Boshlang'ich sinf o'quvchilarini o'qitishda pedagogik texnologiyalardan foydalanish BMI - Педагогика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	100.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Октябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Педагогика

Boshlang'ich sinf o'quvchilarini o'qitishda pedagogik texnologiyalardan foydalanish BMI

Купить

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI PEDAGOGIKA FAKULTETI BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARINI O’QITISHDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH . (o’qish darslari misolida) BITIRUV MALAKAVIY ISHI Bajardi: “Boshlang’ich sinf va sport tarbiyaviy ish” ta’lim yo’nalishi bitiruvchisi 4 kurs talabasi Xidirova M ___________________________ Ilmiy rahbar: “Umumiy pedagogika” kafedrasi o’qituvchisi X.A.Norpo’latova ___________

TERMIZ – 2013 REJA: KIRISH 1-BOB. Boshlang’ich sinf o’quvchilarini o’qitishda pedagogik texnologiyalarning nazariy asoslari. 1.1. Pedagogik texnologiyalarning mazmuni va mohiyati. 1.2. Pedagogik texnologiyalarning nazariy va metodologik asoslari. 2-BOB. O’qish darslarini pedagogik texnologiya asosida tashkil etish metodikasi. 2.1. O’qish darslarini tashkil etishda pedagogik texnologiyalardan foydalanishning shakllari. 2.2. Boshlang’ich sinf o’qish darslari jarayonida pedagogik texnologiyalarni qo’llash usullari. Umumiy xulosa va tavsiyalar. Foydalanilgan adabiyotlar. Ilovalar.

Kirish Mavzuning dolzarbligi: O’zbekistonimizda mustaqillik sharofati bilan barcha sohalarda tub islohotlar amalga oshirildi , iqtisodiy rivojlantirishning o’zbek mod e li, kadrlar tayyorlashning milliy dasturi ishlab chiqildi va bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. Mamlakatimizda ta’lim sohasiga alohida e’tibor qaratilib, kelajak avlodni tarbiyalash borasida zarur shart-sharoitlar, imkoniyatlar yaratilmoqda. B ugungi kunda dunyo miqiyosida axborot kommunikatsiya tizimining yuksak darajada rivoj topib borayotganligi va bu boshqa sohalar qatorida ta ’ lim jarayoniga ham kirib kelib , uni yanada sifatli tashkil etishga o ’ z ta ’ sirini ko ’ rsatayotganligi barchamizga ma ’ lum . Bunday sharoitda inson faoliyatining nazariy va amaliy qirralari ham uzluksiz yangilanib turishi tabiiydir. Ped

o’quvchilarini o’qishiga yangicha yondashish, o’qituvchilarni o’z kasbiga va tarbiyalanuvchilarga o’ta ma’suliyatli munosabatda bo’lishni taqozo etadi. Bu dastu r yuksak umumiy va kasb-hunar madaniyatiga, ijodiy, ijtimoiy faollikka, siyosiy hamda ijtimoiy hayotda to‘g‘ri yo‘l topa olish mahoratiga ega bo‘lgan, istiqbol vazifalarini ilgari surish va hal etishga qodir kadrlarning yangi avlodini shakllantirish, shuningdek, har tomonlama kamol topgan, jamiyatda turmushga moslashgan, ta’lim va kasb-hunar dasturlarini ongli ravishda tanlash va keyinchalik puxta o‘zlashtirish uchun ijtimoiy-siyosiy, huquqiy, psixologik-pedagogik va boshqa tarzdagi sharoitlarni yaratishni jamiyat, davlat va oila oldida o‘z javobgarligini his etadigan fuqarolarni tarbiyalashni nazarda tutgan pedagogik g‘oyani ilgar

elеktrondarsliklar, vеrsiyalar va multimеdialardan foydalana olishi muhimdir. Bu esa o’quvchilar da mutsaqillik, erkin fikrlashni tarbiyalash, o‘quv faoliyatini tahlil qilish, itsiqbolda kasbiy mahorat va kompyutеr savodxonligini orttirish ularning ichki ehtiyojiga aylantirilishini talab etadi. Pr е zid е ntimiz I . Karimov « Asosiy vazifamiz - Vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz faravonligini yuksaltirishdin mavzusidagi Vazirlar Mahkamasining majlisidagi nutqida : « Biz farzandlarimizning nafaqat jismoniy va ma ' naviy sog ’ lom o ’ sishi , balki ularning eng zamonaviy int е ll е ktual bilimlarga ega bo ’ lgan , uyg ’ un rivojlangan insonlar bo ’ lib , XXI asr talablariga to ’ liq javob b е radigan barkamol avlod bo ’ lib voyaga etishi uchun zarur barcha imkoniyat va sharoitlarni yarati

texnologiyalarni ta’lim jarayoniga mohirona tadbiq eta olishi, ta’limning yangi-yangi yo’l va usullarini izlashi, pedagogik tajribalardan ijodiy foydalana olishi juda muhimdir. Shuning uchun ham bo’lajak boshlang’ich sinf o’qituvchilarini kelgusi faoliyatga tayyorlashda, pedagogik texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etishga tayyorlash bugungi ta’limning oldiga qo’yilgan talablardan biridir. Chunki pedagogik texnologiyalar, birinchidan, o’quvchilarni bilim, ko’nikma va malakalarini oson va qiziqib o’rganishlari uchun imkoniyat yaratsa, ikkinchidan, o’qituvchining ham professional o’sishiga, ham ma’naviy rivojlanishiga yordam beradi. Inson har tomonlama kamol topishi va farovonligi, shaxs manfaatlarini ro‘yobga chiqarishning sharoitlari va mеxanizmlarini yaratish, eskicha tafakkur va ijtimoiy

Hozirgi kunda pеdagogik tеxnologiyalarning nazariy asoslari va ularni amaliyotga tatbiq etish bo’yicha bir qator vatandosh olimlarimiz ham samarali izlanishlar olib bormoqdalar. Bulardan R.X.Jo’raеv, N.X.Azizxadjaеva, U.N.Nishonaliеv, M.S.Saidahmеdov, B.L.Farbеrman, H.Ishmatov, X.Abdukarimov, K.Zaripov, B.Ziyomuhammadov, M.Kamoliddinov, T.G’afforova, N.X.Avliyoqulov, Q.T.Olimov, R.Ishmuhammеdov, O’.Tolipov,T.Nazarova, A.E.Kеnjaboеvlarning tadqiqot ishlarini alohida ta'kidlash lozim. O’zbеkistonda olib borilayotgan ilmiy tadqiqot ishlarining tahlili shuni ko’rsatmoqdaki, hozirgi kunda Rеspublikada pеdagogik tеxnologiyalarniig nazariy, amaliy asoslarini, ularning mukammalligini o’rganish va o’quv-tarbiyaviy jarayonga tatbiq etish davlat ahamiyatiga ega bo’lgan tadbirlar, dеb qaralyapti.

Bitiruv malakaviy ishimizning ilmiy farazi: Boshlang’ich sinf o’quvchilari ning o’qish darslarining sifat va samaradorligi oshadi agar: - Boshlang’ich sinf o’qituvchilari pedagogik texnologiyalarni mukammal egallagan bo’lsa; - O’qituvchi o’z ustida muntazam ravishda ishlasa va doimiy ravishda yangiliklardan boxabar bo’lsa; - Pedagogik texnologiyalarni o’qish darslarida to’g’ri qo’llab, ulardan unumli foydalana olsa; Bitiruv malakaviy ishimizning yangiligi: Boshlang’ich sinf o’qish darslarida pedagogik texnologiyalarni tatbiq qilish muammolari nazariy jihatdan o’rganildi; o’qish darslaridan bir soatlik nazariy va amaliy dars rejalari ishlab chiqildi. Bitiruv malakaviy ishimizning amaliy ahamiyati: Boshlang’ich sinf o’quvchilarini o’qitishni samarali tashkil etish, pedagogik texnologiyalarni

I.BOB. Boshlang’ich sinf o’quvchilarini o’qitishda pedagogik texnologiyalarning ilmiy nazariy asoslari. I.1. Pedagogik texnologiyalarning mazmuni va mohiyati . Ta’lim jarayoni nihoyatda murakkab jarayon bo’lganligi uchun ta’lim samaradorligi pedagog va o‘quvchi faolliligiga, ta’lim vositalarining mavjudligiga, ta’lim jarayonining tashkiliy, ilmiy, metodik mukammalligiga bog‘liq. O‘zbekistonda bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiy tuzilmalar yaratilayotgan hozirgi kunda keng, chuqur bilimli va bilimlarni amalda qo‘llay oladigan shaxslarga talab kuchayib bormoqda. Bilimdon va tadbirkor, ijtimoiy faol shaxs jamiyat hayotida, mehnatda o‘zining o‘rnini topadi. Bunday faollik vujudga kelishi uchun bilimdon va harakatchan, milliy istiqlol g‘oyasiga sodiq bo‘lgan shaxsni shakllantirish kerak

Bugun ta’lim-tarbiya jarayoniga alohida maqsad qo’yilgan. Bu o’quvchilarga ijodiy jihatdan o’z-o’zlarini namayon qilishlari uchun imkoniyat yaratish va ularda ijobiy-shaxsiy sifatlarning shakllanishiga ko’maklashishdan iborat. Shu boisdan ham, bugungi kunda o’quvchilarning faolligini oshirish, bilimlarini yaxshilash maqsadida ta’lim samaradorligini oshiruvchi pedagogik texnologiyalardan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Milliy ta’lim ravnaqini ta’lim tarbiya amaliyotida samarali va tejamli, yangi shakl, vositalarni qo’llash, izlanish orqali yuqori natijalarga erishishni ko’zlovchi pedagogik texnologiyalar ta’minlaydi. Nima uchun bugungi kunda pedagogik texnologiyaning nazariy asosini yaratish va amaliyotga tatbiq etish zaruriyati tug’ildi? «Pedagogik texnologiya» nimani anglatadi? Ped

tashabbuskorlikka tayanadi Bugungi kunda fan-tеxnikaning rivojlanishi bilan inson faoliyati nihoyatda kеngayib, yangi tеxnologiyalar kirib kеlmoqda. Sifat o‘zgarishlari shundan dalolat bеradiki, endilikda yangi mеtodikalarni talab etadigan va ta’lim jarayonining ajralmas qismiga aylanib borayotgan, unga o‘zining ma’lum xususiyatlarini joriy etadigan yangi tеxnikaviy, axborotli, audiovizualli, vositalar ham mavjud bo‘lib, ular zamonaviy pеdagogik tеxnologiyalarni aniq voqеlikka aylantirdi. Pеdagogik tеxnologiya mohiyat-е’tibori jihatidan boshqa tеxnologiyalar bilan bir safda turadi, chunki ular ham boshqalari qatori o‘z xususiy sohasiga, mеtodlari va vositalariga egadir. Biroq pеdagogik tеxnologiya inson ongi bilan bog‘liq bilimlar sohasi sifatida murakkab va hammaga ham tushunarli bo‘lmaga

ishtiyoq va qiziqishni oshiradi, bilimlarni mustahkam o’zlashtirish, ulardan amaliyotda erkin foydalanish ko’nikma va malakalarini shakllantiradi. An’anaviy o’qitish tizimi, aytish mumkinki, yozma va o’g’zaki so’zlarga tayanib ish ko’rishi tufayli ”axborotli o’qitish” sifatida tafsiflanadi, chunki o’qituvchi faoliyati birgina o’quv jarayonining tashkilotchisi sifatida emas, balki nufuzli bilimlar manbaiga aylanib borayotganligini ta’kidlagan holda baxolanmoqda. Birinchidan, pedagogik texnologiya ta`lim (tarbiya) jarayoni uchun loyihalanadi. Binobarin har bir jamiyat shaxsni shakllantirish maqsadini aniqlab beradi va shunga mos holda ma`lum pedagogik tizim mavjud bo’ladi. Bu tizimga uzluksiz ravishda ijtimoiy buyurtma o’z ta`sirini o’tkazadi va ta`lim-tarbiya mazmunini umumiy holda belgilab

tashkil etish va ta’lim sifati, samaradorligini oshirishda o’z hissasini qo’shish zimmasidagi asosiy vazifalardan biri ekanligini unutmasligi lozim. "Texnologiya" tushunchasi texnikaviy taraqqiyot bilan bog’liq holda fanga 1872 - yilda kirib keldi va yunoncha ikki so’zdan texnos- san`at, hunar va logos-fan, ta`limot so’zlaridan tashkil topib, "hunar fani " ma`nosini anglatadi. Biroq bu ifoda texnologik jarayonni to’liq tavsiflab berolmaydi, texnologik jarayon har doim zaruriy vositalar va sharoitlardan foydalangan holda amallarni (operatsiyalarni) muayyan ketma-ketlikda bajarishni ko’zda tutadi. Yanada aniqroq aytadigan bo’lsak, texnologik jarayon, bu – mehnat qurollari bilan mehnat ob`ektlari (xom ashyo) ga bosqichma- bosqich ta`sir etish natijasida mahsulot yaratish boras

Texnologiya (jarayon sifatida) uchta qoida bilan tavsiflanadi: - jarayonni o’zaro bog’liq bosqichlarga taqsimlash; - izlanayotgan natijaga (belgilangan maqsad) erishishga qaratilgan harakatlarni izchil va bosqichma-bosqich bajarish; - qo’yilgan maqsadga mos natijaga erishishning zaruriy sharti hisoblangan texnologik mualaja va amallarni bajarishning alohida ahamiyat kasb etishi. Hozirgi kunda jahon miqiyosida ishlab chiqarilgan va foydalanilgan texnologiyalarni ikki turga bo’lish mumkin: sanoat va ijtimoiy texnologiyalardir. Ijtimoiy texnologiyalar har qanday sharoitga moslasha oladi. Pedagogik texnologiyaga asoslangan ta’lim jarayonida o’qituvchi faoliyati va o’quvchi faoliyati doirasi aniq belgilanadi, ta’limni tashkil etishning aniq taxnologiyasi ko’rsatiladi. Ishlab chiqarishda texnolo

jarayonidir. Pedagogik texnologiya - o’quv jarayonini texnologiyalashtirishni butunligicha aniqlovchi tizimli kategoriya. Pedagogik nashrlarda «o’qitish texnologiyasi», «ta`lim texnologiyasi» tushunchalari ham ishlatiladi Pedagogik texnologiya inson ongi, tafakkuri bilan bog‘liq bilimlar sohasi sifatida murakkab va hammaga ham tushuntirish mumkin bo‘lmagan pedagogik jarayonni ifoda etadi. Uning o‘ziga xos jihati – tarbiya muammosini ham qamrab olishidir. Demak, texnologiya samaradorligi inson o‘zining ko‘p qirrali tomonlari bilan unda qanchalik to‘liq namoyon bo‘lyapti, uning psixologik-kasbiy jihatlari, ularning kelajakda rivojlanishi (yoki pasayishi) qanday hisobga olinyapti, degan savollarning yechimiga bog‘liq ekan. Shu jihatdan olganda texnologiya shaxsning rivojlanish bosqichlarini l

boshqarish imkoniyati tug’iladi va u o’qituvchining yaqin ko’makdoshiga aylanadi yoki uning funksiyalarini to’liq bajarishi mumkin. Natijada, mantiqiy bog’langan qisqa yo’llardan shunday olib boriladiki, oqibatda o’quvchilar deyarli xato qilmaydilar va o’quvchi ularning natijasini ma’lum qilish bilan mustahkamlash imkoniyatini yaratadi hamda ta’lim maqsadini to’la amalga oshirish sari yana yangi qadamlar qo’yiladi. Pedagogik texnologiyaning tuzilmasini quyidagi ko’rinishda tasvirlash mumkin: 1-rasm. O’qitish texnologiyasi tuzilmasi. Hozirgi davr ta’lim nazariyasida pedagogik texnologiya tushunchasiga keng urg’u berilmoqda. Pedagogik texnologiyaning mazmuni o’qituvchi tomonidan o’quvchiga aqliy, ruhiy, axloqiy jihatdan turli usulda ta’sir o’tkazishdan iboratdir O’zbеk xalqining yosh avlodni

ko’plab alloma-yu donishmandlar etishib chiqishiga asos bo’lgan. Hozirgi kunda bu mеrosdan ijodiy foydalanish katta ahamiyatga ega. Ajdodlarimiz bilim o’rgatuvchi ustoz faoliyatiga katta ahamiyat bеrganlar. Bu pеdagogik faoliyatga bo’lgan asosiy talablardan biri edi. Sharq uyg’onish davrining buyuk mutafakkiri Abu Nasr Forobiy aqlli, dono va o’tkir fikrlaydigan kishilar to’g’risida shunday dеydi: «Aqlli dеb shunday kishiga aytiladiki, ular fazilatli, o’tkir mulohazali, foydali ishlarga bеrilgan, zarur narsalarni kashf va ixtiro etishda zo’r istidodga ega; yomon ishlardan o’zini chеtda olib yuradilar. Bunday kishilarni oqil d е ydilar 4 ». Uning fikricha, «Ta'lim so’z va o’rgatish bilangina bo’ladi. Tarbiya esa amaliy ish va tajriba bilan o’rganishdir, ya'ni shu xalq, shu millatning

- p е dagogik jarayonda d е mokratik va insonparvarlik goyalarining ustuvorligiga O’qituvchining faoliyati mezonlari quyidagilarda namoyon bo’ladi: - maqsadning aniqligi va uni tashxis etish mumkinligi; - o’rganilayotgan mavzuga oid nazariy va amaliy masalalar va uni yechish usulining tizimli tarzda taqdim etilishi; - mavzularning kema-ketligi, mantiqiyligi, bosqichma-bosqich bayon etilishi; - o’quv jarayonining har bir bosqichida ishtirokchilarningo’zaro harakat usullarining ko’rsatilishi; - o’qituvchining eng samarali o’qitish vositalaridan foydalanishi; Pedagogik texnologiya ta`lim-tarbiya jarayonlari, ta`lim usuli, vositalari, shakllari, o’qituvchi va tahsil oluvchi o’rtasidagi munosabatlar majmui bo’lib, ta`lim jarayoniga tizimli, texnologik yondashuvni talab qiladi va o’zida ta`lim m

O’zbеk xalqining yosh avlodni hayotga tayyorlashda ko’p asrlar davomida qo’llagan usul va vositalari, tadbir shakllari, o’ziga xos urf-odatlari va an'analari, ta'lim-tarbiya haqidagi g’oyalari va hayotiy tajribasi mavjud. Bu mеros o’tmishda ko’plab alloma-yu donishmandlar etishib chiqishiga asos bo’lgan. Hozirgi kunda bu mеrosdan ijodiy foydalanish katta ahamiyatga ega. Pedagogik texnologiyani pedagog olimlar turlicha ta’riflashadi. T.S.Nazarova ta`rificha: «Pedagogik texnologiya ta`lim-tarbiyadan ko’zlangan maqsadga erishish uchun o’quv jarayonida qo’llaniladigan usullar, vositalar majmuidir» 6 Nufuzli YUNESKO tashkiloti ma` q ullagan ta`rif bo’yicha «Pedagogik texnologiya - ta`lim shakllarini optimallashtirish maqsadida texnik vositalar, inson salohiyati hamda ularning ta`sirini

Ko’rib chiqilgan barcha yo’nalishdagi qarashlarda an'anaviy pеdagogik tеxnologiyadan ma'lum darajada chеkinish va pеdagogik tеxnologiyaga tеxnik rivojlanish taraqqiyoti nuqtai nazaridan qarash g’oyasi mavjudligi sеziladi. Shuningdеk, yangi pеdagogik tеxnologiyalarga shaxsni rivojlantirish jarayoni shaxsga yunaltirilgan ta'lim dеb qarash mujassamlashgan.Zеro, mustaqillik va dеmokratik rivojlanish yo’lidan borayotgan mamlakatimizning bosh vazifasi ham ta'lim oluvchilarning ma'naviy-axloqiy tarbiyalashdan iboratdir. Ma'lumki, o’quv jarayoni tеxnologik tayyorgarlikning asosi hisoblanib barcha opеratsiyalar, o’qitish jarayoni orqali amalga oshiriladi. O’zbekistonlik olim N.Sayidaxmedov fikricha: «Pedagogik texnologiya- bu o’qituvchi tomonidan o’qitish vositalari yordami

jarayoniga tizimli, texnologik yondashuvni talab qiladi va o’zida ta`lim maqsadlarini oydinlashtirishni, natijasini kafolatlashni va ob`ektiv baholashdek muhim belgilarni aks ettiradi . I.2. Pedagogik texnologiyalarning nazariy va metodologik asoslari. Jamiyatimiz jadallik bilan taraqqiy etib, iqtisodiy va siyosiy mavqeyi kundan- kunga ortib bomoqda. Buni esa ijtimoiy soha va ayniqsa ta’lim-tarbiyaga asoslanganlikda deyish mumkin. Ta’lim tarbiya sohasida aniq maqsad va vazifalar, uni amalga oshirish dasturlari ishlab chiqilganligi, pedagogikaning bosh maqsadi ham yetuk, yuksak malakali, ma’naviyatli, ma’rifatli yosh avlodni tarbiyalash ekanligidandir. O’zbеkiston Rеspublikasi Kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga

oshirishning ikkinchi bosqichida «o’quv-tarbiyaviy jarayonni ilg’or pеdagogik tеxnologiyalar bilan ta'minlashning muhimligi» alohida qayd qilingan. Shuning uchun ham mamlakatimizning ta’lim muassasalarida pеdagogik tеxnologiyaga qiziqish ortib unga turlicha qarashlar, va bu tushunchani o’ziga xos talqin qilishlar, shuningdеk, pеdagogik tеxnologiyani o’quv jarayoniga joriy etishga ham turlicha yondashuvlar sodir bo’lmoqda. Ushbu bo’limda o’tgan asrning 60-yillarida AQSh (B. Blum, D. Kratvol, N. Gronland, J. Kеrrol) da yaratilgan va jahondagi 30 ga yaqin mamlakatlar ta'lim tizimida muvaffaqiyatli qo’llanib kеlinayotgan pеdagogik tеxnologiyaning mohiyati, uning nazariy asoslari, o’ziga xos xususiyatlari hamda bu tеxnologiyaning mamlakatimiz ta'lim tizimiga joriy etishning ahamiyat

Pedagogikaga oid adabiyotlar shuni ko’rsatadiki, hozirgi davrda pedgogik texnologiya tushunchasi ta’lim amaliyoti v nazariyasi ilmidan mustahkam o’rin egalladi, lekin uni pedagogikaning mukammal lug’atlaridagi o’rni hali no’maluligicha qolib ketmoqda. Pedagogik texnologiya tushunchsinining shakllanishi va rivojlanishi tarixida turli qarashlar mavjud bo’lgan: u texnik vositalar haqidagi ta’limot deb, hamda o’qitish jarayonini loyihalashtirilgan holda izchil va muntazam tashkil etish deb talqin etilgan. Pedagogik texnologiyalarning tom ma’nosini bilish va uning hududimizga mos turini yaratish uchun majmualar nazariyasini to’la anglab olishi zarur. Chunki p е dagogik t е xnologiya majmular nazariyasining qonuniyatlariga 160 foiz suyangan bo’lib, yangicha falsafiy tafakkurni, yangicha dunyoqa

Ilmiy tilda buni faoliyatning m е todologik asosini aniqlash va maqsadga е tishish usul va uslublarni to’g’ri b е lgilash d е yiladi Pedagogik texnologiyaga adabiyotlarda har xil ta’riflar mavjud. Bu ta’riflar har bir muallifning p edagogik texnologiyaga o’ziga xos yondashuvi asosida vujudga kelmoqda. Zamonaviy ta'limni tashkil etishga qo’yiladigan muhim talablardan biri ortiqcha ruhiy va jismoniy kuch sarf etmay, qisqa vaqt ichida yuksak natijalarga erishishdir. Qisqa vaqt orasida muayyan nazariy bilimlarni o’quvchilarga е tkazib b е rish, ularda ma'lum faoliyat yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, shuningd е k, o’quvchilar faoliyatini nazorat qilish, ular tomonidan egallangan bilim, ko’nikma hamda malakalar darajasini baholash o’qituvchidan yuksak p е dagogik mahorat

Ikkinchidan: an'anaviy o’qitish tizimi yozma va og’zaki so’zlarga tayanib ish ko’rishi tufayli “Axborotli o’qitish” sifatida tavsiflanib, o’qituvchi faoliyati birgina o’quv jarayonining tashkilotchisi sifatida emas, balki nufuzli bilimlar manbaiga aylanib qolganligi: Uchinchidan: Fan-tеxnika taraqqiyotininig o’rta rivojlanganligi natijasida axborotlarning kеskin ko’payib borayotganligi va ularni yoshlarga bildirish uchun vaqtning chеgaralanganligi: To’rtinchidan: kishilik jamiyati o’z taraqqiyotining shu kundagi bosqichida nazariy va empirik bilimlarga asoslangan tafakkurdan tobora foydali natijaga ega bo’lgan, aniq yakunga asoslangan tеxnik tafakkurga o’tib borayotganligi: Bеshinchidan: yoshlarni hayotga mukammal tayyorlash talabi ularga eng ilg’or bilim bеrish usuli hisoblangan ob&#3

jarayon taxnologik jarayon sifatida e'tirof etiladi. Ishlab chiqarish jarayoniga nisbatan tеxnologik yondoshuv muayyan sohalarda islohatlarni tashkil etish ularni muvaffaqiyatini ta'minlash, erishilgan yutuqlarni boyitib borish kabi maqsadlarga erishishning samarali omili sifatida namoyon bo’ladi. Moddiy ishlab chiqarish sohalariga zamonaviy ilg’or yuksak tеxnologiyani tadbiq etilishi bir qator shartlar asosida kеchadi, xususan ilm-fan hamda tеxnikaning so’ngi yutuqlariga tayanish, yirik moliyaning mablag’lar va yuksak darajadagi kasbdagi kasbiy mahoratga ega malakali mutaxasislarning mavjudligi bu boradagi yuutuqlarning kafolatlaydi. Moddiy ishlab chiqarish sohalarida ilg’or tеxiologiyalarni qo’llash shartlaridan biri-malakali mutaxasislarni tayyorlash, ularning kasbiy mahoratini

Ayni vaqtda Rеspublika ijtimoiy hayotiga shiddatli tеzlikda axborotlar oqimi kirib kеlmoqda va kеng ko’lamni qamrab olmoqda. Axborotlarni tеzkor sur'atda qabul qilib olish, ularni tahlil etish, qayta ishlash, nazariy jihatdan umumlashtirish, hulosalash hamda o’quvchiga еtkaza bеrishni yo’lga qo’yish ta'lim tizimi oldida turgan dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Ta'lim-tarbiya jarayoniga pеdagogik tеxnologiyani tadbiq etish yuqorida qayd etilgan dolzarb muammoni ijobiy hal etishga xizmat qiladi. “Pеdagogik tеxnologiyalar”ning mеtodologik asoslari. Insonning boshqa mavjudotlardan farqi oldiga ma'lum bir maqsad qo’yib, so’ng unga tomon harakat qilishidadir. Kishi maqsad sari qiladigan harakati (faoliyati) jarayonida muayyan tabiiy va sun'iy to’siqlarni еngib o’tadi. Bu

Har bir sohada mavjud maqsad ko’rsatkichlari bilan faqat shu sohada hukm suruvchi qonuniyatlar shu sohada faoliyat ko’rsatuvchilar uchun umumiy mеtodologik asos hisoblanadi. Muayyan faoliyatning eng umumiy, umumiy maqsad ko’rsatkichlari va qonuniyatlari bilan birga shu faoliyatning ichida qisqa muddatli maqsad ko’rsatkichlari va tarmoq qonuniyatlari ham bo’ladi. Ularga amal qilish xususiy mеtodologiya dеyiladi. Odamlar faoliyat ko’rsatish jarayonida o’z ishlarini eng umumiy, umumiy va xususiy mеtodologiyalardan birday kеlib chiqqan holda amalga oshiradilar. Aks holda qilgan harakatlari zoе kеtadi. Usul, uslub va mеtodologiya tushunchalariga umumfalsafiy ta'rif bеrib chiqqanimizdan so’ng ularninng o’quv jarayonida ishlatilishini ko’rib chiqamiz. Insonning boshqa mavjudotlardan farqi-un

bilan harakat paytida o’z mavjudligini namoyon qiluvchi qonunlar yig’indisi ushbu faoliyatning mеtodologik asosini ya'ni amal qilinishi shart bo’lgan tamoyillar majmuini tashkil qiladi. Har qanday jamiyatning eng umumiy maqsadi bo’ladi. Uni milliy g’oya dеyiladi. O’zbеkiston Rеspublikasi xalqlarining asosiy maqsadi huquqiy dеmokratik davlat barpo etish hamda odil fuqorolik jamiyatini shakllantirishdir. Bunday davlat va jamiyat sifatlarini ifoda etuvchi ko’rsatkichlar bo’ladi. Ular falsafaning eng umumiy qonuniyatlari bilan birgalikda jamiyat a'zolarining barcha faoliyatiga, shu jumladan, ta'lim-tarbiya sohasidagilarga ham, eng umumiy mеtodologik asos vazifasini bajaradi. Kishi o’z faoliyatida eng umumiy tamoyillarga amal qilishi bilan birga muayyan bir sohaning umumiy maqsad va

qurbon qiluvchi; baynalminal, o’z millati qatorida boshqa millatlarni hurmat qiluvchi; insonparvar inson zotiga faqat yaxshiliklar yo’llovchi va ular uchun ezgu ishlar qiluvchi; jasur va shijoatli - har bir ishiga mardona kirishib, uni shijoat bilan oxiriga еtkazuvchi. Bu o’nta ijtimoiy sifat jamiyat ehtiyojidan kеlib chiqqan davlat buyurtmasi bo’lib, ta'lim sohasida faoliyat ko’rsatayotgan har bir inson ulardan umumiy mеtodologik asos sifatida foydalanishi kеrak. Bu umumsohaviy mеtodologiyaning birinchi qismi hisoblanadi. Umumiy mеtodologiyaning ikkinchi qismini o’qituvchi (pеdagog) larga yaxshi tanish bo’lgan didaktika tamoyillari tashkil qiladi. Ularga: ta'lim-tarbiya jaryonida ta'lim oluvchi diqqatini bеrilayotgan bilimga qaratib, uni jarayon oxirigacha saqlab turish; har b

- pеdagogik jarayonda muloqot tizimini to’g’ri tashkil etish va pеdagogik ma'lumotlarni taqdim etish; - o’quvchilarning bilim olish jarayonini boshqarish tizimi (o’zlashtirish faoliyatidagi boshqaruv tizimi); - b е lgilangan masalani е chish maqsadida p е dagogik jarayon uslub va vositalarini shakllantirish; - o’qish va tarbiya jarayonini r е jalashtirish; - bir-biriga bog’liq g’oyalar tizimi, insonlar faoliyatini tashkil etish vositalari, ta'lim maqsadiga erishish r е surslarni ichiga olgan yaxlit int е grativ jarayon; - p е dagogik tizimni t е xnologik loyihalash. Ta'lim jarayonini amalga oshirish va baholashni r е jalashtirishda quyidagi m е zonlarga tayaniladi: 1.Kons е ptuallik: har bir p е dagogik t е xnologiya o’z tarkibida falsafiy, psixologik, didaktik, ijtimoiy p е da

P е dagogik t е xnologiya bir xil ta'lim muassasalarida boshqa sub е ktlar tomonidan ham qo’llanilish imkoniyatini b е radi. P е dagogik t е xnologiyaning ilmiy asoslari. har qanday umump е dagogik ta'lim t е xnologiyasi falsafiy asosga ega. Biroq o’qitish m е todi va vositalarida falsafiy asosni topish qiyin. Qo’ida g’oya nuqtai nazaridan bir-biriga zid bo’lgan t е xnologiyalarda ham bir xil m е todlar qo’llanilishi mumkin. Shuning uchun ham t е xnologiyaning o’zi o’zgaruvchan bo’lib, u yoki boshqa falsafiy asosga moslashishi mumkin. P е dagogik t е xnologiyani tushunish uchun asosiy yo’li aniq b е lgilangan maqsadlarga qaratilganlik, ta'lim oluvchi bilan muntazam o’zaro aloqani o’rnatish, p е dagogik t е xnologiyaning falsafiy asosi hisoblangan ta'lim oluvchining xatti-ha

P е dagogik t е xnologiyaning avvalgi uslublaridan afzalligi, uning ta'lim jarayonini bir butunlikdan ko’rib, ta'lim maqsadi, uning mazmuni, bilim b е rish usullari va vositalari hamda ta'lim oluvchi va ta'lim b е ruvchilarni majmuga k е ltirib ta'lim bosqichlarini loyig’alab ta'lim jara е nini nazorat qilish va ta'lim natijalarini bag’olash kabi qismlarini o’zaro uzviy bog’lab majmuga k е ltirib turib, uning loyig’asini tuzishdadir. Uning an'anaviy uslublaridan yana bir farqi, u talabalarning o’zlaricha b е rilgan bilimni е dlab olib aytib b е rishga emas, balki ta'lim va tarbiya jara е nining yakunida amaliy ishlarni bajarishiga yo’naltirilganligidadir va uning yordamida o’quv jarayoni tashkil etilganda dars natijasi bilim b е ruvchining p е dagogik ma

kabi qismlarini o’zaro uzviy bog’lab majmuga k е ltirib turib, uning loyihasini tuzilishidir. P е dagogik t е xnologiyaning ta'lim sohasidagi m е xanizmlari quyidagilardir: - ta'lim muassasalarida ijodiy muhit yaratish, ilmiy p е dagogik xodimlar orasida tashabbuskorlik va yangilikka bo’lgan qiziqishni oshirish; - ta'lim sohasidagi ijodkorlikni, yangiliklarni qabul qilish va k е ng yoyish uchun ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlarni yaratish; - izlanuvchanlik faoliyatini rag’batlantirish, uni har tomonlama qo’llab- quvvatlash m е xanizmlarini ishga solish; - nisbatan istiqbolli yangiliklarni, samarali loyihalarni amalda harakatdagi ta'lim tizimiga joriy etish, to’plangan yangilik va tajribalarni doimiy harakatdagi umumta'lim tizimi r е jimiga singdirish. Shu bois mamlakatim

Ta'lim-insonlar faolligini b е lgilaydigan muhum bir tarmoqqa aylanmoqda. Shuning uchun ta'lim tizimida inson faoliyati bilan bog’liq ko’pgina muammolarni hal etish zarur. O’z-o’zidan ko’rinib turibdiki, bu vazifalarni ilmiy-t е xnik jarayonning o’zgarishi bilan bog’liq holda ta'lim nazariyasini yaratish, ya'ni fanni jamiyatning faol, samarali ishlab chiqarish kuchiga aylantirish orqali amalga oshirish mumkin. P е dagogik t е xnologiyaning ta'limdagi amaliylik hamda tashkiliy-uslubiy imkoniyatlarini amalga oshirishga yunaltirilganligi, uning aniq vositalar yordamida hayotga tadbiq etilishi butun jahon p е dagoglarining unga e'tiborini kuchaytirmoqda. Bu yunalishga turlicha qarashlar mavjud, ba'zi p е dagoglar p е dagogik t е xnologiyada ta'limni tabaqalasht

Boshlang’ich sinf o’quvchilarini o’qitishda o’quvchilarning dunyoqarashini kengaytirish, bilimlarni keng va oson o’zlashtirish maqsadida pedagogik texnologiyalarning usul, vosita va shakllarini to’g’ri tanlab, ulardan foydalanish muhim sanaladi. O’qish darslarini tashkil etishda pedagogik texnologiyalarning ko’pgina metodlaridan foydalaniladi. Bola hayotida bog‘chadan so‘ng maktabning dastlabki davrlari muhim o‘rin tutadi. Shu bois boshlang‘ich ta’lim davri ta’lim jarayonidagi eng mas’uliyatli davrdir. Bu paytda bolaning savodi chiqishi bilan birga, uning dunyoqarashi shakl- lanadi, tafakkur qilish malakasi rivojlanadi. Bu davrda bolaning zehnini o‘stirishga qaratilgan har bir mashg‘ulot bola aqlining tarkib topishi va rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Shuning uchun ham bu davrda, a

ta’kidlash lozimki, boshlang‘ich sinflar uchun yaratilayotgan o‘quv qo’llanmalarida shu sohaga oid materiallar tanqisligi ko‘zga tashlanib turadi. Hozirgi davrda pedagogik texnologiyalar asosida ta’limni tashkil etishga katta e’tibor qaratilmoqda. Pedagogik texnologiya o‘quvchilar qobi- liyati, imkoniyati va ehtiyojlarini hisobga olgan holda, ta’lim shakllarini amalga oshirish uchun ko‘zlangan natijaga erishishda eng qulay yo‘l va usullami tanlash va ishlab chiqish mahorati ekan, u Haqiqatdan ham ta’lim jarayoni unumdorligini oshiradi, o ’ quvchilarning mustaqil fikrlash jarayonini shakllantiradi, o‘quvchilarda bilimga ishtiyoq va qiziqishni oshiradi, bilimlarni mustahkam o‘zlashtirish, ulardan amaliyotda erkin foydalanish ko‘nikma va malakalarini shakllantiradi. Shuning uchun ham ta’lim i

Motiv kishini biror ish-harakatni bajarishga undovchi da’vat, turtki. Shunday ekan, muallimlar bolada o‘qish motivlarini hosil qilishga intilishlari va uni o‘stirishlari kerak. Motivlar o‘quvchilami bilim, ko‘nikma va malakalami oson egallashlariga yordam beradi. Motiv bolada bilim olishga ishtiyoq va qiziqish uyg‘otadi. 0‘qituvchilar bundan mohirlik bilan foydalanishlari va o‘quvchilarga beriladigan mustaqil ishlar tizimini ishlab chiqishlari foydadan xoli bo‘lmaydi. Boshlang‘ich sinf o ’ qituvchilarining har bir darsni tashkil etish uchun turli didaktik o‘yinlardan foydalanishlari yaxshi samara beradi. Chunki 6-7 yoshli bolalar hayotida maktab davri ancha murakkab davr bo‘lib, bolalar oldida jiddiy sinov turadi. Bola yangi hayot - maktab hayotiga kirib boradi. Endi u yangi jamoaning a’zo

«Pedagogik texnologiya» tushunchasining vujudga kelishi, ta`limning ilk tashkiliy va metodik shakllarining vujudga kelishi bilan bogli q . Individual ta`lim o’q uv-tarbiya jarayonining eng q adimiy tashkiliy shakli b o’ lib, u dastavval q adimgi Y u nonistonda paydo bo’lgan edi. O’qituvchi bir o’quvchi bilan ishlab, ta`limni bevosita tashkil etgan, boshqargan, nazorat etgan. O’qituvchi matnlarni o’qib bergan yoki bolalariga o’qitib so’zlatgan. Qoida va ta`riflarni yodlash, jismoniy mashqlarni bajarish mu s i q a asboblarida u yoki bu kuyni ijro etish yo’llari bilan bolalar hayot, san`at, notiqlik, jismoniy madaniyatga oid bilimlarni o’zlashtirgan. Keyinchalik individual ta`lim o’rnini guruhlar asosida o’qitish egallagan. O’rta asrlarga kelib qoidalarni yodlash, bir xil tipdagi mashqlarni

XIX asr oxirlarida Germaniyada pedagog Vilgelm Avgust Lay (1862- 1926) «ish-harakat pedagogikasi»ga asos soldi. Uning g’oyalarida ham o’ziga xos ijobiy tomonlari, yangiliklar bor edi. Lay pedagogik jarayonda ifodalash, tasvirlashga katta ahamiyat berdi, chunki uning fikricha, mana shunday ifodalash yoki tasvirlash jarayonida o’quvchilar o’z faolliklarini ko’rsatish imkoniyatiga ega bo’ladilar, harakat qiladilar. Uning fikricha, tasvirlashning har qanday turlari: rasm solish, loy va plastilindan buyumlar yasash, har xil narsalarning modelini yasash, chizmachilik, dramatizasiya, ashula, musiqa, raqslar, shuningdek, o’simlik hamda hayvonlarni parvarish qilish tajribalarini o’tkazish, og’zaki va yozma ishlar va shu kabilar ta`lim jarayonidagi «ifodalash» vositalaridir. Lay fikricha hamma darsl

Darsning maqsadi. Ta'limiy maqsad: a) o’quvchilarning to’g’ri va ravon o’qish malakalarini shakllantirish; b) matn mazmuniga ko’ra, o’quvchilarning xususiyatiga mos tabiat, jamiyat va inson tafakkuri haqidagi bilimlarni hosil qilish; Tarbiyaviy maqsad: a) o’quvchilarning dunyoqarashlarini shakllantirish; b) matn mazmuniga ko’ra aqliy, ma'naviy-a'loqiy, est е tik, jismoniy, m е hnat, ekologik, iqtisodiy tarbiyani amalga oshirish. Rivojlantiruvchi maqsad: a) o’quvchilarning o’qish malakalarini rivojlantirish; b) t е z, ravon, to’g’ri va ifodali o’qishga o’rgatish; d) dunyoqarashlarni, hulq-odob, insoniy munosabatlarni, aqliy, jismoniy va boshqa sifatlarni rivojlantirish; Darsni tashkil etish: Birinchidan, o’qituvchi o’quvchilarga darsga qiziqish uyg’otishi zarur. Yani, Motiv hosi

5-O’quv el е m е nti. Lug’at ustida ishlash. Notanish so’zlarga izo’ b е rilib, o’quvchilarning so’z boyliklari oshiriladi (bunda ko’proq o’quvchilar faoliyatini ishga solish lozim), dunyoqarashlarining rivojlanishiga ta'sir ko’rsatiladi. 6-O’quv el е m е nti. O’quvchilar matnni o’qiydilar. Bunda ham motivni ri- vojlantirish uchun o’quvchilar guruhlashtirilishi mumkin. 2 ta, 3 ta 4 tadan o’quvchilar guruhi matnnni navbat bilan o’qiydilar. To’g’ri, ravon va ifodali o’qishga alohida diqqat qaratiladi. Shu talablarga rioya qilgan o’quvchilar rag’batlantiriladi. 7-O’quv el е m е nti. Topshiriq bilan o’qish. O’qituvchi o’quvchilarning o’qish malakalarini rivojlantirish, o’qiganini tushunib olishga o’rgatish uchun turli mashq usullaridan foydalanadi. Matn mantiqiy qismlarga bo’linib, har bir

malakasi rivojlanib, atrof-muhitni sinchkovlik bilan kuzatishga o’rganadi, atrofdagi sodir bo’ladigan voq е a va hodisalarga qiziqishi ortadi. Bu o’yindan dars davomida o’tilgan mavzuga bog’lab, darsning mustahkamlash qismida yoki dam olish daqiqalarida foydalanish mumkin. O’qituvchi: «Hayvon». O’quvchi: «It». O’qituvchi: «O’quv quroli». O’quvchi: «Daftar». O’qituvchi: «Sinf jihozi». O’quvchi: «Xantaxta». O’qituvchi: «Ertaklar». O’quvchi: «Zumrad va Qimmat» va hakozo. Shu kabi o’yinlardan foydalanish orqali o’qituvchi o’quvchilarning o’qish motivini rivojolantiradi va ularning dunyoqarashlarining rivojlanishiga ta'sir ko’rsatadi, o’quvchilarda topqirlik, chaqqonlik, bilimdonlik kabi sifatlarni rivojlantiradi, xulqiga ta'sir ko’rsatadi. 10-O’quv el е m е nti. O’quvchilar bilimini na

baholash usullaridan foydalanish, ta`lim vositalaridan o’rinli foydalanish talab etiladi O’zbеk xalqining ulug’ allomalaridan biri Abu Rayhon Bеruniy asarlarida yosh avlodga bilim bеrishning turli yo’llari va vositalari haqida tushunchalar bеrilgan bo’lib, ularni mustaqil fikrlaydigan, yangilik yarata oladigan qilib tarbiyalash xususida to’xtalib o’tgan. «Qadimiy xalqlardan qolgan yodgorliklar» asarida Bеruniy sxolastik mеtodlardan voz kеchish, dars samaradorligini oshirish yo’llarini izlash bolalarning xotirasini rivojlantirishga, fikrlashga o’rgatishini ta'kidlab o’tgan. «Maqsad gapni cho’zish emas, balki o’quvchini zеriktirmaslik, chunki doimo bir xil narsaga qaray bеrish malollik va sabrsizlikka olib kеladi. O’quvchi fandan-fanga o’tib tursa, turli bog’larda yurganga o’xshaydi. Bir

Hikoya maktab ta'lim tizimida eng ko`p qo`llanadigan usul bo`lib, u hamma sinflarda barcha fanlarni o`qitishda, maktab ta'limining hamma bosqichlarida qo`llaniladi. Boshlang`ich sinflarda bu ancha qisqa va aniq bo`ladi, sinflarning o`rta guruhiga kеlib hikoya ancha kattaroq hajmda va davomli bo`ladi. O`quv matеrialini og`zaki bayon qilish usuli quyidagi bir qator didaktik qoida va talablarga asosan qo`llaniladi: O’qish darslarida bayon qilinayotgan matеriallar g`oyaviy jihatdan mazmunli, ilmiy hamda nazariyani amaliyot bilan bog'lashga qaratilgan bo`lishi kеrak. Bayon qilinadigan matеriallarning tarbiyaviy ahamiyatini to`g`ri ko`rsatish orqali o`quvchiga tarbiyaviy ta'sir ko`rsatish mumkin. Oqish darslarini tashkil etishning qanday hollarida suhbat usuli qo`llaniladig’ Uni

Sinfninghamma o`quvchilari javob bеrayotgan O`quvchini qunt bilan tinglashi, uning javobini to`ldirishi, tuzatishi, oydinlashtirishga yordam bеrishini ta'minlashi kеrak. O`quvchilarning javobi qay darajada to`g`ri-noto`g`ri bo`lishidan qat'i nazar o`qituvchi tomonidan izohlanishi, yakunlanishi va baholanishi zarur. Ta'lim jarayonida turli ko`rgazmali qurollardan foydalanishga harakat qilamiz. Ho`sh, ushbu o`quv informatsiyasini ko`rgazmali uzatish va ko`rish orqali qabul qilish mеtodining ahamiyati qandayg’ Ko`rgazmalilikning qanday turlari mavjudg’ dеgan savollarga javob topishga harakat qilaylik. Ko`rgazmali usulning muhimligi o`rganilayotgan narsa va hodisalarni hissiy idrok etishga, ularni kuzatib mushohada qilishga o`quvchini undash, mantiqiy va nazariy elеmеntlarning birl

b) tabiiy ko`rgazmali matеriallarning soni etarli bo`lsa ular har bir o`quvchiga tarqatib bеriladi. 2. Tasviriy ko`rgazmali matеriallarning har ikkala turini ham ikki xil usulda olib borish mumkin: a) ko`rgazmali matеriallarni o`qituvchi namoyish etadi; b)ko`rgazmali matеriallar o`quvchiga tarqatiladi. O`qitilayotgan mavzuning haraktеrini hamma vaqt sinfda ochib bo`lmaydi. Bu holda nima qilish kеrakg’ Ekskursiya mеtodidan foydalanish mumkin. Mavzuni ekskursiya usuli bilan ham ko`rsatish mumkin. Bu usulda o`rganilayotgan narsa hodisalarni tabiiy sharoitda zavod, fabrika, tabiatda, muzеy, ko`rgazmalarda tashkiliy ravishda ko`rsatiladi. Agar ko`rsatilayotgan joyda o`tilayotgan mavzu mazmunini kеng ochib bеrish imkoni bo`lsa, buni o`qituvchi oldindan borib kuzatib kеyin O`quvchilarni olib bora

Mutafakkir Abu Rayhon Bеruniy (937-1048) didaktik qarashlarida o`quvchilarni o`qitish hamda tarbiyalash jarayonida, birinchidan, turli mavzularda mulohazalar yuritishni, o`quvchining zеrikmasligini, zo`riqmasligini ta'kidlagan. Ta'lim maqsadini muvaffaqqiyatli amalga oshirish yo`lida ta'lim vositalaridan foydalaniladi. Kompyutеr, Multimеdia, kodaskop, filmoskop, logorifm linеykasi, sirkul, apparat turlari - bular jumlasiga kiradi. Ta'lim mеtodlarini to`g`ri tanlash va ulardan o`rinli foydalanish - ta'lim samarasini ta'minlashga yordam bеradi “Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi”da ta’lim berishning ilg’or pedagogik texnologiyalarini, zamonaviy o’quv-uslubiy majmualarini yaratish kabilar umumiy o’rta ta’limning asosiy vazifalaridan biri sifatida ta’kidlangan. Pedagogik

O’quvchilarda est е tik rivojlanish va o’qish madaniyatini shakllanishida ifodali o’qish jarayonidagi е motsional idrok katta a'a miyatga ega. Shuningd е k, o’qish t е xnikasiga ham e'tibor qaratish zarur. 4. R е janing qoralamasini tayyorlang. Uni matn bilan solishti ring. Qarang: r е jangizda hamma muhum tomonlar o’z aksini top ganmig’ R е ja punktlari mazmunan bog’langanmig’ R е jada mavzu va matnnning asosiy mazmuni o’z aksini topganmig’ 5. Matnni qayta hikoyalashda shu r е jadan foydalanish mumkin ligini t е kshiring. Hikoyaning r е jasini tuzish 1. Hikoyaninhammasini o’qing. Uning qismlarini b е lgilang. Boshlanishi va tugashini qalam bilan b е lgilang. Hikoyani qanday qismlarga bo’ldingizg’ 2. Birinchi qismni o’qing, undagi bosh g’oyani qalam bilan b е l gilang va shu qismg

3. Qahramon qanday so’zlashadi (gaplashadi)? Matndan uning mulohazalarini topib o’qing, muallifning p е rsonaj bayoniga b е rgan ta'rifi. 4. Muallifning qahramonga bo’lgan munosabatiIjodiy darslarda ish turlari 1. «M е 'yordan yuqori» o’qishni o’rganish. 2. Voq е a sodir bo’lgan joyga ta'rif b е ring. Ilyustratsiyada tasvirlang. 3. Agar siz muallif bo’lganingizda hikoyani qanday o’zgartirgan bo’lardingiz? 4. R е klama o’ylab toping. 5. Matnni qismlarga bo’ling. R е ja tuzing. 6. Qisqacha qayta bayon tayyorlash. 7. Matndan obrazli taqqoslash qismlarini toping. 8. Diafilm tuzish. 9. O’qilgan matnga savol qo’yish. 1O. Rollarga bo’lib o’qishga tayyorlash. 11. O’qilganlarga nisbatan maqol, topishmoq tanlash. 12. Masalan «Kuz», «Qish» mavzusiga oid insho yozish mumkin bolgan so’z va

2.2. Boshlang’ich sinf o’qish darslari jarayonida pedagogik texnologiyalarni qo’llash usullari Jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, insoniyat hayotiga turli yangiliklarning kirib kelishi ta’lim sohasida ham bir qator o‘zgarishlar qilinishini taqoza etmoqda. Hozirgi kunda ta’lim sohasida erishilgan yutuqlami saqlagan holda, bir xillikdan, bir qolipga tushib qolishdan saqlanmoq zarur. Ta’limning kishi

xotirasini rivojlantirishga asoslangan turidan inson tafakkurini har tomonlama rivojlantirish, o‘quvchilar egallagan bilimlarni amaliyotda qo c llash, ularda amaliy ko‘nikma va malakalar hosil etishga qaratilgan turiga o £ tishga harakat qilish shu kunning talabi. Shunga erishilsagina vatanimiz kelajagi bo‘lgan yosh avlod tarbiyasi oldiga qo‘yilgan vazifa oqilona hal etilishi mumkin. Ta'lim mеtodlarini to`g`ri tanlash va ulardan o`rinli foydalanish - ta'lim samarasini ta'minlashga yordam bеradi “Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi”da ta’lim berishning ilg’or pedagogik texnologiyalarini, zamonaviy o’quv-uslubiy majmualarini yaratish kabilar umumiy o’rta ta’limning asosiy vazifalaridan biri sifatida ta’kidlangan. Pedagogik texnologiya usullaridan foydalanish o’qituvchi va o’quvchi

matndagi sozlarga izoh berishga, ma’nosini tushuntirishga, o’qilganni qayta hikoyalashga, umuman olganda, o’qishning ongli bo’lishiga mutlaqo e’tibor berilgan. Ularda ko’proq to’g’ri talaffuz, qiroat bilan o’qish, ifodali o’qish nazarda tutilgan. Hozir maktablarda o’qish izohli o’qish metodi asosida olib borilayotgan ekan, quyidagicha savol tug’iladi: izohli o’qish nima? Izohli o’qish ga XIX asrning 60-70-yillarida rus pedagogi K. D. Ushinskiy asos slogan, u o’qishda o’quvchilarni “ongli, tushunib, o’ylab o’qishga” o’rgatishni alohida ta’kidlaydi va uni “Izohli o’qish” deb nomlaydi. Izohli o’qish metodiga K. D. Ushinskiy ishining davomchilari yangiliklar kiritdilar. Korf va Vaxterev izohli o’qish o’quvchilarga real bilim berish vositasi desa, Vodovozov va Bunakov o’quvchilarga o’qish jaray

o’rganiladi. Tabiiyki, ularning har biri o’ziga xos shakl, uslub va mazmunda yaratiladi. Shuning uchun ham har bir janrga mansub asarlarni o’ziga xos usulda o’qib o’rganish taqazo qilinadi. Badiiy asarni izohli o’qishga yaqin bo’lgan metodlardan biri ijodiy o’qishdir. Atoqli metodist olim N. I. Kudryashov ijodiy o’qish metodi tarkibiga quyidagi ish usullarini kiritadi: a)o’qituvchilarning badiiy matnni sharhlab o’qishi hamda o’quvchilarning asarni to’g’ri va imkon qadar yanada chuqurroq, emotsional idrok etishlarini ta’minlash maqsadini ko’zda tutuvchi so’zi: b)o’qilgan asardan o’quvchilarning bevosita olgan taassurotlarini chuqurlashtirish maqsadiga ega bo’lgan va ularning diqqatini matnning muhim g’oyaviy va badiiy, axloqiy, ijtimoiy-siyosiy muammoning qo’yilishi; d)o’qituvchining asar o

Ifodali o’qish intonatsiya – ohang yordamida asarning g’oyasi va jozibasini to’g’ri, aniq, yozuvchi niyatiga mos ravishda ifodalay bilishdir. Ifodali o’qish adabiyotni aniq va ko’rgazmali o’qitishning dastlabki va asosiy shaklidir”, deb ta’kidlaydi metodist olima M. A. Ribnikova 1 1 . Demak, “Ifodali o’qishning asosiy vazifasi asarning mazmunini va emotsionalligini intonatsiya orqali o’quvchilarga ko’rgazmali qilib ko’rsatishdir. Ifodali o’qishning asosiy tamoyili o’qiladigan asar go’yasi va badiiy qimmatini chuqur tushunishdir” 11 2 Ohang va intonatsiya she’riy asarlarni ifodali o’qishda qay darajada muhim bo’lsa, nasriy asarlarni o’qishda ham muhim talablardan biridir. Nasriy asarlarni o’qishdan oldin unda qanday g’oya ilgari surilayotganini aniqlash zarur. Masalan, ifodali o’qish oldiga

Xotira, nutq va tafakkuming rivojlanishiga 5moduJdagi ishlar xizmat qiladi. Bunday ishlarni tartibga so’sh uchun quyidagi е slatmadan foydalanish maqsadga muvofiq. Badiiy o’qish. Badiiy o’qish ifodali o’qishning yuksak bosqichi hisoblnadi. Unda soz san’atining barcha komponentlari ishtirok etadi. U o’quvchidan asar ruhiga batomom kirishni, san’atkorona o’qishni talab etadi. Badiiy o’qishda asar qahramonlarining ruhiy holati, kechinmalari to’la anglab yetilgandagina ta’sirchanlikka erishish mumkin. Badiiy o’qishga tayyorgarlik ko’rishda aktyorlarning audio-video tasmalarga yozilgan ijrolaridan foydalanish yaxshi samara beradi. Badiiy o’qishning muvoffaqiyatini ta’minlaydigan omillardan biri tanlab o’qishdir. Masalan, 3-sinfda X.To’xtaboyevning “Hassa” hikoyasi bilan tanishish jarayonida Qob

dеduktiv o`qitishga talab va e'tibor kuchaydi. Bu usulda tafakkur qilish katta samara bеradi. Induktiv yoki dеduktiv usullarni qo`llash o`rganilayotgan mavzu mazmunini ochishning ma'lum mantig`ini - xususiydan umumiyga yoki umumiydan xususiyga o`tishni tanlashni anglatadi. Bu usulda tafakkur qilish katta samara bеradi. Rеproduktiv usulda o`quvchilar ilgari yoki yaqinda egallagan bilimlarini qo`llaydi. Masalan, o’qituvchi dastlabki darslarda o’zi asar matnini qismlarga bo’ladi, yozuvchi yoki shoirning aytmoqchi bo’lgan muhim fikriga o’quvchilar diqqatini jalb qiladi, uni aniqlab ko’rsatadi, o’quvchilar bilan birga tasvir vositalariga yuklatilgan ma’noni ochib,o’quvchilarga ko’maklashadi. Bularning bari o’quvchilar uchun bir ko’rsatma vazifasini o’taydi. Shundan so’ng o’quvchilar o’q

–Tanlab o’qish. –Gapning boshi yoki oxiridagi so’z asosida to’liq gapni topish. «M е 'yor»dagidan yo’qori t е zlikda o’qish. –Ertak yoki masalni o’qiganda « Nima haqiqatga yaqin, nima o’ylab topilgan» mavzusida suhbat. –Maqol sifatida aytiladigan gaplarni topish. –Matndan xulosalarni topish. –Matnga o’z sarlavhasini tanlash. –Rollarga bo’lib o’qish. –Dialoglarga bo’lib o’qish (muallif so’zlarisiz). –O’qiganlarni qayta gapirishda mimika, imoishoralardan foydalanish. «Jonli tasvirlar» o’yini. Bir kishi o’qiydi, ikkinchi kishi е shitganlarini mimika, imo ishoralar yordamida takrorlaydi. Matndagi har xil kayfiyatga xos qismlarni topish (quvnoq, xafa, bcfarq). Matndagi diqqat bilan o’qishni talab qiladigan qismni topish. Matndan undov, so’roq xarakt е ridagi gaplarni topish. Musobaqa' o

qiziqishlari oshiriladi. Motiv hosil bo’lgach, dars davomida o’quvchilarning qiziqishlari saqlanib turgan holda o’rganilayotgan mavzuning ijtimoiy ahamiyatiga e'tibor qaratiladi. Boshlang’ich sinfda dars jarayonida motivlarni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. O’qituvchi o’quvchilarning o’quv-bilish faoliyatlarini tashkil etishda motivlarga ko’proq e'tibor b е rishi o’quvchilarning bilim egallash jarayonining samaradorligini ta'minlaydi. O’qituvchi dars loyihasini tayyorlar ekan, maqsadni oydinlashtirishi va shu maqsad asosida o’quvchilarning o’quv-bilish faoliyatlarini shunday tashkil etishi lozimki, b е lgilangan maqsad to’liq amalga oshsin. Darsda pedagigik texnologiyalarning metodlaridan foydalanish, o’quvchilarni bilimlarini kengaytirish o’qituvchidan katta mahorat talab

kitob o’qishga bo’lgan ishtiyoqi, og’zaki nutqi shakllanadi, so’z boyligi oshadi, har bir mavzuga savol tuza olishga, erkin va mustaqil fikrlashga o’rganadilar. Ushbu metod orqali o’quvchilar ertaklarni, badiiy asarlarni reklama qiladilar. Reklama qilish jarayonida ertak, asar qahramonlariga xos sifatlarni ochib beradilar. Ya’ni asarni o’qib, asardagi voqea-jarayonlarni reklama qiladilar. Metodni qo’llash jarayonida quyidagi harakatlar amalga oshiriladi. 1. o’quvchilar guruhlarga ajratiladi. 2. o’quvchilarga ertak yoki biror bir asarning mavzusi e’lon qilinadi. 3. o’quvchilar mavzudagi jarayonlarni, undagi qahramonlarni qisqa fikrlar bilan reklama qiladilar. 4. sinfdagi boshqa o’quvchilar esa ertak yoki asarning nomini topishadi. 5. Mazmunli, aniq va qiziq reklama tayyorlagan o’quvchi rag’

o’rgatish, kamtarlik, to’g’ri gapirish, shirinsuhanlik, rostgo’ylik fazilatarini tarbiyalash; v)rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarda erkin va mantiqiy fikrlash, mustaqil ishlash ko’nikmalarini rivojlantirish. Ularni hozirjavoblikka o’rgatish. Darsning turi : Yangi bilim beruvchi , bilimlarni mustahkamlovchi Dars shakli: noan’anaviy dars Dars metodi: suhbat , izlanish metodi , savol javob , baxs-munozara Dars metodikasi: REKLAMA metodi, Dars jihozi: chizmalar, hayvonlarni ifolaydigan rasmlar, tarqtmali kartochkalar, rag’batlantirish uchun jetonlar, ko’rgazmali qurollar, darslik, sinf taxtasi, proyektor, kopyuter; Sinf sharoiti: Kichik guruhlar bilan ishlash uchun sinfxonani tayyorlash DARSNING BORISHI 1 . Tashkiliy qism O’qituvchi : So’zlarning eng shirini, Ochiq aytsam sirini. Odob bo’g’

Sinfda barchamiz jam, Darsdan qolmaymiz hech ham. O’qituvch i: –Demak darsda hamma bor, Barchadarsgatayyormig’ Hoshimov Sarvar : – Bizlar yaxshi bolamiz, Ochilgan gul-lolamiz. Sinfdagi g’unchamiz, Darsga shaymiz barchamiz. O’qituvchi: – Qaysi go’zal bir fasl, Yurtimizda kezmoqdag’ Go’zal bayram ayyomlar, Borligin kim sezmoqdag’ Jo’rayeva Umida: – Hozir elda gulbahor, Har joyda gullar ifor, Bu faslda ayollar, Navro’z ayyomlari bor. O’qituvchi: –Bugun sana nechanchi, Og’abekjon sen, ayt-chig’ Boltayev Og’abek: –Ustoz, bugun aprelnin, O’n birinchi sanasi, Amir Temurday buyuk, Siymo tug’ilgan oyi. O’qituvchi: –Aytingchi siz qay yurtning, Ertasi, bolasisizg’ Ona yurt, ona elning, Farzandi, lolasisiz. O’quvchilar: – Baxtli bolamiz har on, Yurtimiz O’zbekiston! O’qituvchi: – Xursandman, sizga ra

Mauzerova Hilola: – Vatan biz yoshlar ishongay cheksiz, Qalblarda bir olov yonadi tengsiz, Shu yurtning farzandi bo’lmoqlik baxtdir! O’zbekiston – kelajagi buyuk davlatdir! O’qituvchi: –Qo’limda bor shunday kitob, Ichin ochsam dur-u oftob, O’qing birga do’st-u o’rtoq, Sherlar, maqollar koni, Nedur bu kitob nomig’ O’quvchilar: –O’qish kitobimiz. O’qituvchi: –Bu fan go’yo ummondir, Mo’jizalar makoni, O’rganganning qunt bilan, Ortar ilmi imkoni. O’rganamizmig’ O’quvchilar: –O’rganamiz qunt bilan, Yuraklarda o’t bilan. O’qituvchi: –bizning shior: O’quvchilar: Kuch – bilim va tafakkurda! O’qituvchi: – Barchaning katfiyati a’lomig’ Unda darsni boshladik. 2. O’tgan darsni so’rash O’qituvchi: – Bolajonlar biz o’tgan darsimizda qaysi mavzuni o’qib o’rgangan edik? Ibragimova Shaxlo: – Somon, cho’g’

Reklama qiling: LOVIYA Reklama qiling: SOMON Reklama qiling: CHO’G’ O’quvchilar tarqatmalarni olgandan so’ng o’sha shaxs yoki predmetga xos sifatlar, hatti harakatlar, asardan parchalar, rolli ko’rsatmalar orqali reklama qilib berishlari kerak bo’ladi. Buni esa qolgan o’quvchilar nima yoki kim haqidagi sifatlar ekanligini aniqlaydilar. O’quvchilar baholanadilar. O’qituvchi: – Ertak qahramonlarini sanab bering. – Loviya, somon, cho’g’ qanday uchrashib qolishdi? – Loviya va somonning suxbatini gapirib bering. – Somon nimaga daryoga tushib ketdi? – Loviya qilgan ish to’g’rimi? – Do’stlik haqida maqol bilasizmi? – Somon, cho’g’ va loviyani haqiqiy do’stlar deya olamizmi? O’quvchilar savollarga javob beradilar, rag’batlantiriladilar. O’tgan mavzu yuzasidan bajarilgan rebuslar tekshiriladi. O’q

O’qituvchi doskaga sana va mavzuni yozadi. Yangi mavzu Qarg’a va tulki masalini ifodali o’qib beradi. Qarg’a bir kun allaqaydan, Jinday pishloq topib oldi. Qo’noq tanlab qarag’aydan Yemoqchiydi, o’ylab qoldi. Baxtga qarshi osha yerdan O’tib borar edi tulki.rak bunga juda Pishloq hidin sezib birdan Joyida taq to’xtadi-ku? Qaraydiki, luqmayi pok, Turar qarg’a tumshug’ida. Tulki, axir, azaldanoq Mazaxo’rak bunga juda Asta keldi daraxt tomon, Dum o’ynatib, u yon-bu yon. Uzmay sira qarg’adan ko’z, Tamshangancha boshladi so’z. “Aylanayin do’mboqqinam, Qosh-u ko’zi munchoqqinam. Biram go’zal pat- u boling, Bo’yinlaing qaddu doling. Tarifingga so’z yo’q netay Girgittoning bo’lib ketay. Farishtadan a’lodirsan, Kuylashda ham balodirsan. Bir sayrab ber, qaroqqinam, Tortinmasdan boshla qani, Qushlar s

Qarg’a “qag’” deb o’giz ochdi. Pishloq yerga tushgan hamon, Ayyor tulki olib qochdi. O’qituvchi: Bolajonlar, deylik sizlarni kelajakda 3ta kasb kutmoqda: uchuvchi bo’lish, Jurnalist bo’lish va harbiy bo’lish. Ayting-chi kim qaysi kasbni tanlagan bo’lardi. Tanlangan kasblar bo’yicha o’quvchilar guruhlarga bo’linadilar va o’zlariga nom tanlaydilar. Chaqqonlar. Topqirlar. Ziyraklar. O’qituvchi: Bolajonlar, meni diqqat tinglang. Bir bor ekan, bir yo’q ekan. Qadim-qadim zamondamas, ayni hozirgi kunlarda uzoqda, bir katta dengiz bo’lgan ekan. Bu dengizning o’rtasida chiroyli va hushmanzara orol joylashgan bo’lib, bu orol o’simlik va hayvonlarga boy ekan. Orolning malikasi bo’lgan ekan. Bu malika shu katta dengizning kichkina, ammo, go’zal tilla baliqchasi ekan. U faqat tilla emas, balki sehrli h

Tarqatmalar tarqatilgandan so’ng guruhlar topshiriqlarga tayyorgarlik ko’radilar. Belgilab berilgan vaqt tugagach har bir guruhdan o’z fikrlarini bayoni haqida so’raladi. Har bir guruh javobini tinglab olgan holda muhokama olib borishadi. Maqollar aytiladi: Ozga qanoat qilmagan ko’pdan qolur. Ko’p bo’lsa ketar, kam bo’lsa yetar. Eng yaxshi fikrlar bildirgan guruh g’olib deb topiladi. O’quvchilar nomdor jetonlar bilan taqdirlanadilar. O’qituvchi: Aziz bolajonlar mana bitta guruhimiz oldinga qarab suzib ketyaptilar, boshqa guruhlarimiz ham jadalroq harakat qilishlarini istardim. Baliqchaga yordam berishimiz kerak axir. 2-topshiriq: Baliqchani baliqlar orasidan qidirish. Bunda qarmoqlar yordamida karton qog’ozdan tayyorlangan baliqchalar ovlanadi. Baliqchalarning orqa tomonida yozilgan savoll

Yo dengizda suzuvchi, Yo osmonda uchuvchi. Nimaki qilsang tilak, Bariga o’qish kerak. O’quvchilar she’rni harakatlar bajarib aytadilar. 4-topshiriq: “Zanjir” o’yini o’ynaladi. O’qituvchi bir turga mansub narsalar nomini aytadi. O’quvchilar esa unga tegishli narsa nomini topib aytadi. Masalan: – “sinf jihozi”, –“xattaxta”. To’xtab qolgan guruh o’yinni to’xtatadi. G’olib guruh rag’batlantiriladi. 5. Darsning yakuni G’olib guruh aniqlanadi. Ularga tilla baliqcha sovg’a qilinadi. O’qituvchi: Aziz bolajonlar bugun darsda barcha o’quvchilarimiz faol ishtirok etishdi. G’olib guruhimizni tabriklaymiz, qolganlar esa boshqa darslarimizda yana ham yaxshi ishtirok etishadi. Shunga harakat qilishadi. Biz bir-birimiz bilan ahil inoq o’zbek farzandlarimiz! O’quvchilar: Tarqalibmas, to’planib, Jamlanib h

Reklama metodining afzalligi: - O’quvchilar nutqi ravonlashadi; - Mustaqil, erkin fikrlashga o’rgatadi; - O’quvchida darsga qiziqishni oshiradi; - O’quvchilarning kitob o’qishga bo’lgan ishtiyoqini kuchaytiradi; - Og’zaki nutqi shakllanadi; - So’z boyligi oshadi; - Bilishga qiziqishini badiiy asarga hurmatini oshiradi; - O’quvchilarni tez fikrlashga o’rgatadi; - O’quvchida diqqatni jamlash ko’nikmasini hosil qiladi; - Savollarga to’liq javob bera olishga o’quvchini o’rgatadi. Quyidagi jadvalda REKLAMA metodi va boshqa interfaol metodlarni qo’llashning samaradorlik darajalarini ko’rsatamiz. N Interfaol o’qitish metodlariN azariy bilim larni Faktik bilim larni K itob o’qishga bo’lgan ishtiyoqini Tafakkurni N utqini Bilishga qiziqishni Tafakkur m ustaqilligini 1 Aqliy hujum + + + + + + 2 BBB

Bu metod orqali ham darsni mazmunli tashkil etish, ham o’quvchilar dunyoqarashini yuksaltirish, ularda badiiy obrazni rollarda kirishni shakllantirish mumkin. UMUMIY XULOSALAR VA TAVSIYALAR.

Xulosa qilib shuni aytishimiz mumkinki bugungi dunyo miqiyosida axborot kommunikatsiya tizimining yuksak darajada rivoj topib borayotganligi va bu boshqa sohalar qatorida ta’lim jarayoniga ham kirib kelib, uni yanada sifatli tashkil etishga o’z ta’sirini ko’rsatayotganligi ehtiyojidan kelib chiqib, shuni aytish mumkinki, boshlang’ich ta’lim o’qituvchisi texnika va tеxnologiyani chuqur bilishi, tahlil qila olishi va yangilik yaratilish darajasida bilimli va mahoratli bo’lishi juda muhim. Buning uchun darsni tashkil etish jarayonida barcha o’quvchilarga tushunarli, oson, qiziq bo’lgan usullarni tanlashi va qo’llay olishi, ko’rgazmali qurollardan foydalanishi, yangi ishlab chiqarilayotgan tеxnik vositalarni tadbiq qilishi, ta'lim oluvchilarni ijodiy, mustaqil ishlashga undashi, pedagogik

egallashi va ma`naviy fazilatlarni o’zlashtirishga yunaltirilgan topshiriqlar tizimini ishlab chiqish, ta`limning natijasi va o’zlashtirish darajasini aniqlash ularni ob`ektiv baholash uchun test vazifalarini tayyorlash kabilar tashkil qiladi. Boshlang’ich sinf o’quvchilarining pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etilgan o’qish darslari jarayonida erkin va mustaqil fikrlash qobiliyati shakllanadi. Mustaqil fikrlash qobiliyatining shakllanishi natijasida, o’quvchilar atrof olamdagi, jamiyatdagi qonunlarni, shuningdеk, asardagi ijobiy va salbiy qahramonlar orqali lar insoniy fazilatlarni anglash, bilimlarni chuqur o’rganish, keng fikrlash, tеgishli qarorlar qabul qilish ko’nikmalari shakllanadi. Darslarni samarali va sifatli tashkil etish uchun pеdagogning tashkiliy hamda uslubiy jihatd

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.

1. O’zb е kiston R е spublikasi «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi». - T.: O’zb е kiston, 1997-yil. 2. O’zb е kiston R е spublikasining «ta'lim to’g’risida»gi Qonuni. – Toshk е nt, 1997-yil. 3. Karimov I.A «Asosiy vazifamiz - Vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz faravonligini yuksaltirishdir». T.: O‘zbekiston, 20l0-yil. 48-bet. 4. Kаrimоv I.A Jаmiyatimiz mаfkurаsi хаlqni-хаlq, millаtni-millаt qilishgа хizmаt etsin. «Tаfаkkur»jurnаli, 1998-yil, 2-sоn, 29 bеt. 5. Karimov I.A. Yuksak ma'naviyat-еngilmas kuch.–T.: Ma'naviyat,2008-yil 6. Karimov I.A. O’zb е kiston XXI asrga intilmoqda.- T.: O’zb е kiston, 2000-yil 7. Avliyoqulov N.X., Musa е va N. P е dagogik t е xnologiyalar. Toshk е nt-2008-yil 8. Avliyoqulov N.X. Zamonaviy o’qitish t е xnologiyalari – Toshk е nt, 2001 9. Adizov B.R.

19. Ishmuham е dov R., Abduqodirov A., Parda е v A. Ta'limda innovatsion t е xnologiyalar. T:, 2008-yil 20. Ishmuham е dov R., Abduqodirov A., Parda е v A. Tarbiyada innovatsion t е xnologiyalar. T:, 2010-yil 21. Nishonali е v U. Ta'lim standarti va p е dagogik innovatsiyalar. – «Xalq ta'limi», 1999-yil 22. Nаzаrоvа T.S. Pеdаgоgichеskаya tехnоlоgiya: nоv i y etаp evоlyusii.- T . 1999 - yil ,16 b 23. Nаzаrоvа T.S. Pеdаgоgichеskаya tехnоlоgiya: nоv i y etаp evоlyusii.- T . 1999,16 b 24. Mallay е v O. Yangi p е dagogik t е xnologiyalar. T. 2000-yil 25. Ochilov M. Yangi p е dagogik t е xnologiyalar. – Karshi «Nasaf», 2000-yil 26. Rozikov O., Og’a е v S., Maxmudov A., Adizov B. Ta'lim t е xnologiyasi. – Toshk е nt «O’qituvchi» 1999-yil 27. Sayidaxm е dov N.S. Yangi p е dagogik t

35. Zaripov K. Yangi p е dagogik t е xnologiyani tadbiq etish bosqichlari. – «Xalq ta'limi», 1997-yil 4-son, 4-12 b е tlar. 36. Ziyomuhamm е dov Abdullay е va B.Sh. Ilg’or p е dagogik t е xnologiya: Nazariya va amaliyot «Ma'naviyat asoslari» darsi asosida ishlangan uslubiy qo’llanma.-Toshk е nt, Abu Ali Ibn Sino nomli tibbiyot nashriyoti, 2001-y 37. Ziyomuhammadov B., Toji е v M. P е dagogik t е xnologiya. T:, 2009-yil MUNDARIJA: KIRISH ……………………………………………………….3-8-bet

1-BOB. Boshlang’ich sinf o’quvchilarini o’qitishda pedagogik texnologiyalarning nazariy asoslari… ……………………………9-21-bet 1.1. Pedagogik texnologiyalarning mazmuni va mohiyati..9-21-bet 1.2. Pedagogik texnologiyalarning nazariy va metodolik asoslari…………………………………………………………...22-35-bet 2-BOB. O’qish darslarini pedagogik texnologiya asosida tashkil etish metodikasi…………………………………………………..36-51-bet 2.1. O’qish darslarini tashkil etishda pedagogik texnologiyalardan foydalanishning shakllari………………………………………….36-51-bet 2.2. Boshlang’ich sinf o’qish darslari jarayonida pedagogik texnologiyalarni qo’llash usullari………………………………..52-70-bet Umumiy xulosa va tavsiyalar…………………………….71-73-bet Foydalanilgan adabiyotlar………………………………..74-76-bet Ilovalar.

Купить