Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.1MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Сентябрь 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Болаларда нафас аъзоларининг афх. Ўткир зотилжам

Купить
БОЛАЛАРДА НАФАС АЪЗОЛАРИНИНГ АФХ. ЎТКИР ЗОТИЛЖАМ Нафас йуллари анатомо- физиологик хусусиятлари Нафас йўллари нисбатан кенг ва калта Шиллик каватлари нозик ва осон жарохатланади. Упка экскурсияси чегараланган Диафрагманинг юқори жойлашиши Ўпка ҳажми диафрагма ҳажмидан каттарок Бронх ва ўпкалар шаккланиши тўлиқ эмас Нормада бронхлар шиллиқ қаватининг ультратузилмасиНормада бронхлар шиллиқ қаватининг ультратузилмаси ЎТКИР ЯЛЛИҒЛАНИШДА БРОНХЛАР ШИЛЛИҚ ҚАВАТИНИНГ МОРФОЛОГИЯСИЎТКИР ЯЛЛИҒЛАНИШДА БРОНХЛАР ШИЛЛИҚ ҚАВАТИНИНГ МОРФОЛОГИЯСИ ЗольЗольГельГель Бронхиал безларБронхиал безларҚадахсимон ҳужайраларҚадахсимон ҳужайралар Киприкчали эпителий ҳужайралариКиприкчали эпителий ҳужайралари гликопротеины трансферрин лизоцим альбумин SIgA сурфактантгликопротеины трансферрин лизоцим альбумин SIgA сурфактант секрет бронхиальных желез капиллярный транссудат межтканевая жидкость секрет бронхиальных желез капиллярный транссудат межтканевая жидкость Нафас органларининг асосий ҳаёт учун мухим вазифаси тўқималарни кислород билан таъминлаш ва карбонат ангидридни чиқариб юбориш ҳисобланади. Нафас органлари ҳаво ўтказувчи йўллар (нафас йўллари) ва ҳусусий респиратор бўлимдан (ўпка) иборат. Юқори (бурун, ҳалқум), ўрта (ҳиқилдоқ, трахея, бўлак ва сегментар бронхлар) ва пастки (бронхиола, алвеола) нафас йўллари фарқланади Анатомо — физиологик хусусиятлари Болаларда барча нафас йўллари катталарникига нисбатан ихчам ва торроқ бўшлиққа эга. Ҳаётнинг биринчи йилларида болаларда уларнинг морфологик тузилишининг ўзига хослиги куйидагилар: 1) тўла етилмаган безларда SclgА продукцияси суст ва сурфактант етишмовчилиги бўлган юпқа, нозик, осон яраланувчи, қуруқ шиллиқ, қават. 2) асосан сийрак клетчаткадан иборат ва эластик ҳамда бириктирувчи туқима элементларини кам сақловчи шиллиқ, ости қаватини кучли васкуляризацияси. Анатомо — физиологик хусусиятлари 3)нафас йўллари пастки бўлимларининг тоғай каркасини юмшоқлиги ва эгилувчанлиги, уларда ва ўпкада эластик тўқиманинг бўлмаслиги. Бу шиллиқ қаватнинг барьер функциясини сусайтиради, инфекцион агентни қон томирга анча осон кириб боришини таъминлайди, ҳамда тез ривожланувчи шиш ёки эгилувчан нафас йўлларини ташқаридан (айрисимон без, аномал жойлашган томирлар, кенгайган лимфатик тугунлар томонидан) қисилиши туфайли уларнинг торайиб қолишига шароит яратади. Юқори нафас йўллари Янги туғилган чақалоқда бурун кичик бўлади, унинг бушлиқлари тўлиқ ривожланмаган, бурун йўллари тор бўлади. Бурун тоғайлари жуда юмшок, пастки бурун йўллари бўлмайди (улар 4 ёшда шаклланади). Бурун шиллиқ қавати жуда нозик, қон ва лимфатик томирларга бой. Янги туғилган чақалоқларда бурун шиллиқ ости қаватининг каверноз қисми тўлиқ етилмаган бўлади. (улар 8 — 9 ёшда ривожланади).- 1 ёшли болаларнинг бурнидан қон келиши ҳолларини кам учраши шу билан тушунтирилади. Юқори нафас йўллари Янги туғилган чакалокнинг ҳалкуми тор ва кичик. Ҳалқум лимфа ҳалқаси суст ривожланган. Иккала танглай янги туғилган чақалоқаларда нормада у юмшок танглай ёйлари ортидан бўғиз бўшлиғига чиқиб турмайди. Бир ёшга етгандан лимфоид тўқима гиперплазияси кузатилади ва танглайлар ёй ортидан чиқиб туради. Шунинг учун 1 ёшгача бўлган болаларда ангина катта ёшдаги болаларга нисбатан камрок учрайди. Мўртаклар микроблар учун фильтр ҳисобланади, аммо яллиғланиш жараёнлари тез —тез yчpaб турса, улар сурункали инфекция ўчоғига айланиб қолиши мумкин Ўрта ва пастки нафас йўллари Ҳиқилдоқ боланинг туғилиш вақтида воронкасимон тузилишга эга бўлади, унинг тоғайлари нозик ва эгилувчан бўлади. Овоз ёриғи тор ва юқори жойлашган. Шиллиқ қават нозик, қон ва лимфа томирларга бой бўлади. Эластик тўқима суст ривожланган. 3 ёшгача ҳиқилдоқнинг шакли ўғил ва қиз болаларда бир хил, 3 ёшдан кейин ўғил болаларда қалқонсимон пластинкалар бириккан бурчак ўткирлашади, бу айникса 7 ёшларда яхши билинади, 10 ёшларда ўғил болалар ҳиқилдоғи эркак кишининг ҳиқилдоғига ўхшаб қолади. Овоз ёриғи 6—7 ёшларгача торлигича қолаверади. Ўрта ва пастки нафас йўллари Чин овоз бойламлари кичик ёшдаги болаларда катта ёшдаги болаларга қараганда калтароқ бўлади (шунинг учун хам уларнинг овози баланд бўлади), 12 ёшдан овоз бойламлари ўғил болаларда қиз болаларга қараганда узунроқ бўлиб боради. Болаларда ҳиқилдоқ тузилишининг ўзига ҳослиги унинг шикастланиш кучини оширади (ларингит), кўпинча бундай касаллик нафас олишнинг кийинлашиши билан кечади. Трахея боланинг туғилишида деярли тўлиқ шаклланган бўлади. У воронкасимон шаклга эга. Унинг юқори чеккаси ва бифуркацияси катта одамникидан юқорироқ жойлашади. Трахеянинг шиллиқ қавати нозик ва қон томирларга бой бўлади. Эластик тўқима суст ривожланган, унинг тоғай қобиғи юмшоқ ва бўшлиқни осон торайтиради. Ёш ўтиши билан трахеянинг узуна ҳам кўндаланг ўлчамлари ортиб боради. Трахеянинг диаметри нафас цикли давомида ўзгариб туради. Трахея бўшлиғининг ўлчамлари айниқса йўталиш вақтида кучли ўзгаради—кўндаланг ва бўйлама ўлчамлари 0,70% қисмга кичиклашади. Бронхлар Бронхлар туғилиш вақтига етарли даражада яхши ривожланган бўлади. Уларнинг шиллиқ қавати қон томирларга бой, юпка шиллиқ қатлам билан қопланган бўлади. Ўнг бронх гўёки трахеянинг давоми бўлиб ҳисобланади, у чап бронхдан калтарок ва бир оз кенгрок. Болаларда мушак ва эластик толалар ҳаётнинг 1— йилларида ҳали тўла ривожланмаган. Ёш ошиб бориши билан бронхларнинг узунлиги ва бўшлиғи катталашади. Ўпка Туғилганда ўпканинг оғирлиги 50 — 60 гр.ни ташкил этади. Кейинчалик, айниқса ҳаётнинг дастлабки 2 ойларида ва балоғат даврида, ўпкаларининг оғирлиги тез ошиб боради. Янги туғилиш чақалоқларда ўпка тўғимасида ҳаво камроқ бўлади ва ацинуслар тўсиқларидаги сийрак бириктирувчи тўқимада қон томирлар кўплиги билан фарқланади. Эластик тўқима етарли даражада ривожланмаган ва шунинг учун ҳам турли ўпка касалликларида эмфизема юзага келиши нисбатан осон бўлади. Бола туғилиш пайтда ҳаво ва қон ўртасида газлар алмашинуви содир бўладиган ўпканинг ҳусусий нафас қисми —ацинус етарли ривожланмаган бўлади. Болаларда ўпкаларнинг ривожланишини 4 даври тафовут этилади 1 — даврида (2 ёшгача) альвеолалар ривожланиши айниқса интенсив кечади. 2— даврида (2 ёшдан 5 ёшгача) эластик тўқима, лимфоид тўқимани ўз ичига олган бронхиал ва мушак тўқималари интенсив ривожланади. Мактаб ёшгача бўлган болаларда чўзилиб кечадиган пневмония ва сурункали пневмония шаклланишини бошланиши шу билан тушунтирилади. ЎПКА , АФХ ўнг ўпка 3 бўлакдан иборат—юқори, ўрта ва пастки, чап ўпка эса — 2 бўлакдан — юқори ва пастки. Ўнг ўпканинг ўрта бўлагига чап ўпкада тилчали бўлак тўғри келади. Ўпканинг алоҳида бўлакларининг ривожланиши бир текис кечмайди. Болаларда ҳаётнинг 1 —йилида чап ўпканинг юқори бўлаги суст ривожланган, ўнг ўпканинг юқори ва ўрта бўлаклари эса деярли бир ҳил ўлчамга эга. Фақатгина 2 ёшга бориб ўпканинг алоҳида бўлаклари, катталарники сингари, бир —бирига мос келади. ЎПКА Ўнг ўпкада 10 та сегмент фарқ қилинади, чап ўпкада эса 9 та. Юқориги ўнг ва чап бўлаклар 3 та сегментга бўлинади: Юқори чўққили-1, юқори opқa-2, юқори олдинги-3. Айрим ҳолларда мустақил деб хисобланмайдиган яна бир қўшимча сегмент қўлтиқ ости сегменти фарқланади. Ўнг ўрта бўлак 2 та сегментга бўлинади: ўрта —ёнбош сегмент —4 (у орқада жойлашади) ва олдинда жойлашган ўрта — олдинги сегмент — 5. ЎПКА Чап ўпканинг ўрта бўлагига тўғри келувчи тилчали бўлакда ҳам 2 та сегмент фаркланади: юқориги — тилчали сегмент (4) ва пастки —тилчали сегмент (5). Ўнг ўпканинг пастки бўлаги 5 та сегментга бўлинади: базал —чуққи сегменти (6), базал — медиал сегмент(7), базал —олдинги сегмент (8), базал—ёнбош сегмент (9), базал—орқа сегменти (10). Чап ўпканинг пастки бўлаги 4 та сегментга бўлинади: базал—чўққи (6), базал—олдинги (7), базал — ёнбош (8) ва базал—орқа (10). Болаларда ўпкаларнинг ривожланишини 4 даври тафовут этилади 3-даврида (5 ёшдан 7 ёшгача) ацинус структурасини охиригача етилиши рўй беради ва бу билан мактаб ёшидаги болаларда пневмониянинг хавфсиз кечиши кузатилади. 4-даврида (7 ёшдан 12 ёшгача) етилган ўпка тўқимаси массасини ортиши кузатилади. Ўпканинг асосий функциялари Нафас олиш ва чиқариш Ҳимоя-мослашув Сурфактант ишлаб чиқиш Нафас цикли 2 акт (нафас олиш ва чиқариш) 5 фазадан иборат Нафас олиш фазалари Ташқи нафас ёки вентиляция Газлар диффузияси(альвеоляр капилляр мембрана орқали) Кислороднинг тўқималарга транспорти Кислороднинг микроциркуляция тизимига капиллярлар мембранаси орқали ўтиши Туқималардаги ҳужайравий нафас Ўпканинг ҳимоя функцияси Юқори қисмларда- мукоцилиар тизим Ўрта кисмларида- БАЛТ(бронхассоциялашга н лимфоид тўқима) Пастки қисмларда- альвеоляр макрофаглар ва иммуноглобулин А. Сурфактант ишлаб чиқариш функцияси Сурфактант-Оксил ва липидлардан иборат -Альвеоланинг ички юзасини қоплайди -Альвеолаларни ёпишиб қолишини олдини олади -Ўпка эпителий шишини олдини олади -Сурфактант оқсиллари антителолардир Нафас олиш сони Ёш Нафас олиш сони 2 ҳафта-3 ой 40-45 3-6 ой 35-40 7-12 ой 30-35 2 - 3 ёш 25-30 5 - 6 ёш 25 атрофида 10-12 ёш 20-22 14-15 ёш18-20 Катталар15-16 Ўткир зотилжам - ўпка паренхимасининг ўткир яллигланиши бўлиб, нафас етишмовчилиги белгилари, ўпкадаги физикал ўзгаришлар ва рентгенограммада инфильтратив ва ўчокли соялар билан асосланади. МУАММОНИНГ ДОЛЗАРБЛИГИ 5 ёшгача бўлган касалликлар ичида 2/3 кисмини ташкил этади. Ўлим структураси бўйича эса биринчи ўринни эгаллайди. Пневмонияларда ўлим сабаблари: Тиббий ёрдамни кеч ташкиллаштириш Беморларни шифокорларга мурожаат қилиш вақти кечлиги Ўз вақтида ва тўлиқ даво чораларини ўтказишни кечикиши Инфекция манбаи Пневмонияга мойил гурухлар Нокулай микросоциал гурух: Нотўғри овкатлантириш, сунъий овкатлантириш Парваришлаш камчиликлари Гипотрофия Рахит Конституция аномалиялари Перинатал патология Нафас ва юрак нуксонлари Сурункали инфекция ўчоклари(катта ёшдаги болаларда) Ўткир зотилжам,этиология Пневмококклар-65-85 % Тилла ранг стафиллококклар Гемофил таекча Грам манфий флора Замбуруглар Микоплазмалар Хламидиялар Пневмоцисталар. Госпитал инфекция Стафиллококк Клебсиелла Кўк йиринг таёкчаси Респиратор вируслар Нафас йўллари эпителийси зарарланиши устунлиги Альвеолалар зарарланиши кам холларда Микроциркуляция тизими генералллашган бузилиши Респиратор қисмларнинг қон айланиши бузилишлари Ўткир зотилжам,патогенез Инфекция тушиш йўллари Нафас етишмовчилиги ривожланиш механизмлари Орган ва тизимлардаги ўзгаришлар ривожланиши механизмлари Инфекция тушиш йўллари Аэроген еки бронхоген Гематоген(септик холат) Лимфоген(истисно кўринишида) Нафас етишмовчилиги ривожланиши механизмлари Вентиляцион-ўпкадаги патологик жараён хажмига боғлиқ Диффузион-альвеоляр-ўпка паренхимаси шиши ва инфильтрация даражасига боғлиқ Перфузион-таксимлаш-ўпка тўқимаси гипо-ва гипервентиляция даражасига боглик Рестриктив-ўпканинг плеврал асоратлари билан боғлиқ Модда алмашинуви бузилиши асослари Токсемия Яллигланиш жараени Гипоксемия Капиллярлар утказувчанлиги ошиши Томирлар тонус бузилиши Пневмония - бу Локал патологик жараён булиб қолмай, модда алмашинуви кескин бузилиши,бошка органларни патологик жараёнга қўшилиши билан кечувчи касаллик. Пневмония,таснифи Клиник турларига кўра: -ўчокли -сегментар -крупоз -интерстициал Ўчокли зотилжам Кичик болаларга хос Катарал холат Курук йўтал Тезлашган нафас Ўртача интоксикация Ўпкада-везикуляр нафас,кейинчалик дағал нафас ва хириллашлар Рентген-ўчокли соялар Крупоз пневмония 85-100% холларда- пневмококк Одатда мактаб ешидаги болаларда Уткир бошланади Кучли интоксикация Йутал,огрикли Тезлашган нафас Упкада-крепитация Перкуссияда-тумток товуш Конда - гиперлейкоцитоз,ЭЧТ- 45-60 мм/с. Сегментар пневмония Катта ёшдаги болаларга хос Ўткир бошланади Интоксикация кучли Перкуссияда ўпка товуши қисқарган Аускультация-нафас бронхиал кейин сустлашади,крепитация Рентген-сегментар соялар Конда-гиперлейкоцитоз,ЭЧТ 40мм/с. Микоплазмали пневмония Хамма ёшда бўлиши мумкин Катарал холат Йўтал курук Узок муддатли иситма НЕ аломатлари Рентген-интерстициал узгаришлар Ауск-суст нафас,майда пуфф.хириллашлар Конда –деярли ўзгариш йўк Mycoplasma pneumoniae Бемор А. 11 ёш. Микоплазмали пневмония Давогача Даводан сунг Пневмоцистали пневмония Чала тугилган болаларда, стероидлар,цитостатиклар билан даволанган беморларда Инкубацион давр-2 хафта Касаллик аста секин бошланади Йутал хуружли Токсикоз йук Иситма хос эмас Упкада-хириллашлар кам Рентген-ўчокли-кўшилувчан соялар Legionella pneumophila. Стафиллококкли пневмония 1 ёшгача бўлган беморларда Юқори харорат Интоксикация Икки томонлама патологик жараён Ўпкада-майда пуффакчали нам хириллашлар ўпка ва ўпкадан ташқари асоратлар Клебсиеллали пневмония Грам-манфий таекча Госпитал инфекция Энтерит Токсикоз Сепсис Гепатомегалия Сариклик Сийдик йуллари инфекцияси Абсцесс,пиопневмоторакс Кўк йирингли таёкча пневмонияси Госпитал инфекция Иммунодефицит холатларда ривожланади Интоксикация Нафас етишмовчилиги Деструкция ўчоклари Иситма йўк Гемограмма деярли ўзгаришсиз Хламидияли пневмония 6 ойгача бўлган болаларда ва мактаб гача ёшдаги болаларда кўпроқ учрайди Конъюнктивит Вагинит Инкубацион давр 1,5 ой Катарал белгилар Нафас етишмовчилиги Хуружли йутал Перкутор ўзгаришлар ноаниқ Ауск-крепитация Рентген-милиар туберкулез каби Chlamydophila pneumoniae. Бемор М. 4 ойлик. Хламидияли пневмония Давогача Даводан сунг Бемор А, 2 ёш. Хламидияли пневмония Вирусли пневмониялар Болаларда жуда кам учрайди Грипп эпидемиялари пайтида Геморрагик пневмония Иккиламчи инфекция фаоллашади Замбуругли пневмония Иккиламчи иммунодефицит фонида Антибиотиклар билан даволаш самарасиз Йутал Юкори харорат Интоксикация Дерматит,молочница Замбуругларга карши даволаш самарали Пневмония диагнози критерийлари Интоксикация Нафас етишмовчилиги Физикал ўзгаришлар Рентгенологик ўзгаришлар Тезлашган нафас(ВОЗ экспертлари тавсиясига кура) 2 ойгача-60 ва ундан юкори 2-12 ой – 50 ва ундан юкори 1-5 ёш – 40 ва ундан юкори Пневмония асоратлари ўпка ва плеврада-булла ва абсцесслар,плеврит,пио-ва пневмоторакс,УБД ва бошкалар Ўпкадан ташқари – перикардит, медиастинит,остеомиелит,с епсис,ДВС-синдром ва бошкалар. Пневмонияни даволаш 4 босқичи Тез ёрдам кўрсатиш чора- тадбирлари Стационар даволаш Реабилитация(3 ой давомида) Диспансер назорат( 6 ой давомида). Госпитализацияга кўрсатмалар Кичик ёшдаги болалар Оғир пневмония 36 соат ичида даволаш самарасиз Анемия,рахит,гипотрофи я фонидаги пневмония Пневмонияда озиқланиш Суткали овкат хажми 30- 50% кам Она сути кошик,зонд оркали(согилган она сути) Суюклик микдори кўпайтирилади Инфузияларга кўрсатмалар Токсикоз,дегидратация Упка микроциркуляцияси бузилиши Нейротоксикоз Йирингли асоратлар ДВС-синдром Умумий қон ҳажми(ОЦК) камайиши Антибактериал терапия 6 ойга бўлган беморларга – ампиокс,амоксициллин-клавуланат 6 ойдан катталарга – пенициллин,АКК Қайта касаллангаларга еки самарасиз даволашда- цефалоспоринлар, аминогликозид лар Хламидия,пневмоцисталарда- макролидлар + бисептол Пневмонияларда Тез ёрдам Гипертермия коррекцияси Нафас етишмовчилиги,тукималар гипоксияси коррекцияси Ўпка ва периферик микроциркуляция коррекцияси Сурфактантни тиклаш Гипертермияни даволаш Кўп миқдорда суюқлик Катта қон томирларга совуқ қўйиш Парацетамол, ибуклин,бруфен Периферик вазодилятатор ва марказий антипиретиклар Нейровегетатив блокаторлар- дроперидол,пипольфен Упка микроциркуляцияси ва бронхлар утказувчанлигини таъминлаш Спазмолитиклар:эуфиллин,но- шпа,папаверин Дезагрегантлар:курантил,трент ал Глюкокортикоидлар:преднизол он, метипред, дексаметазон Вена ичи инфузиялари: гемодез,10%глюкоза Протеазалар ингибиторлари: контрикал Кальций препаратлари Сурфактантни тиклаш Димефосфон 50 мг/кг Эссенциале 0,3мл/кг Токоферол10-50 мг/сут Натрий тиосульфат 0,2 мл/кг Глюкоза 10%,вит.С 5%-200мг, ККБ-50 мг,цитохром С 10 мг. Нафас етишмовчилиги коррекцияси Бошини бир оз кутариш холати Аэрация Нафас йулларини тозалаш Кислородтерапия Ичак парези ва гипокалемияни олдини олиш Тўкима оксидлари: рибофлавин, кокарбоксилаза,цитохром С, никотинамид ДВС-синдромида Контрикал 500 ЕД/кг Гепарин 200 ЕД/кг/сут Плазма криопреципитати Бевосита кон куйиш Иммунотерапия Антистафиллокок гамма- глобулин Антистафилококк плазма Йўталга карши Алтей микстураси 3% калий бром Ингаляциялар Ацетилцистеин (в/м,ингаляциялар) Стимулловчи терапия Метацил,пентоксил,дибазол Адаптогенлар(элеутерококк ,эхинацея) Метаболик коррекция Антиоксидантлар Фон касалликларни даволаш Диспансер назорат 6-12 ой давомида Рационал овкатлантириш Витаминотерапия Сурункали инфекция учокларини даволаш чиниктириш Профилактика Кун тартибини тўғри тузиш Чиниқтириш УРВИ изоляция ва тўлик даволаш Массаж,гимнастика Тоза ҳавода сайр қилиш ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАХМАТ
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha