Besh tashabbus - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	37.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Besh tashabbus

Купить

Besh tashabbus
REJA:
Kirish
1. Besh tashabbus haqida
2. Besh tashabbusning yuksak ma’naviy madaniyatni ta’minlashdagi o‘rni
3.Besh tashabbus asosida qilingan ishlar
XULOSA
FOYDALANADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1

Kirish
Jamiyat taraqqiyotida, yurt, millat taqdirida o‘sib kelayotgan yosh
avlodning jismoniy va ma’naviy barkamolligi, intellektual salohiyati muhim
o‘rin tutadi. Zero, davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek,
“Dunyo shiddat bilan o‘zgarib, barqarorlik va xalqlarning mustahkam
rivojlanishiga raxna soladigan turli yangi tahdid va xavflar paydo bo‘layotgan
bugungi kunda ma’naviyat va ma’rifatga, axloqiy tarbiya, yoshlarning bilim
olish, kamolga yetishga intilishiga e’tibor qaratish har qachongidan ham
muhimdir”.
O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi
bo‘yicha Harakatlar strategiyasida belgilangan yoshlarga oid davlat siyosatini
takomil lashtirish, yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularning
barkamol bo‘lib voyaga yetishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish borasida bir
qancha muhim hujjatlar qabul qilindi, amaliy ishlar yo‘lga qo‘yildi, muayyan
natijalarga erishildi. Shunday bo‘lsa ham, bu borada bajariladigan ishlar
hamisha keng ko‘lamli bo‘lib, o‘z dolzarbligini saqlab qola veradi. Shu nuqtayi
nazardan, Prezi dentimiz rahbarligida 2019-yil 19-martda “Yoshlar bilan
ishlashni samarali tashkil etishda madaniyat, san’at, sport, axborot texno logi -
yalari, kitob o‘qishga qiziqi shini oshirish bo‘yicha 5 ta muhim tashabbusni
amalga oshirish to‘g‘risida” o‘tkazilgan video selektor yig‘ilishida yosh larni
rivojlantirishga qara tilgan ma sa lalar muho kama qilindi va sohalarga taalluqli 5
ta muhim tashabbus ilgari surildi.
2

3. Besh tashabbus haqida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 3-aprel kuni
yoshlar ta’lim-tarbiyasi uchun qo‘shimcha sharoitlar yaratish, xotin-qizlar
bandligini oshirishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlarni o‘z ichiga olgan 5 ta
tashabbusni amaliyotga joriy etish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazdi.
Avval xabar qilinganidek, 19-mart kuni shu borada videoselektor yig‘ilishi
o‘tkazilib, birlamchi vazifalar belgilab berilgan edi. Ularga asosan har bir
yo‘nalish bo‘yicha dasturlar loyihalari ishlab chiqildi.
Yig‘ilishda mazkur dasturlarga kiritilgan takliflar, ularni amalga oshirish
mexanizmlari muhokama qilindi.
Xususan, birinchi tashabbus bo‘yicha yoshlarni madaniyat va san’at
muassasalariga keng jalb etishga oid dastur loyihasi tayyorlangan. Unga
muvofiq, 2019-2020-yillarda 14 dan 30 yoshgacha bo‘lgan 2 million nafar
yoshlarni madaniyat va san’atga jalb etish bo‘yicha hududiy «yo‘l xarita»larini
tasdiqlash ko‘zda tutilgan. Shuningdek, bolalar musiqa va san’at maktablarida
qo‘shimcha sinflar, madaniyat markazlarida cholg‘u, xonandalik, tasviriy san’at
to‘garaklari, havaskorlik teatr jamoalari va bolalar ansambllarini tashkil etish
belgilangan. Yangidan quriladigan, rekonstruksiya va kapital ta’mirlanadigan
hamda jihozlanadigan madaniyat markazlari manzilli ro‘yxati ham
shakllantirilgan.
Davlatimiz rahbari dastur loyihasida tadbirlarni amalga oshirish
mexanizmlari yetarli emasligi, har bir shahar va tumanga ijodiy maslahatchi
sifatida biriktirilgan soha namoyandalarining amaliy vazifalari aniq
belgilanmaganini qayd etdi. Hududiy «yo‘l xarita»lari ijrosini tizimli tashkil
etish, to‘garak va sinflarga qamrab olingan bolalarni rag‘batlantirish, jumladan,
har xil tanlovlar o‘tkazish zarurligini ta’kidladi.
Belgilangan qurilish, rekonstruksiya va kapital ta’mirlash ishlari,
shuningdek, madaniyat markazlari, musiqa va san’at maktablarini musiqa
3

cholg‘ulari bilan ta’minlash uchun tegishli mablag‘ ajratish bo‘yicha topshiriq
berildi.
Ikkinchi tashabbus yuzasidan tayyorlangan yoshlarni jismoniy tarbiya va
sportga jalb etish, sport inshootlari quvvatini oshirishga qaratilgan dastur
loyihasida yaqin 2 yilda har bir tumanda yengil konstruksiyali, sendvich panelli
kichik sport zallari qurish belgilangan.
Prezidentimiz mavjud va yangi quriladigan sport inshootlariga aholi va
yoshlarni kengroq jalb etish, ommaviy sport tadbirlarini o‘tkazishni ko‘paytirish
kerakligini ta’kidladi.
Uchinchi tashabbus – aholi va yoshlar o‘rtasida kompyuter texnologiyalari
va internetdan samarali foydalanish chora-tadbirlariga oid dastur doirasida
2019-2020 yillarda tuman va shaharlarda raqamli texnologiyalar o‘quv
markazlari tashkil etish va ularda bepul ta’lim berish, 19 mingga yaqin ijtimoiy
soha ob’yektini yuqori tezlikdagi internet tarmog‘iga ulash ko‘zda tutilmoqda.
Yig‘ilishda aholining kompyuter savodxonligini oshirish, axborot
texnologiyalariga qiziqqan bolalarni to‘g‘ri yo‘naltirib, ularni malakali
mutaxassis darajasiga olib chiqish, dasturiy mahsulotlar yaratish bo‘yicha
ko‘rsatmalar berildi. 1
Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish, ular o‘rtasida kitobxonlikni keng
targ‘ib qilish chora-tadbirlar dasturi loyihasi to‘rtinchi tashabbus maqsadlarini
amalga oshirishga qaratilgan. Unga ko‘ra, har bir hududga 1 million donadan
badiiy, tarixiy, ilmiy, ommabop mavzulardagi kitoblar yetkazib berish ko‘zda
tutilgan. Shuningdek, axborot-kutubxona markazlarini rekonstruksiya qilish va
kapital ta’mirlash, tadbirkorlar tomonidan xalq kutubxonalari ochish ham
belgilangan.
Beshinchi tashabbus bo‘yicha hududlarda tikuv-trikotaj mahsulotlari ishlab
chiqarishni tashkil etish va xotin-qizlar bandligini ta’minlash chora-tadbirlari
1
O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun,.-T.;O’zbekiston.
1997 y.
4

dasturi loyihasi tayyorlangan. 2019-2020 yillarda har bir tumanda yengil
konstruksiyali tikuv-trikotaj korxonalarini qurish va ayollarni band etish ko‘zda
tutilmoqda.
Yig‘ilishda ushbu korxonalarni puxta hisob-kitob asosida tashkil etish,
ularda ishlab chiqariladigan tovarlar bozorini, ya’ni aniq xaridorini topish
yuzasidan takliflar bildirildi.
Muhokama qilingan masalalar yuzasidan mutasaddilarning axborotlari
eshitilib, dasturlar loyihalarini takomillashtirish bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar
berildi.
4. Besh tashabbusning yuksak ma’naviy madaniyatni ta’minlashdagi
o‘rni
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 19 mart
kuni yoshlarga e‘tiborni kuchaytirish, ularni madaniyat, san‘at, jismoniy tarbiya
va sportga keng jalb etish, ularga axborot texnologiyalaridan foydalanish
ko‘nikmalarini singdirish, yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni targ‘ib qilish, xotin-
qizlar bandligini oshirish masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi
o‘tkazildi.
Mamlakatimiz aholisining 30 foizini 14 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan yigit-
qizlar tashkil etadi. Ularning ta‘lim olishi, kasb-hunar egallashi uchun keng
sharoit yaratilgan. Shu bilan birga, yoshlarning bo‘sh vaqtlarini mazmunli
o‘tkazishni tashkil etish dolzarb masala hisoblanadi. Yoshlar qanchalik
ma‘naviy barkamol bo‘lsa, turli yot illatlarga qarshi immuniteti ham shunchalik
kuchli bo‘ladi.
Ma‘lumki, davlatimiz rahbari ijtimoiy, ma‘naviy-ma‘rifiy sohalardagi ishlarni
yangi tizim asosida yo‘lga qo‘yish bo‘yicha 5 ta muhim tashabbusni ilgari
surgan edi.
Birinchi tashabbus – yoshlarning musiqa, rassomlik, adabiyot, teatr va
5

san‘atning boshqa turlariga qiziqishlarini oshirishga, iste‘dodini yuzaga
chiqarishga xizmat qiladi.
Ikkinchi tashabbus – yoshlarni jismoniy chiniqtirish, sport sohasida qobiliyatini
namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratishga yo‘naltirilgan.
Uchinchi tashabbus – aholi va yoshlar o‘rtasida komp ь yuter texnologiyalari va
internetdan samarali foydalanishni tashkil etishga qaratilgan.
To‘rtinchi tashabbus – yoshlar ma‘naviyatini yuksaltirish, ular o‘rtasida
kitobxonlikni keng targ‘ib qilish bo‘yicha tizimli ishlarni tashkil etishga
yo‘naltirilgan.
Beshinchi tashabbus – xotin-qizlarni ish bilan ta‘minlash masalalarini nazarda
tutadi.
Ana shu ezgu g‘oya Prezidentimizning Sirdaryo viloyatiga tashrifi chog‘ida
boshlanib, qisqa vaqtda ulkan ishlar amalga oshirildi. Sirdaryo viloyatidagi
tuman va shaharlar kutubxonalariga 300 ming nusxada badiiy adabiyotlar
yetkazib berildi. Musiqa va san‘at maktablari cholg‘u asboblari, sport ob‘ektlari
jihozlar bilan ta‘minlandi.
Bu ishlar Namangan viloyatida ham davom ettirilib, “Ma‘rifat karvoni” tashkil
etildi. Yoshlar uchun 25 ming dona kitob, 80 turdagi sport jihozlari va musiqa
asboblari yetkazib berildi.
Bir so‘z bilan aytganda, ushbu 5 ta tashabbus xalqimiz, ayniqsa, yoshlarimiz
tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi.
Yig‘ilishda bu tajribani mamlakatimizning barcha hududlarida keng joriy qilish
masalalari muhokama qilindi.
Birinchi tashabbus bo‘yicha, bugungi kunda, mamlakatimizdagi 800dan ortiq
madaniyat markazlari, 312ta musiqa va san‘at maktablariga atigi 130 ming nafar
o‘g‘il-qiz qamrab olingani, mazkur muassasalarning aksariyati o‘quv
qo‘llanmalari, notalar to‘plami, musiqa asboblari, mebel ь va jihozlar bilan
yetarli darajada ta‘minlanmagani ko‘rsatib o‘tildi. 2
2
Kadrlar tayyorlash milliy dasrturi,-T.;O’zbekiston. 1997 y.
6

Davlatimiz rahbari joylardagi madaniyat markazlari, musiqa va san‘at
maktablarining moddiy-texnik bazasi va ulardan foydalanish holatini o‘rganib,
ularning faoliyatini yaxshilash bo‘yicha topshiriqlar berdi.
Madaniyat vazirligi va Xalq ta‘limi vazirligiga hokimliklar bilan birgalikda
tuman (shahar) madaniyat markazlari va umumta‘lim maktablarida yoshlarning
qiziqishlaridan kelib chiqib, qo‘shimcha 1,5 mingta to‘garak tashkil etish
vazifasi qo‘yildi. Tashabbuskor iste‘dodli yoshlar va mahalliy homiylarni jalb
etgan holda, madaniyat markazlarida badiiy-havaskorlik jamoalari, yoshlar
teatr-studiyalari va “Yoshlar klublari” tashkil qilish zarurligi ta‘kidlandi.
Atoqli san‘atkor va iste‘dodli ijodkorlarni tumanlardagi madaniy ishlarga
ko‘makchi sifatida biriktirish yaxshi natija berayotganini inobatga olinib, bu
tajribani butun respublikaga yoyish bo‘yicha ko‘rsatmalar berildi. Unga
muvofiq, taniqli artistlar tuman va shaharlarga ijodiy maslahatchi sifatida
biriktirilib, o‘sha joylarda madaniyat va san‘atni rivojlantirishga mas‘ul bo‘ladi,
tuman va shaharlar hokimlari esa ushbu ishlarga moddiy va tashkiliy jihatdan
yordam beradi.
Musiqa va san‘at sohasida oliy ma‘lumotli kadrlarni ko‘paytirish masalasiga
ham e‘tibor qaratildi.
Oliy va o‘rta maxsus ta‘lim hamda Xalq ta‘limi vazirliklariga muayyan
mavzular bo‘yicha tarix darslarini muzeylar, tarixiy obidalar, qadamjo va
teatrlarda sayyor o‘tkazilishini tashkil qilish topshirildi.
Ikkinchi tashabbusga doir masalalar muhokama qilinar ekan, mamlakatimizda
12 mingdan ziyod sport inshootlari borligi, lekin yoshlarni jismoniy tarbiya va
ommaviy sportga qamrab olish darajasi yetarli emasligi qayd etildi.
Umumta‘lim maktablarining sport anjomlari bilan jihozlanish ko‘rsatkichi
respublika bo‘yicha 56 foizni, jumladan, Surxondaryo viloyatida 12 foizni,
Xorazmda 14 foizni, Qoraqalpog‘istonda 15 foizni tashkil etadi, xolos.
Yig‘ilishda yoshlarni jismoniy tarbiya va sportga keng jalb etish borasidagi
chora-tadbirlar belgilab berildi.
7

Tuman va shaharlar hokimlarining yoshlar masalalari bo‘yicha o‘rinbosarlariga
mutaxassislar bilan birgalikda yoshlarning sport turlariga qiziqishi hamda sport
inshootlarining jihozlanish darajasini o‘rganib, shu asosda takliflar berish,
Vazirlar Mahkamasiga ularni amalga oshirish uchun zarur mablag‘lar manbasini
aniqlash vazifasi qo‘yildi.
Olis va chekka qishloqlarda yengil konstruktsiyali sendvich panellardan kichik
sport zallari va sun‘iy qoplamali maydonlar qurish, tashabbuskor tadbirkorlarga
sport inshootlari tashkil etish uchun yer ajratish zarurligi ta‘kidlandi. Bunday
tadbirkorlarga O‘zmilliybank tomonidan “Yoshlar – kelajagimiz” dasturi
doirasida imtiyozli kreditlar ajratiladi.
Joylardagi sport maktablariga xalqaro musobaqalarda g‘olib bo‘lgan taniqli
sportchilarni rahbar etib tayinlash, shuningdek, sportchilarni oliy o‘quv
yurtlarining maxsus sirtqi bo‘limlarida maqsadli o‘qitish yaxshi natija berishi
qayd etildi. Bolalar-o‘smirlar sport maktablari sonini ko‘paytirish yuzasidan
topshiriqlar berildi.
Uchinchi tashabbus bo‘yicha videoselektorda yoshlarni internetdagi zararli
xurujlardan asrash, ularni axborot texnologiyalaridan unumli foydalanishga
o‘rgatish masalalariga ham alohida ahamiyat qaratildi.
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligiga
ilg‘or xalqaro tajribalar asosida barcha shahar va tumanlar markazlarida
Raqamli texnologiyalar o‘quv markazlarini tashkil etish bo‘yicha topshiriq
berildi. Bu markazlarda elektron tijorat va dasturlash bepul o‘rgatiladi, axborot
texnologiyalari sohasida tadbirkorlik bilan shug‘ullanish bo‘yicha innovatsion
ko‘nikmalar beriladi, “startap” loyihalarga yordam ko‘rsatiladi.
Bugungi kunda barcha maktablarda komp ь yuter texnikalari bo‘lishiga
qaramasdan, internet xizmatidan yetarli darajada foydalanilmayotgani tanqid
qilindi. 3
Xalq ta‘limi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini
3
Maktabgacha yoshdagi bolalarga qo’yiladigan davlat
talablari-T.;Kvinta print. 4.Yusupova P. Maktabgacha tarbiya
8

rivojlantirish vazirligiga 2021 yilgacha barcha maktablardagi komp ь yuter
sinflarini zamonaviy texnologiyalar va yuqori tezlikdagi internet tarmog‘i bilan
ta‘minlash bo‘yicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish vazifasi qo‘yildi.
Tashabbuskor tadbirkorlarni jalb qilgan holda, komp ь yuter o‘yinlari
markazlarini tashkil etish, ularda yoshlarning bilim va dunyoqarashini
kengaytirishga xizmat qiladigan test, viktorina, rivojlantirish strategiyalari va
boshqa foydali dasturlar bo‘lishi zarurligi ta‘kidlandi.
To‘rtinchi tashabbus bo‘yicha yoshlarda bolalik chog‘idan kitobga mehr
uyg‘otish, mustaqil fikr va keng dunyoqarashni shakllantirish ularning hayot
yo‘llarida mustahkam zamin bo‘ladi.
Lekin ko‘plab qishloq va mahallalarda buning uchun zarur sharoit mavjud emas.
Ilgarigi kutubxonalar o‘rnida tashkil etilgan “Axborot-resurs markazlari”
o‘zlariga yuklatilgan vazifalarni bajara olmadi.
Shu holatlarni hisobga olib, yangi tashabbus doirasida yoshlar sonidan kelib
chiqqan holda joylarga qo‘shimcha kitoblar yetkazib berish rejalashtirilgan.
Davlatimiz rahbari mutasaddi vazirlik va uyushmalarga “Kitob karvoni”
loyihasi doirasida badiiy, ma‘rifiy, ijtimoiy mavzularda kitoblar chop etish
hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha viloyatlarga 1 million
nusxadan kam bo‘lmagan miqdorda yetkazib berish bo‘yicha topshiriq berdi.
Yig‘ilishda mahalliy hokimliklar har bir shahar va tuman markazida bittadan
namunali kitob do‘koni tashkil etishi kerakligi ta‘kidlandi. Axborot va ommaviy
kommunikatsiyalar agentligiga barcha shahar va tumanlarda ko‘chma kitob
pavil ь onlarini joylashtirish, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha
viloyatlarda “Bibliobus”larni yo‘lga qo‘yish orqali qishloq va ovullar
aholisiga kutubxona xizmati ko‘rsatish vazifasi qo‘yildi.
Beshinchi tashabbus bo‘yicha yig‘ilishda xotin-qizlarni ish bilan ta‘minlash
masalalari ham muhokama qilindi.
Shu maqsadda 2019-2020 yillarda barcha tumanlarda sendvich panellardan 195
pedagogika.T.; O’qituvchi, 1993.
9

ta tikuv-trikotaj korxonalarini qurish belgilangan. Ularni qurish uchun aholi zich
yashaydigan, mehnat resurslari ko‘p joylar tanlab olingan. Bu korxonalarni
tashkil etish natijasida xotin-qizlar uchun 24 mingdan ortiq doimiy ish o‘rni
yaratish ko‘zda tutilgan.
Prezidentimiz mehnat qilish istagidagi ayollar ish o‘rinlari sonidan ancha
ko‘pligini hisobga olib, korxonalarda ishni 2 smenada tashkil etish, ularda
xaridorgir mahsulotlar ishlab chiqarish zarurligini ta‘kidladi.
Yig‘ilishda qayd etilgan 5 ta tashabbusni keng joriy qilish maqsadida barcha
hududlarga mutasaddi rahbarlar mas‘ul qilib biriktirildi. Shuningdek, bu
vazifalarga Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi Raisi, Toshkent
shahri, viloyatlar, tuman va shaharlar hokimlari, “Nuroniy”, “Mahalla”
jamg‘armalari, Xotin-qizlar qo‘mitasi, Yoshlar ittifoqi rahbarlari shaxsan mas‘ul
va javobgar etib belgilandi.
Yoshlar bilan ishlash, ma`naviyat va ma`rifat bo`lim
Besh muhim tashabbus dastlab Toshkent viloyatining Bo ka tumani va Toshkentʻ
shahrining Uchtepa tumanida tajriba sifatida joriy etildi, – deydi Yoshlar ishlari
agentligi Markaziy apparatining besh tashabbus loyihalarini muvofiqlashtirish
boshqarma boshlig i Mansur Masharipov. — 42 ta tuman va shaharlarning 168
ʻ
ta olis va og ir ahvoldagi mahalla fuqarolar yig inlarida bu tajriba
ʻ ʻ
muvaffaqiyatli amalga oshirildi. Shuningdek, birinchi tashabbus – yoshlarning
musiqa, rassomchilik, adabiyot, teatr va san atning boshqa turlariga
ʼ
qiziqishlarini oshirish bo yicha yurtimizdagi mavjud 800dan ortiq madaniyat
ʻ
markazlarida 4522 ta to garak faoliyati yo lga qo yilib, ularga 1762 ta musiqa
ʻ ʻ ʻ
jihozi yetkazib berilgan. Umumta lim maktablarida tashkil etilgan 36503 ta
ʼ
to garakka 1 million nafardan ortiq yoshlar qamrab olingan. Umumta lim
ʻ ʼ
maktablarida tasviriy san at va musiqa yo nalishidagi 36 503 ta to garaklarga
ʼ ʻ ʻ
1,1 mln.nafar (18%) o quvchi-yoshlar jalb qilingan. 3 mingdan ortiq musiqa
ʻ
jihozlari yetkazib berilgan.
10

Shu bilan birga matbuot anjumanida qolgan 4 yo nalish yuzasidan ham qilinganʻ
ishlar to g risida ma lumotlar berib o tildi.
ʻ ʻ ʼ ʻ
Jumaladan ikkinchi tashabbus – yoshlarni jismoniy chiniqtirish va sport
sohasidagi qobiliyatlarini namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratib
berish bo yicha umumta lim maktablarida 10 ta sport turi bo yicha 49 196 ta
ʻ ʼ ʻ
sport to garaklari faoliyati yo lga qo yilib, 1,2 mln nafar o quvchi-yoshlar
ʻ ʻ ʻ ʻ
muntazam shug ullanib kelishayotganligi hamda 254 ta Bolalar va o smirlar
ʻ ʻ
sport maktablariga 328 875 nafar, 54 ta Sport turlariga ixtisoslashtirilgan sport
maktablariga 33 438 nafar o quvchi-yoshlar jalb qilinganligi haqida
ʻ
ma lumotlar aytib o tildi.
ʼ ʻ
Uchinchi tashabbus – aholi va yoshlar orasida kompyuter texnologiyalari va
internetdan foydalanishni tashkil etish bo yichayoshlarni kompyuter
ʻ
texnologiyalari va internetdan foydalanishini tashkil etish maqsadida 72 ta
“Raqamli texnologiyalar o quv markazi” faoliyati yo lga qo yilganligi ham
ʻ ʻ ʻ
yoshlarimiz uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochmoqda.
To rtinchi tashabbus – yoshlar ma naviyatini yuksaltirish, ular orasida
ʻ ʼ
kitobxonlikni keng targ ib qilish bo yicha ham ko plab ishlar amalga
ʻ ʻ ʻ
oshirilmoqda. Jumladan, “Ma rifat karvoni” tadbirlari doirasida 3 mln dan ortiq
ʼ
kitoblar yoshlarga yetkazib berildi, “Yoshlar kutubxonasi” rukni ostida 59 ta
nomdagi 590 ming dona badiiy adabiyotlar chop etilib, respublikamizdagi
barcha ta lim muassasalari kutubxonalariga tarqatildi.
ʼ 4
An anaviy tarzda o tkazib kelinayotgan “Yosh kitobxon” tanloviga 2017-2019-
ʼ ʻ
yillar davomida 2 mln. 170 mingdan ortiq yoshlar qamrab olinib, 8 nafar tanlov
g oliblari bo lgan yosh kitobxonlar Prezident sovg asi “Spark” avtomashinasi
ʻ ʻ ʻ
sovrindori bo lganligi ham yoshlarimizni kitobxonlik ruhiga yana qaytganini
ʻ
yorqin isbotidir.
4
Xasanboeva O.U. va boshqa.Maktabgacha ta’lim pedagogika .T.; Ilm ziyo.
2006.
11

Tadbirda “Yosh kitobxon” tanlovining 2020-yilgi saralash bosqichlari
23-25-dekabr kunlari barcha tuman (shahar)larda o tkazilishi to g risida hamʼ ʻ ʻ ʻ
ma lumot berildi va bu jarayon online tarzda amalga oshirilishi aytib o tildi.
ʼ ʻ
Beshinchi tashabbus – xotin-qizlarni ish bilan ta minlash ishlarini tizimli tashkil
ʼ
etish yo nalishi ham eng dolzarb yo nalishlardan biri bo lib bugunga kelib
ʻ ʻ ʻ
Mahalla va oilani qo llab-quvvatlash vazirligi va hamkor tashkilotlar tomonidan
ʻ
sohaga oid tizimli ishlar amalga oshirilayotganligi hususida qizg in muzokaralar
ʻ
bo ldi.
ʻ
3.Besh tashabbus asosida qilingan ishlar
Yosh avlodga berayotgan bilimimiz vatanimiz kelajagi uchun bir poydevor
hisoblanadi. Biz poydevorni qanchalik mustahkam qilsak, u shunchalik
chidamli, har qanday vaziyatda qulamaydigan, yillar o’tsada o’z haybati bilan
lol qoldiradigan bir ko’rinish kasb etadi. Bugungi kunda Prezidentimiz
tomonida o’tkazilayitgan islohatlar, farmon va farmoyishlar shu poydevorni
imkon qadar mustahkamlash uchun qilinayotgan harakatlardir. Bugungi kunda
glabal maydonda kechayotgan tahlikali jarayonlarga nisbatan faqat mustaqil va
qat’iy yondashuvga ega bo’lgan, ma’naviy va jismoniy barkamol yoshlargina
qarshi tura oladi.
Buyuk ma’rifatparvar bobomiz Fitrat, Bu dunyo kurash maydonidir. Sog’lom
tan, o’tkir aql va yaxshi ahloq bu maydon qurolidir’’ deb aytganlarida ming
karra haq edilar. Mamlakatimiz aholisining 30 foizini 14 yoshdan 30 yoshgacha
bo‘lgan yigit- qizlar tashkil etadi. Ularning ta‘lim olishi, kasb-hunar egallashi
uchun keng sharoit yaratilgan. Shu bilan birga, yoshlarning bo‘sh vaqtlarini
mazmunli o‘tkazishni tashkil etish dolzarb masala hisoblanadi. Yoshlar
qanchalik ma‘naviy barkamol bo‘lsa, turli yot illatlarga qarshi immuniteti ham
shunchalik kuchli bo‘ladi.
Turli ziddiyatlar kuchayib borayotgan bugungi dunyo manzaralarida
12

yoshlarimizning ma'naviy immunitetini kuchaytirish, ularning bo‘sh vaqtini
mazmunli o‘tkazish har qachongidan ham dolzarbroq ekanini zamonning o‘zi
ko‘rsatib turibdi. Prezidentimiz o’z so’zlarida shunday deydi “O’z uyingizni ,
o’z bolangizni o’zingiz asrang” Bu shior , bu da’vat hech qachon kun tartibidan
tushmasligi kerak.
O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi
bo‘yicha Harakatlar strategiyasida belgilangan yoshlarga oid davlat siyosatini
takomillashtirish, yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularning
barkamol bo‘lib voyaga yetishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish borasida bir
qancha muhim hujjatlar qabul qilindi, amaliy ishlar yo‘lga qo‘yildi, muayyan
natijalarga erishildi. Shunday bo‘lsa ham, bu borada bajariladigan ishlar
hamisha keng ko‘lamli bo‘lib, o‘z dolzarbligini saqlab qolaveradi.
Shu bilan birga O zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2019-ʻ
yilning 19-mart kuni 5 ta muhim tashabbusini ilgari surgan edi.
Birinchi tashabbus - yoshlarning musiqa, rassomlik , adabiyot, teatr va
san‘atning boshqa turlariga qiziqishlarini oshirishga, iste‘dodini yuzaga
chiqarishga xizmat qiladi.
Ikkinchi tashabbus – yoshlarni jismoniy chiniqtirish, sport sohasida qobiliyatini
namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratishga yo‘naltirilgan.
Uchinchi tashabbus – aholi va yoshlar o‘rtasida kompiyuter texnologiyalari va
internetdan samarali foydalanishni tashkil etishga qaratilgan.
To‘rtinchi tashabbus – yoshlar ma‘naviyatini yuksaltirish, ular o‘rtasida
kitobxonlikni keng targ‘ib qilish bo‘yicha tizimli ishlarni tashkil etishga
yo‘naltirilgan.
Beshinchi tashabbus – xotin-qizlarni ish bilan ta‘minlash masalalarini nazarda
tutadi.
Onalar teta-poya qila boshlagan go daklarini suyub-erkalash barobarida
ʻ
badantarbiya (sport) bilan shug ullanishga, rasm chizishga, san atga oshno
ʻ ʼ
etishga, uydagi mayda-chuyda ishlarga qo l solishga o rgatadi.
ʻ ʻ Hozirgi davr
13

go daklari mobil telefoni, ya ni, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridanʻ ʼ
ko z uzmasdan ulg ayayotganlari ham bor gap. Bularning barchasi kichkintoylar
ʻ ʻ
dunyoqarashini shunga yarasha shakllantirmoqda, fikrlashga o rgatmoqda. Shu
ʻ
tariqa kamolga yetayotgan o g il-qizlar hayotda munosib o rnini topishidan
ʻ ʻ ʻ
umidvormiz.
Prezidentimiz aytganlaridek: Biz Abdulla Avloniyning “Tarbiya biz uchun – yo
hayot yo mamot, yo najot – yo halokat, yo saodat – yo falokat
masalasidir” degan so’zlarini ko’p bora esga olamiz. Biroq unga e’tibor qilish u
yoqda tursin, ko’p hollarda bu da’vatning mohiyati va ahamiyatini tushuntirib
ham berolmaymiz. Boshqacha aytganda , ushbu tizimning sifati bugungi va
ertangi hayotimiz darajasini belgilashi kerak. Bu borada milliy ta’lim-tarbiya
tizimini shakllantirishda bir omil borki, uni ro’yobga chiqarish uchun faqat
istak, mablag’, vaqtning o’zi kifoya emas.
Oiladagi bu tarbiya maktabda izchil davom ettirish uchun nima qilmoq kerak?
Bu savolga Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan 5
tashabbus g oyasidan aniq javob topamiz. Bu tashabbuslar zamirida qanchalik
ʻ
ezgu maqsadlar mujassam ekanini uning mohiyatini to g ri tushunganlar teran
ʻ ʻ
his etadi.
Xo’sh bu borada bugungi kunga qadar qanday ishlar qilindi va ular biz uchun
qanday imkonyatlarni vujudga keltirdi?
Jamiyat taraqqiyotida, yurt, millat taqdirida o‘sib kelayotgan yosh avlodning
jismoniy va ma’naviy barkamolligi, intellektual salohiyati muhim o‘rin tutadi.
Zero, davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “Dunyo shiddat
bilan o‘zgarib, barqarorlik va xalqlarning mustahkam rivojlanishiga raxna
soladigan turli yangi tahdid va xavflar paydo bo‘layotgan bugungi kunda
ma’naviyat va ma’rifatga, axloqiy tarbiya, yoshlarning bilim olish, kamolga
yetishga intilishiga e’tibor qaratish har qachongidan ham muhimdir”.
Besh tashabbus asosida qilingan ishlar butun O’zbekiston bo’yicha yaxshi
ko’rsatkichlarga va yutuqlarga erishdi. Bunga ko’plab jarayonlarni misol qilib
14

ko’rsatshimiz mumkin. Mazkur 5 tashabbusning 1 yilligi munosabati bilan Xalq
ta limi vazirligi tomonidan har bir yo nalish bo yicha amalga oshirilgan ishlarʼ ʻ ʻ
xususida to xtalib o tamiz.
ʻ ʻ
Bugungi kunda Respublikamizda 9942 ta umumta lim maktablari faoliyat
ʼ
yuritayotgan bo lsa, ularda
ʻ 6 milliondan ortiq o quvchilar ta lim olmoqda. ʻ ʼ
Shuni ta kidlashimiz joizki, Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan 5 tashabbus
ʼ
respublikadagi barcha ta lim muassasalarigacha kirib bordi. Xususan, ta lim
ʼ ʼ
muassasalarining 2,9 million nafar o quvchilari to garaklarga jalb qilindi.
ʻ ʻ
Jumladan, yoshlarning musiqa, rassomlik, adabiyot, teatr va san atning boshqa
ʼ
turlariga qiziqishlarini oshirishga, iste dodini yuzaga chiqarishga qaratilgan
ʼ
birinchi tashabbus doirasida 779 563 nafar o quvchilar to garaklarda ishtirok
ʻ ʻ
etishmoqda. Bundan tashqari, maktablarda 2108 ta havaskor yoshlar teatr
studiyalari tashkil etilib, 198 698 nafar o quvchilar jalb etildi.
ʻ
Yoshlarni jismoniy chiniqtirish, ularning sport sohasida qobiliyatini namoyon
qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratishga yo naltirilgan ikkinchi tashabbus
ʻ
doirasida esa, umumta lim maktablarining 1,1 milliondan ortiq o quvchilari
ʼ ʻ
sport to garaklariga qatnashmoqda. Shuningdek, mazkur yo nalish doirasida
ʻ ʻ
tashkil etilgan turli sport musobaqalariga o quvchilar faol ishtirok etmoqda va
ʻ
barcha ta lim muassasalari qamrab olindi va bu davom etmoqda.
ʼ
Shuningdek, AQSHning “One-on-one basketball” kompaniyasining “Harlem
globetrotters” jamoasining T.E.A.M.up dasturi asosida 3 ming nafar o quvchilar
ʻ
uchun mahorat saboqlari tashkil etildi.
Uchinchi tashabbus – aholi va yoshlar o rtasida kompyuter texnologiyalari va
ʻ
internetdan samarali foydalanishni tashkil etishga qaratilgan bo lib, ushbu
ʻ
tashabbus doirasida shu kunga qadar 444 607 nafar o quvchilarimiz
ʻ
to garaklarga jalb qilindi.
ʻ
Shu bilan bir qatorda, davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida “Intech
Robotics” MCHJ va “Innovative Service” MCHJ kompaniyalari bilan
“Barkamol avlod” respublika o lkashunoslik va ekologiya markazida RoboCraft
ʻ
15

robototexnika kurslari hamda “Barkamol avlod” respublika texnik ijodiyot
markazida Robotrek injener- konstruktor, robototexnika to garaklari faoliyatiʻ
yo lga qo yilib, 520 nafar o quvchi- yoshlar jalb etildi.
ʻ ʻ ʻ
Yoshlar ma naviyatini yuksaltirish, ular o rtasida kitobxonlikni keng targ ib
ʼ ʻ ʻ
qilish bo yicha tizimli ishlarni tashkil etishga yo naltirilgan to rtinchi tashabbus
ʻ ʻ ʻ
doirasida tashkil etilgan kitobxonlik klubiga 264 ming o quvchilar a zo bo ldi.
ʻ ʼ ʻ
Qolaversa, respublikamizda tashkil etilgan “Book challenge” doirasida 600
mingdan ortiq kitoblar umumta lim maktablariga sovg a qilindi.
ʼ ʻ
Xotin-qizlarni ish bilan ta minlash masalalarini nazarda tutilgan beshinchi
ʼ
tashabbus doirasida o quvchi-qizlarning
ʻ jamiyatdagi faolligi oshirish ,
ma naviyatini yana-da yuksaltirish, iqtidorli qizlar safini kengaytirish, ularni
ʼ
qo llab-quvvatlash maqsadida jamoatchilik asosida ta lim muassasalarida
ʻ ʼ
“Qizlarjon” klublari tashkil etildi va unda 377 762 nafar o quvchi-qizlar a zo
ʻ ʼ
bo ldi. Klub yetakchilari tomonidan “Tengdosh-tengdoshga” shiori ostida olib
ʻ
borilayotgan targ ibot va tushuntirish ishlariga alohida e tibor qaratilib, har bir
ʻ ʼ
qiz ilg or o quvchilar safida yurishga, o qishda, jamoat ishlarida faol bo lishga
ʻ ʻ ʻ ʻ
intilmoqda. 5
Bundan tashqari, Xalq ta limi vazirligi tomonidan 2019-yil oktyabr-dekabr
ʼ
oylarida “5 tashabbus maktabda” festivali tashkil etilib, festivalga 2,6 mln. nafar
o quvchilar jalb etildi. Mazkur festivalda g oliblikni qo lga kiritgan ta lim
ʻ ʻ ʻ ʼ
muassasalarga sport anjomlari, musiqa asbob-uskunalari topshirildi.
Shu o rinda alohida e tirof etish joizki, Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan
ʻ ʼ
5 ta muhim tashabbusni ta lim muassasalari va o quvchi-yoshlar orasida keng
ʼ ʻ
targ ib qilishda mahalliy hokimliklar tomonidan ham 45,1 mlrd. so m homiylik
ʻ ʻ
mablag lari ajratildi.
ʻ
Hozirda beshta muhim tashabbus doirasida yurtimiz umumta lim maktablarida
ʼ
tashkil etilgan turli to garaklar namunali faoliyat olib borish bilan bir qatorda,
ʻ
o zining natijasini bermoqda.
ʻ
5
Волотина Л.Р. Дошколъная педагогика М. Лавиринт. 2005г
16

Jumladan, Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi ham to‘rtinchi tashabbus
- aholi, ayniqsa, yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish, ular o‘rtasida kitobxonlikni
keng targ‘ib qilish masalalari bo‘yicha mas’ul tashkilot sifatida jarayonda faol
ishtirokchiga aylanadi. Markazda quyidagi yo‘nalishlarda amaliy ishlar olib
borish yo‘lga qo‘yildi:
1) tegishli tashkilotlar mas’ulligi va hamkorligida 1 oy muddatda mazmun va
mohiyat nuqtayi nazaridan milliy ruhimiz , shonli tariximiz va vatanparvar
ajdodlarimizga munosib bo‘lgan harbiy qasamyodning yangi matni bo‘yicha
taklif tayyorlash; 6
2) Xalq ta’limi vazirligi mas’ulligida Yoshlar ittifoqi bilan hamkorlikda
an’anaviy tarzda bir yilda ikki marotaba, 1-iyun - Xalqaro bolalarni himoya
qilish kuni va 2-sentabr-Bilimlar kunida mamlakatimiz bo‘ylab o‘tkaziladigan
“Qadrdon maktabimga kitob sovg‘a qilaman” shiori ostida aksiya tashkil qilish;
3) Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi mas’ul tashkilot sifatida
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi , O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi, O‘zbekiston
milliy teleradiokompaniyasi, Elektron ommaviy axborot vositalari milliy
assotsiatsiyasi, O‘zbekiston Milliy axborot agentligi va Jurnalistlar uyushmasi
bilan birgalikda, bir yilda bir martta 9 fevral - buyuk ajdodimiz Alisher
Navoiyning tavallud kunida e’lon qilinadigan “Bu yilda o‘qilishi zarur bo‘lgan
100 ta kitob” ro‘yxatini tuzib chiqish, ushbu kitoblarning yil davomida tele va
radioefirlarda o‘qib borilishi, el tanigan ziyolilar orqali barcha turdagi ommaviy
axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng tashviqotini tashkil qilish;
4) Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi mas’ulligida Yozuvchilar
uyushmasi, O‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Vazirlar Mahkamasi
huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita va O‘zbekiston musulmonlari idorasi
bilan hamkorlikda jahon va o‘zbek adabiyoti, tariximiz va qadriyatlarimiz bilan
bog‘liq sara asarlar, shuningdek, islom dini tarixi, islom dinining asl mazmun-
mohiyati va yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk allomalar haqida hikoya
6
Волотина Л.Р. Дошколъная педагогика М. Лавиринт. 2005г
17

qiluvchi ixchamlashtirilgan matnlarni chop etish va audiokitoblar tayyorlashni
ta’minlash;
5) Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi mas’ul tashkilot sifatida Yoshlar
ittifoqi va Madaniyat vazirligi bilan birgalikda yoshlarni ma’naviy barkamol
etib tarbiyalash, ularni yot g‘oyalar ta’siridan himoya qilish hamda
kitobxonlikka keng jalb etishga qaratilgan ta’sirchan, tizimli, maqsadli va
manzilli chora-tadbirlarni amalga oshirish.
Bugungi kunda ham mazkur vazifalar ijrosi yuzasidan tegishli tashkilotlar
bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilib, zarur chora-tadbirlar belgilanib, taklif va
tavsiyalar ishlab chiqildi. Olis va chekka qishloqlarda engil konstruksiyali
sendvich panellardan kichik sport zallari va sun`iy qoplamali maydonlar qurish,
tashabbuskor tadbirkorlarga sport inshootlari tashkil etish uchun er ajratish
zarurligi ta`kidlandi. Bunday tadbirkorlarga O`zmilliybank tomonidan “Y oshlar
– kelajagimiz” dasturi doirasida imtiyozli kreditlar ajratildi.
Davlatimiz rahbari tomonidan yosh avlodni tarbiyalash ishlariga bunday aniq va
maqsadli yondashuv, tizimli va tartibli qat’iy munosabat barcha soha vakillarini,
shuningdek, keng aholi qatlami , ayniqsa, yoshlarni yanada sergaklantirib,
daxldorlik hissi va mas’ulligini oshirmoqda. Oliy hamda ezgu maqsadlar sari bir
yoqadan bosh chiqarib, birgalikda harakat qilish, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash
orqali yuqori natijalarga erishish, yurt taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shishga
undamoqda.
Hulosa o’rnida shuni takidlab o’tmoqchiman... Bu ko’rsatkichlar shunchaki
raqamlardan iborat ma’lumotlar emas, bu ko’rsatkichlar rivojlanish uchun,
ulkan davlat uchun harakatning raqamlar orqali ko’rinishidir. Bu islohatlar bizga
har bir oila o’z farzandini tarbiyalash vaqtida o’sayotgan, fikr yuritayotgan,
harakatchang, intiluvchan farzandi uchun ham ruham ham jismonan yordam
bersa, yurtizim shu farzandning kelajagi uchun barcha ishni qilishga tayyorlini
ko’rsatadi
Oila tarbiyasining mantiqiy davomi hisoblangan ana shu 5 tashabbusni
18

to laqonli amalga oshirish uchun nima qilmoq kerak? Televizor, radio yokiʻ
gazeta orqali faqat targ ib-tashviq qilish bilan amalda kutilgan natijaga erishib
ʻ
bo lmaydi.
ʻ Yurtboshimizning “Farzandlarimizni o’zimiz asramasak, o’zimiz
avaylamasak, o’zimiz tarbiyalamasak, birov chetdan kelib bu ishni biz uchun
bajarib bermaydi. Shu sababli har bir ofitser ta’sirchan shakl va usullardan
foydalanib , adashgan yoshlarni to’g’ri yo’lga qaytarishni harbiy xizmat kabi
o’zining muhum burchi deb bilishi kerak” degan so’zlari biz uchun bir shior
bo’lmog’i lozim.
Shu vatanda yashovchi har qanday shaxs o’z farzandiga, yaqinlariga, mahalla va
hatto begona bola tarbiyasiga ham befarq bo’lmasligi darkor . Bir insondan
butun bir jamiyat paydo bo’ladi. Agar biz birgina o’sayotgan yosh avlodning
kelajagi uchun, hayoti uchun qo’limizdan kelgan yordamni ayamasak, biz butun
bir jamiyatga yordam bergan bo’lamiz. Tashabbus faqat keng quloch
yoyaversin, degan purma no hikmat bejiz aytilmagan. Y urtboshimizning
ʼ
yoshlar kelajagiga qaratilgan 5 tashabbusi to abad farzandlarimizga qanot baxsh
etaveradi.
19

XULOSA
Xulosa qilib ayganda, Ilk marotaba yosh xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy
faolligini oshiri, gender tenglik va ular bandligini ta minlash maqsadida “Qizlarʼ
ovozi” platformasi yaratildi,— deydi Mahalla va oilani qo llab-quvvatlash
ʻ
vazirligi Oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash boshqarmasi boshlig i Mukarram
ʻ
Nurmatova. — Forum doirasida mamlakat istiqboli uchun mas uliyatni o z
ʼ ʻ
zimmasiga olishga qodir qizlar safini kengaytirish orqali jamiyatda gender
tengligini ta minlash, shuningdek demokratik davlat qurish va fuqarolik
ʼ
jamiyatini rivojlantirish borasidagi islohotlarda qizlar faolligini oshirish
maqsadida joylarda “Qizlar ovozi” klubi tashkil etildi.
O tgan davr mobaynida xotin-qizlar uchun jami 170 mingga yaqin ish o rni
ʻ ʻ
yaratildi. Tijorat banklari va Xotin-qizlarni va oilani qo llab-quvvatlash jamoat
ʻ
fondi mablag lari hisobidan 172 mingdan ortiq xotin-qizlarga 4,9 trillion so m
ʻ ʻ
kreditlar ajratildi.
Hozirgi kunda respublikamizda 18 yoshdan 30 yoshgacha bo lgan xotin-
ʻ
qizlar soni 3 596 406 nafarni tashkil qilmoqda. Joriy yilda 76,2 mlrd. so m
ʻ
imtiyozli mablag lar evaziga 76 198 nafar yosh xotin-qizlar ish bilan
ʻ
ta minlandi, shuningdek, 15 935 nafar yosh xotin-qizlar kasb-hunarga o rgatildi.
ʼ ʻ
20

Foydalanadigan adabiyotlar ro’yxati.
1.O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun,.-T.;O’zbekiston.
1997 y.
2.Kadrlar tayyorlash milliy dasrturi,-T.;O’zbekiston. 1997 y.
3.Maktabgacha yoshdagi bolalarga qo’yiladigan davlat
talablari-T.;Kvinta print. 4.Yusupova P. Maktabgacha tarbiya
pedagogika.T.; O’qituvchi, 1993.
5.Xasanboeva O.U. va boshqa.Maktabgacha ta’lim pedagogika .T.; Ilm ziyo.
2006.
6.Sh.A.Sodiqova “Maktabgacha pedagogika”.”Tafakkur sarchashmalari” T.:
2013 y.
7.N.M.Kayumova “Maktabgacha pedagogika”. “TDPU” nashiroti T.; 2013 y
8. КозловаС . А . КуликоваТ . А . ДошколънаяпедагогикаМ . Академия .2002 г
9.Волотина Л.Р. Дошколъная педагогика М. Лавиринт. 2005г
21

Besh tashabbus

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish