Buddaviylik - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	850.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Buddaviylik

Купить

MAVZU:
BUDDAVIYLIK

1. Buddaviylik asoschisining
shaxsi.
2. Buddaviylik ta'limoti.
3. Meditatsiya.
4. Buddaviylikning tarqalishi.
5. Buddaviylik manbalari.


Eramizdan avvalgi VI - V asrlarda
Hindistonda yuzaga kelgan;

uchta dunyo dinlari ichida eng
qadimiysi hisoblanadi;

hozirgi kunda dunyoda buddistlar soni
taxminan 400
mln.ga yaqin bo‘lib, ulardan 1mln. yaqin
mon axlar-dir.


Janubiy, Janubi- Sharqiy va Sharqiy
Osiyo mamlakatlari;

Shri - Lanka, Hindiston, Nepal, Butan;

Xitoy, Singapur, Malayziya, Mongoliya,
Koreya;

Vyetnam, Yaponiya, Kombodje,
Birma, Tayland;

Laosda va qisman Yevropa va
Amerika qit'alarida;

Rossiyaning shimoliy mintaqalari -
Buryatiya, Qalmiqistonda istiqomat
qiladilar.

Buddaviylik asoschisi haqida xabar beruvchi
folklor va badiiy adabiyotlar uning ismlari
va ma'nolarini quyidagicha
ta'riflaydilar:

Siddxartxa - shaxsiy ismi,

Gautama - urug‘ ismi,

Shakyamuni - shaklar yoki shakiya
qabilasidan chiqqan donishmand,

Budda – nurlangan (ismlar ichida eng
mashxuri shu ismdan dinga Buddizm nomi
berilgan ),

Tadxagata - shunday qilib shunday ketgan,

Djina - g‘olib,

Bxagavan - tantana qiluvchi.


« Maxavostu» - eramizning II asrida yozilgan,

«Lalitavistara» - eramizning II- III
asrlarida yuzaga kelgan,

«Buddaxacharita» - budda faylasuflaridan
biri Ashvagxoshey tomonidan eramizning I- II
asrlarida yaratilgan,

«Nidanakatxa» - eramizning 1- asrida yozilgan,

«Abnixishkramansutra»

Afsonalarda ay t ilishicha, Budda k o‘p y illar
dav omida y er y uzidagi t urli mav judot lar
qiy ofasida qay t a t ug‘ilgan bular:

84 marta ruhoniy,

58 marta podshoh,

24 marta rohib,

13 marta savdogar,

18 marta maymun va shuningdek tovuq,
fil, g‘oz, baliq, qurbaqa, kalamush,
quyon kabi qiyofalarda qayta
tug‘ilgan.

Jami 550 marta qayta tug‘ilgan. U doimo
qayerda, qay qiyofada tug‘ilishini
o‘ziga o‘zi belgilagan.

Buddaviylik ta'limoti:

Qadimiy Hind diniy - falsafiy
ta'limotlari asosida vujudga
kelgan, amaliyot va nazariyotdan
iborat diniy tizimdir.

Uning asosi «Hayot - bu azob,
uqubatdir» va
«najot yo‘li mavjud» degan g‘oyadir.

Buddaning ilk da'vati
mujassamlashgan

4 haqiqatda o‘z ifodasini topgan.

Birinchi haqiqat - «Azob
uqubat mavjuddir»

Har bir tirik jon boshidan kechiradi,
shuning uchun har qanday hayot - qiynoq,
azob- uqubatdir.
Ikkinchi haqiqat -
«Qiynoqlarning sabablari
mavjuddir»

Inson moddiy narsalar yoki ma'naviy
qadriyatlardan foydalanib, ularni
haqiqiy va doimiy deb hisoblaydi va
doimo ularga ega bo‘lishga intiladi.

Uchinchi haqiqat - «Qiynoqlarni
tugatish mumkin»

Yaxshi yoki yomon niyatlar,
intilishlardan butunlay uzilish Nirvana
(ruhning oliy maqomga erishishi)
holatiga to‘g‘ri keladi.
To‘rtinchi haqiqat - «
Qiynoqlardan qutilish yo‘li
mavjuddir»

Bu yo‘l - «Sakkizta narsaga amal qilish,
to‘g‘ri tushunish, to‘g‘ri harakat qilish,
to‘g‘ri muomalada bo‘lish, fikrni to‘g‘ri
jamlash» (Meditatsiya).

Buddizm ta'limoti asosan uch
qismdan
iborat:

Meditatsiy
a

Ahloq

Donolik

Meditatsiya:

To‘g‘ri tushunish;

To‘g‘ri niyat qilish;

To‘g‘ri o‘zini tutish;

To‘g‘ri anglash;

To‘g‘ri harakat qilish;

To‘g‘ri muomalada
bo‘lish;

To‘g‘ri fikr yuritish;

To‘g‘ri gapirish.

A hloq normalari- Budda " Pancha Shila“
nasihat i:

Qotillikdan saqlanish;

O‘g‘rilikdan saqlanish;

Gumrohlikdan saqlanish;

Yolg‘on, qalbaki narsalardan saqlanish;

Mast qiluvchi narsalardan saqlanish;

Tushdan keyin ovqatlanishdan
saqlanish;

O‘yin - kulgudan saqlanish;

Zebu- ziynat, atir- upalardan saqlanish.

Donishmandlik :

bu buddaviylikning asosiy maqsadi
bo‘lib, narsalar tabiatini to‘g‘ri
tushunish.
Buddav iy lik da ik k i oqim:

«Xinayana» (kichik g‘ildirak);

«Maxayana» (katta g‘ildirak).

Buddav iy lik ning t arqalishi

Eramizdan avvalgi 1 ming yillik
oxirlarida Shri- Lankaga va O‘rta
Osiyoga,

Eramizning I asrida Xitoyga,

IV asrda Koreyaga,

VI asrda Yaponiyaga,

VII asrda Tibetga,

XIII asrdan XVI asrgacha
Mongoliyaga,

XVII asrdan XVIII asrlargacha Buryatiya
va Tuvaga,

XIX- XX asrlarda Amerika va
Yevropa qit'alariga buddaviylik
kirib borgan.

Buddav iy lik manbalari

Tripitaka (yoki Tipitaka) - uch savat ma'nosini
anglatadi. U uch qismdan iborat bo‘lganligi
uchun shunday nom bilan atalgan. Ular:

Sutta- pitaka - budda targ‘ibotining haqiqiy
bayoni hisoblangan sutra matnlari;

Vinaya- pitaka - rahboniylik ahloqi va
xonaqohlar nizomlariga bag‘ishlangan
vinaya matnlari;

Abxidxarma- pitaka - buddaviylikning falsafiy
va psixologik muammolarini bayon qilib
berishga bag‘ishlangan abxidxarma
matnlaridan iborat.

E'tiboringiz uchun
rahmat!

Buddaviylik

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish