Dalilar va isbotlash - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Dalilar va isbotlash

Купить

DALILAR VA ISBOTLASH
• Reja :
• Qonun buzilgan hollarda dalillarning o’rni
• Taraflarl va uchinchi shaxlar
• isbotlash

• Ish bo‘yicha dalillar ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda nazarda
tutilgan tartibda olingan faktlar haqidagi ma’lumotlar bo‘lib, ular
asosida sud ishda ishtirok etuvchi shaxslarning arz qilingan talablari
va e’tirozlarini asoslovchi holatlar, shuningdek nizoni to‘g‘ri hal qilish
uchun ahamiyatga ega bo‘lgan boshqa holatlar mavjudligi yoki mavjud
emasligini aniqlaydi. Bunday ma’lumotlar yozma va ashyoviy dalillar,
ekspertlarning xulosalari, mutaxassislarning maslahatlari
(tushuntirishlari), guvohlarning ko‘rsatuvlari, ishda ishtirok etuvchi
shaxslarning tushuntirishlari bilan aniqlanadi.
• Qonunni buzgan holda olingan dalillardan foydalanishga yo‘l
qo‘yilmaydi.

• Sud lar
to‘g‘risida”gi
Qonunning 17-
moddasiga
muvofiq
• O‘zbekiston
Respublikasi Oliy
sudi Plenumi
qaror qiladi:

• Sudlarga tushuntirilsinki, FPK 71-moddasiga ko‘ra, fuqarolik ishi bo‘yicha
dalillar deganda, taraflar o‘z talablari va e’tirozlarini asoslayotgan
holatlar, shuningdek ishning to‘g‘ri hal qilinishi uchun ahamiyatga ega
bo‘lgan boshqa har qanday holatlar mavjudligi yoki mavjud emasligini
sud qonunda belgilangan tartibda aniqlashi uchun asos bo‘ladigan har
qanday faktik ma’lumotlar tushuniladi. Bu ma’lumotlar quyidagilardan
olinishi mumkin:
taraflar va uchinchi shaxslar tushuntirishlaridan;
guvohlar ko‘rsatuvlaridan;
yozma va ashyoviy dalillardan;
audio- va videoyozuvlardan;
ekspertlar xulosalaridan;
mutaxassislar maslahatlari (tushuntirishlari)dan.

• Taraflar va uchinchi shaxslar tushuntirishlari deganda, ushbu shaxslar va
ularning vakillari tomonidan ish uchun ahamiyatga ega holatlar haqidagi
ma’lumotlarni sudga bildirishlari tushunilishi lozim.
Taraflar, uchinchi shaxslar va ular vakillarining tushuntirishlari og‘zaki tarzda
ham, yozma ko‘rinishda ham berilishi, shuningdek FPK 209-moddasida
belgilangan tartibda videokonferensaloqa tizimidan foydalanish yo‘li bilan
olinishi mumkin.
3. Guvohlarni so‘roq qilish sud tomonidan FPK 229 — 231-moddalarida
belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Guvohlarning dalillarni ta’minlash yoki
sud topshirig‘i tartibida olingan ko‘rsatuvlari sud majlisida o‘qib eshittiriladi.
Taraflar, ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar iltimosiga yoki sudning
tashabbusiga ko‘ra, ishni ko‘rayotgan sud joylashgan joydan boshqa yerda
yashovchi guvohlar sud topshirig‘i tartibida yoki videokonferensaloqa
vositalaridan foydalanish orqali so‘roq qilinishlari mumkin.

• Shuni nazarda tutish lozimki, fuqarolik ishi bo‘yicha
vakil yoki jinoyat ishi bo‘yicha himoyachi sifatida
qatnashgan shaxs vakil yoki himoyachi vazifasini
bajarganligi munosabati bilan unga ma’lum bo‘lgan
holatlar to‘g‘risida, shuningdek jismoniy va ruhiy
nuqsonlari sababli faktlarni to‘g‘ri idrok qilishga
yoki ular to‘g‘risida to‘g‘ri ko‘rsatuvlar berishga
layoqatsiz shaxs guvoh bo‘la olmaydi.
Shu bilan birga ishda ishtirok etuvchi shaxslarga
nisbatan qarindoshligi, xizmat bo‘yicha yoki boshqa
qaramligi yoxud shaxsiy adovati borligi shaxsning
ishda guvoh sifatida qatnashishiga to‘sqinlik
qilmaydi. Mazkur holatlar sud tomonidan guvoh
ko‘rsatuvlarini baholashda e’tiborga olinishi lozim.

• Sudlarga tushintirilsinki, FPK 84-moddasiga muvofiq, ish uchun
ahamiyatga ega bo‘lgan holatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z
ichiga olgan raqamli, grafik yozuv shaklida bajarilgan, shu
jumladan faks, elektron yoki boshqa aloqa vositasida yoxud
hujjatning haqiqiyligini aniqlash imkonini beradigan o‘zga
usulda olingan hujjatlar va materiallar yozma dalillar
hisoblanadi.
Bir qator hujjatlar (FXDYo organlari tomonidan beriladigan
guvohnomalar, notarial hujjatlar, veksellar) huquqiy shakli
tartibga solingan va ular uchun muayyan himoya darajasiga
ega bo‘lgan maxsus blankalar, maxsus rekvizitlar (muhr,
shtami) va shakliga nisbatan boshqa talablar nazarda tutilgan
bo‘lib, ular mazkur talablarga muvofiq bo‘lmaganda,
shuningdek ular imzolanmagan yoki vakolat berilmagan shaxs
tomonidan imzolangan hollarda, ular sud tomonidan yozma
dalillar sifatida qabul qilinishi mumkin emas.

• FPK 87-moddasiga ko‘ra, yozma dalillar sudga,
qoida tariqasida, asl nusxada yoki tegishli
tarzda tasdiqlangan ko‘chirma nusxada
taqdim etiladi. Agar hujjatning ko‘chirma
nusxasi taqdim etilgan bo‘lsa, sud zarur
hollarda, uning aslini talab qilib olishga haqli.

• Agar ko‘rib chiqilayotgan ishga hujjatning faqat bir qismi taalluqli
bo‘lsa, uning tasdiqlangan ko‘chirma nusxasi taqdim etilishi
mumkin. Ishga hujjatning aslini qo‘shib qo‘yish imkoni bo‘lmagan
hollarda, sudya hujjatning ko‘chirma nusxasi ustiga uning asliga
mosligi to‘g‘risida belgi qo‘yadi.
Imzosiz xatlarda keltirilgan, shuningdek kelib chiqishi noma’lum
bo‘lgan yoki qonun buzilgan holda olingan ma’lumotlar dalil bo‘la
olmaydi (FPK 71-moddasining ikkinchi qismi).
FPK 80-moddasining sakkizinchi qismiga ko‘ra, faqat hujjatning
yoki boshqa yozma dalilning ko‘chirma nusxasi bilan tasdiqlangan
holatlar, basharti taraflar tomonidan taqdim etilgan hujjatning
ko‘chirma nusxalari o‘zaro bir xil bo‘lmasa va hujjatning asl
mazmunini boshqa dalillar yordamida aniqlashning iloji bo‘lmasa,
isbotlangan deb hisoblanmaydi.

• Sudlarga tushuntirilsinki, ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan taqdim etilgan
chet davlatda olingan hujjatlar, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda legalizatsiya
qilingan hollardagina sud tomonidan yozma dalil deb tan olinishi mumkin va ularga
umumiy asoslarda baho beriladi.
7. Ashyoviy dalillar deganda, ishni mazmunan hal qilish uchun ahamiyatga ega
bo‘lgan holatlarni aniqlash vositasi bo‘lib xizmat qilishi mumkin bo‘lgan predmetlar
tushuniladi. Ashyoviy dalillar sud tomonidan ko‘zdan kechiriladi va ishda ishtirok
etuvchi shaxslarga, zarur hollarda esa, ekspertlar, mutaxassislar va guvohlarga
taqdim etiladi.
8. FPK 239-moddasiga muvofiq, yozma va ashyoviy dalillarni sudga taqdim etish
imkoniyati bo‘lmaganda, ular turgan joyida kuzdan kechirilishi va tekshirilishi lozim.
Yozma va ashyoviy dalillarni ko‘zdan kechirish natijalari sud majlisi bayonnomasiga
kiritiladi va unga ko‘zdan kechirish paytida tuzilgan rejalar, chizmalar, suratlar, hisob-
kitoblar, fotosuratlar, shuningdek ekspert xulosasi va mutaxassis maslahati ilova
qilinadi.

• Fuqarolik ishi bo‘yicha isbotlash predmeti ishni to‘g‘ri
hal qilish uchun sud tomonidan aniqlanishi lozim
bo‘lgan holatlar doirasidan iborat. Bunda shuni nazarda
tutish lozimki, qonunda ish uchun ahamiyatga ega
bo‘lgan holatlar doirasini aniqlash, ularni muhokamaga
qo‘yish, hatto taraflar bu holatlarni keltirmagan bo‘lsa
ham, sudga yuklatilgan (FPK 72-moddasining ikkinchi
qismi).
10. Protsessual qonun talablariga muvofiq, dalillarni
taqdim etish va isbotlash majburiyati taraflarga
yuklatilgan. Shu bilan birga sudlar nazarda tutishlari
lozimki, qonunda dalillarni taqdim etish majburiyatini
taqsimlashga oid umumiy qoidalardan tashqari, ayrim
toifadagi ishlar uchun maxsus qoidalar ham
belgilangan.

• Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 111-
moddasiga muvofiq, mehnat shartnomasini bekor qilish yoki
xodimni boshqa ishga o‘tkazishning asosliligini isbotlash
mas’uliyati ish beruvchiga yuklatiladi, zarar yetkazishda aybi
yo‘qligini tasdiqlovchi dalillarni taqdim etish majburiyati esa,
O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 985-moddasiga
muvofiq javobgarga yuklatiladi.

Dalilar va isbotlash

Купить

Похожие документы
Bilim inson manaviy kamoloti omili
Biosfera ta'limoti
Biosfera va inson faoliyati
Biosfera va noosfera
Biotsenoz haqida. Biogeotsenoz tushunchasi