Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 28.9KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

C++ dasturlash tilida ma’lumotlarning murakkab toifalari (struktura) bilan ishlash

Купить
MAVZU: C++ dasturlash tilida ma’lumotlarning murakkab toifalari (struktura) bilan ishlash C++ tilida ishlatiladigan ma'lumotlar 2 toifaga, oddiy va murakkab toifadagi ma'lumotlarga bo’linadi. Oddiy toifadagi ma'lumotlarning boshqa toifadagi ma'lumotlardan asosiy farqlanuvchi bеlgisi - ularning tartiblanganligi va yaxlitligidadir, ya'ni masalan INT toifasiga mansub ixtiyoriy kattalik alohida raqamlarga bo’linmaydigan yaxlit kattalikdir (INT toifasidagi kattalik sifatida bitta butun son tushuniladi). Murakkab toifadagi ma’lumotlar bir nechta kattaliklar ketma-ketligidan , to’plamidan iborat. Shuning uchun bu toifalarni tarkiblashgan toifalar deb yuritiladi. C++ tilida murakkab toifalardan massiv toifasi deyarli har bir dasturda ishlatiladi. Massiv - bu umumiy nomga ega bo’lgan bir xil toifadagi ma’lumotlarning tartiblangan ketma-ketligidir. Odatda ma’lumotlar ro’yhatlarini, turli ko’rinishdagi jadval elementlarini massivlar ko’rinishida ifodalash qulaydir. Masalan, quyida tartiblangan haqiqiy sonlar massivi keltirilgan: (1.5, 14.7, -5.0, 8.5, 0.45), bu massivning bazaviy toifasi esa haqiqiy (float) toifadir. Massiv tushunchasini A – umumiy nomga ega va bir toifadagi qo’zg’almas kattaliklar kеtma-kеtligidan iborat bo’lgan sonli vеktor misolida tushuntirish mumkin: A(5) = (a 1 , a 2 , a 3 , a 4 , a 5 ), bu еrda a1, a2…- massiv elеmеntlaridir. Ularni ifodalashda ko’rsatkichli (indеksli) o’zgaruvchilardan foydalaniladi. Matеmatika kursidan ma'lumki, ko’rsatkich (indеks) o’zgaruvchilarning tartiblangan kеtma-kеtlikdagi o’rnini bildiradi. Borland C++ Builder 6 tilida o’zgaruvchining ko’rsatkichi to’rtburchak qavslar ichiga olinib yoziladi , ya'ni A[1]=1.5, A[2]=14.7, A[3]=-5.0, A[4]=8.5, A[5]=0.45. Ma`lumotlarning barcha toifalari oddiy bo`lsin, murakkab bo`lsin faqat bir toifadagi ma`lumotlarni saqlash uchun ishlatiladi. Masalan Integer toifasi faqat butun sonlarni saqlash uchun ishlatiladi. Massivlar va to`plamlarda esa elementlari qaysi toifada e`lon qilingan bo`lsa, faqat shu toifadagi ma`lumotlarni saqlaydi. Amaliyotda esa axborotlarni saqlash, qayta ishlash uchun ma`lumotlarning har hil toifalarini aralashtirib ishlashga to`g`ri keladi. Ma`lumotlarning aralash toifasi bilan ishlash uchun C++ da struct (struktura) dan foydalanish mumkin. Struktura deb, har hil toifadagi ma`lumotlarning cheklangan to`plamiga aytiladi. Strukturalar – maydon deb ataluvchi chekli sondagi hadlardan tashkil topadi. Struktura nimaligini tushinish uchun quyidagi misolni ko`rib chiqamiz. № Familiya Ism Baholar 1 Abdullaev Dilshod 5 5 4 5 2 Abdurahimov Ne`mat 3 3 4 5 3 Rejepova Dilbar 5 5 5 5 4 Karimova Hafiza 4 4 5 5 Bu jadvalning har bir satri har hil toifadagi alohida elementlardan tuzilgan: 1. Tartib raqami – butun sonlardan 2. Familiya Ism – belgili satrlardan 3. Baholar – butun sonlar massividan tashkil topgan. Bu ma`lumotlarni bir guruhga, strukturaga birlashtirish mumkin. Quyidagicha belgilashlar kiritamiz: Imtixon – strukturaning nomi; N – tartib raqami; FI – Familiya ism; B – baholar; Strukturalarni e`lon qilish: Strukturalarni e`lon qilish uchun struct xizmatchi so'zidan foydalaniladi. struct struktura_nomi { toifa_1 nom1; toifa_2 nom2; . . . toifa_n nomn; }; Struktura elementiga murojaat Struktura orqali yangi ma'lumotlar toifasi hosil qilinadi. Prоgrammada strukturalardan fоydalanish shu toifadagi o’zgaruvchilar e’lоn qilinish orqali bo'ladi. Yuqoridagi misol uchun strukturani e`lon qilish quyidagicha bo`ladi: struct imtixon { int n; // tartib raqami char FI[30]; // Familiya ismi int b[4]; // Baholar }; Struktura elementlari (maydonlari) programmada oddiy o`zgaruvchilar kabi ishlatiladi. Struktura maydoni elementlari ustida, uning toifasida nima amal bajarish mumkin bo`lsa shu amallarni bajarish mumkin. Strukturaning mayddoniga murojaat qilish uchun, o'zgaruvchidan keyin nuqta (.) qo'yiladi. imtixon t; // talaba t.n = 1; t.b[0] = 5; t.b[1] = 5; t.b[2] = 4; t.b[3] = 5; strcpy(t.FI, "Abdullaev Dilshod"); Butun va haqiqiy toifadagi o'zgaruvchilarga qiymat berish oddiy amalga oshiriladi. Satrlarga qiymat berish esa, strcpy - funksiyasi orqali amalga oshiriladi. Keling oddiy ishchi nomli struktura (sinf) hosil qilamiz va undan programmada foydalanishni o'rganamiz. Ishchi strukturasi quyidagi maydonlarni o'z ichiga oladi: ? Familiy ? Ism ? Lavozim ? Oklad ? Yosh Strukturaga ma'lumotlarni kiritish va chiqarishda amallarni qayta yuklashdan foydalanamiz. Amallarni qayta yuklashni, C++ da ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash qismida batafsil to'xtalamiz. Xozircha asosiy e'tiborni strukturaga qaratamiz. Ishchi strukturasin hosil qilish va dasturda foydalanish #include <iostream.h> // ishchi sinfini e'lon qilish struct ishchi { char familiya[30]; char ism[30]; char lavozim[30]; float oklad; int yosh; }; // kiritish amalini qayta yuklash istream& operator >> (istream& input, ishchi& k) { cout << "Familiyani kiriting\n"; input >> k.familiya; cout << "Ismni kiriting\n"; input >> k.ism; cout << "Lavozimini kiriting\n"; input >> k.lavozim; cout << "Okladni kiriting ($)\n"; input >> k.oklad; cout << "Yoshini kiriting\n"; input >> k.yosh; return input; } // chiqarish amalini qayta yuklash ostream& operator << (ostream& out, ishchi k) { out << "\nFamiliya:\t" << k.familiya; out << "\nism:\t\t" << k.ism; out << "\nlavozim:\t" << k.lavozim; out << "\noklad:\t\t" << k.oklad << "$"; out << "\nyosh:\t\t" << k.yosh << endl; return out; } int main() { // ishchi sinfidagi ob'ektni e'lon qilish ishchi p; cin >> p; cout << p; system (“pause”); return 0; } n ta ishchi haqidagi ma'lumotlarni o'zida saqlovchi fayl hosil qiling. 21 yoshdan kichik bo'lgan ishchilarni chiqaruvchi programma tuzilsin. #include <iostream.h> // ishchi sinfini e'lon qilish struct ishchi { char familiya[30]; char ism[30]; char lavozim[30]; float oklad; int yosh; }; // kiritish amalini qayta yuklash istream& operator >> (istream& input, ishchi& k) { cout << "Familiyani kiriting\n"; input >> k.familiya; cout << "Ismni kiriting\n"; input >> k.ism; cout << "Lavozimini kiriting\n"; input >> k.lavozim; cout << "Okladni kiriting ($)\n"; input >> k.oklad; cout << "Yoshini kiriting\n"; input >> k.yosh; return input; } // chiqarish amalini qayta yuklash ostream& operator << (ostream& out, ishchi k) { out << k.familiya; out << " " << k.ism; out << "\t" << k.lavozim; out << "\t" << k.oklad << "$"; out << "\t" << k.yosh << endl; return out; } int main() { // ishchi sinfidagi ob'ektni e'lon qilish ishchi p; FILE * f; int n = 0; f = fopen("ishchi.txt", "a+"); cout << "Faqat ro'yxatni ko'rish uchun 0 kiriting\n"; cout << "Yangi kiritiladigan ishchilar sonini kiriting\n"; cin >> n; if (n >= 1) for (int i = 1; i <= n; i++) { cout << i << " - ishchi ma'lumotlarini kiriting\n"; cin >> p; // faylga ma'lumotlarni yozish fwrite(&p, sizeof(ishchi), 1, f); } // fayl boshiga o'tish rewind(f); cout << "Ishchilar ro'yxati\n"; n = 0; while (fread(&p, sizeof(ishchi), 1, f)) { n++; cout << n << " "; cout << p; } // fayl boshiga o'tish rewind(f); cout << "21 - yoshdan kichik dasturchilar ro'yxati\n"; n = 0; while (fread(&p, sizeof(ishchi), 1, f)) { if (p.yosh <= 21) { n++; cout << n << " "; cout << p; } } fclose(f); system (“pause”); return 0; } Agar yozuv dasturlar boshlash oldin, Biz dasturlash tili C dasturlari tuzilishini o'rganish kerak . O'z aytganda, dastur tuzilishi ish maydoni reja hisoblanadi (olgan kodi) dasturlari va sintaksisi asosiy birliklari aniq maqsadida. dasturning tuzilishi dasturiy muhitida qarab, bir oz farq qiladi. Мы ориентируемся на Edi Microsoft Visual Studio, va bu MVS uchun maxsus dasturlar misollar ko'rsatiladi. Agar boshqa edi dan foydalanayotgan bo'lsangiz, keyin boshqa rivojlanish muhitlar uchun MVS kodni o'tkazish qiyin bo'lmaydi, va siz axir yig'ib olaman, buni qanday qilib. Структура программ для Microsoft Visual Studio. 1 2 3 4 5 6 // struct_program.cpp: определяет точку входа для консольного приложения. #include "stdafx.h" //здесь подключаем все необходимые препроцессорные директивы int main() { // начало главной функции с именем main //здесь будет находится ваш программный код } Chiziq 1 Bu konsol qo'llash uchun kirish nuqtasi yuritiladi, u anglatadi, bu dastur Windows dasturning nomini bildirib buyruq satırından ishlatish mumkin ekanligini, masalan, bunday struct_program.cpp . Chiziq 1 Bu bir-line fikr emas, Bu belgilar bilan boshlanadi, chunki // , Izoh keyingi maqolada muhokama qilinadi haqida qo'shimcha ma'lumot bering. Chiziq 2 header file "stdafx.h" . Ushbu fayl konteyner o'xshaydi, u asosiy önişlemci ko'rsatmalarni bog'liq, chunki (ular, bu derleyici bog'liq, Agar Console Application yaratish qachon), darhol ulangan va yordamchi bo'lishi (Ulangan programmer). include – Ko'rsatma preprotsessora, t. U. Post önişlemci. Lines, bilan boshlangan # To'plamda dasturi oldin Pre. Preprocessor direktivalari ham qatorda ulanishi mumkin, Yozishni boshlash so'ng #include "stdafx.h" asosiy vazifasi boshlanishidan oldin. Va asosiy kutubxona ulash, bu yo'l, va foydalanish "stdafx.h" – qo'shimcha header fayllar ulash uchun qobiliyati, qaysi faqat MVS bo'lgan. 6-tor e'lon vazifaga 4 From main . Chiziq 4 - A vazifasi header, qaysi bir xabar turi iborat (Ushbu holatda int ), bu funktsiya, va funktsiya nomi, va Qavslar, unda faoliyat parametrlarni e'lon qilingan. int – integer ma'lumotlar turi Asosiy kodni joylashgan jingalak Qavslar orasida, Bu funktsiya tanasi chaqirdi. Bu dasturning eng oddiy tuzilishi. Данная структура написана в Microsoft Visual Studio. Yuqoridagi barcha boshqa derleyiciler uchun haq, liniyasi tashqari 2. Konteyner "stdafx.h" hech bir joyda, yana MVS bor. C Builder dasturi tarkibi. Agar Console Application Project ustasi yaratgandan so'ng, avtomatik ravishda quyidagi kodni hosil qiladi: 1 2 3 4 5 6 //препроцессорная директива, автоматически подключённая мастером создания проектов #include <vcl.h> int main() { return 0; } Biz qarang, bu funktsiyasi ma'lumotlar turi – int . Bu funktsiya tuzishda ba'zi tamsayı qaytadi dalolat, Bizning holda 0. Integer, chunki, nima int - Butun sonlarning uchun A ma'lumotlar turi, kabi 4, 5, 6, 456, 233 va t. d. asosiy narsa eslash, agar funksiyasi qaytish turi main – bu int yoki har qanday boshqa, Bundan tashqari void , Agar bu kabi bir chiziq yozish kerak: return <возвращаемое значение>; Chiziq 2 Ulangan Kutubxona vcl.h - Bu avtomatik ravishda ustasi dasturni bog'lab, Shuning uchun u uzoqdagi kerak emas, aks holda loyiha ishlamaydi. Umuman olganda, Master avtomatik ravishda dastur tuzilishini yaratadi, bir oz farq, Biz ko'rib, lekin mohiyati bir xil bo'lib qoladi. Masalan: 1 2 3 4 int main(int argc, char* argv[]) { return 0; } Bu strukturaning bir misol ustasi hosil bo'lgan MVS2010. The main bir oz farq. Yana keyinchalik muhokama qilinadi, lekin men derlar, ekan main Bu shakl bor, dastlab Unicode qo'llab-quvvatlash uchun mo'ljallangan buyon. Unicode – Standard belgilar kodlash, deyarli barcha yozma tillarda oyatlarini taqdim etish imkonini beruvchi. Unicode Talk haqida ko'proq ma'lumot olish uchun, keyinchalik. Turli versiyalari mavjud main , lekin hech qanday zarari bor, chunki main Bu asosiy vazifasi bo'ldi, U va uning qoldiqlari So, Bas, avvalo tegishli bo'lib qolmoqda. MVS kutubxonalar bilan bog'liq dasturi tarkibida bir misol. 1 2 3 4 5 6 #include "stdafx.h" #include <iostream> using namespace std; int main() { } Katta harflar bilan yozilgan nomi link kutubxonalar, Ozroq. Header fayllar va ism-link kutubxona - ma'nodosh. Syntax header fayllar ulanish: #include <имя заголовочного файла> Qadimgi sarlavhalarini shunday bog'langan (kutubxonalar ulanish bu uslub C dasturlash tili meros): #include <имя заголовочного файла.h> farq, deb, deb kengaytirish nomi so'ng bayrok .h . dasturlash tili C nozik shundaydir. Masalan: Return 0; - o'ng emas, a kompilyatsiya xato bo'ladi. return 0; - o'ng!!! Ushbu maqola MVS va Borland kabi muhitda bir C ++ dasturining tuzilishi tasvirlangan. Va siz farq bo'lishi mumkin, deb, Ushbu tuzilmalar deyarli bir xil bo'ladi. Shuning uchun, bu maqola har qanday edi uchun tegishli. Agar edi hali hech ikkilanmay bo'lsangiz, Bering Ushbu maqola . Odatda massivlar zarurat, katta hajmdagi tartiblangan, lekin chekli elementlarga oid masalalarni hal etishda yuzaga keladi. Dastur ishlatilishi davomida massivlar aniq nomga ega bo’lishi va uning elementlari ma‘lum bir turda bo’lishi kerak. Bir o’lchovli massivlar kompyuter xotirasiga quyidagi shaklda saqlanadi. Bir o’lchovli massivlarni C++ dasturlash tilida bir nechta usullarda e‘lon qilish mumkin. Bir o’lchovli massivlarni boshlang‘ich qiymatlari berilmasdan C++ dasturlash tilida quyidagicha e‘lon qilinadi. <tur> <massiv o’zgaruvchisi>[<element soni>]; Massivni C++ dasturlash tilida e‘lon qilish uchun, albatta, elementlar soni yoki massiv elementlarining boshlang‘ich qiymatlari berilishi kerak. Masalan, float a [20];. Bunda float – massiv turi, a – massiv nomi. Massiv nomi faqat bitta harfdan iborat bo‗lmasdan ixtiyoriy identifikator ham bo’lishi mumkin, [20]– massiv o’lchami, ya‘ni massiv elementlari soni. Ushbu massivi quyidagicha o’qiladi. «Elementlari haqiqiy sonlardan iborat bo’lgan anomli massiv e‘lon qiliingan bo’lib, elementlari soni 20 ta va ular 0 dan 19 gacha nomerlangan». Massivni bu tarzda e‘lon qilishdan maqsad EHM xotirasida uning elementlari uchun joy ajratishdir. Massivni e‘lon qilmasdan uning elementlaridan dastur tarkibida foydalanib bo’lmaydi. C++ dasturlash tilida massiv elementlari noldan boshlab nomerlanadi. Masalan, massiv o’lsami n bo’lsa uning elementlari 0 dan n-1 gacha nomerlanadi. Massiv elementlari nomerli kvadrat qavsga olib ko’rsatiladi. Demak, yuqorida e‘lon qilingan massivning birinchi element a[0], oxirgi elementi esa a[19] bo’ladi. Massiv elementlari nomerli albatta butun son bo’lishi shart. Shuningdek, massiv indeks qiymati butun son bo’ladigan algebrik ifoda bo’lishi ham mumkin. Yoki massiv indeksi butun turli o’zgaruvchi ham bo’lishi mumkin. Shuning uchun agar massiv indeksini sikl parametri kabi aniqlash yo’li bilan massivning barcha elementlari ustida amallar bajarish mumkin. Float va double kabi haqiqiy turga mansub o’zgaruvchilarning qiymatlari har qanday kichik kesmada cheksiz ko’p bo’lganligi tufayli bunday o’zgaruvchilardan indeks sifatida foydalanib bo’lmaydi, ya‘ni bunday o’zgaruvchilar yordamida massiv elementlarini tartiblab sanab bo’lmaydi. Massiv uzunligi, ya‘ni elementlari sonini aniqlash uchun sizeof(massiv nomi) funksiyasidan foydalaniladi. C++ dasturlash tilida bir o’lchovli massivni e‘lon qilish. #include <iostream.h> int main() { int a[10]; //butun turli 10ta elementli massiv Double b[10]; //haqiqiy turli 10ta elementli massiv return 0; } Massivni umumiy ko’rinishida birinchi o’zgaruvchi turi, massiv o’zgaruvchisi va massiv elementlari soni yoziladi. Massiv elementlari soni, albatta, butun sondan iborat bo’lishi kerak, chunki elementlar soni, albatta, butun bo‘lishi kerak. Massiv elementlari soni biror bir ifoda yoki yagona o’zgaruvchi bo’lishi mumkin, bitta o’zgaruvchi orqali massivning umumiy indekslarini ifodalash mumkin. Massiv elementlarini tashkil qilish va massiv elementlari ustida amallar bajarishni quyidagi masala orqali qaraymiz. Massiv elementlarini tartib nomeri doimo 0 dan boshlanadi. Misol: 10 ta elementdan tashkil topgan massiv elementlarini hosil qilib, elementlarini ikkiga ko’paytirib ekranga chiqaring. #include <iostream.h> Using namespace std; int main() { int a[10]; for(int i=0;i<=9;i++) cin>>a[i]; for(int i=0;i<=9;i++) cout<<a[i]*2<< ;‖ ‖ return 0; } Kiritish ma‘lumotlari 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Dastur natijasi 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 C++ dasturlash tilida massiv elementlari boshlang‘ich qiymatlari berilgan holatlarda e‘lon qilish quyidagicha. <tur> <massiv o„zgaruvchisi>[<element soni>]={boshlang ich qiymatlar}; ‟ Bunda massiv elementlari oldindan berilgan holatlarda ishlatilishi mumkin. #include <iostream.h> int main() { int a[5]={2, 3, -4, 5, 6}; //butun turli 5ta elementli return 0; } Boshlang‘ich qiymatlari berilganda ham massivni e‘lon qilishning bir nechta turlari mavjud. C++dasturlash tilida massiv elementlar soni aniq bo’lganda uning elementlarini to’liq berish yo’li bilan e‘lon qilish. Int a[5]={2, 3, -4, 5, 6}; A massiv 4 ta elementli uning elementlarini boshlang‘ich qiymatlari berilgan Bo‘lsa, bunda a[1]=2, a[2]=3, a[3]=-4, a[4]=5, a[5]=6 ko‘rinishida yozish mumkin. Massiv elementlari soni aniq bo’lib, uning elementlarining boshlang‘ich qiymatlari to’liq bo’lmagan holatlarda quyidagicha e‘lon qilinadi. Int a[5]={2, 3, -4}; Yuqoridagi holatda massiv 5 ta elementan tashkil topgan, lekin uning uchta qiymatining boshlang‘ich qiymatlari berilgan, qolgan ikkitasini boshlang‘ich qiymatlari berilmagan. Agar massiv elementlarining boshlang‘ich qiymatlari berilmagan bo’lsa, uning boshlang‘ich qiymatlari 0 deb qaraladi. Shuni e‘tiborga olish kerakki, massivning boshidagi elementlarini boshlang‘ich qiymatlari berilmasdan uning o’rtadagi yoki oxiridagi elementlarini boshlang‘ich qiymatlarini berish mumkin emas. Massiv elementlari soni berilmasdan uning boshlang‘ich qiymatlarini berish yo’li bilan e‘lon qilish. Int a[]={2, 3, -4, 5, 6}; Agar massiv elementlari soni berilmasa, albatta, uning boshlang‘ich qiymatlari berilishi kerak. Massivning elementlar soni berilmaganda dastur komplyatori massiv elementlari sonini boshlang‘ich qiymatlar soni bilan aniqlaydi. Misol: Butun sonlardan iborat a[8] massiv berilgan uning juft elementlarini 2ga ko’paytirib toq elementlarini 3 ga ko’paytirib ekranga chiqaring. Bu masala yechimida massiv elementining har birini juft va toqlikka tekshirib chiqiladi, juft bo’lsa, ikkiga toq bo’lsa, uchga ko’paytirildi. #include <iostream.h> using namespace std; int main() { int a[8]; for(int i=0;i<=7;i++) cin>>a[i]; for(int i=0;i<=7;i++) if(a[i]%2==0) { cout<<a[i]*2<< ;}‖ ‖ else cout<<a[i]*3<< ; ‖ ‖ return 0; } Kiritish ma‘lumotlari 1 2 3 4 5 6 7 8 Dastur natijasi 3 4 9 8 15 12 21 16 Misol: n natural son va n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan uning eng katta elementini aniqlang. Bu masalani yechimini aniqlash uchun birinchi elementni eng katta deb qarab, massivning barcha elementini eng katta deb qaralgan element bilan solishtiriladi, agar solishtirilayotgan sondan kattasi topilsa, u katta bilan almashtiriladi. #include <iostream.h> Using namespace std; int main() { int a[10]; For(int i=0;i<=9;i++) Cin>>a[i]; int max=a[0]; for(int i=0;i<=9;i++) if(a[i]>max) max=a[i]; cout<<max; return 0; } Kiritish ma‘lumotlari 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Dastur natijasi 10 Massiv elementlarini e‘lon qilish va uning elementlari ustida amallar bajarish yuqoridagi holatlar bo’yicha C++ dasturlash tilida e‘lon qilib bajariladi. Alohida bir o’zgaruvchini ko’rsatish uchun massiv nomi va kerakli o’zgaruvchi indeksini yozamiz. C/C++ dagi massivlardagi elementlar indeksi har doim noldan boshlanadi. C++ dasturlash tilida massivlar va ulardan foydalanish keng imkoniyatlari mavjud, ko’pdan ko’p masalalarning hal etish uchun albatta massivlardan keng qo’llaniladi. Ko’pdan ko’p dasturchilarda birinchi massivlar ustida ishlayotgan vaqtida qo‘yiladigan xatolar, bu massivni elementlariga murojat qilishda bo’ladi. Massiv elementlariga murojat birinchi tartibi 0 dan boshlanishini, albatta, e‘tibor berish kerak. Masalan, float x[15], y[15]; kabi x va y massivlar e‘lon qilingan bo’lsa, x=y yoki y=x kabi buyruqlarga ruxsat etilmaydi. Lekin bir massiv elementi qiymatini ikkinchi massiv elementi olishi mumkin. Masalan, a[0]=b[10] yoki b[5]=a[3] kabi buyruqlarga ruxsat etiladi. Massiv o’lchami e‘lon qilingandan keyin uning chegarasidan chiqib ketish kutilmagan xatoliklarga olib kelishi mumkin. Masalan, massiv int b[40] kabi e‘lon qilingan bo’lsa, uning elementlari soni 40 ta bo’lib, ular 0 dan 39 gacha nomerlangan bo’lishi bizga ma‘lum. Lekin b[41], b[46], b[55] elementlardan foydalanishga yoki ularga qiymat berishga ruxsat etilmaydi. Yuqoridagi holatlarga, albatta, e‘tibor berib C++dasturlash tilida massivlarni e‘lon qilib ular ustida amallar bajarilish kerak.

C++ dasturlash tilida ma’lumotlarning murakkab toifalari (struktura) bilan ishlash

Купить