funksiyalarini bosqichma-bosqich nodavlat tashkilotlar, birlashmalarga ya’ni fuqarolik jamiyati institutlariga o‘tkazish hisoblanadi 2.2 Bozor munosabatlarini qaror topishi. Bozor iqtisodiyotiga o'tish davrining umumiy mazmuni iqtisodiy munosabatlarning alohida unsurlarini isloh qilish yoki iqtisodiy siyosatga tuzatishlar kiritish emas, balki butun iqtisodiy munosabatlar tizimini o'zgartirishdan iboratdir. Ma'muriy buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o'tish davri deganda ma'muriy-buyruqbozlik tizimini bartaraf etish yoki tubdan o'zgartirish hamda bozor tizimining asoslarini shakllantirish jarayonlari amalga oshirilu-vchi tarixiy davr tushuniladi. 1980-1990 yillarga kelib dunyoda ro'y bergan muhim o'zgarishlar iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi nazari-yalarni qaytadan ko'rib chiqish va ularga jiddiy o'zgartirishlar kiritishni zarur qilib qo'ydi. Chunki bu vaqtga kelib G'arbiy mamlakatlarda uzoq vaqtdan beri (A.Smit davridan boshlab) hukm surib kelgan erkin iqtisodiy tartibga solish, ya'ni iqtisodi-yotning o'zini-o'zi tartibga solish g'oyasi ham, iqtisodiyotni markazlashtirilgan tarzda tartibga solish va boshqarish g'oyasi ham inqirozga uchradi. Bunday sharoitda iqtisodiy taraqqiyot-ning sifat jihatdan yangi yo'llarini qidirib topish zarur bo'lib qoldi. Bu vaqtga kelib ko'pgina rivojlangan mamlakatlarning tajribalari umumlashtirilib, iqtisodiyotning yangi taraqqiyot yo'li - ongli ravishda boshqariladigan va tartibga solinadigan bozor iqtisodiyoti deb tan olindi va aksariyat davlatlar shu yo'lni tanladilar. Lekin bunday bozor 17 iqtisodiyotiga o'tish yo'llari (modellari) xilma-xil bo'lib, ularning umumiy va xususiy to-monlari farqlanadi.Jahon tajribasida bozor iqtisodiyotiga o'tishning barcha yo'llari umumlashtirilib, quyidagi uchta asosiy turga bo'linadi: 1) rivojlangan mamlakatlar yo'li; 2) rivojlanayotgan mamlakatlar yo'li; 3) sobiq sosialistik mamlakatlar yo'li; 4) sosializm g'oyalarini samarali bozor iqtisodiyotini vu-judga keltirish mexanizmi bilan qo'shib olib borish yo'li (Xi-toy, Vetnam). Bu yo'llar turli tuman va har xil bo'lishiga qaramay ularda umumiylik mavjuddir. Ularning umumiyligi shundaki, ularning hammasi bozor iqtisodiyotiga o'tishni maqsad qilib qo'yadi va mazkur iqtisodiyotning qonun- qoidalari, amal qilish mexanizmi ko'p jihatdan umumiy bo'ladi. Shu bilan birga har bir yo'lning o'ziga xos xususiyatlari ham bor, bu esa bozor munosabatlarini shakllantirishning ijtimoiy-iqtisodiy, tarixiy, milliy sharoitlari har xil bo'lishidan kelib chiqadi. Institusional o'zgarishlar. Mazkur o'zgarishlar quyidagi sohalarni qamrab oladi: - mulkchilik munosabatlarini o'zgartirish, jumladan, xususiy sektorni yaratish; - bozor infratuzilmasini (tijorat banklari, tovar va fond birjalari, investisiya fondlari va h.k.) shakllantirish; - iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning yangi tizimini yaratish; Bozor iqtisodiyotiga o'tishning besh tamoyili. Konsepsiya muallifi Islom Karimov qayd etgan ediki, «O'zbekistonda bozor munosabatlariga o'tishning o'ziga xos yo'lini varatish uchun zamin vo'q emas. Sharqda odamlar azaldan savdo-sotiq bilan shug'ullanganlar. Shu boisdan. bu verda bozor sharoitida rivoilanishning o'z tarixiv tairibasi mavjud'». Muallif xalqimizning o'z milliy tarixiy tajribasiga asoslanib, o'zining besh tamoyilini yaratdi. Su tamoyillar iqtisodiyot ta'limotlar tarixiga haqiqatdan ham yangilik bo'lib kirdi. 18Satt o ro v H asan Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov asoslab bergan jamiyatni isloh etishning besh tamoiliQuydagilardan iborat: -Iqtisodiyotning siyosatdan ustunligi -Davlat bosh islohatchi bo lishiʻ -Qonun ustivorligi -Kuchli ijtimoiy siyosat -Bozor munosabatlariga bosqichma bosqich o tishShunday qilib, ʻ O zbekistoning o ziga xos taraqqiyot yo li nazariy va amaliy jihatdan puxta ʻ ʻ ʻ beligilab olindi. Taraqqiyotning O zbek modeli bundan oldin yaratilgan ʻ modellarning birortasini takrorlamagna holda yangi taraqqiyot modelidir 19Satt o ro v H asan XULOSA Hayot va jamiyatdagi barcha o`zgarishlarning asosi inson tafakkuridir.Tafakkurida o`zgarish bo`lmas ekan, ijtimoiy hayotda ham o`zgarish bo`lishi dushvordir. Istiqlol davrining yuzaga kelishi ham shuning mahsulidir. Ma’lumki,o`z navbatida har bir jamiyat o`z muammosini yuzaga keltiradi, bunga muvofiq insoniyatning hayotga qarash tarzini ham o`zgartiradi. Bu ruhiyat bilan bog`liq masaladir. 70 yil davomida ma’naviyat, milliy axloq asosi bo`lgan dinidan,o`tmishda o`zini kim bo`lganligini namoyon qilish qudratiga ega bo`lgan tarixi, milliy qadriyatlaridan mahrum bo`lgan xalq istiqloldan keyin bunga muyassar bo`lgach, unda o`zidan, o`z millatidan g`ururlanish tuyg`usi yuzaga keldi. Chunki u ruhsizlikdan qutuldi, ruhi ozod, hur bo`ldi. Ruhi hur odamning yuragi botir bo`ladi. U hamma narsani yorqin ko`radi, mohiyatini to`g`ri anglaydi. Bu borada I.A.Karimov shunday deydi: «Odamlarda o`zligini anglash, milliy g`urur, oriyat, o`tmishdan faxrlanish, porloq kelajakni o`z qo`limizga olganimizdan g`ururlanish kabi tuyg`ular kamol topyapti, ularning bugungi va ertangi kuniga ishoncho ortib borayabdi. Xalqimiz eng buyuk ne'mat Mustaqillikka erishgandan so ng amalgaʻ oshirilgan islohatlar avvola inson uchun degan tamoilga asoslanib qurilgani bu davlatimizning fuqorolik jamiyati sari boraoytganing isboti bo lsa kerak deb ʻ o ylayaman.O zbekistonning eski ma'muriy buyruqbozlik tuzumidan bozor ʻ ʻ munosabatlari hukmron bo lgan erkin demokratik jamiyatga o tishda, mamalakatimiz ʻ ʻ dunyo hamjamiyatidan munosib o rin egallashida O zbek modelining ahamiyati ʻ ʻ beqiyos deb o ylayman.Aynan shu model tufayli Boz murakkab o tish davrida ʻ ʻ ortiqcha talofatlarga yo l quymadik, xalqimizning ijtimoiy jihatdan kuchli himoyalab ʻ mustaqil rivojlanish yo lida katta yutuq va marralarga erishdik. ʻ Foydalanilgan adabiyotlar ro yhati ʻ 20Satt o ro v H asan 1.Karimov I.A. O’zbekiston XXI asr bo`sag`asida: Xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. T., "O’zbekiston", 1997. 10. 2.Qamariddin Usmonov."o zbekiston tarixi" -T 2012ʻ "O qutuvchu" ʻ 3. Karimov I.A Tarixiy xotirasiz – kelajak yoq. T.: “Sharq”, 1998. 4. Abdurahmonov.M, Otamuradov S. Ma’naviy salohiyat. T.: “Universitet”, 2009. 5I.A. Karimov. O'zbekiston o'z istiqlol va taraqqiyot yo'li. T.: "O'zbekiston", 1992. 6. I.A. Karimov. O'zbekiston - bozor munosabatlariga o'tishning o'zigaxos yo'li. T.: "O'zbekiston'', 1992. 7. I.A. Karimov. O'zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo'lida. T.: "O'zbekiston", 1995.. 21Satt o ro v H asan

Barqarorlik shartlari Ma'naviy qadriyatlar va milliy o‘zlikni anglashning tiklanishi, davlat mudofa qobilyatining mustahkamlanishi,institutsional o‘zgarishlar

Купить