Dars ishlanmasi Xiva xonligida madaniy hayot - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	1.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Dars ishlanmasi Xiva xonligida madaniy hayot

Купить

Xiva xonligida madaniy hayot .
Mavzu: Xiva xonligida madaniy hayot.
Mavzuga doir tayanch tushunchalar:
Atamalar: Madrasalar, xattotlik, me’morchilik, tarix, adabiyot, kimyo,
handasa, aruz ilmi, tibbiyot, ilm-fan
Toponimlar: Buxoro, Samarqand, Xorazm
Tarixiy shaxslar: Pahlavon Ravnaq, Muhammad Niyoz Nishotiy,
Muhammad Xokisor, Tabibiy,Munis, Komil Xorazmiy, Komdon, Murodiy
Mavzuning qisqach ta’rifi: XVI - XIX asrlarda Shayboniylar, Qo'ng'irotlar va
Xiva xonligida madaniy hayotni o’rganish.n

O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Metod Suhbat, hikoya, didaktik o’yinlar, munozara
Shakli Noana’naviy dars, jamoa, guruhli, yakka
Jihoz a.8-sinf tarix darsligi

b.Tarixiy va zamonaviy xarita
d.Texnik vositalar: vediomagnitafon
vedioproektor
kompyuter
o’quv filmi
e.Plakatlar, sur’atlar
f.Doska, bo’r, daftar, A3 qog’oz, flomaster.
Nazorat O’quvchilarning darsda faolligi kuzatilib,
hisobga olib boriladi.
Baholash O’quvchilar reytingi dars oxirida e’lon
qilinadi.

Darsning jarayoni va texnologiyasi:
Ishning nomi Bajariladigan
ishlar mazmuni Metod
Vaqt
I bosqich
Tashkiliy qism salomlashish
davomatni aniqlash
sinf xonasi tozalik
nazorati
axborot tinglash

Suhbat 3
daqiqa
II bosqich Savollar doskasi

O’tigan mavzuni
so’rash
va
mustahkamlash Uchinchisi ortiqcha
Grafik diktant
usullari orqali
so’rab bilish
Noan’naviy 10
daqiqa
III bosqich
Yangi mavzu
bayoni Yangi mavzuni

tushuntirish
2. XVI - XIX
asrlarda xiva
xonligida madaniy
hayot haqida
ma’lumot berish.
3.Yangi mavzu
ustida

ishlash Taqdimot
Didaktik
o’yinlar
Kichik
ma’ruza
Bingo5 15
daqiqa
IV bosqich
Mustahkamlash “ Savollar doska si ,
SWOT” texnikasi,

“Pinbort” texnikasi,
Videotopishmoq

texnologiyasi. 13
daqiqa
V bosqich
Baholash,
darsni 1. O’quvchilarning
darsda
ishtirokiga qarab
2

yakunlash reyting belgilanadi.
2. Rag’batlantirish. daqiqa

VI bosqich Ko’p variantlilik
asosida Tushuntirish
2
daqiqa

Darsda qo’llaniladigan interfaol usullar:

a. Savollar doskasi
b. SWOT” texnikasi

e. Pinbort” texnikasi

f . Videotopishmoq texnologiyasi.

Kutiladigan natijalar

O’qituvchi Mavzu qisqa vaqt ichida barcha o’quvchilar tomonidan
o’zlashtirilishiga erishdi,o’quvchi faolligini oshiradi,
o’quvchilarda fanga nisbatan qiziqish uyg’otadi, qisqa
vaqt icida barcha o’quvchilar baholanadi.
O’quvchi Xiva xonligi haqida bilimlarga ega bo’ladilar.

Kelgusi rejalar

O’qituvchi Zamonaviy pedagogik texnologiyalarni o’zlashtirish va
darsda tadbiq etish, takomillashtirish, o’z ustida ishlash,
pedagogik mahoratni oshirish.

O’quvchi Mustaqil fikrlashni o’rganadi, o’rganilgan materiallar
asosida qo’shimcha materiallar izlaydi, ularni o’rganadi,
do’stona muhitda, hamkorlikda ishlash ko’nikmasi
shakllanadi.
Darsning vaqti: 45 daqiqa
Dars taqsimoti.
1 Tashkiliy qism 5 daqiqa
2 O tgan mavzuni so rash 5 daqiqa
3 O tgan mavzuni mustahkamlash
5 daqiqa
4 Yangi mavzu bayoni 20 daqiqa
5 Yangi mavzuni mustahkamlash 5 daqiqa
6 Dars yakuni. Baholash va uyga vazifa berish 5 daqiqa
Darsning oltin qoidasi:
T - tartib
A - adolat, ahillik

R - raqobat, rostgo’ylik
I - ilmiylik, ijodkorlik
X - xotirani charxlash
Darsdan kutiladigan natija:
Yangilik
Ijodkorlik
Erkin fikrlash
Bunyodkorlik
Shakllanadigan ko’nikmalar:
Tarixiy voqealarning sabablari va oqibatlarini taxlil qilishda xaritalardan
foydalanish;
Darslik matni va undagi rasmlar bilan ishlay olish, asosiy jihatlarni ajratib
ko’rsata olish;
Tarixiy voqealarnong sodir bo’lish sabablari;
Aholi hayotidagi tub o’zgarishlar;
Mamlakatimizdagi hududiy o’zgarishlarni xarita asosida tushunib olish, hozirgi
hududlar nomlarini farqlay olish.
Shakllanadigan malakalar:
O’rta Osiyoda sodir bo’lgan voqealarni davri bilan taqqoslash

Darslik va hujjatli matni, ko’rgazmali qurollar, o’qituvchining tushuntirishi asosida
tarixiy hodisalarga ta’rif berish;
Tarixiy voqea va hodisalarni umumlashtirish;
Darslik matni, hujjatlar, ko’rgazmali qurollar bilan mustaqil ishlay olish;
Tarixiy voqealar yuzasidan mustaqil mulohaza yurita olish, bayon qilan olish;
Munozara va bahslarda faol ishtirok eta olish.
Darsning shiori: Bilim qaytarish va takrorlash mevasidir
Tarixning boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liqligi :
geografiya
adabiyot
milliy g’oya
O’tilgan mavzuni takrorlash: Savollar doskasi.
Yangi darsning bayoni:
REJA:
1`. Xiva xonligida madaniy hayot
Shayboniylar davrida davrida madaniyat.
Qo'ng'irotlar davrida xivada ilm fan rivoji
РЕЖА АСОСИДА МАВЗУНИНГ БАЁНИ

Darsda qo’llaniladigan interfaol usullar:
2.“SWOT” texnikasi.
S W

O T
3.“Pinbort” texnikasi.
1-guruhga “Shayboniylar davrida ilm-fan taraqqiyoti”
2-guruhga “Shayboniylar davrida tarix fani rivoji”
3-guruhga Ashtarxoniylar davrida ilm-fan taraqqiyoti”
O’quvchilar fikrlarini qog’ozchalarga yozib doskaga muhrlaydilar. So’ngra
doskadagi bir xil so’zlar olib tashlanadi va o’zaro guruhlar o’rtasida qolgan
so’zlarni qo’shib gap tuziladi.
4. Baliq skeleti
1.
Xiva hlxonligi shaharlari

Xiva xonligining siyosiy va iqtisodiy hayotida bo‘!ib o‘tgan voqealar madaniy
hayotga ta’sir etmasdan qolmadi. Shunga qaramasdan xonlikdagi madaniyat
o‘ziga xos yo‘nalishlarda davom etdi. Madaniy, hayot ravnaqi ta’lim-tarbiya,
adabiyot, tarixnavislik, me’morchilik va amaliy san’at kabilarda kuzatiladi.
Butun 0 ‘rta Osiyoda bo‘lgani kabi, Xiva xonligida ham asosiy ilm o‘chogiari
boshlang‘ich maktablar va madrasalar bo‘lgan. Boshlang‘ich maktab, ya’ni, quyi
ta’limda o‘qish-yozishni o‘rganib, xat-savod chiqargan o‘smirlar poytaxt Xivadagi
hamda Buxorodagi madrasalarda o‘qib ta’lim olishgan. Manbalarga ko‘ra, XIX
asrda Xiva xonligida 1500 ga
yaqin boshlang‘ich maktab va 130 ta madrasa bo‘lgan. Faqat Xivaning o‘zida 22 ta
madrasa bo‘lib, ular ichida Muhammad Rahimxon, Sherg‘ozixon, Rahmonberdibiy,
Olloqulixon, Xoja Mahram, Fozilbek, Davlat Qorako‘z, Bekniyoz devonbegi
madrasalari alohida nufuzga ega edi.Xorazm adabiy muhitida ilg‘or g‘oyalami
targ‘ib etgan shoirlardan biri Nurmuhammad G‘arib Andalib (1710-1770) edi.
Klassik poeziyaning turli janrlarida ijod qilgan Andalibning «Said Vaqqos», «Zaynul
arab», «Yusuf va Zulayho», «Layli va Majnun» kabi dostonlari mashhurdir.
Xivada ijod etgan shoirlar ichida Muhammad Rizo Ogahiy (1809-
1874) alohida o‘ringa ega. Tarixchi, tarjimon va shoir bo‘lgan Ogahiyning 1832-
yilda tuzilgan «Ta’vizul oshiqon» («Oshiqlar tumori») devonidagi g‘azallari ayniqsa
mashhtirdir. Bu davrda shuningdek, Pahlavon
Ravnaq, Muhammad Niyoz Nishotiy, Muhammad Xokisor, Tabibiy, Munis, Komil
Xorazmiy, Komdon, Murodiy kabi shoirlaming ijodi rivoj topdi. XVII-XVIII asrlarda
«Go‘ro‘g‘li» majmuasi ^stonla4;riv°jlantiriidi, «Tohir va Zuhra», «Oshiq G‘arib va
Shohsanam», «Sayyod va Hamro», «Sanobar», «YusUfbek va Ahmadbek»,
«Bahrom va Dilorom» kabi dostonlarning folklor va xalq og‘zaki ijodidagi
ko‘rinishlaritaraqqiy etdi.Bu davrda tarixnavislikdagi ilgarigi an’analar saqlanib
qoldi. Tarixiy asarlar orasida Abulg‘ozining iSha^orai turk» va «Shajarai tarokima»

o‘zbek tilida bitilgan muhim tarixiy asarlar hisoblanadi.
X IX asr o‘rtalarida o‘zbek xonliklariXiva xonlari1. Eron shohining noiblari - 1510-
1512-yy.
2. Elbarsxon - 1512-1537-yy.
3. Avanishxon - 1537-y. (bir necha oy).
4. Shayboniy Ubaydullaxon - 1537-1538-yy. (bir necha oy).
56. Shayboniy Abdullaxon II - 1593-1598-yy.
7. Hojimxon - 1598-1602-yy.
8. Arab Muhammadxon - 1602-1623-yy.
9. Isfandiyorxon - 1623-1643-yy.
10. Abulg‘ozixon - 1643-1663-yy.
11. Anushaxon - 1663-1687-yy.
12. Arangxon (Erang, Emak) - 1688-1690-yy.

13. Shohniyozxon - 1690-1707-yy.
14. Arab Muhammad - 1707-1715-yy.
15. Sherg‘ozixon - 1715-1728-yy.
16. Elbarsxon - 1728-1740-yy.
17. Nodirshoh (Eron shohi) - 1740-y.
18. Abulg‘ozixon II - 1741-1747-yy.
19. G‘oibxon - 1747-1757-yy.
20. Temur G‘ozixon - 1757-1763-yy.
21. Tavkaxon - 1763-y. (bir necha oy).. Hojimxon (Hoji Muhammadxon) - 1558-
1593-yy.

Dars ishlanmasi Xiva xonligida madaniy hayot

Купить