Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 228.0KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение doc
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

dars ishlanma Zulfiyaning “Nevara”, “Bahor keldi seni so‘roqlab” she’rlari tahlili

Купить
60- ixtisoslashtirilgan zaif ko’ruvchi bolalar maktab- internatining Ona tili adabiyot fani o’qituvchisi Quljanova To’lg’anoyning adabiyot fanidan 6-sinflar uchun “Zulfiyaning “ Nevara ”, “ Bahor keldi seni so ‘ roqlab ” she ’ rlari tahlili “ mavzusida Samarqand-2016 Darsning texnologik xaritasi N Mavzu Zulfiyaning “Nevara”, “Bahor keldi seni so‘roqlab” she’rlari 1 Maqsad va vazifalar Maqsad: a) ta’limiy: Zulfiya she’riyati haqida o‘quvchilarga ma’lumot berish. Egallagan bilimlarini mustahkamlash, DTS bo’yicha BKM larni egallashiga erishish ; b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni insonparvarlik va farovon hayotni qadrlash ruhida tarbiyalash, ijodiy ko‘nikmalarni rivojlantirish; s) korreksion: o‘quvchilarni ko’rish qobilyatini hisobga olib vazifalar berish og’zaki nutqni shakllantirish, erkin ijodiy fikrlashga o’rgatish. Vazifalar: O‘quvchilarda mavzuga nisbatan qiziqish uyg’otish, ularda mavzu asosida bilim va ko‘nikmalarni shakllantirish. Didaktik materiallar tayyorlash va undan dars jarayonida o‘rinli foydalanish, ko‘nikma va malakasini oshirish. Mavzuga oid berilgan savol va topshiriqlarni qay darajada ekanligini nazorat qilish va baholash 2 Darsning mazmuni Zulfiyaning hayot yo‘li, lirik merosi haqida; 3 O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi Usul: “Rebus”, “Venn diagrammasi”, “Sinkveyn” va boshqa interfaol uslublar orqali dars jarayonini amalga oshirish Shakl : kichik guruhlarda va yakka ishlash; Vosita : darslik, tarqatma materiallar, ko’rgazma materiallar, rag’bat kartochkalari, guruh nomi yozilgan dastak, o’yin shartlari yozilgan ko’rgazma Nazorat: savol-javob, jadval to’ldirish Baholash: rag’bat kartochkalari vositasida va 5 balli tizim asosida baholash 4 Kutiladigan natijalar O’qituvchi: mavzuni qisqa vaqt ichida barcha o’quvchilar tomonidan o’zlashtirilishiga erishadi,o’quvchilar faolligini oshiradi, ularda fanga,mavzuga nisbatan qiziqish uyg’otadi. Bir darsda barcha o’quvchilar baholanadi, mavzuni mustaqil o’rganish va xotirada saqlash , savol berishga o’rgatadi. O’quvchi: shoira haqida yangi bilimlarni egallaydi. Mustaqil ijodiy ishlashni o’rganadi.Nutqi rivojlanadi. Qisqa vaqt ichida ko’p ma’lumotga ega bo’ladi. 5 Kelgusi rejalar Pedagogik texnologiyalarni rivojlantirish va darsga tatbiq etish, takomillashtirish, o’z ustida ishlash. Pedagogik mahoratini oshirish. O’quvchilarga bilimlarni mustaqil o’zlashtirishni o’rgatish,izlanish, mustaqil o’quv tadqiqotlari qilish, hamkorlikda ishlash ko’nikmalarini shakllantirish . 6 Uyga vazifa Zulfiya she’rlaridan birini yod olish va uni tahlil qilish; savol va topshiriqlar. Darsning shiori: Ilmni kim vositai joh etar, O’zini-da elini gumroh etar Alisher Navoiy Darsning borishi : I bosqich: 1.Tashkiliy qism : Salomlashish, davomat, dars shakli va o’yin shartlarini tushuntirish. O’quvchilarning diqqatini darsga jalb qilish uchun quyidagi she’rlarni o’quvchilarga yoddan ifodali o’qib beriladi: Mana bir umrni yashadim sensiz, Qaytmas shodliklarning qaytishin kutib. Tobuting boshida cho‘kkanimda tiz, Farzandlar ko‘tardi qo‘limdan tutib. Shundan beri tikman har nega qalqon, Baxtga, bahorga ham, qishga, qayg’uga. Birov azasida yig’layman qon-qon, To‘yida o’ynayman o‘xshab ohuga… II bosqich- O‘tilgan mavzuni takrorlash: Savollar: 1. Zulfiya qachon va qayerda tug‘ilgan? 2. Zulfiyaning ilk she’riy to‘plami qachon va qanday nom bilan bosilib chiqqan? 3. Shoira ijodiga oid qanday poemalarni bilasiz? 4. Zulfiya asarlari qaysi xorijiy tillarga tarjima qilingan? O’quvchilar javoblari tinglangach, ularni 3 guruhga bo’lib, boshqotirma beriladi. I guruh -“Iste’dod” II guruh- “Intellekt” III guruh-“Tafakkur” 1-guruh : A T R V G A O N B E . berilgan harflardan 4 ta ortiqcha harflarni olib tashlagan holda, qolgan harflardan Zulfiya ijodiga oid she’r nomini topish; 2-guruh : sahar, gul, bodom, salqin, yer, binafsha, bahor, lab; Ushbu so‘zlarda Zulfiya ijodiga oid she’rning ikki misrasi yashiringan. So‘zlarni joylashtirish orqali misrani toping. 3-guruh : 24 20 11 5 8 23 1 . berilgan sirli raqamlarda yashiringan so’zni toping. III bosqich - Yangi mavzu O ’ quvchilar diqqati jalb qilingach , Zulfiya she ’ rlari haqida qisqacha ma ’ lumot berib o ‘ taman . Zulfiya tavalludining 80 yilligi munosabati bilan O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov yo’llagan tabrik xatida quyidagi dil so’zlari yozilgan edi: «Siz zamonamizning zabardast shoirasi va jamoat arbobi sifatida O’zbekistonning jarangdor ovozi bo’ldingiz, deb aytsak aslo mubolag’a bo’lmaydi. Jahon minbarlarida yangragan she’rlaringiz – Sharq ayolining aql-u zakosi, fazl-u kamolidan noyob nishonadir. Siz latif ijodingiz bilan millionlab kishilarga ezgulik, muhabbat va sadoqatdan saboq berdingiz. Siz Gulbadanbegim, Zebuniso, Uvaysiy, Nodirabegim kabi Sharqning buyuk fozila ayollari boshlagan an’analarni boyitib, yangi pog’onaga ko’tardingiz. Sizning, el ardog’idagi yetuk ijodkor, mohir tarjimon, atoqli noshir-muharrir va jamoat arbobining, tavallud kuningiz milliy bayram sifatida nishonlanishi davlatimiz hayotida katta voqeadir (Karimov I.A. “O‘zbekiston xalq shoirasi Zulfiya xonimga”; Xalq so‘zi, 1995-yil, 30-may). Darhaqiqat, Zulfiya she’rlari harorat bilan bitilgan, ehtirosli, hayotbaxsh she’rlardir. Ular xoh Vatan haqida-uning go’zal tabiati, mehnatkash odamlari, buyuk bunyodkorlik qudrati xususida bo’lsin, xoh insonlarning turfa his- tuyg’ulari: mehr-muhabbat, quvonch-u shodlik, baxt, saodatni tarannum etishga bag’ishlangan bo’lsin-barchasida hayotsevarlik, o’quvchida yorug’ kayfiyat paydo etish istagi hukmrondir. Bu fikrning isbotini shoiraning “Aziz tuyg’ular” nomli turkumiga kirgan “Nevara” she’ri misolida ko’rish mumkin: Nevaram quyunday otilib kirib, Qalamim tagida qog’ozni yular. Damda varrak yasab, ko’kda uchirib, Izidan qop-qora ko’zlari yurar… Talpingan ko’ksingda,bolakay,ne bor? Sen iqbolga, senga ne tutar iqbol? Nevara bo’lmasa, odamzod albat, O’zi kashf etardi, kashf etganday baxt. Misralarda shoira nevarasi Ulug’bekning shamoldan cho’chimay, varragini balandroq uchirishni istayotganini ko’rib, bu harakatidan umidli, yorug’ bir falsafiy xulosa chiqaradi. Uni bobosi Hamid Olimjonga qiyoslaydi. Varrak shamollar qarshiligiga qaramay, tiniq zangori osmonning yuksakliklariga intilganidek, o’yinqaroq, zavqi baland, o’jar bolakayni har qanday to’siqlarni yenga oladigan, istiqboliga, iqboliga erisha oladigan bolakay timsolini aks ettiradi va o’z orzularidan zavqlanib, nabira insonning hayotidagi umid-nishoni, avlodni davom ettiruvchi suyanchi ekanini mantiqan ta’kidlaydi. IV bosqich 4. Mustahkamlash, guruhlarda ishlash: “Baliq skeleti” chizmasi asosida Zulfiyaning ijodini “ Iste’dod” guruhi tomonidan yoritish; “Venn diagrammasi” asosida “ Intellekt ” guruhi tomonidan sevimli shoiralarimiz Nodira va Zulfiyalarni umumiy va farqli jihatlarini qiyoslab berish Zulfi ya ZULFIYA Namuna:O‘xshashligi: shoira, davlat arbobi, shoirlarning turmush o‘rtoqlari, vafoli yor. . . “Sinkveyn” usulida “Tafakkur” guruhi “Bahor” so’zini ta’riflaydilar. 1.________(ot) 2._________, __________(sifat) 3._________,___________,___________(fe’l) 4.________,___________,___________,___________(jumla) 5.__________(birinchi so’zning ma’nodoshi) Keltirilgan metodlar asosida guruhlar o’zaro fikr almashadilar. Navbatdagi topshiriqqa ko’ra guruhlar tanlagan konvertdagi savollarga javob beradilar. 1.Zulfiya she’riyatining tarbiyaviy ahamiyatini tushuntiring. 2. Zulfiyaning biror she’ridan namuna keltiring. 3. “Nevara” she’rida shoira qanday kechinmalarni hayolidan o’tkazadi? Nodira 4. “Bahor keldi seni so’roqlab” she’ri kimga bag’ishlangan? 5. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I. Karimovning Zulfiyaxonim haqidagi fikrlaridan qanday ma’no uqdingiz? 6. Zulfiyaxonim she’rlarining asosiy mavzusi nima? 7. Shoira nomi bilan qanday davlat mukofoti ta’sis etilgan? 8. Zulfiya qachon va necha yoshida vafot etgan? She’rni ifodali o’qish mashqi: 1-guruh: “ Nevara” she’ri; 2-guruh : “Bahor keldi seni so’roqlab” she’ri; 3-guruh : “Men o’tgan umrga” she’ri; V bosqich : Mavzuni yakunlash Shoira ijodini kuzatar ekanmiz, u yaratgan bebaho she’rlarida samimiy tuyg’ular tarannumini, qalb nozikliklarini, ko’ngil kechinmalarini qalban his etamiz. Shoira ijodida asosan hijron, sog’inch, qo’msash holatlari ko’plab uchraydi. Shoiraning quyidagi she’ri orqali ham fikrimizni isbotini keltirishimiz mumkin: Salqin saharlarda, bodom gulida, Binafsha labida, yerlarda bahor. Qushlarning parvozi, yellarning nozi, Baxmal vodiylarda, qirlarda bahor… Ko’rinadiki, shoira hayotni kuylaydi. Qalbidagi kechinmalarini real tasvirlashga urinadi. U o’zining samimiy tuyg’ulari bilan, yoriga vafosi bilan haqiqiy sharq ayoliga xos xususiyatlarni aks ettirib beradi. VI bosqich Baholash Refleksiya. Ortga nazar tashlang. O’z faoliyatingizga qanday baho berasiz? Darsning qaysi bosqichi yoqdi (yoqmadi)? Sizningcha, qaysi guruh faol qatnashdi? Qanday shakldagi topshiriqlar bajarishni xohlardingiz? kabi savollar bilan murojaat qilamiz, bu bilan har bir jarayonga, vaziyatga baho berish, tahlil qilish ko’nikmasini shakllantiramiz. O’zaro baholanish o’quvchilar o’rtasida ijobiy, sog’lom muhit yaratishda ko’mak beradi. Boshqalarning muvaffaqiyatidan qat’iy nazar har bir o’quvchining betakror , o’ziga xos xususiyatlarini baholash kabi mezonlarga asoslanib baholash kerak.Sinfdoshining ishi to’g’risida axborotning mavjudligi o’zini o’zi baholash faoliyatiga ijobiy ta’sir qiladi: ishini rejalashtiradi, maqsad qo’yadi,o’zini nazorat qila boshlaydi. Bu o’rinda o’qituvchi advokat va maslahatchi rolida chiqishi mumkin. Bahoning mohiyati – xatoning oldini olish va xatolar orqali o’rganish ekanligini anglatishdir. Uyga topshiriq. Zulfiya she’rlari bilan tanishib chiqish va birini yod olib, tahlil qilish. Darslikdagi savol va topshiriqlar ustida ishlash. XULOSA Darsni xulosalar ekanmiz, shuni aytishimiz mumkinki, zamonaviy darsga bo’lgan talab, o’quvchi ongi va qiziqishlarining kengayishi, talabning ortib borishi bizni yanada faollikka, tirishqoqlikka, izlanuvchanlikka chorlaydi. Hozirda o’qituvchining asosiy vazifasi o’quvchini chuqur va puxta bilim bilan qurollantirish, tushunish, o’zlashtirish orqali shaxsning har tomonlama rivojlanishini ta’minlash, ularda bilim olish ehtiyojini tarbiyalash.Shaxsning to’laqonli kamol topishi uchun, kelajakning ishonchli, mustahkam poydevori qilib shakllantirish bizning barcha faoliyatimizning bosh asosi bo’lmish bir soatlik darsga bog’liq. Ushbu dars ishlanmasidagi interfaol metodlar o’quvchida zukkolik, tirishqoqlik, chaqqon va aniq harakat qilish, bilimlarni puxta egallash ko’nikmalarini hosil qiladi .Mavzunu tabaqalashtirish (guruhlash), modullarga bo’lib o’rgatish, o’quvchilar hamkorligidagi darsni tashkil qilish, mustaqil kichik tadqiqotlarga yo’naltirish bilim samaradorligiga olib kelishi aniqdir.

dars ishlanma Zulfiyaning “Nevara”, “Bahor keldi seni so‘roqlab” she’rlari tahlili

Купить